Komotini Blogs » Γαία

Feeds

11189 άρθρα από 74 πηγές

Aa - Zz (2377)

• Antipolon (145)
• Art Clay Komotini (16)
• Bloody Sunday (28)
• Ermiss (35)
• flitzani.gr (280)
• FunEL βαρύ πακέτο (33)
• George Skoutaridis (100)
• Jim Stoik (28)
• karafatme sport (361)
• Komo Sapiens (4)
• Komotini On-Line (5)
• Piazza del Popolo (1273)
• Piazza del Popolo - Web Radio (17)
• Piazza del Popolo - Web TV (21)
• Programming and DBA (25)
• Vlepyros (9)

Αα - Ωω (8812)

• Ἀντιφωνητής (52)
• Άκουσα... (4)
• Όλα στα κάρβουνα (3)
• Αιρετικός (7)
• Αναμνήσεις ενός πολίτη (34)
• Βγάλε το σκασμό! (3)
• Βηματάκια (282)
• Γαία (92)
• Γενικό Λύκειο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Σαπών (103)
• Γιώργος Παπαλεξάνδρου (67)
• Γιώργος Πεταλωτής (421)
• Δευτερολογία (6)
• Ε.Ρ.ΚΟ. (285)
• ΕΒΕ Ροδόπης (7)
• Εγώ και το μυαλό μου (1)
• Ελληνικός Ορειβατικός Σύλλογος Κομοτηνής (77)
• Ενωση Τεχνικών (ΕΤΕ-ΔΕΗ) ΑΗΣ Κομοτηνής (31)
• Ενημέρωση εκπαιδευτικών ειδικοτήτων ΠΕ19-20 N.Ροδόπης (39)
• Ζαχαροπλάστες (3)
• Η σουΐτα (979)
• Η Κομοτηνή μας (31)
• Η Παρέμβαση (3610)
• Θρακική Γή (94)
• Κώστας Χουβαρδάς (111)
• Κίνητρο και Ευκαιρία (7)
• Καραφατμέ (80)
• Κοινότητα Νέων (11)
• Κομοτη-νέοι (59)
• Κομοτηνή (246)
• Κομοτηνή (Komitini) (20)
• Κομοτηνή @ Athens Voice (1)
• Κομοτηνή @ YouTube (118)
• Λέσχη Ανάγνωσης Κομοτηνής (16)
• Λέσχη Φίλων Ηρακλή Κομοτηνής (28)
• Μπουκιές Catering (2)
• Μαμά στην Κομοτηνή (130)
• Μανόλης (με όμικρον) (2)
• Μορφωτικός Σύλλογος Σαρακατσάνων Θράκης (33)
• Νέα Πορεία Δημοτική Παράταξη για τον Δήμο Κομοτηνής (36)
• Νεκταρία Χουβαρδά (10)
• Ο φρονιμίτης (65)
• Ο Ασχολίαστος (30)
• ΟΕΒΕΣ Ν. Ροδόπης (3)
• Ομάδα Αστροπαρατήρησης Θράκης - Ο.Α.Θ. (1)
• Προξενείο Στοπ! (103)
• Προοδευτική Κομοτηνής (100)
• Πίτσα Μπύρα Μπάλα (37)
• Πολίτες Θράκης (65)
• Ροδοπέος (202)
• Συνταγές (3)
• Σωτήρης Μπουζάρας (47)
• Σύλλογος Κομοτηναίων Φίλων Ξανθιώτικου Καρναβαλιού (18)
• ΣΥΡΙΖΑ Ροδόπης (86)
• Σίλ@ς Σερ@φείμ (11)
• ΤΚ69100 (83)
• Τα Νέα της Ροδόπης (787)
• Τεχνούπολη (18)
• Φιλελεύθεροι Θρακομακεδόνες (13)

Γαία (92 unread)

• Κομοτηνή, 22.02.2010
• 16:22

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ...

   »  Γαία

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________

  Αρχική Σελίδα⬅Asllan ο Βασιλίας⬅Tehnopolis⬅Picasa Fotos Tolinio⬅Δύναμη Ψυχής⬅Tolinio Αόρατοι Kόσμοι⬅
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 13.12.2009
• 00:23

  Προς τον ...

   »  Γαία
  
  
  Προς τον Πρόεδρο τον ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα
  Προς όλους τους Ευρωπαίους Ηγέτες
  και γενικώς προς όλον τον δήθεν Πολιτισμένο Κόσμο
  
  ΝΑ ΧΕΣΩ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΑΣ
  
  Προς τους Θρησκευτικούς Ηγέτες όλου του Κόσμου
  
  ΓΙΑΤΙ ΑΡΑΓΕ Ο ΘΕΟΣ ΣΑΣ ΕΙΣΑΚΟΥΣΕ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣ ΤΟΥ ΓΥΠΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ
  
  Προς της Φαρμακοβιομηχανίες
  
  ΑΠΟ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΟΝ ΧΕΙΡΩΝ ΜΑΣ ΓΛΙΤΩΣΑΤΕ ΒΡΕΙΤΕ ΚΑΙ ΚΑΝΕΝΑ ΕΜΒΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΑΣ
  
  Προς του Αξιότιμους Κύριους Τραπεζίτας
  
  ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΩΣ ΑΝ ΤΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΣΑΣ ΔΙΝΑΝΕ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΡΔΗ ΤΟΥΣ ΤΟ 0,00000001% ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΟΙ ΒΟΗΘΕΙΑ ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΗΡΧΕ ΣΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΝΑ ΠΕΙΝΑΕΙ ;
  
  Προς όλους τους απλούς ανθρώπους που επιμένουν να θεωρούν τους εαυτούς τους πολιτισμένους.
  
  ΘΥΜΗΣΟΥ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ .
  Την επόμενοι φορά που θα γεμίσεις ένα καρότσι με τρόφιμα, και ένα μέρος από αυτά θα τα πετάξεις στα σκουπίδια γιατί σου περίσσεψαν.
  
  Όταν θα διαμαρτύρεσαι για κεκτημένα δικαιώματα. (και ο γύπας έχει κεκτημένο δικαίωμα επί τον πτωμάτων).
  
  Όταν θα διαμαρτύρεσαι που σε εκμεταλλεύονται, και πετάςς το γάλα στο δρόμο, και πετάς την παραγωγή σου στον σκουπιδότοπο από αγανάκτηση.
  
  Οταν σπαταλάς τους κόπους σου σε διάφορα τυχερά παιχνίδια.
  
  Οταν η απογοήτευσή σου για την ομάδα σου που έχασε, μεταβάλετε σε θυμό και μίσος για την ομάδα που κέρδισε.
  
  Οταν είσαι δυστυχισμένος με αυτά που δεν έχεις, και δεν μπορείς να νιώσεις ευτυχισμένος με αυτά τα έστω λίγα που έχεις.
  
  ΑΣ ΜΗΝ ΜΕΙΝΟΥΜΕ ΑΠΑΘΕΙΣ ΣΕ ΟΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΓΥΡΟ ΜΑΣ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΗΘΕΙΤΕ, ΦΩΝΑΞΤΕ, ΠΙΤΕ STOP ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΚΑΤΗΦΟΡΟ.
  
  ΦΩΝΑΞΤΕ ΠΕΡΗΦΑΝΑ ΕΜΕΙΣ ΘΑ ΜΕΙΝΟΥΜΕ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΓΥΠΕΣ ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΠΟΤΕ.
  
  Στείλτε και εσείς ένα μήνυμα συμπαράστασις σε όλους τους ανθρώπους που βιώνουν την πινα με τον χειρότερο τρόπω εν έτη 2010
  
  
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 12.12.2009
• 23:54

  1966 μ.χ Το Ντεφτέρι

   »  Γαία
  
  

  
  

  Σκηνή Πρώτη.

  Πρώτη φορά τον έβλεπε να έχει τόσο μεγάλη χαρά το' χε μάθει όλο το χωριό, φεύγω στην Γερμανία, χωριανοί ο μπαμπάς θα με πάρει στην Γερμανία, έτρεχε και το φώναζε σε όλο το χωριό, να δέστε βγήκα και φωτογραφία μου βγάλανε και δικό μου ντεφτέρι έχει την φωτογραφία μου επάνω να δέστε το.

  
  

  Παρασκήνιο Σκηνής Πρώτης.

  Λούσιμο, πλύσιμο στην κουπάνα, καθαρά ρούχα. Μήτε ένας κόκκος χώμα από το χωριό μην πάει στην Γερμανία, κάλτσες, σκαρπίνια. Μια θεία και μια γιαγιά να κλαίνε, πώς να είναι άραγε αυτή η Γερμανία . Φόρτωμα την κούρσα βαλίτσες στο πορτμπαγκάζ κούρσα γυαλιστερή. Ποιος τάχα σ` όλο το χωριό έχει τέτοια.

  
  

  Σκηνή δεύτερη.

  Μεγάλο το ταξίδι, πολύ μακριά αυτή η Γερμανία .

  Πότε θα φτάσουμε;

  Θα φτάσουμε μην βιάζεσαι και να δεις τη ωριαία που είναι, μεγάλα σπίτια, μεγάλοι δρόμοι, μαγαζιά παιχνίδια, καθαρή δρόμοι, καθαρά πεζοδρόμια χωρίς χώματα, να δείς που θα σ` αρέσει.

  Ναι αλλά πότε θα φτάσουμε;

  .....

  .....

  .....

  Τόσο μακριά είναι μαμά, πότε θα φτάσουμε;

  .....

  .....

  Κάτσε ήσυχα τώρα θα δεις θα φτάσουμε κοιμήσου.

  .....

  .....

  .....

  Πότε θα φτάσουμε;

  Έεεε σταμάτα ντε, πότε θα φτάσουμε και πότε θα φτάσουμε, δεν βλέπεις ότι οδηγώ μη με ζαλίζεις

  ......

  ......

  Σςςς ησύχασε τώρα θα φτάσουμε κάτσε πίσω και κοιμήσου άσε τον μπαμπά να οδηγήσει, μην τον ζαλίζεις μην τον κουράζεις.

  ......

  ......

  ......

  ......

  Θέλω να γυρίσω πίσω δεν θέλω άλλο Γερμανία θέλω πίσω στην γιαγιά.

  Έλα έλα κοιμήσου τώρα δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω, θα ξανά έρθουμε πάλι του χρόνου το καλοκαίρι.

  
  

  Παρασκήνιο Σκηνής Δεύτερης.

  Ξάπλωσε στην πίσω θέση, γύρισε το κεφαλάκι του προς τα πίσω κι έκλαψε, και κοιμήθηκε, κι ονειρεύτηκε την θεία του, την γιαγιά του, και πώς έτρεχε στην μεγάλη παιδική χαρά του χωριού του.

  
  

  18/10/2009

  Νέο Τολίνιον Οδοιπορικό

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:04

  [nt]

   »  Γαία

  

  

  
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:03

  Σύλλογος Καρκινπαθών και Φίλων "Δύναμη Ψυχής'

   »  Γαία
  
  Οι γιορτές είναι μέρες απολογισμού και μια καλή αφορμή να ασχοληθούμε με κάποιους συνανθρώπους μας που μας έχουν ανάγκη . πάρτε χαρτί και μολύβι και σημειώστε 21&22 Δεκεμβρίου να περάσετε από την κεντρική πλατεία της Κομοτηνής καθώς ο Σύλλογος καρκινοπαθών και φίλων "δύναμη ψυχής" οργανώνει για πρώτοι χρονιά το χριστουγεννιάτικο Bazaar με σκοπό την ενίσχυση του συλλόγου προκειμένου να βοηθήσει ανθρώπους που έχουν ανάγκη στήριξης έστω κι αν δεν το δείχνουν . Στο Bazaar θα βρείτε χριστουγεννιάτικα δώρα, είδη χειροτεχνίας, σπιτικές λιχουδιές, χειροποίητα αξεσουάρ σε μεγάλη ποικιλία και χαμηλές τιμές
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:03

  Σύλλογος Καρκινοπαθών νομού Ροδόπης Δύναμη Ψυχής

   »  Γαία
  Επισκεφθείτε την Ιστοσελίδα του συλλόγου.Μετάβαση στην Ιστοσελίδα
  Οι Γιορτές είναι μέρες απολογισμού και.......Διαβάστε Περισσότερα
  Ο Καρκίνος είναι πολύ αδύναμος ώστε........Διαβάστε Περισσότερα
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:03

  Τι Είναι Τα Μη Hodgkin Λεμφώματα

   »  Γαία
  Λέμφωμα Burkitt
  Τι Πρέπει να Ξέρετε για τα Μή Hodgkin Λεμφώματα
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:03

  STOP καρκίνο του τραχήλου στην Ευρώπη

   »  Γαία
  
  
  Κάθε χρόνο στην Ευρώπη 60.000 γυναίκες θα αναπτύξουν καρκίνο του τραχήλου της Μιτρας και 30.000 απο αυτες της γυναίκες θα πεθαίνουν . Ο αποτελεσματικός, και οργανωμένος προσυμπτωματικός έλεγχος του τραχήλου της μήτρας, μπορεί να αποτρέψει το 80% των καρκίνων του τραχήλου. Οι νέες τεχνολογίες, εάν εφαρμοστούν σωστά εντός οργανωμένων προγραμμάτων, έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν τα ποσοστά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ακόμη περισσότερο και να αποφευχθούν σχεδόν όλες τις περιπτώσεις της ασθένειας αυτής στην Ευρώπη. Εμείς, οι υπογράφοντες, καλούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και όλες τις εθνικές κυβερνήσεις της Ευρώπης:
  
  1. Να συνεργαστούν για την υλοποίηση αποτελεσματικών προγραμμάτων πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της Μίτρας, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση της ποιότητας στον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του τραχήλου της Μήτρας.
  
  2. Υποστήριξη στη δημιουργία δημόσιων προγραμμάτων αγωγής υγείας, για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι γυναίκες έχουν επίγνωση της σημασίας της πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της Μήτρας και να αξιοποιήσουν πλήρως τις υπηρεσίες που έχουν στη διάθεσή τους.
  
  3. Την διευκολύνει στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των χωρών της Ευρώπης, έτσι ώστε όλοι να μπορούν να επωφεληθούν από την παγκόσμίας εμπειρίας κλάση που υπάρχει στην Ευρώπη.
  
  4. Την υποστήριξη της ανεξάρτητης έρευνας για τη δημιουργία των καταλληλότερων μέσων για την εφαρμογή νέων μεθόδων προσυμπτωματικού ελέγχου, και εμβολιασμού κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), για να εξασφαλίστει η μεγαλύτερη μείωση του καρκίνου του τραχήλου της Μήτρας σε όλη την Ευρώπη.
  
  5. Να αναγνωρίσει και να υποστηρίξει τον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι φιλανθρωπικές μη κυβερνητικές οργανώσεις, των ομάδον υποστήριξης των ασθενών και των εθελοντών, στη συνεχιζόμενη μείωση του καρκίνου του τραχήλου στην Ευρώπη ..
  Ψιφίστε αυτο το Μανιφέστο
  Επισκεφθίτε το Site
  Διαβάστε το παραπάνω κείμενο στα Αγγλικά
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:03

  STOP Cervical Cancer in Europe

   »  Γαία
  
  
  Every year in Europe, 60,000 women develop and 30,000 women die from cervical cancer. Effective, organised cervical cancer screening can prevent up to 80% of cervical cancers. New technologies, if properly implemented within organised programmes, have the potential to reduce cervical cancer rates even further and prevent almost every case of this disease in Europe. We, the undersigned, call upon the European Parliament, the European Commission and all national governments of Europe to:

  1. Work together to implement effective cervical cancer prevention programmes in compliance with the recommendations of the Council of the European Union and the European Guidelines for Quality Assurance in Cervical Cancer Screening.

  2. Support the establishment of public health education programmes to ensure that all women are aware of the importance of cervical cancer prevention and take full advantage of the services that are available to them.

  3. Facilitate the exchange of best practice between the countries of Europe so that all can benefit from the world-class expertise that exists within Europe.

  4. Support independent research to establish the most appropriate means to implement new screening methods and vaccination against the Human Papillomavirus (HPV) to ensure the greatest reductions in cervical cancer across Europe.

  5. Recognise and support the essential role played by charities, non-governmental organisations, patient support groups and volunteers in the ongoing reduction of cervical cancer in Europe..
  
  Read the text below in Greek

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:02

  1966 μ.χ Το Ντεφτέρι

   »  Γαία
  
  

  
  

  Σκηνή Πρώτη.

  Πρώτη φορά τον έβλεπε να έχει τόσο μεγάλη χαρά το' χε μάθει όλο το χωριό, φεύγω στην Γερμανία, χωριανοί ο μπαμπάς θα με πάρει στην Γερμανία, έτρεχε και το φώναζε σε όλο το χωριό, να δέστε βγήκα και φωτογραφία μου βγάλανε και δικό μου ντεφτέρι έχει την φωτογραφία μου επάνω να δέστε το.

  
  

  Παρασκήνιο Σκηνής Πρώτης.

  Λούσιμο, πλύσιμο στην κουπάνα, καθαρά ρούχα. Μήτε ένας κόκκος χώμα από το χωριό μην πάει στην Γερμανία, κάλτσες, σκαρπίνια. Μια θεία και μια γιαγιά να κλαίνε, πώς να είναι άραγε αυτή η Γερμανία . Φόρτωμα την κούρσα βαλίτσες στο πορτμπαγκάζ κούρσα γυαλιστερή. Ποιος τάχα σ` όλο το χωριό έχει τέτοια.

  
  

  Σκηνή δεύτερη.

  Μεγάλο το ταξίδι, πολύ μακριά αυτή η Γερμανία .

  Πότε θα φτάσουμε;

  Θα φτάσουμε μην βιάζεσαι και να δεις τη ωριαία που είναι, μεγάλα σπίτια, μεγάλοι δρόμοι, μαγαζιά παιχνίδια, καθαρή δρόμοι, καθαρά πεζοδρόμια χωρίς χώματα, να δείς που θα σ` αρέσει.

  Ναι αλλά πότε θα φτάσουμε;

  .....

  .....

  .....

  Τόσο μακριά είναι μαμά, πότε θα φτάσουμε;

  .....

  .....

  Κάτσε ήσυχα τώρα θα δεις θα φτάσουμε κοιμήσου.

  .....

  .....

  .....

  Πότε θα φτάσουμε;

  Έεεε σταμάτα ντε, πότε θα φτάσουμε και πότε θα φτάσουμε, δεν βλέπεις ότι οδηγώ μη με ζαλίζεις

  ......

  ......

  Σςςς ησύχασε τώρα θα φτάσουμε κάτσε πίσω και κοιμήσου άσε τον μπαμπά να οδηγήσει, μην τον ζαλίζεις μην τον κουράζεις.

  ......

  ......

  ......

  ......

  Θέλω να γυρίσω πίσω δεν θέλω άλλο Γερμανία θέλω πίσω στην γιαγιά.

  Έλα έλα κοιμήσου τώρα δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω, θα ξανά έρθουμε πάλι του χρόνου το καλοκαίρι.

  
  

  Παρασκήνιο Σκηνής Δεύτερης.

  Ξάπλωσε στην πίσω θέση, γύρισε το κεφαλάκι του προς τα πίσω κι έκλαψε, και κοιμήθηκε, κι ονειρεύτηκε την θεία του, την γιαγιά του, και πώς έτρεχε στην μεγάλη παιδική χαρά του χωριού του.

  
  

  18/10/2009

  Νέο Τολίνιον Οδοιπορικό

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:02

  Λέμφωμα Μπέρκετ (Burkitt's Lymphoma)

   »  Γαία
  Αφιερωμένο στη μνήμη του Jeffrey Alan Martin, αγαπημένο μας γιο και αδελφό, που απεβιοσε μετά από μάχη 5 μήνον απο λεμφώμα Burkitt στης 11 Ιουνίου 1999 σε ηλικία 32 ετών.
  Η Leroy Martin Οικογένεια Copley, Ohio
  Αυτή η ιστοσελίδα στοχεύει να παρέχει μια πρώτη ενημέρωση για το λέμφωμα Burkitt. Δεδομένου τον τεραστίων αλμάτων της επιστήμης, που συντελούνται καθημερινά τονίζουμε ότι τα παρακάτω στοιχεία όσον αφορά την διάγνωση και την θεραπεία ενδεχομένως να έχουν αλλάξει. Σε κάθε περίπτωση πάντως τον πρώτο λόγο τον έχει ο θεράπων ιατρός σας, Το λέμφωμα Burkitt στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου είναι μια πολύ σπάνιας μορφής καρκίνου,με μόνο 300 περίπου νέες περιπτώσεις ετησίως στις Ηνωμένες Πολιτείες. και η πιο κοινή μορφή καρκίνου παιδικής ηλικίας στην Κεντρική Αφρική, και είναι μία από τις πιο επιθετικές μορφές καρκίνου. Το λέμφωμα Burkitt είναι ένας τύπος καρκίνου από μια ομάδα που είναι γνωστή ως μη-Hodgkin λεμφώματα (NHL). Αυτά τα λεμφώματα είναι πολύ παρόμοια με της λευχαιμίας. Το είδος αυτόν των κακοηθών κυττάρων είναι σήμερα γνωστά ως Β-Λεμφοκύττρα και Burkitt που συχνά αναφέρονται ως Β-λέμφωμα ή λευχαιμία. Όπως και με άλλες μορφές καρκίνου, η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Το Burkitt είναι πιο συχνό σε παιδιά στην Αφρική και υπάρχουν κάποιες ενδείξεις που το συνδέουν με έναν ιό γνωστό ως Epstein-Barr . Στον υπόλοιπό κόσμο τα αίτια μπορεί να είναι χρωμοσωμικές ανωμαλίες σε μερικά από τα κύτταρα του ασθενούς . Στην μορφή του ταχέως αναπτυσσόμενου τύπου καρκίνου μπορι ένας άνθρωπος με καλή φυσική κατάσταση σήμερα, σε έναν η δυο μήνες να βρεθεί να είναι σε κρίσιμη κατάσταση. Η διάγνωση του λεμφώματος Burkitt γίνεται συνήθως με βιοψία από την ύποπτη περιοχή, όπως από των μυελό των οστών ή των λεμφαδένων. Στης εξετάσεις περιλαμβάνονται μια γενική αίματος (CBC), αριθμός αιμοπεταλίων, η βιοψία του μυελού των οστών και οσφυϊκή παρακέντηση. Περαιτέρω εξετάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν ακτινολογικές εξετάσεις, όπως η αξονική τομογραφία για να αναζητήσουν μάζες στα κόπρανα. Περιγραφή Το Λέμφωμα Burkitt απεικονίστηκε πρώτη φορά το 1957 από τον Ντένις Πάρσονς Μπέρκετ, ένα Ιρλανδό χειρούργο. Παρόλο που αυτό το είδος λεμφώματος είναι ακόμα σχετικά σπάνιο στις Η.Π.Α. και στην Ευρώπη, στην Ουγκάντα και στη κεντρική Αφρική είναι υπεύθυνο για το 50% των θανάτων από καρκίνο σε παιδιά. Ο ενδημικός χαρακτήρας του Λεμφώματος Burkitt χαρακτηρίζεται από ραγδαία μεγέθυνση των σιαγόνων του ασθενούς, χαλάρωση των δοντιών, προεκβολή των οφθαλμών, ή ένα κοιλιακό όγκο στην περιφέρεια των νεφρών ή των ωοθηκών. Στη σποραδική περίπτωση του Burkitt, ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει και ένα όγκο στο πρόσωπο αλλά είναι πιο πιθανό να εμφανίσει ένα κοιλιακό πρήξιμο στην περιοχή της δικλείδας του ειλεού (Η δικλείδα ανάμεσα στο χαμηλότερο τμήμα του λεπτού εντέρου και στην αρχή του παχέος εντέρου). Περίπου το 90% των παιδιών στην Αμερική εμφανίζουν κοιλιακούς όγκους. Άλλοι μπορεί να αναπτύξουν όγκους στους όρχεις, στις ωοθήκες, το δέρμα, στο ιγμόρειο άντρο, ή στους λεμφικούς κόμβους. Σε ενήλικες, το λέμφωμα Burkitt συχνά διογκώνει την κοιλιακή χώρα και μπορεί να προσβάλει το ήπαρ, τη σπλήνα και το μυελό των οστών. Δημογραφικές Πληροφορίες Στις δυτικές χώρες, το λέμφωμα Burkitt είναι συχνότερο στα αγόρια απ’ ότι στα κορίτσια. Καθώς ο μέσος όρος ηλικίας των ασθενών με ενδημικό λέμφωμα είναι 7 χρονών, στις υπόλοιπες χώρες έξω από την Αφρική ο μέσος όρος ηλικίας είναι περίπου 11 χρονών. Στις Η.Π.Α., όλα τα μη Χόντγκιν λεμφώματα σαν ομάδα ευθύνονται για το 7% περίπου των καρκίνων σε άτομα κάτω των 20 χρονών. Το λέμφωμα Burkitt είναι το 40-50% των περιπτώσεων αυτών. Στους ενήλικες, το λέμφωμα Μπέρκετ είναι και πάλι πιο κοινό στους άντρες απ’ ότι στις γυναίκες. Είναι 1000 φορές περισσότερο κοινό σε άτομα με AIDS απ’ ότι στον υπόλοιπο πληθυσμό. Πρόσφατα, περίπου το 2% των ασθενών με AIDS αναπτύσσουν λέμφωμα Burkitt. Η πλειοψηφία των ασθενών αυτών βρίσκονται στο IV στάδιο της ασθένειας μέχρι να εντοπιστεί ο όγκος.
  Αιτίες και Συμπτώματα
  Αιτίες (Ογκογενείς)
  Το Λέμφωμα Burkitt επηρεάζει ένα μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος γνωστό ως λεμφικό ή λυμφατικό σύστημα. Το λεμφικό σύστημα είναι ένα δίκτυο ιστών, αδένων και διόδων που παράγουν λεμφοκύτταρα, ένα είδος λευκών αιμοκυττάρων. Κάποια λεμφοκύτταρα παραμένουν σε συστάδες μέσα στους λεμφικούς κόμβους, ενώ άλλα μπαίνουν σε κυκλοφορία στο σώμα στη ροή του αίματος ή στην λέμφο, η οποία είναι ένα διαφανές κιτρινωπό υγρό που βρίσκεται στο λεμφικό δίκτυο. Τα λεμφοκύτταρα χωρίζονται σε δύο ομάδες: Τα Τ-λεμφοκύτταρα, τα οποία ρυθμίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα και τα Β-λεμφοκύτταρα τα οποία παράγουν αντισώματα. Το λέμφωμα Burkitt αφορά τα Β-λεμφοκύτταρα. Το 1982 οι ερευνητές ανακάλυψαν ένα ογκογονίδιο στο 90% των ασθενών με λέμφωμα Burkitt. Ονομάστηκε ογκογονίδιο C-myc, και είναι υπεύθυνο για την ανεξέλεγκτη παραγωγή των Β-λεμφοκυττάρων. Προέρχεται από μετακίνηση ή ανταλλαγή γενετικού υλικού ανάμεσα στον εκτεταμένο βραχίονα του ανθρώπινου χρωμοσώματος 8 και τον εκτεταμένο βραχίονα του ανθρώπινου χρωμοσώματος 14. Σε ένα ελάχιστο αριθμό ασθενών με λέμφωμα Burkitt, η μετακίνηση εμπλέκει τα χρωμοσώματα 2 και 22 ή τα χρωμοσώματα 2 και 8. Το καλοκαίρι του 2000, οι ερευνητές ανέφεραν ότι ένα γονίδιο, το αποκαλούμενο γονίδιο HMG-I/Y, εμπλέκεται στην ανάπτυξη του λεμφώματος Burkitt. Το ογκογενές C-myc φαίνεται ότι κινητοποιεί το γονίδιο HMG-I/Y, το οποίο στη συνέχεια προκαλεί τις αλλαγές στα φυσιολογικά Β-λεμφοκύτταρα που τα αναγκάζουν να πολλαπλασιάζονται ραγδαία και να σχηματίζουν όγκους.
  Ιοί
  Εκτός από τις μετακινήσεις στο γενετικό υλικό το λέμφωμα Burkitt σχετίζεται και με μή ογκογενείς ιούς – Τον Ιό Epstein-Barr (EBV) στην ενδημική μορφή του λεμφώματος και τον ιό επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (HIV) στην σποραδική του μορφή. Ο EBV, ή ερποϊός 4, είναι ο ιός που προκαλεί μολυσματική mononucleosis. Η παρουσία του EBV στους ασθενείς με ενδημικό λέμφωμα έχει ερμηνευτεί ως παρενέργεια του αυξημένου επιπέδου ελονοσίας στην κεντρική Αφρική. Τα παιδιά της Αφρικής πιθανόν να έχουν ανοσοποιητικά συστήματα που δεν μπορούν να καταπολεμήσουν τη μόλυνση από EBV επειδή έχουν αποδυναμωθεί από την ελονοσία. Τα Β-λεμφοκύτταρα των παιδιών στη συνέχεια αναπαράγονται σε ασυνήθιστα υψηλό ρυθμό. Ωστόσο, ακόμα και τώρα, ο ακριβής ρόλος που παίζει ο ιός EBV ερευνάται, καθώς ο ιός εμφανίζεται λιγότερο συχνά σε ασθενείς εκτός Αφρικής. Στις ΗΠΑ, περίπου το 25% των παιδιών και το 40% των ενηλίκων ασθενών με AIDS που εμφανίζουν λέμφωμα Μπέρκετ, εμφανίζουν και τον ιό Epstein-Barr.
  Σημεία και συμπτώματα
  Στο δυτικό κόσμο, το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα είναι ένα πρήξιμο στην κοιλιά που ξεκινάει από το έντερο. Burkitt λέμφωμα μπορεί επίσης να επηρεάσει άλλα όργανα, όπως το μάτι, οι ωοθήκες, τα νεφρά, και αδενικού ιστού, όπως το στήθος, του θυρεοειδούς ή των αμυγδαλών. Η κλασική ή αφρικανική του ενδημικού είδους του λεμφώματος Burkitt συνήθως επηρεάζει τη γνάθο. Μπορεί να εξαπλωθεί στο νευρικό σύστημα, να προκαλέσει βλάβη των νεύρων ή και ενδεχομένως αδυναμία ή παράλυση. Μπορεί επίσης να επηρεάσει τους λεμφαδένες ή τον μυελό των οστών. Μερικοί άνθρωποι παρουσιάζουν απώλεια όρεξης και έντονη κούραση. Άλλα συμπτώματα, τα οποία είναι γνωστά ως Β συμπτώματα περιλαμβάνουν εφίδρωση τη νύχτα, ανεξήγητα υψηλές θερμοκρασίες, και απώλεια βάρους. Στους ενήλικες τα πρώτα συμπτώματα λεμφώματος Μπέρκετ, μπορεί να περιλαμβάνουν πρήξιμο σε κάποιο λεμφικό κόμβο στο επάνω μέρος του σώματος, ή πρησμένη κοιλιακή χώρα και πόνο. Αν ο όγκος βρίσκεται στο στήθος, μπορεί να προκαλεί πίεση στον αεραγωγό και να προκαλεί δυσκολία στην αναπνοή. Μπορεί επίσης να υπάρχει και αδικαιολόγητος κνησμός ή απώλεια βάρους. Μερικοί ασθενείς μπορεί να έχουν πιο γενικά συμπτώματα όπως πυρετός ή ατονία και απώλεια σωματικής αντοχής. Άλλα συμπτώματα, τα οποία είναι γνωστά ως Β συμπτώματα περιλαμβάνουν εφίδρωση τη νύχτα, ανεξήγητα υψηλές θερμοκρασίες, και απώλεια βάρους. Ενήλικες προσβεβλημένοι από AIDS συχνά έχουν αναπτύξει όγκους σε διάφορα σημεία του σώματος μέχρι να διαγνωστεί η πάθηση. Στα παιδιά, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν περίπου 4 με 6 εβδομάδες από τη στιγμή που το λέμφωμα αρχίζει να αναπτύσσεται. Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι ένας μεγάλος όγκος στην κοιλιακή χώρα του παιδιού, συνοδευόμενη από βαθμιαία αύξηση υγρών, πόνο και συχνούς εμετούς. Αν το λέμφωμα αρχίζει να αναπτύσσεται στο μυελό του αίματος, το παιδί μπορεί να αιμορραγεί με μεγάλη ευκολία και να αναπτύξει αναιμία.
  Διάγνωση
  Η διάγνωση του λεμφώματος Burkitt συνήθως γίνετε με την εξέταση σε ένα κομμάτι ιστού από μια χειρουργική βιοψία, η από ένα πρησμένο σημείο του σώματος του ασθενούς συχνά από την περιοχή στο σαγόνι για του ενδημικού τύπου λεμφώματος Burkitt ή από την κοιλιά στην σποραδική του μορφή. Ο ιστός εξετάζεται με μικροσκόπιο από έναν παθολόγο, ο οποίος είναι ιατρός με ειδική κατάρτιση στη μελέτη δειγμάτων ιστών ή υγρόν σώματος. Στο λέμφωμα Burkitt, στα κύτταρα του όγκου, θα υπάρχει ένα πολύ υψηλό ποσοστό κυτταρικής διαίρεσης και ένα χαρακτηριστικό μοτίβο. Ο παθολόγος μπορεί να πραγματοποιήσει δοκιμές στο δείγμα ιστού για την παρουσία του EBV, που βρίσκεται σε περίπου το 30% των ασθενών που διαγνώστηκαν με λέμφωμα Burkitt στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκτός από την βιοψία ιστού, γίνεται επίσης μία γενική εξέταση αίματος (CBC), αριθμό αιμοπεταλίων, καθώς και οσφυϊκή παρακέντηση (Spinal Tap). Συνήθως λαμβάνεται επίσης ένα μικρό δείγμα του μυελού των οστών. Οι περισσότερες περιπτώσεις λεμφώματος Burkitt δεν απαιτούν εκτενή ακτίνες Χ, συνήθως λαμβάνονται CT (αξονική τομογραφία) του θώρακα και της κοιλιάς , καθώς και λεμφαγγειογραφία. Αυτό γίνετε με σάρωση μετά από ένεση με το ραδιενεργό ισότοπο γάλλιο, το οποίο συσσωρεύεται στα καρκινικά κύτταρα. Με αυτές της τεχνικές σάρωσης του σώματος, οι γιατροί είναι σε θέση να εντοπίσουν της καρκινικές εστίες στο σώμα του ασθενούς.
  Σταδιοποίηση
  Το πιο κοινό σύστημα σταδιοποίησης για τα μη-Hodgkin λεμφώματα σε ενήλικες, συμπεριλαμβανομένου και του λεμφώματος Burkitt, είναι το σύστημα Ann Arbor. Αποτελείτε από τα εξής 4 στάδια
  Στάδιο Ι: Το λέμφωμα είναι περιορισμένο, σε μία ομάδα των λεμφαδένων είτε πάνω ή κάτω από το διάφραγμα. Η είναι σε ένα όργανο ή μέρος του σώματος εκτός από τα λεμφαδένες, αλλά δεν έχει εξαπλωθεί σε άλλα όργανα ή λεμφαδένες.
  Στάδιο II: Το λέμφωμα είναι σε δύο ή περισσότερες ομάδες λεμφαδένων στην ίδια πλευρά του διαφράγματος. Η είναι μόνο σε ένα όργανο ή χώρο διαφορετικό από το λεμφαδένες, αλλά έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες κοντά το όργανο ή μέρος.
  Στάδιο ΙΙΙ: Το λέμφωμα εντοπίζετε σε ομάδες των λεμφαδένων και στις δύο πλευρές του διαφράγματος. Μπορεί να περιλαμβάνει ένα όργανο ή μέρος έξω από την λεμφαδένες, το σπλήνα, ή και τα δύο.
  Στάδιο IV: Το λέμφωμα είναι διασκορπισμένο (spread) σε ένα ή και περισσότερα όργανα εκτός λεμφαδένες. Μπορεί να υπάρχει και συμμετοχή των λεμφαδένων που είναι απομακρυσμένει από τα πληγέντα όργανα.
  Σε κάθε στάδιο, η κατάστασης του ασθενούς μπορεί να περιγραφεί με περισσότερες λεπτομέρειες, χρησιμοποιώντας γράμματα για να υποδηλώσει την παρουσία των συγκεκριμένων γενικά συμπτωμάτων και τα όργανα του σώματος που έχουν πληγεί από τη νόσο.
  
  Το Α χρησιμοποιείται για να ορίσει τους ασθενείς που δεν έχουν γενικά συμπτώματα.
  Το Β χρησιμοποιείται για τους ασθενείς με οποιοδήποτε από τα ακόλουθα συμπτώματα:
  α) Ανεξήγητη απώλεια άνω του 10% του σωματικού βάρους κατά τους τελευταίους έξι μήνες
  β) Ανεξήγητος πυρετός υψηλότερη από 38 βαθμούς C (101 βαθμούς F)
  γ) Νυχτερινές εφιδρώσεις drenching
  
  Το Ε προστίθεται εάν ο ασθενής έχει αναπτύξει κακοήθειες, εκτός από τους λεμφαδένες αλλά και σε περιοχές του σώματος, εκτός από το λεμφικό σύστημα.
  Τα άλλα σημεία του σώματος προσδιορίζονται με πρόσθετα γράμματα, όπως Δ για το δέρμα ή H για το συκώτι.
  Τα συνηθέστερα σύστημα σταδιοποίησης για NHL στα παιδιά είναι από την έρευνα των παιδιών του Νοσοκομείου St Jude.
  Χωρίζει τους ασθενείς
  Στάδιο Ι Με ένα και μόνο όγκο ή νοσούντων λεμφαδένων
  Στάδιο ΙΙ Με δύο ή περισσότερους όγκους ή νοσούντων λεμφαδένων στην ίδια πλευρά του διαφράγματος.
  Στάδιο III Από μεγάλους όγκους στο στήθος ή την κοιλιά Στάδιο IV Η συμμετοχή του μυελού των οστών και του κεντρικού νευρικού συστήματος .
  Πρόγνωση
  Η πρόγνωση για τα παιδιά με λέμφωμα Burkitt είναι γενικά καλή, δεδομένου ότι αυτό το είδος του λεμφώματος ανταποκρίνεται καλά στη χημειοθεραπεία. Τα παιδιά με την αφρικανική ενδημική νόσο Burkitt συχνά παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση μετά από μία μόνο δόση κυκλοφωσφαμίδης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το 80% των παιδιών που την έλαβαν για τα αρχικά στάδια του λεμφώματος Burkitt παρέμεναν ελεύθερα από υποτροπή μέχρι και τρία χρόνια μετά τη θεραπεία. Οι νεότεροι συνδυασμοί χημειοθεραπείας ( CODOX-M/IVAC) έχουν πιστωθεί με θεραπεία σε ποσοστό πάνω από 90% σε παιδιά και ενήλικες. Η πρόγνωση για τους ενήλικες εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Τα τελευταία χρόνια, η Διεθνής Prognostic Index, έχει χρησιμοποιήσει την κλίμακα , IPI , για την πρόβλεψη της επανεμφάνισης της νόσου, αλλα και της διάρκειας της επιβίωσης ενός ασθενή τους . Κάθε ένας από τους ακόλουθους παράγοντες δίνει και από έναν βαθμό σοβαρότητας:
  1/ Ηλικία άνω των 60 ετών
  2/ Το λέμφωμα ταξινομείται ως σταδίου ΙΙΙ ή IV Στάδιο
  3/ Το λεμφώμα έχει εξαπλωθεί σε περισσότερες από μία τοποθεσία έξω από το λεμφαδένες
  4/ Υψηλά επίπεδα της γαλακτικής αφυδρογονάσης (ένα ένζυμο που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της επιβάρυνσης όγκου)
  5/ Κακή γενική υγεία Μια τιμή IPI της τάξεως 0 ή 1 δίνει ένα ποσοστό ύφεσις της νόσου για τα πρώτα πέντε χρόνια ίσο με 73% και ένα ποσοστό ίσο με 70% για μετά την πάροδο τον πρώτον πέντε χρόνον . Μια τιμή IPI της τάξεως του 5 από την άλλη πλευρά, δίνει ένα ποσοστό ύφεσις της νόσου για τα πρώτα πέντε χρόνια ίσο με 40% και ένα συνολικό αριθμώ επιβίωσις ίσο με 26% για μετά τα πρώτα πέντε χρόνια.
  Στους ασθενείς με AIDS, στους παράγοντες που επηρεάζουν την πρόγνωση της νόσου περιλαμβάνονται και τα εξής:
  1/ Τα CD4 των λεμφοκυττάρων.
  2/ Η παρουσία των ευκαιριακών λοιμώξεων (AIDS, ασθένειες).
  3/ Η εξάπλωσις του λεμφώματος στων μυελό των οστών.
  4/ Η εξάπλωση του λεμφώματος πέραν των λεμφαδένων.
  5/ Η ηλικία.
  6/ Και η κλινική εικόνα του ασθενούς. Μια ευκαιριακή λοίμωξη , ένας αριθμό CD4 κάτω από 200, ηλικία πάνω από 35, και κακή κλινική εικόνα δίνουν μια κακή πρόγνωση. Η μέση διάρκεια επιβίωσης αυτών των ασθενών με (HIV-θετικούς και λέμφωμα Burkitt) είναι έξι μήνες.
  Βαθμονόμιση
  Για πρακτικούς λόγους, τα μη-Hodgkin λεμφώματα χωρίζονται σε δύο ομάδες:
  Προτη ομαδα: Χαμηλού βαθμού κακοήθειας
  Δευτερι ομαδα: Υψηλού βαθμού κακοήθειας .
  Χαμηλού βαθμού κακοήθειας λεμφώματα είναι συνήθως αργή ανάπτυξης, και τα υψηλού βαθμού κακοήθειας λεμφώματα αναπτύσσονται πολύ γρήγορα και συνήθως χρειάζεται έγκαιρη θεραπεία με χημειοθεραπεία .
  Θεραπείες Χημειοθεραπεία
  Η χημειοθεραπεία είναι η χρήση αντικαρκινικών κυτταροτοξικών φάρμακον για να καταστρέψουν τα καρκινικά κύτταρα. Είναι η κύρια θεραπεία για αυτού του τύπου λεμφώματος. Η χημειοθεραπείες μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς μεταξύ τους, ανάλογα με το πόσες πολλές περιοχές του σώματος επηρεάζονται. Είναι συνήθως αρκετά εντατικές και πολύ πιθανό να συνεπάγεται με παραμονή στο νοσοκομείο. Συνήθως τα φάρμακα της χημειοθεραπείας χορηγούνται ενδοφλέβια. Επειδή υπάρχει ο κίνδυνος αυτός ο τύπος λεμφώματος να εξαπλωθεί στο κεντρικό νευρικό σύστημα, το χημειοθεραπευτικό φάρμακο ενίεται συχνά στο υγρό γύρω από το νωτιαίο μυελό. Αυτό είναι γνωστό ως ενδορραχιαία χημειοθεραπεία. Τα παρακάτω φάρμακα μπορούν να χρησιμοποιηθεί σε διάφορους συνδυασμούς για τη θεραπεία του λεμφώματος Burkitt: Κυκλοφωσφαμίδη, Δοξορουβικίνη, Βινκριστίνη, Μεθοτρεξάτη, Κυταραβίνη, Ιφοσφαμίδη, και Ετοποσίδη. Λόγω του πολύ γρήγορου ρυθμού αύξησης του όγκου σε αυτό τον τύπο λεμφώματος, είναι πολύ σημαντικό να αρχίσει θεραπεία το συντομότερο δυνατό μετά τη διάγνωση της. Ένας Ογκώδης κοιλιακός όγκος, ή ένας όγκος στο στήθος μερικές φορές πρέπει να αφαιρεθεί χειρουργικά πριν ο ασθενής αρχίσει την χημειοθεραπεία. Τα παιδιά με λέμφωμα Burkitt μπαίνουν σε θεραπεία με χημειοθεραπείες και ακτινοθεραπείες. Το φάρμακο που χρησιμοποιείται πιο συχνά για τη θεραπεία του ενδημικού τύπου Burkitt είναι η Κυκλοφωσφαμίδη (Cytoxan), ένα φάρμακο που καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, αλλά έχει σοβαρές παρενέργειες. Μπορεί να χορηγηθεί από το στόμα ή ενδοφλεβίως. Η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιείται για τη θεραπεία των λεμφωμάτων που επηρεάζουν το σαγόνι και την περιοχή γύρω από τα μάτια. Τα παιδιά με σποραδικού τύπου Burkitt αντιμετωπίζονται με σύντομης διάρκειας χημειοθεραπείες υψηλών δόσεων, συνήθως Κυκλοφωσφαμίδη σε συνδυασμό με Μεθοτρεξάτη (MTX), Βινκριστίνη (Oncovin), Πρεδνιζόνη (Meticorten), και Δοξορουβικίνη (Αδριαμυκίνη). Για να αποφευχθεί η εξάπλωση του λεμφώματος στο κεντρικό νευρικό σύστημα, το κεφάλι η και στην σπονδυλική στήλη, ο ασθενείς υποβάλετε σε ακτινοθεραπεία και ενδορραχιαία μεθοτρεξάτη. Στην ενδορραχιαία χημειοθεραπεία, το φάρμακο χορηγείται με ένεση απευθείας στο νωτιαίο υγρό του ασθενούς. Οι ενήλικοι με σποραδικού τύπου λεμφώματος Burkitt λαμβάνουν αγωγή με ένα συνδυασμό ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας. Ένα νεώτερο υψηλής δόσης σχήμα χημειοθεραπείας που ονομάζεται CODOXM / IVAC, και το οποίο είναι ένας συνδυασμός Κυκλοφωσφαμίδης, Βινκριστίνης, Δοξορουβικίνης, Μεθοτρεξάτης, Ιφοσφαμίδης (IFEX), Ετοποσίδης (VePesid), και Κυταραβίνης (ARA-C), φαίνεται να δίνη πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα. Στους ενήλικες με AIDS δίνεται συνήθως χαμηλή δόση χημειοθεραπείας επειδή το ανοσοποιητικό τους σύστημα έχει ήδη καταστραφεί, και δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία όπως οι ασθενείς που δεν είχαν λοίμωξη από τον ιό HIV.
  Θεραπεία μονοκλωνικό αντίσωμα
  Νεότερες μέθοδοι θεραπείας περιλαμβάνουν μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων ή μυελού των οστών ή και τα μονοκλωνικά αντισώματα (αντισώματα που παράγονται από κλωνοποιημένα κύτταρα του ποντικιού που καλλιεργούνται στο εργαστήριο). Ένα μονοκλωνικό αντίσωμα, το Rituximab (Rituxan)(Mabthera ®), έχει εγκριθεί από το FDA για τη θεραπεία του μη-Hodgkin λεμφώματος, συμπεριλαμβανομένου και του λεμφώματος Burkitt. Τα μονοκλωνικά αντισώματα είναι φάρμακα που αναγνωρίζουν, στόχους σε συγκεκριμένες πρωτεΐνες στην επιφάνεια των καρκινικών κυττάρων, και μπορούν να τονώσουν το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού για να καταστρέψει το καρκινικό κύτταρο. Αυτή η θεραπεία χορηγείται συνήθως μαζί με την χημειοθεραπεία. Κλινικές μελέτες στη Γαλλία δείχνουν ότι το Rituximab σε συνδυασμό με την κλασική χημειοθεραπεία βελτιώνει τα ποσοστά της ύφεσης και της επιβίωσης σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.
  Θεραπεία υψηλής δόσης με την υποστήριξη των βλαστικών κυττάρων
  Υψηλής δόσης χημειοθεραπείας στο μυελό των οστών ή έγχυση βλαστικών κυττάρων έχει χρησιμοποιηθεί για ορισμένους ασθενείς. Σε αυτού του είδος της θεραπείας συνεπάγεται πολύ εντατική χημειοθεραπεία, και μερικές φορές και ακτινοθεραπείας. Δεδομένου ότι οι παρενέργειες μπορεί να είναι πολύ σοβαρές, ορισμένες μορφές θεραπειών υψηλής δόσης δεν δίνονται σε άτομα ηλικίας άνω των 45-50. Η ένταση της θεραπείας αυξάνει τους κινδύνους σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών για τα άτομα πάνω από αυτές τις ηλικίες.
  Θεραπείας με κορτικοστεροειδή
  Στεροειδή φάρμακα δίνονται συχνά με τη χημειοθεραπεία για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση τον λεμφωμάτων. Μπορούν επίσης να βοηθήσουν τον ασθενεί να αισθανθεί καλύτερα και μπορεί να μειώσει τα αρνητικά συναισθήματα της ασθένειας.
  Κλινικές δοκιμές
  Νέες θεραπείες για το λέμφωμα Burkitt διεξάγονται συνεχώς, και ίσος να κληθεί ο ασθενείς από το γιατρό του για να λάβει μέρος σε μια από αυτές της κλινικές δοκιμές. Ο γιατρός πρέπει να συζητήσει με τον ασθενεί να τον ενημερώσει και να του ζητήσει την συγκατάθεσή του για την είσοδό του σε μια κλινική δοκιμή. Από το 2001, έχουν διεξαχθεί 39 κλινικές δοκιμές σε ερευνητικά κέντρα στις Ηνωμένες Πολιτείες, για την θεραπεία λεμφωμάτων που συνδέονται με το AIDS σε ενήλικες. Επειδή το λέμφωμα Burkitt εκτός Αφρικής είναι σχετικά σπάνιο σε παιδιά, το National Cancer Institute (NCI) ζητεί την συγκατάθεσή από όλα τα παιδιά (Burkitt ή άλλο μη-Hodgkin λεμφώματα ) να θεωρούνται ως πιθανές περιπτώσεις για τις κλινικές δοκιμές. Πληροφορίες για τις τρέχουσες κλινικές δοκιμές είναι διαθέσιμες στο [www.cancernet.nci.nih.gov]
  Εναλλακτικές και συμπληρωματικές θεραπείες
  Στης εναλλακτικές θεραπείες (ως συμπληρωματικές) που έχουν αναφερθεί ως χρήσιμες για τους ασθενείς με λέμφωμα περιλαμβάνεται η γιόγκα, το θεραπευτικό μασάζ, ο διαλογισμός, οι δημιουργικές ασχολίες, ο βελονισμός, και ενασχόληση με τις τέχνες.
  Ομάδες θεραπείας Επειδή ο καρκίνος σε παιδιά και εφήβους είναι σπάνιος, οι νέοι που πάσχουν από καρκίνο πρέπει να παραπέμπονται σε παιδιατρικά κέντρα αντιμετώπισις του καρκίνου με διεπιστημονικές ομάδες που ειδικεύονται στη θεραπεία καρκίνων σε αυτή την ηλικιακή ομάδα. Οι ομάδες αυτές περιλαμβάνουν συνήθως γιατρούς όλον των ειδικοτήτων πρωτοβάθμιας περίθαλψης, παιδιατρικής ογκολογίας (παιδίατροι που ειδικεύονται στη θεραπεία του καρκίνου παιδικής ηλικίας), ογκολόγοι ακτινοθεραπευτές, κοινωνικοί λειτουργοί, νοσηλευτές παιδιατρική, και οι ειδικοί αποκατάστασης. Ενήλικες ασθενείς του AIDS που αναπτύσσουν λέμφωμα Burkitt απαιτούν ειδικούς θεραπευτές στην ομάδα θεραπείας τους για την αντιμετώπιση της HIV λοίμωξης, καθώς και ογκολόγους, ακτινολόγους, και ειδικούς νοσηλευτές. Αντιμέτωποι με τη θεραπεία του καρκίνου
  Ενήλικες που υποβάλλονται σε θεραπεία για το λέμφωμα Burkitt είναι πολύ πιθανό να επηρεαστούν από τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας (ναυτία, απώλεια μαλλιών, κ.λπ.). Οι ασθενείς με AIDS, έχουν επιπλέον την ανησυχία της αυξημένης ευπάθειας σε άλλον ειδών λοιμώξεις (άφθες, πνευμονία, κ.λπ.).
  Παιδιά
  Για τα παιδιά που υποβάλλονται σε θεραπεία για το λέμφωμα Burkitt αλλά και για άλλους τύπους καρκίνου και για όλα τα ερωτήματα που μπορούν να προκύψουν στα ίδια αλλά και στους γονείς τους όπως, οι αλλαγές στην εμφάνιση (τριχόπτωση που προκαλείται από χημειοθεραπεία), για το αν μπορούνε να συνεχίσουν ένα κανονικό πρόγραμμα (σχολείο, αθλητικές συμμετοχής), αλλά και την αντιμετώπιση των άλλων παρενεργειών της θεραπείας, όπως ναυτία ή κούραση. Μία χρήσιμη πηγή είναι τα Candlelighters προγράμματα, τα οποία προσφέρουν υποστήριξη και πρακτικές πληροφορίες για τους γονείς των παιδιών με καρκίνο.
  Πρόληψη
  Η πρόληψη της ενδημικής μορφής λεμφώματος Burkitt στην Κεντρική Αφρική είναι περίπλοκη λόγω της υψηλής συχνότητας εμφάνισης της ελονοσίας, σε συνδυασμό με την ανεπαρκή ιατρική φροντίδα. Σε άλλες χώρες, ορισμένοι παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τη σποραδική μορφή της νόσου μπορούν να μειωθούν, όμως ιδιαίτερες συμπεριφορές στον τρόπο ζωής αυξάνουν τον κίνδυνο μόλυνσης από τον ιό HIV. Επιπλέον, οι ασθενείς με λέμφωμα Burkitt μπορούν να εξετάσουν και την γενετική προδιάθεση , για διαταραχές στο ογκογονίδιο C-myc . Ιδιαίτερες ανησυχίες
  Σε ασθενείς που διαγνώστηκε λέμφωμα Burkitt θα πρέπει μετά από την χημειοθεραπεία να εξετάζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, λόγω της δυνατότητας της νόσου να κάνει μακράς διάρκειας υποτροπές. Οι εξετάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν μια γενική κλινική εξέταση, μία γενική εξέταση αίματος, και ακτινολογικές εξετάσεις. Ερωτήσεις προς τον γιατρό σας Στης θεραπευτικές επιλογές Πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο μεταμόσχευσης μυελού των οστών ή θεραπείας με μονοκλωνικά αντισώματα ; Ποιες είναι οι επιλογές θεραπείας σε περίπτωση υποτροπής ; Πώς μπορώ να προστατεύσω τον εαυτό μου καλύτερα από της λοιμώξεις κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας για το λέμφωμα Burkitt (για τους ασθενείς με AIDS);
  
  ΒΙΒΛΙΑ
  Dollinger, Malin, MD, Ernest H. Rosenbaum, MD, and Greg Cable. Cancer Therapy. Kansas City, MO: Andrews and McMeel, 1994. "Hematology and Oncology." In The Merck Manual of Diagnosis and Therapy, edited by Mark H. Beers, MD, and Robert Berkow, MD. Whitehouse Station, NJ: Merck Research Laboratories, 1999. Kabat-Zinn, Jon. Full Catastrophe Living: Using the Wisdom of Your Body and Mind to Face Stress, Pain, and Illness. New York: Dell Publishing, 1990. A useful resource on mindfulness meditation in pain control and living with cancer. Lyon, Jeff, and Peter Gorner. Altered Fates: Gene Therapy and the Retooling of Human Life. New York and London: W. W. Norton & Co., Inc., 1996. ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ Burkitt, Denis P. "The Discovery of Burkitt's lymphoma." Cancer (May 15, 1983): 1777-86.
  ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ
  American Cancer Society (ACS). 1599 Clifton Road, NE, Atlanta, GA 30329. (404) 320-3333 or (800) ACS-2345. Fax: (404) 329-7530. . Candlelighters Childhood Cancer Foundation. 7910 Woodmont Avenue, Suite 460, Bethesda, MD 20814. (301) 657-8401 or (800) 366-CCCF. National Cancer Institute, Office of Cancer Communications.31 Center Drive, MSC 2580, Bethesda, MD 20892-2580. (800) 4-CANCER. TTY: (800) 332-8615. . NIH National Center for Complementary and Alternative Medicine (NCCAM) Clearinghouse. P.O. Box 8218, Silver Spring, MD 20907-8218. TTY/TDY: (888) 644-6226. Fax: (301) 495-4957.
  ΑΛΛΑ
  Lymphoma Information Network 21 June 2001 . Oncology Channel 21 June 2001 . Rebecca J. Frey, Ph.D.
  
  
  
  
  Η μετάφραση αυτού του κειμένου έγινε από των tolinio το πρωτότυπο κείμενο μπορείτε να το κατεβάσετε σε μορφή pdf : pdf Αρχείο
  η να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: http://www.cancer.gov: Burkitt's Lymphoma:

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 08.12.2009
• 13:42

  1965 μ.χ Ο Θόλος

   »  Γαία
  
  
  
  Ήτανε μικρός τότε που τον είδε για πρώτη φορά, ένας πιτσιρίκος, θα τανε δεν θα τανε έξι χρόνον που έτρεχε ξιπόλητος στα σοκάκια του μικρού τους χωριού. Ένα χωνάκι παγωτό δρόμος από την μιαν άκρη στην άλλοι, και αν είχε και πολύ ζέστα μπορεί να τελείωνε και στα μισά. Άλλα.... με μια τεράστια παιδικοί χαρά γύρο γύρο από το χωριό.
  
  Το μέρος του σκηνικού που τον είδε για πρώτη φορά είχε ως εξής, ένα μικρο χτισμένο με κερπίτσι σπιτάκι προς την βορειοανατολική άκροι του χωρίου, με μιαν τεράστια.. όπως και τα άλλα άλλωστε σπίτια.. αυλή
  
  Το σπίτι φαινότανε πώς ήτανε χτισμένο χρονολογικά σε δυο φάσεις, αυτό το μαρτυρούσε το γεγονός πώς το δεξιό και μεγαλύτερο τμήμα του σπιτιού ήτανε υπερυψωμένο από το έδαφος περίπου μισό μέτρο και είχε και θεμέλιο, σε αντίθεση με το υπόλοιπο από την αριστερή πλευρά που ήτανε στο ίδιο σχεδόν ύψος με το έδαφος όσο για θεμέλιο μπορεί να μην είχε και καθόλου. Το εσωτερικό τώρα του σπιτιού είχε ως εξής, το αριστερό τμήμα, αυτό που ήτανε και το παλιό ήτανε η κουζίνα, μια κουζίνα με χωμάτινο πάτωμα που στην αριστερή της πλευρά είχε μια μασίνα όπου η γιαγιά έφτιαχνε το φαγητό. Στην βορινή της πλευρά ένα πλινθόκτιστο τζάκι, και στα δεξιά δυο σκαλοπάτια που οδηγούσαν στο νεότερο υπερυψωμένο τμήμα του σπιτιού. Εκεί το πρώτο δωμάτιο ήτανε το σαλονάκι, όπως έμπαινες στο σαλονάκι αυτό, στα αριστερά και με βορινό προσανατολισμό είχε ένα μικρο παράθυρο, και στα αριστερά οδηγούσε σε έναν μικρο διάδρομο που και αυτός οδηγούσε σε μιαν δεύτερη εξώπορτα. Στα αριστερά του διαδρόμου είχε άλλο ένα μικρό δωματιάκι με ένα κρεβάτι, όπου τα βράδια κοιμότανε αυτός με την θεία του που την λάτρευε και τον λάτρευε, και την γιαγιά του την αγαπούσε αλλά εκείνη τον κυνηγούσε με την βίτσα της και του κοκκίνιζε τον κώλο κάθε που έκανε ζημίες και ζαβολιές, έφτιαχνε ώμος κάτι λαλαγγίτες όταν άναβε το τζάκι σκέτοι τρέλα, της έψηνε επάνω στο σάζι, της τύλιγε με βούτυρο που έφτιαχνε μόνη της από την αγελάδα της, μερικές φορές του έβαζε και τυρί μέσα, λουκουμάκια σκέτα.
  
  Από την ανατολική του πλευρά τώρα του σπιτιού και προέκτασις του, ήτανε μια μεγάλη αχερώνα όπου η γιαγιά του αποθήκευε τα χόρτα για τα ζώα, μόνη της όλες αυτές της δουλείες η καημένη. Χείρα βλέπεις από πολύ νέα, ο ένας της γιος ο Βαγγελάκος φευγάτος με την γυναίκα του για καλύτερη τύχη στην Γερμανία, ο δεύτερος ο Κωσταντής δούλευε εισπράκτορας στα λεωφορεία στην πόλη, η κόρη της πιτσιρίκα τη να σου κάνει, και έτσι τα είχε φορτωθεί όλα μοναχιά της. Ώμος ήτανε ήρωας δεν καταλάβαινε τίποτα τα έφερνε βόλτα όλα, και καλύτερα από άνδρα, είχε και τον πιτσιρίκο να τον κυνηγά σε όλο το χωρίο με της ζαβολιές του.
  
  Από τη δυτική τώρα πλευρά της κουζίνας, και εκεί που τελείωνε η αυλή, ήταν ένα λιβάδι γύρω στα 4 στρέμματα, και μετά ακολουθούσαν και τα υπόλοιπα σπιτάκια του χωρίου.. Σε αυτό το λιβάδι ήτανε λοιπόν που τον είδε. Ήτανε αργά το βράδυ μιας καλοκαιριάτικης νύχτας, όταν τον είδε να βγαίνει κρυφά από το σπίτι. Τώρα πως δεν τον κατάλαβε η θεία του η Δημητρούλα που σηκώθηκε από δίπλα της, δεν ξέρω, αλλά ούτε η γιαγιά του η Βαγγελίω που ξύπναγε με το παραμικρό δεν τον κατάλαβε. Πέντε χρονών μικρο παιδί έξω στην νύχτα, και άρχισε να τρέχει και να παίζει μέσα στο λιβάδι. Ξαφνικά και κάπου στο μέσον του λιβαδιού σταμάτησε, και έκατσε κάτω στο χορτάρι. Σήκωσε το κεφαλάκι και χάζευε τα άστρα του νυχτερινού καλοκαιριάτικου ουρανού. Και εκεί, μπροστά στα μάτια του ξαφνικά βλέπει τον ουρανό να σχίζεται στα δυο, και από μέσα να ξεπετάγεται ένα λευκό φως. Ο μικρός κοίταζε με θαυμασμό όλα αυτά που γινότανε μπροστά στα μάτια του.
  
  Όταν κάποια στιγμή όλος ο θόλος του ουρανού έγινε ένας λευκός φωτεινός καμβάς, μιαν εικόνα άρχισε σιγά σιγά να εμφανίζετε. Ξεκίνησε από τον κέντρο του θόλου και σταδιακά κάλυψε όλον τον νυχτερινό ουρανό μιαν εικόνα που όμοια της είχε ξαναδεί στον θόλο της εκκλησίας του χωρίου τους. Ήταν μια αγιογραφία που αργότερα είδε και σε άλλες εκκλησίες. Ήτανε λες και όλοι η βίβλος εικονογραφήθηκε σε μια και μοναδική σκηνή.
  
  Και στο μέσον αυτής της σκηνής ο Θεός με ανοιχτά τα χέρια να αγκαλιάζει όλη την οικουμένη. Για πόση ώρα συνέβαιναν όλα αυτά τα θαυμαστά δεν ήξερε, ήξερε όμως ότι ήταν εκεί και συνέβαιναν.
  
  Μετά από χρόνια του είπαν πως ήταν άπλα ένα όνειρο, και πως τάχα δεν ήταν ο Θεός, γιατί κανείς ποτέ δεν τον είχε δει, και πώς κανείς δεν ήξερε ποτέ πως είναι. Εκείνος όμως ήταν σίγουρος πως ήταν ο Θεός και πως κάποιος κάποτε έπρεπε να τον δει. Γιατί να μην είναι αυτός ο πρώτος που τον είδε, και όσο για το αν ήταν όνειρο, τι σημασία έχει, και το σπίτι, η αυλή, ο αχερώνας, η θεία του, η γιαγιά του, το χωρίο, μήπως και αυτά μετά από τόσα χρόνια δεν φαντάζουν σαν όνειρο? Μετά από τόσα χρόνια πως ξεχωρίζεις τα όνειρα?
  
  13/10/2009
  
  Νέο Τολίνιον Οδοιπορικό
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 05.12.2009
• 20:18

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ...

   »  Γαία

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________

  Αρχική Σελίδα⬅Asllan ο Βασιλίας⬅Tehnopolis⬅Picasa Fotos Tolinio⬅Δύναμη Ψυχής⬅Tolinio Αόρατοι Kόσμοι⬅
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:18

  Γρηγόρης Μπιθικώτσης

   »  Γαία

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:17

  Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

   »  Γαία
  Ένα ή περισσότερα κύτταρα από τους πόρους (σωληνάκια μέσα από τα οποία το γάλα φθάνει στη θηλή) ή τα λόβια του μαστού (κυψέλες που παράγεται το γάλα) γίνονται παθολογικά (μετάλλαξη) και πολλαπλασιάζονται γρήγορα και ανεξέλεγκτα. Αρχικά παραμένουν στους πόρους (μη διηθητικό πορογενές καρκίνωμα), ενώ στη συνέχεια μπορούν να διασπάσουν το τοίχωμα του πόρου και να σχηματίσουν έναν όγκο (διηθητικός καρκίνος) ή ακόμη να μεταναστεύσουν σε άλλα μέρη του σώματος (μεταστάσεις).

  Τι φταίει και δημιουργείται;

  Η βασική αιτία παραμένει άγνωστη. Μια γυναίκα όμως έχει μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσει καρκίνο ανάλογα με τους παράγοντες κινδύνου που συγκεντρώνει και τέτοιοι είναι: η ηλικία (όσο μεγαλώνει), το οικογενειακό ιστορικό (μητέρα ή αδερφή με καρκίνο μαστού), η διάρκεια των ετών της περιόδου (πρώιμη εμμηναρχή - καθυστερημένη εμμηνόπαυση), ατεκνία ή καθυστερημένη πρώτη κύηση, παχυσαρκία, μακροχρόνια χρήση ορμονικής υποκατάστασης.

  Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού;

  Είναι ο συχνότερος του γυναικείου πληθυσμού. Μία στις δέκα γυναίκες θα αναπτύξει ένα καρκίνο στο μαστό της κατά τη διάρκεια της ζωής της. Στη χώρα μας έχουμε περίπου 4.000 νέες περιπτώσεις κάθε χρόνο.

  Ποια είναι τα σημάδια ενός καρκίνου στο μαστό;

  Στα αρχικά του στάδια ο καρκίνος του μαστού δεν προκαλεί συνήθως συμπτώματα, γι' αυτό είναι σημαντικό να υποβάλλεται η γυναίκα σε προληπτικό έλεγχο με μαστογραφία και κλινική εξέταση του μαστού με βάση προκαθορισμένο πρόγραμμα. Σημάδι όμως καρκίνου μπορεί να είναι η ψηλάφηση ενός ανώδυνου όγκου ή σκληρίας στο μαστό, ένα τράβηγμα ή βαθούλωμα στο δέρμα, οίδημα (πρήξιμο) του μαστού ή αιματηρό έκκριμα που βγαίνει από τη θηλή.

  Ποια είναι η θεραπεία του;

  Οι περισσότεροι καρκίνοι σήμερα αντιμετωπίζονται με ένα συνδυασμό θεραπειών: τις ‘τοπικές' που είναι η χειρουργική και η ακτινοθεραπεία και στοχεύουν στην καταστροφή των καρκινικών κυττάρων στο μαστό, και στις ‘συστηματικές' που αποσκοπούν στην καταστροφή των καρκινικών κυττάρων που τυχόν έχουν διαφύγει στο υπόλοιπο σώμα. Στη συστηματική θεραπεία, η ορμονοθεραπεία, και η ανοσοθεραπεία.

  Πως γίνεται η διάγνωσή του;

  Αρχικά θα γίνει εκτίμηση με κλινική εξέταση και μαστογραφία και πιθανόν να χρειασθεί να γίνει και υπερηχογράφημα. Ακολούθως, ο χειρούργος μαστού αν χρειαστεί, θα προχωρήσει σε βιοψία.

  Τι μπορώ να κάνω για να προλάβω;

  Όσο νωρίτερα διαγνωσθεί ένας καρκίνος του μαστού, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες για πετυχημένη θεραπεία. Την καλύτερη πορεία έχει ένας μη-διηθητικός καρκίνος (in situ) ή ένας μικρού μεγέθους καρκίνος που ανιχνεύθηκε στη μαστογραφία. Εάν είσαστε ηλικίας 20-39 ετών, θα πρέπει εκτός από την αυτοεξέταση μία φορά το μήνα, να υποβάλλεστε σε κλινική εξέταση των μαστών σας κάθε δύο με τρία χρόνια και να κάνετε το πρώτο σας έλεγχο με μαστογραφία μετά τα 35 σας. Μετά τα 40 η μαστογραφία και ο κλινικός έλεγχος από το γιατρό να γίνεται κάθε χρόνο.

  Αυτοεξέταση στήθους

  ΤΡΙΑ ΕΥΚΟΛΑ ΒΗΜΑΤΑ

  1. Στο ντους

  Σηκώστε το αριστερό σας χέρι. Με τα δάχτυλα του δεξιού σας χεριού, εξετάστε προσεκτικά το αριστερό σας στήθος με κυκλική φορά, ξεκινώντας από την εξωτερική πλευρά της κορυφής, πιέζοντας τόσο δυνατά όσο για να αισθανθείτε τον ιστό από κάτω. Μετά από έναν ολοκληρωμένο κύκλο, προχωρήστε ένα εκατοστό προς; Τη κορυφή του στήθους και ξανακάντε τον κύκλο, συνεχίζοντας μέχρι να φτάσετε στη θηλή. Ελέγξτε την περιοχή πάνω από το στήθος, ειδικά την περιοχή της μασχάλης, για εξογκώματα ή για σκληρίες. Επαναλάβετε στο δεξί στήθος.

  1. Μπροστά στο καθρέφτη

  Τοποθετείστε τα χέρια σας στα πλευρά σας και ελέγξτε τα στήθη σας για οποιαδήποτε αλλαγή στο χρώμα, στο μέγεθος, στο σχήμα ή για λακκούβες ή ραβδώσεις της επιδερμίδας. Ελέγξτε ξανά, πρώτα τοποθετώντας τα χέρια στους γοφούς, πιέζοντας ώμους και αγκώνες μπροστά για να σφίξετε τους μύς του στήθους και στη συνέχεια, σηκώστε τα χέρια και σταυρώστε τα απαλά πίσω απ' το κεφάλι.

  1. Ξαπλωμένη

  Με ένα μαξιλάρι κάτω από τον αριστερό ώμο, σηκώστε το αριστερό σας χέρι πάνω από το κεφάλι. Εξετάστε όλο το στήθος με κυκλικές κινήσεις, όπως περιγράφετε στο 1ο βήμα. Επαναλάβετε στο δεξί στήθος. Επίσης, πιέστε απαλά την κάθε θηλή και ελέγξτε αν βγαίνει υγρό.

  Η αυτοεξέταση πρέπει να γίνεται μια φορά το μήνα, επτά-οκτώ μέρες μετά την περίοδο, ή μια σταθερή ημέρα του μήνα, για όσες δεν έχουν περίοδο. Αναφέρετε οποιαδήποτε αλλαγή ή ανωμαλία διαπιστώσετε στο γιατρό σας.
  
  
  Επισκεφθείτε και Μάθετε Περισσότερα των: OEKK
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:17

  Τι είναι το μελάνωμα

   »  Γαία
  
  
  Το κακόηθες μελάνωμα είναι μια μορφή καρκίνου του δέρματος ου αναπτύσσεται από τα μελανοκύτταρα (κύτταρα του δέρματος που παράγουν χρωστική). Το μελάνωμα αποτελεί σήμερα το 3% του συνόλου των καρκίνων με 800.000 νέες περιπτώσεις ετησίως.

  Ποια είναι τα αίτια του μελανώματος;

  Η αιτιολογία του μελανώματος είναι σύνθετη και αποδίδεται σε διάφορους παράγοντες. Ο κυριότερος από αυτούς είναι η υπέρμετρη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία.

  Μπορεί να γίνει έγκαιρη διάγνωση του μελανώματος;

  ΝΑΙ. Η πρώιμη διάγνωση και η έγκαιρη αντιμετώπιση του μελανώματος οδηγεί στην πλήρη θεραπεία και ίαση του προβλήματος. Αντίθετα, σε προχωρημένα στάδια, το μελάνωμα μπορεί να επεκταθεί σε άλλα όργανα και να κάνει μεταστάσεις, δυσχεραίνοντας σημαντικά την δυνατότητα μίας επιτυχούς θεραπευτικής παρέμβασης.

  Μερικές συστάσεις πρόληψης

  Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για την εκδήλωση της νόσου.

  Η πρόληψη του μελανώματος στηρίζεται στη τήρηση των κανόνων αντηλιακής προστασία, δηλαδή;

  • Τον περιορισμό της έκθεσης στον ήλιο, ειδικά τις μεσημβρινές ώρες.
  • Την χρήση καπέλου και προστατευτικού ρουχισμού.
  • Την εφαρμογή αντηλιακών με ευρύ φάσμα προστασίας (UVB+UVA) και υψηλό δείκτη προστασία (SPF > 25)

  Προφυλάξτε τα παιδιά από τον ήλιο

  Τα ηλιακά εγκαύματα κατά την παιδική ηλικία διπλασιάζουν τις πιθανότητες να πάθει κάποιος μελάνωμα.

  Που πρέπει να απευθυνθώ;

  Για οποιαδήποτε αλλαγή που παρατηρείται σε κάποια ελιά του σώματός σας πρέπει να απευθύνεστε σε δερματολόγο, χειρουργό ή ογκολόγο. Όταν αφαιρείται η βλάβη πρέπει να στέλνεται πάντα για παθολογοανατομική εξέταση (βιοψία).
  

  Διαβάστε Περισσότερα:
  

  Όμιλος Εθελοντών Κατά του Καρκίνου: Ο.Ε.Κ.Κ
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:17

  Οδηγός Παροχών για Άτομα με Ειδικές Ανάγκες

   »  Γαία
  Παροχές για Άτομα με Ειδικές Ανάγκες & Καρκινοπαθείς: Αρχείο pdf για λείψει και ανάγνωση
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:17

  Όμιλος Εθελοντών Κατά του Καρκίνου. Ο.Ε.Κ.Κ

   »  Γαία
  Διάφορα Δημοσιεύματα του Ο.Ε.Κ.Κ
  Stop Cervical Cancer in Europe

  STOP στόν Καρκίνο του Τραχήλου της Μήτρας στην Ευρώπη
  
  Τι Είναι το Μελάνωμα
  
  Τι Είναι ο Καρκίνος του Μαστού
  
  Τι Είναι ο Καρκίνος του Προστάτη
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:16

  Αλκίνοος Ιωαννίδης

   »  Γαία

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:16

  Τι είναι ο καρκίνος του προστάτη

   »  Γαία
  
  

  Τι είναι ο καρκίνος του προστάτη και πόσο συχνός είναι;

  Ο προστάτης είναι ένας αδένας που αποτελεί μέρος του αναπαραγωγικού συστήματος του άνδρα και έχει σχήμα καστανού. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και μπροστά από το ορθό και περιβάλλει ένα τμήμα της ουρήθρας.

  Η κύρια λειτουργία του προστάτη είναι η παραγωγή υγρού που συμβάλλει στη δημιουργία του σπέρματος. Ο καρκίνος του προστάτη είναι πλέον συχνός καρκίνος στον άνδρα μετά την ηλικία των 50 ετών και η δεύτερη κατά σειρά αιτία θανάτου από καρκίνο. Υπολογίζεται ότι στις ΗΠΑ περίπου 30.000 άνδρες πεθαίνουν κάθε χρόνο από καρκίνο του προστάτη, ενώ 230.000 νέες περιπτώσεις εμφανίζονται κάθε χρόνο. Αυτό το γεγονός τον έχει αναγάγει σε πρόβλημα δημόσιας υγείας που γίνεται διαρκώς εντονότερο λόγω της αύξησης του μέσου όρου ζωής.

  Ο καρκίνος του προστάτη προέρχεται από τον ανώμαλο πολλαπλασιασμό των αδενικών κυρίως κυττάρων του προστάτη υπό την επίδραση της ορμόνης τεστοστερόνη. Με τα δεδομένα που ισχύουν σήμερα ένας στους 6 εώς 8 άνδρες θα εμφανίσει καρκίνο του προστάτη σε κάποια στιγμή της ζωής του.

  Όμιλος Εθελοντών Κατά του Καρκίνου
  

  Διαβάστε Περισσότερα: Ποια είναι τα πρώτα σημάδια

  Διαβάστε Περισσότερα: Ποια είναι η θεραπεία του

  Διαβάστε Περισσότερα: Τι μπορώ να κάνω για να προλάβω
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:15

  Αλκίνοος Ιωαννίδης

   »  Γαία
  Παιδική Χορωδία Δ. Τυπάλδου
  Αλκίνοος Ιωαννίδης
  Γιώργος Νταλάρας
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:15

  Παιδική Χορωδία Δ. Τυπάλδου

   »  Γαία

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:12

  Γιώργος Νταλάρας

   »  Γαία

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 04.12.2009
• 21:40

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ...

   »  Γαία

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________

  Αρχική Σελίδα⬅Asllan ο Βασιλίας⬅Tehnopolis⬅Picasa Fotos Tolinio⬅Δύναμη Ψυχής⬅Tolinio Αόρατοι Kόσμοι⬅
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 21:38

  Σχετικά με των Καρκίνο διάφορες Δημοσιεύσεις.

   »  Γαία
  Υποβάλλεστε σε Θεραπευτική Ακτινοβόληση στο Κεφάλι η στο Λαιμό σας ?
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 17:38

  Υποβάλλεστε σε Θεραπευτική Ακτινοβόληση στο Κεφάλι η στο Λαιμό σας.

   »  Γαία
  
  Αν ναι τότε αυτό το pdf αρχείο μπορεί να σας βοηθήσει.

  Η ακτινοθεραπεία βοηθάει στη θεραπεία του καρκίνου, ταυτόχρονα όμως μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στο στόμα σας,που λέγονται επιπλοκές.

  
  

  Μερικές από αυτές τις επιπλοκές μπορεί να σας αναγκάσουν να καθυστερήσετε η να διακόψετε τη θεραπεία σας.

  
  

  Το αρχείο αυτό θα σας πει πως να αποφύγετε τα προβλήματα αυτά στο στόμα σας ,έτσι ώστε να επωφεληθείτε όσο το δυνατό περισσότερο από τη θεραπεία σας

  
  

  Διαβάστε Περισσότερα: Αρχείο pdf για Ανάγνωση η και για Λήψη

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 27.11.2009
• 19:10

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ...

   »  Γαία

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________

  Αρχική Σελίδα⬅Asllan ο Βασιλίας⬅Tehnopolis⬅Picasa Fotos Tolinio⬅Δύναμη Ψυχής⬅Tolinio Αόρατοι Kόσμοι⬅
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 19:07

  Ανοιχτή Επιστολή

   »  Γαία
  Εν Ελλάδι (όχι γαλοπούλα βραστή) τη 23 Νοεμβρίου 2009
  
  
  
  
  Αγαπητοί μου γονείς Εξουσία και Κράτος, είμαι ο μικρός και πιο ασήμαντος γιος σας ο Λαός, ξέρετε ποιος, εκείνος ο μικρούλης, που κάθε φορά που έχουμε καμιά αγγαρεία στο σπίτι και στο μαγαζί τον θυμόσαστε.
  
  
  Μπαμπά και μαμά, αφορμή για να σας γράψω αυτό το γράμμα, ή μάλλον σας γράφω αυτό το γράμμα για να σας πω αυτά που έχω στο μυαλό μου και με βασανίζουν εδώ και πολλά χρόνια, όσες φορές προσπάθησα να σας μιλήσω εσείς ήσασταν απών, εσύ μαμά την μια είσαι στο κομμωτήριο, την άλλη παίζεις κουμκάν με της φίλες σου, πότε στην αισθητικό, μια φορά να κάτσεις σπίτι να μιλήσεις να παίξεις να φροντίσεις τα παιδιά σου δεν κάθισες. Εσύ πάλι μπαμπά πότε στο καφενείο πότε στην ταβέρνα πότε στο ψάρεμα.
  
  
  Καλά εμάς δεν μας σκέφτεστε καθόλου, όταν έχει καμία αγγαρεία μας θυμάστε όμως, το σπίτι δεν βλέπετε ότι γκρεμίζετε και ότι πρέπει επιτέλους να μαζευτείτε και οι δυο σας και να κάνετε κάτι.
  
  
  Μπαμπά και μαμά, μπορεί να είμαι ο μικρός και ασήμαντος γιος, αλλά νομίζω ότι και εγώ έχω λόγο και δικαίωμα να μπορώ να μιλάω και να λέω την γνώμη μου.
  
  
  Και ξεκινώ.
  
  
  Μπαμπά και μαμά, είμαστε μια μικρή οικογένεια, σε σχέση με της άλλες γειτονικές μας, και το μαγαζάκι μας μικρο και αυτό σε σχέσει με τα άλλα γειτονικά μας, αλλά δόξα τον Θεό κουτσά στραβά τα φέρναμε βόλτα μετά από αγώνες, στερήσεις, υποχωρήσεις, και χίλια δυο άλλα βάσανα καταφέραμε να το κρατήσουμε ζωντανό μέχρι τώρα παρόλο που ο γειτονικός μας ανταγωνισμός ήταν σκληρός, μην ξεχνάμε όμως πως και αυτή την δουλειά τους κάνουνε η άνθρωποι, τόσα στόματα έχουνε και αυτή να θρέψουνε. Εμείς όμως μπαμπά και μαμά τί κάνουμε με το δικό μας; Δεν βλέπετε ότι πάει κατά διαβόλου και ότι μια μέρα θα μείνουμε χωρίς δουλειά, δεν βλέπετε ότι το μαγαζί γκρεμίζετε και ότι οι μόνοι πελάτες που μπαίνουν μέσα είναι οι πιστωτές μας; Δεν βλέπετε τον γείτονα που όλοι μέρα κάθεται από απέναντι και τρίβει τα χέρια του περιμένοντας πότε θα τα φτύσουμε για να μας το πάρει τσάμπα, και χωρίς κόπο και κόστος μάλιστα. Πότε τέλος πάντων θα ξυπνήσετε και θα πιάσετε δουλειά;
  Ξέρετε μόνο να δίνετε εντολές, εσύ κανε εκείνο, εσύ κανε το άλλο. Εσύ μπαμπά όλοι μέρα ξύνεις τα παπάρια σου και η μαμά χτενίζεται, δεν σας καίγεται καρφί. Μια φορά να μιλήσετε μεταξύ σας στο τραπέζι και να φτιάξετε σχέδια για το μαγαζί και την προκοπή τον παιδιού σας δεν σας είδα. Η μαμά έρχεται, ο μπαμπάς φεύγει, ο μπαμπάς έρχεται, η μαμά φεύγει, όλοι την ημέρα μουτρωμένοι και μαλωμένοι, δεν κοιμάστε καν μαζί, απορώ πως καταφέρατε και κάνατε και τόσα παιδιά.
  
  
  Ξέρετε μόνο κάθε φορά που σας πιέζουν οι πιστωτές και οι τραπεζίτες να φωνάζετε και να κόβετε το χαρτζιλίκι από τα αδέρφια μου που δουλεύουνε όλη μέρα στο μαγαζί, και είναι αυτοί που φέρνουνε τα λεφτά στο σπίτι. Με το που έρχονται τους αρπάζετε την είσπραξη.
  
  
  Μπαμπά και μαμά, εγώ γράμματα πολλά δεν έμαθα, το σχολείο πολύ δεν μου άρεσε, στο κάτω κάτω λέω θα δουλέψω στο μαγαζί με τα άλλα αδέρφια μου, είμαστε τόσα αδέλφια και αδελφές δεν γίνετε να μάθουμε όλοι γράμματα, άλλος θα κουβαλά της κάσες, άλλος θα είναι στην είσοδο, άλλος θα φυλάει το μαγαζί, άλλος θα κάνει παραγγελίες, άλλος τα λογιστικά, και ούτω καθεξής ο καθένας ανάλογα με την ικανότητα του θα κάνει και την ανάλογη δουλειά. Π.χ. Η αδελφές μας θα φροντίζουμε το σπίτι, θα μαγειρεύουν, θα πλένουν, θα φροντίζουν, για την καθαριότητα, επίσης θα φροντίσουν αν κανείς μας αρρωστήσει να τον περιθάλψουν και πολλά άλλα.
  
  
  Θα 'θελα όμως να σας ρωτήσω: ΕΙΣΤΕ ΣΙΓΟΥΡΟΙ ότι όλα αυτά γίνονται, ή νομίζετε ότι γίνονται;
  
  
  Το ξέρετε ότι οι αδελφές μας στο σπίτι αντί να φροντίζουν για αυτό, το έχουνε ρίξει στο σορολόπ. Έχετε αφήσει το ταμείο ανοιχτό και όλοι την ημέρα όποιος θέλει απλώνει το χέρι και παίρνει, πότε για φορεματάκια, πότε για σκουλαρικάκια, καλλυντικά και λούσα. Το ψυγείο που είναι άδειο δεν το βλέπουνε, που έχουμε να δούμε ζεστό φαγητό εδώ και χρόνια, το ξέρατε, μας έχουνε πήξει στην κονσέρβα, το σπίτι βρώμικο, οι τοίχοι άβαφοι και μες την κάπνα, ούτε χαρτί υγείας να σκουπίσουμε τον κώλο μας δεν έχει.
  
  
  Αλλά που να τα δείτε, έχετε σταματήσει και εσύ και η μαμά να έρχεστε ακόμα και στο σπίτι, κάθε τέσσερα χρόνια εμφανίζεστε, βάζετε ένα χέρι στο ταμείο και ύστερα άντε και μην σας είδανε πάλι. Από της αδελφές μας που όλοι μέρα κάθονται σε μια καρέκλα και λιμάρουνε τα νύχια τους πότε θα ζητήσετε να κάνουν σωστά την δουλειά τους; Όλη την ημέρα ξάπλα και μουχαμπέτι είναι, και αν τις πούμε και τίποτα βγάζουν και μιαν γλώσσα να, και στο κάτω κάτω τι τους ζητάμε; Δουλεύουμε όλοι μέρα στο μαγαζάκι για να μην τους λείψει τίποτα και αυτές όταν γυρνάμε σπίτι ψόφιοι από την κούραση αντί να έρθουν να μας υποδεχτούν με χαρά και κατανόηση και να μας ξεκουράσουν λίγο μας βάζουν από επάνω και της φωνές. Δεν θέλουμε να μας φέρονται με δουλοπρέπεια αλλά να μας βλέπουνε σαν αδέρφια τους και να μας αγαπούν.
  
  
  Μαμά και Μπαμπά, ξέρω ότι χρωστάτε η μάλλον χρωστάμε στους γείτονες τα μαλλιοκέφαλα μας. Καλά ρε Μαμά και Μπαμπά που τα φάγατε τόσα λεφτά, γιατί εγώ από όσα ξέρω στο μαγαζί δεν βάλατε τίποτα, το σπίτι κοντεύει να γκρεμιστεί και μιαν επισκευή δεν κάναμε. Τόσα λεφτά που λέτε ότι χρωστάμε στους γείτονες και στους πραματευτάδες που πήγανε; Τα αδέρφια μου δουλεύουνε, οι αδερφές μου δουλεύουνε λίγο πολύ και αυτές, ο καθένας μας τα έξοδα του τα βγάζει, πληρωνόμαστε και τα φέρνουμε όλοι στο σπίτι και στο κοινό μας ταμείο, και η αδελφή μας που της έχει ανατεθεί να το φυλάει μας δίνει το χαρτζιλίκι μας, τι χαρτζιλίκι δηλαδή ίσα ίσα που τα φέρνουμε βόλτα. Και στο κάτω κάτω ρε Μπαμπά και Μαμά αν έτσι είναι και τέλος πάντων τα λεφτά τα φάγαμε, εσείς σαν γονείς τι κάνετε; Πότε θα ξυπνήσετε και θα βάλετε μιαν τάξη, δεν βλέπεται ότι πάμε κατά διαβόλου; Λοιπόν μια παροιμία, νομίζω Ελληνική, λέει το εξής: Από μικρο και από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια. Γι' αυτό εσύ Μαμά άκουσε με προσεκτικά.
  
  
  Κόψε τα λούσα και τα σούρτα φέρτα, παράτα της φίλες σου και το κουμκάν και κοίτα το σπίτι και τα παιδιά σου, τα λίφτινγκ σου και τα καλλυντικά και τα στολίδια δεν είναι για μια μάνα. Σταμάτα να γυρνάς όλοι ήμερα με τα ταξί στα μαγαζιά και να ψωνίζεις άχρηστα μπιχλιμπίδια, δεν αρμόζει σε μια μάνα να γυρνάει όλη μέρα στις καφετέριες και να φλερτάρει με τον έναν και τον άλλον. Δεν ίσε καμία πιτσιρίκα σουρλουλού είσαι μάνα και έχεις ευθύνες, μην δίνεις στης αδερφές μας κακά παραδείγματα και κάνουν και αυτές τα ίδια, κάτσε μέσα στο σπίτι και βάλε μια τάξη ταρακούνησε λιγάκι τις αδερφές μας που έχουνε πάρει την κάτω βόλτα.
  Όλα αυτά είναι δική σου δουλειά.
  Λείπεις όλη μέρα από το σπίτι και κάνει η κάθε μια ότι θέλει, όποια θέλει ανοίγει το συρτάρι και παίρνει όσα θέλει, και να πεις ότι τα ξοδεύει για το σπίτι πάει και έρχεται. Δεν ξέρει κανείς τι τα κάνουν, ξοδεύουν τα μαλλιοκέφαλα τους και το σπίτι πάλι ερείπιο. Γυρνάμε και ένα πιάτο ζεστό φαΐ δεν έχει όλο ντελίβερι είμαστε, έχει σφίξει το σκατό μας από τον πολύ πιτόγυρο και της πίτσες. Ο θερμοσίφωνας χαλασμένος λίγο ζεστό νερό να πλυθούμε δεν έχει, η κουζίνα καμένη, πρωινό δεν έχει, μια μπουγάτσα το πρωί και φτάνει.
  Που είναι εκείνα τα μεράκια σου που φρόντιζες για όλα και για όλους, για τα παιδιά για το σπίτι, για την αυλή με τα λουλούδια. Βεβαίως εγώ δεν της πρόλαβα εκείνες της εποχές δεν είχα καν γεννηθεί, όμως μας τα διηγούνται οι προπάπποι μας και τα διαβάζουμε από τα ημερολόγια που κρατούσανε εκείνα τα χρόνια, ήτανε λέει οι καλύτεροι νοικοκυραίοι της γειτονιάς και τους σεβόντουσαν όλοι οι γείτονες.
  Πότε θα κοιτάξεις για την επιμέλεια των μικρών, πότε θα σκύψεις από επάνω τους με αγάπη να τους βοηθήσεις στα μαθήματα τους, να ενδιαφερθείς για την σωστή μόρφωσή τους και μην περιμένεις να κάνουν ότι κάνουν από μόνα τους και από τα φροντιστήρια.
  Όλα αυτά είναι δικιά σου δουλειά.
  Κάτσε λίγο σπίτι να χαρείς μαζί τους, να παίξεις μαζί τους, να τους χαϊδέψεις το κεφαλάκι τους και να τους δείξεις πόσο πολύ τους νοιάζεσαι, και να νιώσουν την σιγουριά ότι είσαι πάντα δίπλα τους. Δεν βλέπεις ότι με την συμπεριφορά τους το μόνο που κάνουν είναι ότι θέλουνε να σου τραβήξουν την προσοχή; Θυμάσαι ο μικρός της προάλλες που έσπασε την τζαμαρία; το έκανε μόνο και μόνο για να τον προσέξεις, για να ασχοληθείς και εσύ κάποτε στα σοβαρά μαζί του, κι αντ' αυτού εσύ έβαλες τον μεγάλο μας τον αδερφό να του τις βρέξει δεν τον ρώτησες καν γιατί το έκανε, μόνο από δεξιά και αριστερά ότι έμαθες. Βιαζόσουν βλέπεις να πας σε εκείνη την δεξίωση. Δεν θα χορτάσεις καμιά φορά δεξιώσεις και ταβέρνες;
  Και κάθε φορά θέλεις και ολοκαίνουριο μοντελάκι και να ρθει να σε πάρει από το σπίτι σοφέρ με λιμουζίνα. Μαμά, άλλη μια παροιμία νομίζω πάλι Ελληνική λέει το εξής:
  Τα μεταξωτά βρακιά, θέλουνε και μεταξωτούς τους κώλους.
  
  Και εσύ στην παρούσα φάση δεν είσαι ούτε για μεταξωτά βρακιά, άλλα ούτε και ο κώλος σου είναι μεταξωτός.
  Θέλουμε να γυρνάμε στο σπίτι και να είσαι ΕΚΕΙ και να μας περιμένεις, θέλουμε να μας δείχνεις την αγάπη σου, θέλουμε να σε αγαπάμε και να σε σεβόμαστε και όχι να σε φοβόμαστε, θέλουμε να είσαι μαζί μας αυστηρή και όχι εκδικητική, κάτσε σπίτι και νοιάσου γι' αυτό πραγματικά. Και να δεις ότι όλα με τον καιρό θα φτιάξουνε. Αυτά τα λίγα για σένα μαμά αν και θα μπορούσα να σου γράψω πολύ περισσότερα.
  (Ά ξέχασα να σου πω και κάτι πολύ σημαντικό που θα σε κάνει να καταλάβεις πολλά.)
  Της προάλλες είχα αρπάξει ένα κρυολόγημα και το βράδυ που γύρισα σπίτι ζήτησα από την μια αδερφή μας να μου κάνει ένα τσαγάκι, και γυρνάει και μου λέει ότι δεν έχει τσάι αν πρώτα δεν της αγοράσω καινούριο κινητό. Πολλά τέτοια έχω κατά καιρούς ακούσει και από τους άλλους αδερφούς μου)
  
  
  Τώρα μπαμπά σε εσένα.
  Θα θελα να ήξερα, έτσι είναι όλοι οι πατεράδες; Που είναι η υπευθυνότητα σου; Πότε επιτέλους θα νοιαστείς για όλα αυτά που γίνονται γύρο σου; Το μαγαζί δεν το βλέπεις που πάει κατά διαβόλου; Πουλάμε αγοράζουμε και μια δραχμή στην άκρη δεν μένει, δουλεύουμε σαν τα σκυλιά και το χαρτζιλίκι δεν λέει να αυξηθεί αντ' αυτού θέλετε να μας το μειώσετε γιατί δήθεν χρωστάμε πολλά στην τράπεζα και στις πιστωτικές. Εσύ πιστωτική, η μαμά πιστωτική, οι αδερφές κάθε μια την δικιά της. Έτσι πώς να μην χρωστάμε τα μαλλιοκέφαλα μας; Στο μαγαζί μια ανακαίνισή δεν κάνουμε, νέο εμπόρευμα δεν φέρνουμε, την ποιότητα μας, αντί να την καλυτερεύουμε, την χαλάμε, μπαίνει άνθρωπος στο μαγαζί και κοιτάμε πώς να του φάμε τα λεφτά χωρίς να μας νοιάζει για την ποιότητα αυτών που θέλουμε να του πουλήσουμε, μπαίνει, ψωνίζει και δεν ξαναπατά. Ως πότε νομίζεις ότι θα τους πουλάμε αέρα κοπανιστό; Τα αδέρφια μου τα βλέπουνε όλα αυτά και τα πιάνει απελπισία, βλέπουνε ότι το μέλλον του μαγαζιού πάει κατά διαβόλου, ξυπνάνε το πρωί για να πάνε να το ανοίξουμε και δεν θέλουν να πάνε να δουλέψει κανείς, ψάχνουν όλοι τους για δικαιολογίες για να κάτσουν στο σπίτι, πότε ο ένας δεν μπορεί, πότε ο άλλος είναι άρρωστος και άλλα διάφορα. Σου λέει, τι να πάω να κάνω στο μαγαζί; Όσο και να δουλεύω ένα ψωροχαρτζιλίκι θα πάρω. Ενώ αν κάτσω στο σπίτι όλο και θα μου δοθεί καμία ευκαιρία να απλώσω το χέρι μου στο συρτάρι. Όλο και κάποιος θα λείπει και αναγκαζόμαστε για να βγει η δουλειά να περνούμε άλλους με μεροκάματο, και τέτοια πολυτέλεια δεν την έχουμε.
  (Τελευταία έμαθα πώς μερικά από τα αδέρφια μου κάνουνε και χατίρια στις αδερφές μας, και αυτές με την σειρά τους βρίσκουν δικαιολογίες για δήθεν διάφορες δουλείες του σπιτιού για να τους κρατάνε εκεί και να μην έρχονται στο μαγαζί.)
  Εσύ δεν τα βλέπεις όλα αυτά; Αλλά που να τα δεις μήπως έρχεσαι, και καθόλου; Που και που έρχεσαι, ανοίγεις το ταμείο, παίρνεις την είσπραξη και φεύγεις, και αν είναι και λίγα φωνάζεις και από πάνω, το μόνο που σε νοιάζει είναι οι παρέες, το καφενείο, οι ταβέρνες, και τα κωλόμπαρα. Λες ότι χρωστάμε και εσύ μου ήθελες καινούριο αυτοκίνητο, αυτοκίνητο εσύ, λιμουζίνα η μαμά, οι αδερφές μας και αυτές από ένα η κάθε μια, που θα πάει αυτό; Τι νομίζετε, ότι θα ξοδεύουμε και θα ξοδεύουμε, χωρίς να τελειώνουν ποτέ; Βγάζουμε πέντε και τρώτε δεκαπέντε, εσύ με τα ωραία σου τα ρουχαλάκια, μοδάτος ντυμένος στην τρίχα, το μυαλό σου στης γκόμενες λες και είσαι κανένα παιδαρέλι, αντί να τα κάνουνε τα παιδιά σου αυτά και να τα μαλώνεις, τα κάνεις εσύ. Τί νομίσατε, ότι το μαγαζί είναι καμιά αστείρευτη αγΕλάδα που συνεχώς θα την αρμέγουμε και τίποτε άλλο; Σου έδωσαν οι προπάπποι μας ένα από τα καλύτερα μαγαζιά της περιοχής και σε λίγο θα το βγάλουμε στο σφυρί, αμάν κάνουνε η γείτονες για να μας το φάνε. Και καλά εσένα και της μαμάς δεν σας νοιάζει, εμάς όμως δεν μας σκέφτεστε; και στο κάτω κάτω εμείς κάπου θα βρούμε να δουλέψουμε μια παροιμία Ελληνική νομίζω πάλι λέει το εξής:
  Άμα γίνεις γαϊδούρι σαμάρια υπάρχουνε πολλά.
  Εσείς ώμος και οι αδερφές μας που δεν έχετε δουλέψει ποτέ στην ζωή σας τι θα κάνετε;
  ΜΠΑΜΠΑ ΠΡΟΣΕΧΕ Η ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΕΧΟΥΝ ΒΑΛΕΙ ΣΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟ ΜΑΓΑΖΙ και εσύ αντί να κάνεις κάτι, αφήνεις και τα κλειδιά στην πόρτα. Στις τράπεζες χρωστάμε, στους εμπόρους χρωστάμε, παντού δανεικά. Κανε κάτι όσο είναι καιρός, κάτσε στο μαγαζί και ενδιαφέρσου όπως παλιά, κάτσε στο μαγαζί και ανέλαβε το ταμείο κόψε αυτά τα άχρηστα έξοδα για να αρχίσουμε σιγά σιγά να ξοφλάμε τα χρέη μας, μοίρασε σωστά στον καθένα μας της δουλειές και βάλε μας και καμιά φωνή όταν βλέπεις ότι ξεστρατίζουμε, αγρίεψε λίγο και της αδερφές μας που κάνουνε ότι θέλουνε και λογαριασμό δεν δίνουνε, και αν χρειαστεί ρίξε και καμία σφαλιάρα, ξέρουμε ότι θα το κάνεις από ενδιαφέρον και όχι από κακία.
  Προσπαθήστε από κοινού με την μαμά να τα βρείτε, σας θέλουμε αγαπημένους κάντε μια καινούρια αρχή μιλήστε, κάντε διάλογο, βάλτε νέους κανόνες που πρώτα όμως θα τους σέβεστε εσείς, να το βλέπουμε και εμείς τα παιδιά σας και με την σειρά μας να του σεβόμαστε και εμείς. Επίσης δεν είναι κακό να μαλώστε ή να διαφωνήσετε, ξέρουμε ότι θα είναι από ενδιαφέρον και για το καλό της οικογενείας. Βάλτε πάνω από όλα το συμφέρον της οικογενείας μας και όχι της προσωπικές σας φιλοδοξίες και απολαύσεις. Ο ρόλος σας σαν υπεύθυνους γονείς απαιτεί θυσίες, κόψτε όλα τα περιττά έξοδα, βάλτε της αδερφές μας να δουλέψουν, να φροντίσουν για της ανάγκες τον αδερφών τους, να σταματήσουν να ζητάνε χατίρια και ανταλλάγματα, βάλτε κλειδαριά στο ταμείο και ζητάτε λογαριασμό από τον καθένα που ζητάει λεφτά, μην στερείτε το χαρτζιλίκι από τα αδέρφια που δουλεύουνε στο μαγαζί και γυρνάνε ψόφια στο σπίτι αλλά αυξήστε το τους, για να τους κάνετε να δουλέψουν με πιο πολύ όρεξη, να βλέπουνε ότι οι κόποι τους πιάνουνε τόπο. Στο κάτω κάτω αυτοί είναι που φέρνουνε τα λεφτά στο ταμείο, αν δεν δουλέψουν αυτοί και αδειάσει το συρτάρι εσύ και η μαμά θα πάτε φυλακή για χρέη, και η αδερφές μας που δεν ξέρουνε από δουλειά θα βγούνε στο πεζοδρόμιο. Καθίστε στο σπίτι ανάψτε τα φώτα ζωντανέψτε το πάλι, δώστε μας χαρά και ελπίδα ότι σιγά σιγά θα γίνουμε πάλι νοικοκύρηδες, δείξτε σε όλους ότι οι οικογένεια μας δεν είναι οικογένεια μπαταχξήδων αλλά νοικοκυραίων.
  Αλλά.... πάνω από όλα αγαπηθείτε, και μεταφέρετε αυτήν την αγάπη και σε μας που έχουμε αρχίσει και χωριζόμαστε σε στρατόπεδα και που ο καθένας κοιτάει το συμφέρον του, αγαπηθείτε εσείς και σιγά σιγά αυτή η αγάπη θα απλωθεί σε όλη την οικογένεια, σε μια οικογένεια δεν μπορούνε να κυριαρχούν προσωπικά συμφέροντα και όταν βλέπετε τέτοια φαινόμενα να είστε εκεί να προσπαθήσετε μέσα από διάλογο και συζήτηση, επιδεικνύοντας ίσως και κάποια αυστηρότητα, να επαναφέρετε το δίκιο.
  Το δίκιο όμως πρέπει να είναι ίσο και για όλους, και για σας, και για της αδερφές μας, και τους γιους σας.
  
  
  θέλουμε να σε βλέπουμε να ξανακοιμάστε πάλι με την μαμά και να μην είστε σε διαφορετικά δωμάτια, και εσύ μαμά ξάπλωσε δίπλα του, κάν' του χαδάκια και κάντε μας και αλλά αδερφάκια, καν' του κόλπα για να μην ξενοκοιτά άλλες γυναίκες, γιατί πάνω απ' όλα και σε όλους τους τομείς πρέπει να κυριαρχεί η ηθική, αυτή πρέπει να είναι που θα καθορίζει και τους νόμους και όχι οι νόμοι να καθορίζουν την ηθική γιατί μαμά εγώ δεν πιστεύω στην παροιμία που λέει πώς.
  Ότι είναι νόμιμο, είναι και ηθικό.
  
  Όμως αυτή δεν είναι Ελληνική παροιμία αλλά Βουλγάρικη.
  
  
  Αυτά τα λίγα είχα να σας γράψω μαμά και μπαμπά και σας εύχομαι μια ήμερα να κάνετε τα όνειρα μου αληθινά
  
  
  Ο μικρός γιος σας, Λαός
  
  
  Νέον Τολίνιο Οδοιπορικό
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 26.11.2009
• 23:13

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ...

   »  Γαία

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________

  Αρχική Σελίδα⬅Asllan ο Βασιλίας⬅Tehnopolis⬅Picasa Fotos Tolinio⬅Δύναμη Ψυχής⬅Tolinio Αόρατοι Kόσμοι⬅
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:45

  Ελαιόλαδο σκορδάτο

   »  Γαία
  Υλικά:
  
  Ένα γυάλινο μπουκάλι με φελώ
  Δυο με τρις σκελίδες σκόρδο
  Ένα κουταλάκι του γλυκού μαύρο πιπέρι σε κόκκους
  Προαιρετικά μια με δυο αποξηραμένη καυτερή πιπερίτσα
  Ελαιόλαδο σε ποσότητα ανάλογοι με το μπουκάλι
  
  Ρίχνουμε όλα τα υλικά μέσα στο μπουκάλι και τελευταία το γεμίζουμε με το ελαιόλαδο
  Σε δυο μέρες μπορούμε να το χρησιμοποιούμε σε σαλάτες και όπου αλλού θέλουμε
  το ίδιο πράγμα μπορούμε να το κάνουμε σε διάφορους συνδυασμούς με όλα τα αρωματικά φυτά που περιέχουν αιθέρια έλαια, προσέχοντας μόνο να είναι αποξηραμένα καλά καθότι η χλωροφύλλη χαλάει την γεύση επίσης να μην περιέχουν σκόνες και έντομα
  Προσωπικά έχω δοκιμάσει, με κλωνάρια εστραγκόν θυμάρι, ρίγανη
  
  Στείλτε και εσείς δικές σας προτάσεις
  
  Τολίνιον Οδοιπορικό
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:41

  Συνταγές με ΕλαιόλαδοΣυνταγές με Ξύδι

   »  Γαία
  Συνταγές με Ελαιόλαδο
  Συνταγές με Ξύδι
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:20

  Σινάπι Τουρσί

   »  Γαία
  Υλικά:

  Σινάπι

  Ξύδι

  Σε ένα βάζο μπουκάλι η ότι άλλο σκεύος θέλουμε ρίχνουμε το σινάπι και το ξύδι προσέχοντας το ξύδι να είναι σε όγκο τρεις φορές περισσότερο από το σινάπι, κλίνουμε το βάζο η το μπουκάλι όχι όμως αεροστεγώς ας παίρνει λίγο αέρα, το κλίνουμε καλά την άλλη ήμερα.

  Μετά από λίγο θα δούμε το σινάπι να αρχίζει σιγά σιγά να απορροφά το ξύδι και να διπλασιάζει τον όγκο του, θα είναι έτοιμο για χρήσει την άλλοι μέρα

  Αν δούμε ότι απορρόφησε όλο το ξύδι συμπληρώνουμε λίγο, τόσο όσο το ξύδι να είναι δυο δάχτυλα πιο πάνω από το σινάπι, στην συνέχεια μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε σε όπια συνταγή θέλουμε.

  Διατηρείτε εκτός ψυγείου για μήνες.

  Για πρώτοι φορά καλά είναι να μην κάνουμε μεγάλοι ποσότητα ας δοκιμάσουμε με 50gr σινάπι.
  

  Το ξύδι να είναι καλής ποιότητας.

  Τολίνιον Οδοιπορικό
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 19.11.2009
• 19:37

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ...

   »  Γαία

  _________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________________________________Άπαντα Τολίνιο ένα Ατελείωτο Ταξίδι__________ 

  Αρχική Σελίδα⬅Asllan ο Βασιλίας⬅Tehnopolis⬅Picasa Fotos Tolinio⬅Δύναμη Ψυχής⬅Tolinio Αόρατοι Kόσμοι⬅
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 02.11.2009
• 20:38

  ...

   »  Γαία
  
  
  
  ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Σας

  Τέρμα στης εξαρτήσεις και στους περιορισμούς μπορείτε και εσείς να γίνετε μέλος της κοινότητας UBUNTU και να απολαύσετε το πιο απλό και αξιόπιστο λειτουργικού σύστημα που υπάρχει εντελώς δωρεάν

  ΓΙΑΤΙ ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΣΤΕΡΉΣΕΙ Η ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΆΛΕΙ ΤΙΜΉ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΝΕΟΥΜΕ

  Χαρακτηριστικά UBUNTU:

  Πανεύκολο στην εγκατάσταση

  Μεταφρασμένο σε όπια γλώσσα θέλετε

  Φιλικό και στον πιο άσχετο με τους υπολογιστές χρήστη

  Πολύ μικρές απαιτήσεις συστήματος

  Χωρίς κολλήματα

  Συνεχής υποστήριξη με ενημερώσεις συστήματος

  Και το σημαντικότερο ένας ολόκληρος κόσμος από το forum του YBUNTU έτοιμος να σας βοηθήσει σε κάθε πρόβλημα σας

  Μην διστάσετε καθόλου να το δοκιμάσετε

  Εκδόσεις διαθέσιμες που μπορείτε να κατεβάσατε

  
  

  UBUNTU 9.10
  

  UBUNTU 8.04 LTS
  

  Διάφορες άλλες εκδώσεις UBUNTU

  
  

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 19:14

  Δωρεάν διάθεσεις σπόρων 2009

   »  Γαία
  Αγαπητοί φίλοι της Γαία έχω τελειώσει με την συγκομιδή και αποξήρανση τον σπόρων λευκής μελιτζάνας και του πομάκοικου καλαμποκιού 2009
  όποιος θέλει να των στείλω θα τον παρακαλούσα να μου στύλοι ένα e mail με την διεύθυνση

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 16:43

  ΕΚΤΡΟΦΗ ΣΑΛΙΓΚΡΙΩΝ

   »  Γαία

  ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΙΧΘΥΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΙΝΟΥ

  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

  
  

  1. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ TOY ΤΜΗΜΑΤΟΣ

  ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΙΧΘΥΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΙΝΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

  
  

  Βασική έρευνα

  Βιολογία και Οικοφυσιολογία γαστεροπόδων

  Γενετική πληθυσμών

  
  

  Εφαρμοσμένη έρευνα

  Εκτροφή γαστεροπόδων :

  Αναπαραγωγή.

  Πάχυνση.

  Εγκαταστάσεις.

  Τεχνογνωσία εκτροφής.

  Σύσταση σιτηρεσίων - Διατροφή σαλιγκαριών.

  Ασφάλεια και Υγιεινή νωπών και μεταποιημένων σαλιγκαριών.

  Φυσικοχημικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά εμπορεύσιμων

  σαλιγκαριών.

  Αξιολόγηση επενδυτικών σχεδίων και βιωσιμότητα μονάδων εκτροφής

  σαλιγκαριών.

  
  

  Ανάλυση αγοράς.
  

  Η ερευνητική δραστηριότητα θα συμβάλει στη βελτίωση της

  τεχνογνωσίας εκτροφής των εδώδιμων σαλιγκαριών στηρίζοντας τη

  δημιουργία καινοτόμων και βιώσιμων γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

  
  

  Οι κύριοι στόχοι για την επιστημονική και τεχνική υποστήριξη

  περιλαμβάνουν:

  την επιλογή των γεννητόρων,

  τη διαχείριση των ζώων κατά τα στάδια της αναπαραγωγής και της

  πάχυνσης,

  την αύξηση της παραγωγής,

  την ποιοτική βελτίωση του προϊόντος,

  την προώθηση του προϊόντος,

  τον σχεδιασμό και την εφαρμογή του κατάλληλου επενδυτικού

  σχεδίου για την ίδρυση και λειτουργία μιας μονάδας εκτροφής

  
  

  Στο πλαίσιο των ερευνητικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και για την

  Πρακτική άσκηση φοιτητών το Τμήμα μας συνεργάζεται με τις

  υπάρχουσες Μονάδες Εκτροφής σαλιγκαριών στην Ελλάδα.

  Η ερευνητική προσπάθεια αλλά και η εγκαθίδρυση μονάδων εκτροφής στην

  Ελλάδα θα συμβάλει θετικά και στην προστασία των φυσικών

  πληθυσμών των σαλιγκαριών. Στη χώρα μας όπως και στην υπόλοιπη

  Ευρώπη οι φυσικοί πληθυσμοί έχουν μειωθεί σημαντικά λόγω της αλόγιστης

  συλλογής και της εντατικοποίησης της γεωργικής παραγωγής με την χρήση

  λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.

  Οι φυσικοί πληθυσμοί του κυριότερου εκτρεφόμενου είδους Helix aspersa

  παρουσιάζουν έντονη ποικιλομορφία και αποτελούν σημαντικό γενετικό

  απόθεμα που εκτός από την ανάγκη προστασίας και διατήρησης μπορεί να

  αξιοποιηθεί στην παραγωγή εκτρεφόμενων σαλιγκαριών με ενδιαφέροντα

  γνωρίσματα που θα μπορούν να παρουσιάζουν πλεονεκτήματα

  ανταγωνιστικότητας σε εξειδικευμένες αγορές.

  
  

  2. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΞΙΑ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ

  Το κρέας των σαλιγκαριών (escargots) αποτελεί μια λιχουδιά για τους

  γευσιγνώστες αλλά επίσης συγκεντρώνει αρκετά πλεονεκτήματα σε σχέση με

  άλλα κρέατα (πίνακας) όπως:

  χαμηλό θερμιδικό περιεχόμενο,

  μικρή περιεκτικότητα σε λίπη

  
  υψηλή περιεκτικότητα σε ανόργανα θρεπτικά στοιχεί Α

  απαραίτητα αμινοξέα,

  ευεργετικά λιπαρά οξέα.

  
  

  ΠΙΝΑΚΑΣ : Σύγκριση της διατροφικής αξίας του κρέατος των σαλιγκαριών με

  το κρέας βοδινού, πουλερικών και ιχθύων (Cheney, 1988)

  ΒΟΔΙΝΟ - ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ - ΙΧΘΥΕΣ - ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΑ

  Θερμιδική αξία 163 - 120 - 70 - 60 εως 80

  (ανά 100 g)

  Πρωτεΐνες (%) 22,1 - 8,5 - 15 - 13,5

  Λίπη (%) 11,5 - 12 - 1,5 - 0,5 εως 0,8

  Νερό (%) 72 - 70,6 - 81 - 83.8
  

  
  

  Οι τελευταίες έρευνες αναδεικνύουν το κρέας των σαλιγκαριών ως ένας από

  τους θετικούς διατροφικούς παράγοντες της Μεσογειακής και ιδιαίτερα της

  Κρητικής δίαιτας. Οι κρητικοί κοχλιοί ήταν εκλεκτό έδεσμα της Μινωικής

  αλλά και της σημερινής Κρήτης όπου καταναλώνονται περισσότερα

  σαλιγκάρια, σαν πηγή πρωτεΐνης, από οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου.

  Η υψηλή βιωσιμότητα των κατοίκων της Κρήτης και τα χαμηλά ποσοστά

  καρκίνου συσχετίστηκαν και με την συχνή κατανάλωση σαλιγκαριών.

  
  

  3. ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ

  Από τα είδη των σαλιγκαριών που διαβιούν ελεύθερα στην Ευρώπη, περίπου

  δώδεκα είναι εδώδιμα και μόνα τέσσερα έως πέντε είναι εμπορεύσιμα.

  Από αυτά:

  το Helix aspersa καλύπτει το 40% του εμπορίου

  

  
  

  

  
  

  το Helix pomatia (σαλιγκάρι της Bουργουνδίας ή Pωμαϊκό σαλιγκάρι

  ή εδώδιμο σαλιγκάρι) καλύπτει το 28% του εμπορίου,

  
  

  
  

  

  το Helix lucorum (Μαύρο ή τούρκικο) καλύπτει το 22%

  
  

  

  και τέλος το είδος Eobania vermiculata που καλύπτει το

  υπόλοιπο 8,5% του εμπορίου και είναι κοινό σε όλη την Ελλάδα
  

  
  

  
  

  Στις αρχές της δεκαετίας του εβδομήντα άρχισε να αναπτύσσεται στην

  Ελλάδα μια πρωτοποριακή εμπορική και βιομηχανική δραστηριότητα με

  αντικείμενο την εμπορία και μεταποίηση νωπών σαλιγκαριών με σκοπό την

  αποκλειστική διάθεσή τους στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης και κύρια στη

  Γαλλία.

  Το σύνολο σχεδόν των σαλιγκαριών που διακινούνται στην ελληνική αγορά

  είναι του γένους Helix και η διακίνηση τους γίνεται με τους παρακάτω

  τρόπους:

  
  

  1. Νωπά – ζωντανά: προέρχονται από εισαγωγές, η συλλέγονται από τη

  φύση και διακινούνται σε ξύλινα ή πλαστικά κιβώτια των 20-25 κιλών

  2. Κατεψυγμένα με κέλυφος: η σάρκα έχει αφαιρεθεί και αφού έχει

  υποστεί επεξεργασία και έχει επανατοποθετηθεί μέσα στο κέλυφος με

  βούτυρο, μαϊντανό, σκόρδο και άλλα καρυκεύματα.

  3. Σώματα σαλιγκαριών: ημι - επεξεργασμένα διατηρούμενα σε άλμη και

  διακινούνται σε μεγάλες συσκευασίες στη βιομηχανία.

  4. Κονσέρβες: περιέχουν σώματα σαλιγκαριών επεξεργασμένα. Τα κελύφη

  τοποθετούνται χωριστά μαζί με την κονσέρβα.

  5. Άδεια κελύφη: έχουν μεγάλη εμπορική αξία και προωθούνται στη

  βιομηχανία για να γεμιστούν με κρέας σαλιγκαριών.

  μονάδα μεταποίησης σαλιγκαριών (Μάιος 2007)

  4. ΕΚΤΡΟΦΕΣ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ

  (ΣΑΛΙΓΚΑΡΟΤΡΟΦΙΑ, HELICICULTURE, SNAIL FARMING)

  Η εγκατάσταση εκτροφείων σαλιγκαριών αφενός μεν απαιτεί επιστημονική

  γνώση και τεχνολογική ειδίκευση αφετέρου μακροχρόνιο σχεδιασμό τόσο

  επιστημονική όσο και τεχνολογική έρευνα.

  
  

  ΤΟ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟ ΕΙΔΟΣ

  Από τα εδώδιμα ελληνικά σαλιγκάρια η εντατική εκτροφή είναι δυνατή και

  οικονομικά κερδοφόρα για το Helix aspersa που παρουσιάζει έντονο

  εμπορικό ενδιαφέρον στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

  Για πρώτη φορά, το είδος περιγράφηκε ως Helix aspersa από τον O. F. Müller

  το 1774. Το Helix aspersa στα λατινικά σημαίνει κυριολεκτικά το "διάστικτο

  σαλιγκάρι". Στον κατάλογο Ευρωπαϊκών ειδών χερσαίων Μαλακίων

  (CLECOM, 2001 edition Bank et all 2001) το είδος αναφέρεται ως Cornu

  aspersum aspersum (Müller, 1774) εντάσσεται δηλαδή στο γένος Cornu

  Born, 1778.

  Το όνομα Helix aspersa διατηρείται σε πολλές επιστημονικές αναφορές και

  ειδικά σε επίπεδο ζωοτεχνικό και εμπορικό. Κοινά ονόματα του είδους είναι

  Escargot Petit Gris, Brown garden snail και στην Ελλάδα Κρητικός

  κοχλιός .

  Το κέλυφος των ώριμων ατόμων μπορεί να φτάσει τα 30 mm ύψος με 35,5

  mm διάμετρο. Το σχήμα του είναι κωνικοσφαιρικό και κυρτό στην κορυφή.

  Περιελίσσεται δεξιόστροφα γύρω από έναν κεντρικό άξονα, τον στυλίσκο,

  σχηματίζοντας 4-5 σπείρες χωρίς να σχηματίζει ομφαλό. Το χρώμα και το

  πάχος του ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία του ζώου και το περιβάλλον.

  Συνήθως είναι κιτρινοκάστανο και παρεμβάλλονται σκούρες ζωνώσεις που

  ποικίλουν σε αριθμό και πλάτος.

  Τα πλεονεκτήματα του Helix aspersa

  είναι πολύ παραγωγικό ζώο

  έχει πολύ καλή συμπεριφορά στους υψηλούς συνωστισμούς που

  επικρατούν σε συνθήκες εκτροφής

  αντιπροσωπεύει το 40% της ποσότητας των σαλιγκαριών που

  καταναλώνονται σήμερα.

  η χονδρική τιμή πώλησης του στην Ελληνική και Ευρωπαϊκή αγορά

  είναι υψηλή σε σχέση με τα δύο άλλα είδη.

  
  

  ΜΕΘΟΔΟΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΑ ΕΚΤΡΟΦΗΣ

  Το μοντέλο εκτροφής που ακολουθεί είναι μικτή εντατική εκτροφή του Helix

  aspersa με αναπαραγωγή και εκκόλαψη σε ελεγχόμενες συνθήκες και

  πάχυνση σε εξωτερικά πάρκα (από Gogas et all 2003 και Χατζηϊωαννου &

  Νεοφύτου, αδημοσίευτα δεδομένα).

  Οι φωτογραφίες που ακολουθούν προέρχονται από το Εργαστήριο

  Εκτροφής Γαστεροπόδων του Τμήματος μας όπου εκτός από την

  ερευνητική δραστηριότητα γίνεται και εκπαίδευση των φοιτητών και

  μεταφορά τεχνογνωσίας.

  ANAΠAPAΓΩΓΗ

  Tο στάδιο αυτό περιλαμβάνει τρεις φάσεις:

  1. Προετοιμασία γεννητόρων

  2. Αναπαραγωγή

  3. Επώαση αβγών (Εκκολαπτήριο)

  Οι γεννήτορες τοποθετούνται σε συνθήκες αναπαραγωγής μέσα σε ειδικούς

  κλωβούς. Πριν αναπαραχθούν τα ζώα προηγείται μία φάση εγκλιματισμού

  τους στις νέες συνθήκες. H θρέψη των ζώων θα γίνεται με ειδικής σύστασης

  τεχνητό σιτηρέσιο ενώ η απόθεση των αβγών πραγματοποιείται σε ειδικούς

  χώρους απόθεσης .που τοποθετούνται μέσα στους κλωβούς αναπαραγωγής.

  Οι αποθέσεις μεταφέρονται σε εκκολαπτήριο μέσα στα εκκολαπτικά δοχεία.

  H επώαση ολοκληρώνεται σε 10±3 μέρες και η εκκόλαψη πραγματοποιείται

  μέσα σε 24 ώρες.

  Εργαστήριο εκτροφής Γαστεροπόδων

  Αβγά Κρητικού κοχλιού

  Γόνος Κρητικού κοχλιού

  ΠΑΧΥΝΣΗ

  Ο γόνος μεταφέρεται στα εξωτερικά πάρκα από τις αρχές Μαρτίου έως και

  τον Ιούλιο. Αυτό καθορίζεται από τις κλιματικές συνθήκες και από τον

  προγραμματισμό του παραγωγού. Σε χρονικό διάστημα 6-8 μηνών

  ολοκληρώνεται η διαδικασία της πάχυνσης. Η παραγωγικότητα μιας

  μονάδας πάχυνσης σαλιγκαριών υπολογίζεται ανά στρέμμα καλυμμένης

  έκτασης και κυμαίνεται από 2,5 έως 6 τόνους το χρόνο. Η φόρτιση των

  εξωτερικών πάρκων με γόνο καθώς και η στρεμματική απόδοση αναλύονται

  στο παρακάτω πίνακα:

  ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΟΣ ΤΟΝΟΥ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ HELIX

  ASPERSA ΣΕ ΔΙΧΤΥΟΚΗΠΙΟ ΠΑΧΥΝΣΗΣ

  1. ΦΟΡΤΙΣΗ ΤΟΥ ΔΙΧΤΥΟΚΗΠΙΟΥ ΜΕ ΓΟΝΟ

  Αριθμός νεαρών σαλιγκαριών 90.000

  Μέσο βάρος (gr)/σαλιγκάρι 0,05

  Συνολικό βάρος (Kgr) 4.500

  2. ΑΠΩΛΕΙΕΣ

  Θνησιμότητα στο στάδιο της πάχυνσης 6%

  Αριθμός σαλιγκαριών στο τέλος της πάχυνσης 84.600

  Αριθμός σαλιγκαριών με διάμετρο κελύφους 4600
  

  3. ΤΕΛΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (ΕΜΠΟΡΕΥΣΙΜΑ)

  
  

  Αριθμός σαλιγκαριών διάμετρο κελύφους > 2,5cm (εμπορεύσιμα) 80.000

  Μέσο βάρος (gr)/σαλιγκάρι 12,5

  Συνολικό βάρος (Kgr) 1000

  ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

  Η εγκαθίδρυση μονάδων εκτροφής σαλιγκαριών στην Ελλάδα ξεκίνησε

  στα τέλη της δεκαετίας του ‘90 με την εγκατάσταση ενός εκτροφείου

  σαλιγκαριών στο Βελβεντό Κοζάνης στα πλαίσια του προγράμματος

  LEADER. Σήμερα η μονάδα αυτή εκτρέφει το εδώδιμο σαλιγκάρι Helix

  aspersa και συνεργάζεται με δυο μονάδες πάχυνσης του ίδιου είδους στην

  Λάρισα που κατασκευάστηκαν μετά το 2002. Τα τελευταία χρόνια έχουν

  κατασκευαστεί και τρεις μονάδες στην Κρήτη.

  ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΠAXYNΣHΣ

  Οι μονάδες πάχυνσης μπορούν να εγκατασταθούν σε επίπεδες εκτάσεις που

  διαθέτουν παροχή ρεύματος και νερού. Κατά την έναρξη των εργασιών

  γίνεται ισοπέδωση της επιφάνεια του χωραφιού, καθαρισμός από την

  βλάστηση και τέλος απεντόμωση της έκτασης.

  Το διχτυοκήπιο κατασκευάζεται από μεταλλικό σκελετό που καλύπτεται με

  δίχτυ σκίασης.

  Το εσωτερικό του δικτυοκηπίου διαμορφώνεται με την κατασκευή

  εσωτερικών πάρκων στην περίμετρο των οποίων τοποθετείται ηλεκτροφόρος

  περίφραξη χαμηλής τάσης. Σε κάθε εσωτερικό πάρκο τοποθετούνται οι

  ταΐστρες που καλύπτονται από ξύλινα καταφύγια. Η διατήρηση υψηλών

  επιπέδων υγρασίας γίνεται με αυτόματη υδρονέφωση.

  ΚΟΣΤΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΜΟΝΑΔΩΝ

  ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

  Οι παρακάτω πίνακες (από Χατζηϊωάννου Μ. Ματσιώρη Σ. & Νεοφύτου Χρ.

  Δεδομένα υπό δημοσίευση) αναφέρονται σε μια μονάδα εντατικής εκτροφής

  σαλιγκαριών που διαθέτει εγκαταστάσεις περίπου 200 τμ για την

  αναπαραγωγή και τριών στρεμμάτων για την πάχυνση των σαλιγκαριών.

  Τα δεδομένα προέρχονται από προσωπικές συνεντεύξεις με τους παραγωγούς

  και από προσφορές (τιμές 2006) που δόθηκαν από τους κατασκευαστές των

  εγκαταστάσεων.

  Μετά από μια αρχική αξιολόγηση ενός τέτοιου επενδυτικού σχεδίου

  καταλήξαμε ότι για να είναι οικονομικά βιώσιμο θα πρέπει να διαθέτει τις

  εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό και την τεχνογνωσία ώστε να είναι αυτάρκης

  στην παραγωγή γόνου.

  ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Δαπάνες για την κατασκευή του συγκροτήματος εντατικής

  εκτροφής (αναπαραγωγής και αποθηκευτικοί χώροι) σαλιγκαριών.

  ΘΑΛΑΜΟΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

  16.267,30 €

  ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΑΕΡΙΣΜΟΥ- ΔΡΟΣΙΣΜΟΥ
  

  5.176,50 €

  ΘΕΡΜΑΝΣΗ
  

  3.451,00 €
  

  ΒΟΗΘΗΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ
  

  5.831,00 €
  

  ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

  1.428,00 €

  ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ

  5.950,00 €

  ΜΕΤΑΦΟΡΑ

  714,00 €

  ΚΙΝΗΤΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ
  

  
  11.300 €

  ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΞΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ 50.117,80 €

  
  

  ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Δαπάνες για την κατασκευή και του διχτυοκηπίου πάχυνσης

  σαλιγκαριών έκτασης τριών στρεμμάτων.

  ΔΙΧΤΥΟΚΗΠΙΟ 45.000,00 €

  ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ 9.000,00 €

  ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΧΩΡΟΥ 2.500,00 €

  ΜΕΤΑΦΟΡΑ 800,00 €

  ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΞΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ 57।300,00 €
  

  foto picasa tolinio
  

  Φωτογραφίες

  Μαριάνθη Χατζηϊωάννου και Άννα – Παναγιώτα Δεσποτοπούλου

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 21.10.2009
• 19:41

  Μία Ξανθιά Όνειρο

   »  Γαία

  Enclosure: [download]

  Ευτυχώς που δέν της αρέσει η σκοποβολή
  
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 19.10.2009
• 16:25

  Ευτυχώς που ο σύζυγος δεν ήταν ζηλιάρης

   »  Γαία

  Enclosure: [download]

  Αλλιώς μπορεί να του ζήταγε ολοκαίνουρια ντουλάπα

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 13.10.2009
• 16:51

  Νέο Τολίνιον Οδοιπορικό

   »  Γαία
  Επίλογος
  Η Καλλονή
  Οι Τίγρεις
  Το Όραμα
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 16:35

  Γι` αυτούς που Φεύγουν

   »  Γαία
  Κοσμάς ένα Παιδί από την Κομοτηνή
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 16:09

  Οι κερδοσκόποι του φόβου

   »  Γαία
  Η Γρίπη των Χοίρων η των Χείρων
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 16:05

  Αυτό το Ξέρατε ;

   »  Γαία
  Βίντεο παιχνίδια
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 03.10.2009
• 21:47

  Η γρίππη των Χοίρων ή των Χείρων

   »  Γαία
  
  Μια από τα ίδια....
  Και το παραμύθι συνεχίζεται, μέρα με τη μέρα χρόνο με το χρόνο μας κάνουν να τους παίρνουμε όλο και πιο λίγο στα σοβαρά
  
  

  Μέχρι που κάποια μέρα το σοβαρό θα το πάρουμε στα αστεία και τότε αλίμονό μας.

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 27.09.2009
• 23:12

  Στις 24 Σεπτεμβρίου 2009 ο Κοσμάς ένα ...

   »  Γαία

  Enclosure: [download]

  Στις 24 Σεπτεμβρίου 2009 ο Κοσμάς ένα παιδί από την Κομοτηνή άφησε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο της Αλεξανδρούπολης μετά από μια περίπου εβδομάδα μάχης για επιβίωση αφού είχε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα με το μηχανάκι του.
  
  Ο Κοσμάς ήταν καλός φίλος και για αυτόν τον λόγο δεν ήταν λίγοι αυτοί που τον τίμησαν με την παρουσία τους στην κηδεία του.
  
  Στην κηδεία ήταν συγκεντρωμένα άτομα και από τα τέσσερα γυμνάσια, τα τρία γενικά λύκεια και τα δυο επαγγελματικά λύκεια Κομοτηνής.
  
  Κοσμά θα σε αγαπάμε μια ζωή και θα ζεις για πάντα στις καρδιές μας.
  
  
  Από: theodorepp
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 26.09.2009
• 15:03

  Βίντεο Παιχνίδια

   »  Γαία

  Το ξέρατε αυτό;
  

  Ο κοινός νους θα έλεγε ότι τα βίντεο-παιχνίδια λειτουργούν μόνο αρνητικά στη ζωή των παιδιών. Ορισμένοι ερευνητές όμως καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι εκτός από τα αρνητικά στοιχεία ίσως υπάρχουν και κάποιες θετικές συνέπειες στην ανάπτυξη του μυαλού των παιδιών.

  Όταν οι γονείς ακούν τον όρο βίντεο-παιχνίδια η σκέψη τους ανατρέχει σε βόμβες, εκρήξεις και γενικότερα βία. Πολλοί από αυτούς αποτρέπουν τα παιδιά τους από τη χρήση αυτών των παιχνιδιών. Όμως σύμφωνα με έρευνα του πανεπιστημίου Ρότσεστερ στη Νέα Υόρκη, τα βίντεο-παιχνίδια βοηθούν την ευφυΐα, εκπαιδεύοντας το μυαλό των παιδιών να σκέπτεται πιο γρήγορα.

  Και άλλα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας συμφωνούν με την έρευνα αυτή. Ο καθηγητής του πανεπιστημίου του Γουϊνσκόνσιν Τζέϊμς Πόλ Γκί είπε σχετικά: «Tα παιδιά ανακαλύπτουν τους όρους του παιχνιδιού και σκέφτονται στρατηγικά για τη λύση ενός προβλήματος, γεγονός που αναπτύσσει την αναλυτική σκέψη».

  Επίσης ο συγγραφέας του βιβλίου «Kάθε κακό είναι και καλό», Στήβεν Τζόνσον, υποστηρίζει ότι τα παιδιά πρέπει να προετοιμάζονται από νωρίς για την επίλυση ορισμένων προβλημάτων। «Τα βίντεο-παιχνίδια αναγκάζουν τα παιδία να σκεφτούν κατά τρόπο που θα τους είναι χρήσιμος αργότερα στη ζωή τους», είπε ο κ. Τζόνσον, ο οποίος είναι κατά των βίαιων παιχνιδιών, όμως υποστηρίζει ότι τα περισσότερα μη βίαια βίντεο-παιχνίδια δεν είναι χαμένος χρόνος για τα παιδιά.

  Απο: theodorepp
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 18.09.2009
• 20:54

  Απορίες κατά την Οινοποίηση

   »  Γαία
  ΤΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ ΜΟΥ ΧΤΥΠΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΧΑΛΑΖΙ. ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΤΑ ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΩ;
  Τα σταφύλια από αμπέλια που έχουν χτυπηθεί από χαλάζι μπορούν να οινοποιηθούν, με μία προϋπόθεση:
  Πρώτον: Η οινοποίηση πρέπει να γίνει ιδιαιτέρως και να προστεθούν στο μούστο τα κατάλληλα οινολογικά φάρμακα.
  Προς το τέλος της ζύμωσης θα πρέπει να μεταγγίζονται σε καθαρά και καλά απολυμασμένα βαρέλια, και μόλις καθαρίσουν, θα πρέπει να προστεθεί η κανονική αναλογία οινόλης.
  Τα κρασιά αυτά θα πρέπει να καταναλώνονται όσο γίνεται γρηγορότερα, γιατί είναι πιο ευαίσθητα και μπορεί να χαλάσουν.
  
  ΑΝΑΓΚΑΣΤΗΚΑ ΝΑ ΤΡΥΓΗΣΩ ΝΩΡΙΣ ΕΞ ΑΙΤΙΑΣ ΤΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΧΑΜΗΛΟΒΑΘΜΟ ΚΑΙ ΑΔΡΥ. ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΩ;
  Το κρασί, όπως έχουμε ξαναπεί, διατηρείτε σε οποιονδήποτε βαθμό, αρκεί να τηρούνται όλοι οι κανόνες καθαριότητας κατά την οινοποίηση.
  Σε άλλες χώρες τα κρασιά φθάνουν από τους 8 μέχρι τους 10 Βαθμούς. Εφόσον έχετε προσθέσει κανονικά τα οινολογικά δεν θα υπάρξει κανένα πρόβλημα. Καλό θα ήταν να του κάνατε μια μετάγγιση, προσθέτοντας την κανονική αναλογία οινόλης και παραφινέλαιο.
  Απομακρύνοντας το κρασί από τις λάσπες του, το εξασφαλίζετε πλήρως. Αν θέλετε να δυναμώσετε το κρασί σας, μπορείτε να του προσθέσετε ένα κιλό στα εκατό οινόπνευμα ποτοποιίας, που αυξάνει το βαθμό και μειώνει την αδρύτητά του
  
  ΣΤΟ ΜΟΥΣΤΟ ΜΟΥ ΛΕΙΠΟΥΝ ΤΑ ΞΙΝΑ ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ ΠΟΥ ΤΡΥΓΗΣΑ ΗΤΑΝ ΠΟΛΥ ΩΡΙΜΑ. ΤΙ ΝΑ ΠΡΟΣΘΕΣΩ;
  Θα ήταν καλό να μην τ' αφήνετε να παραγίνονται, να τα τρυγάτε νωρίς. Αν έχετε πολλές αγουρίδες, μπορείτε να προσθέσετε ένα μέρος. Αν είναι λίγες βάλτε της όλες. Αν δεν υπάρχουν αγουρίδες, μπορείτε να αυξήσετε την οξύτητα προσθέτοντας 50% τρυγικό οξύ στην αρχή της ζύμωσης. Τοποθετείτε το τρυγικό σ' ένα καθαρό τουλπάνι και κρεμάστε το μέσα στο μούστο. Όταν θα έχει αφομοιωθεί το τρυγικό από τον μούστο, βγάζετε το πανάκι και το πετάτε.
  Πριν σφραγίσετε, μπορείτε να προσθέσετε και 50% κιτρικό οξύ, το οποίο διαλύεται με κρασί από το ίδιο, σε γυάλινο ή πλαστικό δοχείο. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάτε και τ' απαραίτητα οινολογικά, τόσο στην αρχή όσο και στο τέλος της ζύμωσης.
  
  ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟ ΝΑ ΧΥΝΕΤΑΙ Ο ΜΟΥΣΤΟΣ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΡΕΛΙ;
  Ο μούστος δεν πρέπει να χύνεται έξω από το βαρέλι. Υπάρχει η εσφαλμένη εντύπωση ότι αν χύνεται ο μούστος, τότε φεύγουν μαζί και οι βρομιές που πιθανόν περιέχει.
  Με το ξεχείλισμα του μούστου δεν φεύγουν μόνο οι βρομιές, αλλά και μερικά στοιχεία που είναι απαραίτητα στον μούστο. Εκτός αυτού, το ξεχείλισμα περικλείει και τον κίνδυνο του ξινίσματος, γιατί τα συστατικά του μούστου, που θα κολλήσουν στο βαρέλι, θα ξινίσουν με τη βοήθεια της μουσίτσας και θα μεταφέρουν το ξίνισμα μέσα στο βαρέλι και στον υπόλοιπο μούστο.
  Μην αφήνετε, λοιπόν, το μούστο να χύνεται έξω από το βαρέλι, κι αν συμβεί φροντίστε το αμέσως καθαρίζοντας και απολυμαίνοντας τον χώρο
  
  Γράψτε και εσείς της απορίες σας και σίγουρα κάποιος που γνωρίζει θα σας απαντήσει
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 20:14

  Η Θερμοκρασία στην Οινοποίηση

   »  Γαία
  Ανάλογα με τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες ο τρύγος γίνεται άλλοτε πρώιμα και άλλοτε όψιμα. Έτσι συμβαίνει συχνά λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που επικρατούν το καλοκαίρι, να γίνεται ο τρύγος τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου.

  Η θερμοκρασία την εποχή αυτή είναι συνήθως υψηλή, η ζύμωση του μούστου αρχίζει σε πολύ θερμό περιβάλλον,και με τη ζύμωση να αυξάνει ακόμη περισσότερο γιατί κάθε δύο βαθμούς ΜΠΩΜΕ αυξάνεται η θερμοκρασία κατά ένα βαθμό Κελσίου.

  Αν λοιπόν έχουμε ένα μούστο 13 βαθμών ΜΠΩΜΕ και η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι 30 βαθμοί Κελσίου , τότε η θερμοκρασία μέσα στο μούστο που βράζει μπορεί να φθάσει τους 36,5 περίπου βαθμούς Κελσίου. "Οπως όμως ξέρουμε η θερμοκρασία στο μούστο που βράζει, δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 32, βία 33 βαθμούς Κελσίου. Πέρα από τη θερμοκρασία αυτή η μαγιά δύσκολα ζυμώνει το μούστο και συχνά σταματά η ζύμωση. Αν μάλιστα φθάσει τους 40 βαθμούς Κελσίου και τους ξεπεράσει η μαγιά θα σκοτωθεί, ο μούστος θα παραμείνει γλυκός, και θα αναπτυχθεί μία από τις πιο βαρείες αρρώστιες του κρασιού το μικρόβιο της οποίας περιμένει τη στιγμή ακριβώς αυτή για να κτυπήσει. Πρόκειται για τη Μαννιτική ζύμωση. Το μικρόβιο της μετατρέπει το ζάχαρο του μούστου σε γαλακτικό και οξικόν οξύ. 0 μούστος γεμίζει με γυαλιστερά σύννεφα,γίνεται γλυκόξινος, ανούσιος, και. δεν γίνεται ούτε ξίδι ούτε κρασί.

  Αν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες, θα προσέξετε να μην γίνεται το πάτημα τις ξεστές ώρες το καταμεσήμερο, αλλά να αφήνετε το σταφύλι σε δροσερό μέρος και θα το πατάτε τις πρωινές ώρες που η ατμόσφαιρα είναι δροσερή.

  Η Κάδη, τα πατητήρια και τα βαρέλια να είναι σε πολύ δροσερό μέρος και να μην τα κτυπά ο ήλιος. Ν' ανοίγετε τα βορινά παράθυρα της οινοποθήκης σας, να βρέχεται το πάτωμα με νερό, καθώς και τα βαρέλια ή να τα σκεπάζετε με βρεγμένες λινάτσες. Καλό επίσης είναι να κάνετε αερίσματα στον μούστο που βράζει, τραβώντας μ' ένα λαστιχένιο σωλήνα μούστο βαθιά από το βαρέλι σε πλαστικό δοχείο και ξανά ρίχνοντας τον από το επάνω μέρος. Άλλοτε πάλιν επειδή, συμβαίνει λόγω ,του ήπιου καλοκαιριού να καθυστερήσει ο τρύγος που πολλές φορές γίνεται Οκτώβριο ή και το Νοέμβριο, σε ορισμένα ορεινά μέρη οι μούστοι λόγω της χαμηλής θερμοκρασίας που επικρατεί δεν ζυμώνονται, γιατί κάτω από τους 12 βαθμούς Κελσίου η μαγιά ναρκώνεται. Πρέπει λοιπόν για να αρχίσει να βράζει κανονικά ο μούστος, η θερμοκρασία να είναι πάνω από του 12 βαθμούς.

  Η ιδανική θερμοκρασία είναι γύρω στους 20 βαθμούς Κελσίου. Σ" αυτή τη θερμοκρασία η ζύμωση γίνεται κανονικά.. 'Αν λοιπόν βρίσκεσθε σε ορεινά μέρη και σας πιάνουν γρήγορα τα κρύα, θα πρέπει να φροντίζετε να θερμαίνετε τη αποθήκη γύρω στους 20 βαθμούς, μέχρι να αρχίσει να βράζει ο μούστος .

  Αν δεν έχετε αυτή τη δυνατότητα τότε ο μούστος σας θα σταματήσει να βράζει, θα καθαρίσει και θα ξαναπάρει ζύμωση την άνοιξη. Και στην περίπτωση των υψηλών θερμοκρασιών και στην περίπτωση των χαμηλών θερμοκρασιών, δεν πρέπει να ξεχνάτε να προσθέτετε εγκαίρως τα οινολογικά φάρμακα (μουστόλη κλπ.) πριν αρχίσει η ζύμωση. Τότε είναι πιο αποτελεσματικά. Αν μάλιστα με το κρύο σταμάτησε η ζύμωση και δεν υπάρχει τρόπος να θερμάνετε, τότε να κλείσετε το βαρέλι, προσθέτοντας και την Οινόλη κανονικά. Προσέχοντας τη άνοιξη που θα θερμάνει ο καιρός μόλις ξαναπάρει ζύμωση ν' ανοίξετε το βαρέλι για να μη σπάσει καμιά δούγα.

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 10.09.2009
• 22:40

  Το Όραμα

   »  Γαία
  Θοδωρή ξύπνα …

  Θοδωρή

  Θοδωρή ξύπνα λέω

  ….........

  ….........

  ….........

  Θοδωρή ξύπνα ..σε είδα που την μίλαγες σε οραματίστηκα

  ….........

  ….........

  Θοδωρή

  Θοδωρή ξύπνα, τι σε είπε η μαμά

  τι σε είπε, που πήγε, που σε είπε ότι πήγε λεγε ρε Θοδωρή

  ….........

  ξύυυπνα ρε Θοδωρή

  Θοδωρή

  Τι βαριά που κοιμάται αυτό το παιδί

  Θοδωρή ….Θοδωρή ξύπνα

  τι σε είπε η μαμά

  ….........

  ….........

  ….........

  Μπαμπά η μαμά πέθανε

  Πέθανε ??

  η μαμά πέθανε??

  η μαμά πέθανε

  η μαμά πέθανε

  η μαμά πέθανε

  η μαμά πέθανε

  η μαμά πέθανε

  η μαμά πέθανε

  
  

  Είπαν πώς έφυγες

  αλλά κανείς δεν ήξερε για που

  
  

  Μια φωτογραφία μου το θυμίζει

  Ένα ημερολόγιο μου το αφηγείται

  πως όλα ήταν αληθινά

  
  

  Ήρθες και πήρες το μισό της ψυχής μου

  στην βιασύνη σου να φύγεις ξέχασες το μισό της δικιά σου

  
  

  Τι τείχος αδιαπέραστο, να μην μπορώ να το γκρεμίσω

  Τι θάλασσα κι αυτή, να μην μπορώ να την διασχίσω

  Τόοσο ορμητικός ο ποταμός ;

  Πιο μονοπατίδι πήρες κι έφυγες ;

  
  

  Πώς είναι δυνατών να μην υπάρχεις πια

  αφού μου είναι όλα τόσο ξεκάθαρα

  
  

  08/03/2009
  

  Νέο Τολίνιο Οδοιπορικό
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 19.08.2009
• 13:12

  Εκτροφή σαλιγκαριού

   »  Γαία
  Εκτροφή Σαλιγκαριού
  Ερασιτεχνική Εκτροφή Σαλιγκαριού
  Εκτροφή Σαλιγκαριών Τμήμα Γεωπονίας Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος
  Εκτροφή Σαλιγκαριών Πανεπιστημιακή Έρευνα αρχείο pdf
  
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 12:49

  ΟΙ ΤΙΓΡΕΙΣ

   »  Γαία
  
  Η σκηνή ήταν γεμάτη με συμβολισμούς .

  Μια σκηνή εντελώς διαφορετική από της άλλες της προηγούμενες φορές που τον είδε, για τους εξής λόγους .

  Πρώτον ο χώρος , για πρώτη φορά τον είδε σε χώρους του σπιτιού του και μάλιστα ο πρώτος χώρος ήταν στην κουζίνα του .

  Δεύτερον το ότι είχε κατοικίδια ,αυτό δεν μπορούσε ούτε να το φανταστή, και τρίτον το ότι τα κατοικίδια ήταν δυο μεγάλες πανέμορφες τίγρεις , ίσως και ζευγάρι γιατί κατάλαβε ότι κάπου εκεί γύρω τριγυρνούσαν και μικρά τιγράκια αν και δεν τα είδε καθόλου, τα ένιωσε μόνο σαν αίσθηση.

  Η πρώτη σκηνή όπως είπαμε ξεκίνησε μέσα στην κουζίνα με εκείνον να ασχολιέται με διάφορα λαντσονοικοκυρέματα, συγκεκριμένα εκείνη την στιγμή έπλενε κάτι πιάτα, μάλλον θα είχαν φάει πριν και τώρα συμμάζευε, η τίγρεις τριγυρνούσανε μέσα στα πόδια του μάλλον ήταν και εκείνες χορτάτες πάντως έδειχναν γεμάτες αυτοπεποίθηση και ζωντάνια. Η μια μάλιστα πήγε και τρίφτηκε τρυφερά στα πόδια του πριν εξαφανιστούν και η δυο, εκείνος ήταν σκυμμένος επάνω από τον νιπτήρα και κάτι σαν να σκεπτόταν χωρίς όμως να μπορείς να αντιλήφθης το τη σκέπτονταν σε κάποια στιγμή τον βλέπει να φεύγει από την κουζίνα για να πάει να δει τα δυο κατοικίδια του που ήξερε πώς είχαν πάει στην κρεβατοκάμαρα του .

  Η δεύτερη σκηνή ξεκινά με εκείνον να πηγαίνει προς την κρεβατοκάμαρα σκεπτόμενος, σκέπτονταν για τον αν είναι επικίνδυνο για εκείνον, άλλα και για της τίγρεις να της έχει ακόμη μέσα στο σπίτι στερώντας τους τον έξω φυσικό τους χώρο, και την ικανότητα να μάθουν να φροντίζουν μόνα τους τον εαυτό τους, σκέπτονταν επίσης πώς σε περίπτωση που τα άφηνε μόνα τους, αν θα ήταν ικανά να βρουν μόνα τους την τροφή τους , ήξερε πώς ήταν και τα δυο πολύ δυνατά, και ικανά, και πώς σε κάθε περίπτωση αν και στην αρχή θα ζοριζόταν στο τέλος θα τα κατάφερναν, ήταν πλέων αρκετά μεγάλα και θα έπρεπε να μάθουνε να φροντίζουν μόνα τους τον εαυτό τους . Αλώστε καταλάβαινε πώς ήταν πολύ επικίνδυνο και για αυτά, αλλά και για εκείνον, να ζουν πλέων μαζί, δεν ξέρης μπορεί κάποια στιγμή είτε από αδεξιότητα δική του, η δικοί τους, να τα τρομάξει και να τον πληγόσουν, η να τα πληγώσει εκείνος, πράγμα που ήταν σίγουρο ότι θα στενοχωρούσε και εκείνον αλλά και εκείνα, και μιλάμε για δυνατά και μεγάλα κατοικίδια με τεράστια δύναμη, έμπαση περιπτώσει ήταν όμως σίγουρος πώς τον αγαπούσαν και τα αγαπούσε και πώς σε κάθε περίπτωση θα απόφευγαν όλοι τους ένα τέτοιο γεγονός.

  Αυτά σκεπτόταν όταν μπήκε μέσα στην κρεβατοκάμαρα του για να τα δει, το ένα ήταν ξαπλωμένο στο κρεβάτι και το άλλο ξαπλωμένο στο πάτωμα δίπλα του, κατευθύνθηκε προς αυτό που ξάπλωνε στο πάτωμα και του χάιδεψε τρυφερά το κεφάλι, εκείνο έδειχνε ανόρεκτο για χάδια παρόλο αυτά όμως τα ανεχόταν, μάλιστα κάποια στιγμή όπως γύρισε το τεράστιο κεφάλι του τον έγλειψε και το πρόσωπο, πράγμα που δεν τον άρεσε καθόλου και σηκώθηκε και κατευθύνθηκε προς το μικρό τους μπάνιο για να πλυθεί.

  Η τρίτη σκηνή ξεκίνα από το μικρό μπάνιο με εκείνον να προσπαθεί να πλυθεί σε έναν πολύ μικρών διαστάσεων νιπτήρα, τόσο μικρό που με δυσκολία κατάφερνε να Βάλη την χούφτα του από κάτω για να πάρει λίγο νερό, και όταν το κατάφερνε το μισό χυνόταν έξω και καταβρεχόταν ο τόπος, με αποτέλεσμα να θέλει κάθε φόρα να τα σφουγγαρίζει. Καθώς πλενότανε σκεπτόταν, πώς κάποια στιγμή θα έπρεπε να αγοράσει έναν καινούριο νιπτήρα με ντουλάπι και να τον Βάλη στο μεγάλο τους μπάνιο, και τον άλλο που θα έβγαζε από εκεί ,να τον έβαζε στο μικρό μπάνιο μιας και ο νιπτήρας που θα βγάζε ήταν εμφανώς μεγαλύτερος .

  Ακριβός την στιγμή που τα σκεπτόταν όλα αυτά εκείνη ήταν δίπλα του, και του έλεγε να κάνη ακριβώς αυτά που εκείνος σκέπτονταν, του είπε μόνο πώς θα έπρεπε να το κάνη του χρόνου το Σεπτέμβριο του δυο χιλιάδες δέκα, προφανώς γιατί τα οικονομικά τους θα ήταν καλύτερα. Εκείνος ξαφνιάστηκε και χάρηκε που την ξανάβλεπε, είχε να την δει κοντά στη δυο εβδομάδες , εκείνη ήταν ντυμένη πάλι στα μαύρα και πανέμορφη όπως πάντα, εμφανώς ώμος λίγο πιο γεματούλα από την τελευταία φορά που την είχε δη. Για λίγο κατευθυνθήκανε μέσα στην κρεβατοκάμαρα τους και μιλούσαν μπροστά στον καθρέφτη, στην συνέχεια εκείνη πήγε και ακούμπησε επάνω στο κάσομα της πόρτας του μικρού τους μπάνιου και του χαμογελούσε όλο νόημα, εκείνος την πλησίασε με έντονη την διάθεση να την φιλήσει κάτι όμως τον εμπόδιζε από να την πλησιάσει, στην συνέχεια κατευθυνθήκαν προς την κουζίνα συνεχίζοντας να συζητούν.

  Όταν κάποια στιγμή κατάφερε να τους ακούσει λέγανε για τον μικρό, και πόσο μεγάλωσε και ότι δεν μπορεί πλέον να συγκρατήσει της ανδρικές του ορμές που τον κάνουν πολλές φορές υπερβολικό στην χαλιναγώγηση τους. Σε βαθμό που μπορεί κάποια στιγμή να του κάνη κακό, στο τελευταίο μάλιστα συμφώνησε και εκείνη μαζί του λέγοντας του ένα παράδειγμα.
  

  19/08/2009
  

  Νέον Τολίνιο Οδοιπορικό

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 16.08.2009
• 10:43

  Όσα πρέπει να ξέρεις για την συμμαχία.

   »  Γαία
  
  Μια Συμμαχία που απαρτίζεται από άτομα που συνυπάρχουν, ζουν ειρηνικά μεταξύ τους και αλληλοβοηθιούνται τόσο σε περιόδους πολέμου όσο και σε περιόδους ειρήνης. Η συνεργασία είναι η βασική μας αξία. Η Συμμαχία ξεκινάει από τα χαμηλά και με την αλληλοστήριξη έτσι ώστε να γίνει η πρώτη δύναμη στον κόσμο του Ikariam. Οι φιλοδοξίες μας θα μας βοηθήσουν να πετύχουμε αυτό το όνειρο. Με τη δημοκρατία ως γνώμονα θα προχωρήσουμε. Έχοντας έναν πολυμήχανο και διορατικό αρχηγό μπορούμε να κατακτήσουμε τους πάντες. Όπως ο Μέγας Αλέξανδρος γράφτηκε στην Ιστορία για τα κατορθώματά του, έτσι και αυτός θα γραφτεί στα ιστορικά βιβλία με χρυσά γράμματα. Όλοι μας, λοιπόν, ας τον ακολουθήσουμε προς την δόξα! Όλοι είναι ευπρόσδεκτοι στην κοινωνία μας!
  Η συμμαχία μας ιδρύθηκε στις 18 Δεκεμβρίου το έτος 2008. Ο ιδρυτής μας είναι ο theodorepp, άξιος αρχηγός με φιλοδοξίες και δεξιότητες πραγματικού ηγέτη που δεν τον τρομάζει τίποτα. Είναι ένας από αυτούς που δεν δειλιάζουν μπροστά σε καμιά πρόκληση. Το αρχικό μας όνομα ήταν «The Last Stand» (LaSta). Η bagira, αρχηγός των Un-Praxis, δέχτηκε την συμμαχία μας στην υπερσυμμαχία της. Μεγάλη μας τιμή να βρισκόμαστε δίπλα της! Κάναμε τα πρώτα μας βήματα συγκεντρώνοντας μέλη που είναι στενοί φίλοι και Θρακιώτες. Έτσι με προτροπή του Hippo Yama η συμμαχία μας μετονομάστηκε σε «Συμμαχία Θράκης» και μετέπειτα ονομαστήκαμε «ΘΡΑΚΗ». Γνωρίσαμε την προδοσία, γνωρίσαμε την απειλή του εχθρού, αλλά δεν το βάλαμε κάτω. Πολεμήσαμε και συνεχίζουμε να πολεμάμε για την ελευθερία μας και να επιβάλλουμε σε όσους μας προκαλούν την ανωτερότητά μας! Όσος καιρός αν περάσει, όσο κι αν παλέψουμε, ένα είναι σίγουρο: Μόνο εμείς θα μείνουμε μέχρι το τέλος! Και γιατί θα συμβεί αυτό? Γιατί εμάς μάς δένουν πραγματικοί δεσμοί φιλίας!
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 10.08.2009
• 12:47

  PXTHR ΘΡΑΚΗ

   »  Γαία
  Όσα πρέπει να ξέρεις για την συμμαχία.
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 09.08.2009
• 21:48

  Η Καλλονή

   »  Γαία
  Η Καλλονή

  Είχε να τον δει πολύ καιρό κοντά στον ένα χρόνο, τον ξανάδε τα ξημερώματα στης εννέα Αυγούστου να κάθεται μπροστά στον υπολογιστή του, τι ακριβώς έκανε δεν μπορούσε να δει .

  Μπορεί να ασχολούνταν με το ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο είχε εδώ και πολύ καιρό, κοντά στους έξη μήνες, που σε άτακτα χρονικά διαστήματα λάμβανε περίεργες επιστολές «άγνωστος αποστολέας» «χωρίς θέμα» και την ημερομηνία με την ώρα αποστολής τίποτε άλλο, θα χε λάβει μέχρι τότε πάνω από εκατό τέτοια μηνύματα και όλα είχαν ξεκινήσει περί τα τέλη Φεβρουαρίου

  Μόνο το πρώτο μήνυμα είχε αποστολέα, και το θέμα ήταν όλες η δημοσιεύσεις που είχε κάνει τον Αύγουστο του 2008 περί της δώδεκα δημοσιεύσεις, και ο αποστολέας …και εδώ είναι το παράξενο… ο ίδιος, έστειλε δηλαδή μήνυμα e mail στον ίδιο του τον εαυτό, σε μια δεύτερη διεύθυνση e mail που είχε στης τρεις η ώρα τα ξημερώματα, μόνο που ο ίδιος δεν το είχε κάνει ποτέ, τι να πεις σατανικά μηχανήματα .

  Καθόταν λοιπόν μπροστά στον υπολογιστή του όταν τον ξανάδε, ο χώρος γύρω του είχε ως εξής, έμοιαζε κάτι σαν χώρος εργοστασίου, κάτι σαν ξενοδοχείο, δεν μπορούσες να το καταλάβεις η αίθουσα ήταν τεραστίων διαστάσεων και το μόνο χαρακτηριστικό το οποίο μπορούσες να αποτυπώσεις στην μνήμη σου ήταν ότι υπήρχε τάξη και καθαριότητα, τίποτε άλλο, αλώστε σε τέτοιες ψυχοσωματικές καταστάσεις ο χώρος και ο χρόνος είναι έννοιες άνευ σημασίας.

  Μπροστά τώρα από εκείνον και σε ένα μικρό υπερυψωμένο επίπεδο γύρω στο ένα μέτρο ύψος και κάπως προς τα αριστερά του καθόταν ο μικρός και έπαιζε με το κινητό του, αυτό είναι και το πρώτο σκηνικό μας.

  Και από αυτό το σημείο ξεκινά και η αφήγηση του θέματος μας

  Την είδε να έρχεται εντελώς ξαφνικά καθώς γύρισε και κοίταξε πίσω του, ερχόταν από το βάθος της αίθουσας πανέμορφη ντυμένη με μαύρο ταγέρ σωστή καλλονή, η όλη εικόνα έδειχνε πώς ερχόταν μετά από μακρόχρονη απουσία κάπου μακριά γεμάτη χαρά που ξαναγυρνούσε πάλι κοντά τους.

  εκείνος μόλις την είδε πετάχτηκε επάνω και έτρεξε κοντά της αγκαλιστήκανε φιλήθηκαν και κάμνανε σαν να είχε να δει ο ένας τον άλλο μήνες, συγκεκριμένα εκατόν εξήντα ήμερες και τέσσερα μισή ώρες, τόσο πολύ του έλειπε που μετρούσε ακριβώς και της ώρες , μιλούσαν με της ώρες γελούσαν και εκείνη έλαμπε ολόκληρη από χαρά που ήταν πάλη κοντά τους, στη κυριολεξία κάμνανε σαν μικρά παιδιά.

  Από αυτά που λέγαν κατάλαβε πώς αυτή πρέπει να έλειπε σε κάποιο νοσοκομείο για θεραπείες και όταν έγινε καλά η γιατροί της επέτρεψαν να φύγει…. έτσι του έδωσαν να καταλάβει τουλάχιστον από αυτά που άκουγε να του λέει, αλλά και από της ερωτήσεις που της έκανε εκείνος για το τη της είπαν η γιατροί…. Την ρώταγε για τους γιατρούς αλλά και για κάποια προβλήματα που είχαν προκύψει όταν ήταν και εκείνος κοντά της.

  Σε αυτό το σημείο το σκηνικό αλλάζει, τώρα πλέον είμαστε σε μια μεγάλη αίθουσα, όχι όμως όπως η προηγούμενη, φενόταν σαν μια αίθουσα εκδηλώσεων με τραπέζια και καρέκλες .

  Εκείνος ήταν πάλι μαζί της αλλά δεν κάθονταν ήταν όρθιοι και μιλούσαν, συγκεκριμένα μίλαγε εκείνος και της διηγούτανε κάτι που του συνέβη κατά την απουσία της, επίσης σε ένα από τα τραπέζια καθόταν ένα φιλικό τους πρόσωπο αλλά δεν συμμετείχε καθόλου στην συζήτησι.
  

  Της έλεγε, πώς κάποια μέρα που είχανε έρθει στο συγκεκριμένο μαγαζί για μια εκδήλωση…. μάλλον για κάποια βάφτιση…. εκείνος δεν έπινε αλλά ούτε και έτρωγε λέγοντας πώς αποφάσισε να κάνει υγιεινή διατροφή, ενώ στην πραγματικότητα δεν έτρωγε για τη τον πονούσε η κοιλιά του, και πώς φοβόταν μην έχει ξαναπάθει αυτό που είχε πάθει παλιότερα και που τον έκανε να μήνη πέντε μήνες στο νοσοκομείο με εγχειρίσεις και θεραπείες…. ευτυχώς όμως τότες την είχε δίπλα του, και τον συμπαραστέκονταν σε όλες της δύσκολες εκείνες στιγμές …. εκείνη τον άκουγε και τον κοίταγε με ένα αυστηρό αλλά συνάμα και γεμάτο αγάπη βλέμμα

  Της επικαλέστηκε μάλιστα και την μαρτυρία του φιλικού τους προσώπου…. Που όπως είπα καθόταν σε ένα από τα τραπέζια μόνο του…. και εκείνος το επιβεβαίωσε.

  Εδώ πάλι το σκηνικό αλλάζει, τώρα βρισκόμαστε σε εξωτερικό ανοιχτώ χώρο και είναι ως εξής .

  Είναι ένα τσιμεντόστρωτο μεγάλο μέρος κάτι σαν ένα μεγάλο παρκινγκ αυτοκινήτων…. αν και δεν είχε κανένα παρκαρισμένο…. μπορεί και να βρίσκονταν και στον προαύλιο χώρο του κέντρου εκδηλώσεων,

  μπροστά τους και σε μια απόσταση εξήντα μέτρων εκτίνονταν ένας μαντρότοιχος ύψους περίπου το ένα μέτρο, το οπτικό του πεδίο δεν του επέτρεπε να δει πόσο μακριά εκτίνονταν ο τοίχος από τα δεξιά του, από τα αριστερά του όμως χάνονταν στο βάθος πολύ μακριά τέρμα στον ορίζοντα .

  Πέρα από τον μαντρότοιχο τώρα, δεξιά του υπήρχε ένας μικρός οπωρώνας με δέντρα, και από τα αριστερά του απλωνόταν ένας μεγάλως καταπράσινος κάμπος σπαρμένος βαμβάκι, ο κάμπος σε βάθος εκτίνονταν περί τα πέντε με έξη χιλιόμετρα, και στο βάθος η κορυφογραμμή από κάτι πανύψηλες λεύκες

  Ήταν ένα απόκοσμο σκηνικό, σαν πέρα από τον μαντρότοιχο να εκτίνονταν ένας άλλος άγνωστος μισοσκότεινος κόσμος

  Σε αυτό λοιπόν είναι το νέο σκηνικό είναι εκείνος και το φιλικό τους πρόσωπο και συζητάγανε, εκείνη δεν φαίνεται πουθενά, κάποια στιγμή εκείνος καταλαβαίνει την απουσία της και αρχίζει να την ψάχνει, να ρωτά τον φίλο του αν την είδε, και να φωνάζει το όνομα της, και τότε μέσα από τον οπωρώνα την άκουσε να του φωνάζει με το όνομα του, από τον τόνο της φωνής της κατάλαβε ότι τον έψαχνε, και πώς τον είχε ανάγκη, πώς κάτι κακό της συνέβαινε, σαν κάτι, κάποιος, να της είχε επιτεθεί, έτρεξαν με τον φίλο του προς το μέρος που άκουσαν την φωνή και προσπαθούσαν μέσα στο μισοσκόταδο να την δούνε, και να προσπαθούνε να καταλάβουν από πού ακριβώς ερχόταν η φωνή της, εκκηνεί συνέχιζε να τον φωνάζει, αλλά κάθε φορά που φώναζε η φωνή της ακουγόταν όλο και πιο αμυδρά, όλο και πιο μακριά, σαν κάτι να την είχε αρπάξει και να την έπαιρνε μακριά του.

  Τώρα η φωνή αν και αμυδρή φαινόταν να έρχεται από το βαμβάκι και τρέξανε και η δυο τους προς τα κει, πήδηξαν τον μαντρότοιχο και άρχισαν να ψάχνουν με το βλέμμα τους μέσα στο μισοσκόταδο για να την δούνε

  Καθώς όμως πήδηξαν τον μαντρότοιχο κάτι άλλο τράβηξε την προσοχή τους, από την μέσα μεριά και δίπλα τους ήταν ξαπλωμένη μια άλλη γυναίκα και προσπαθούσε με δυσκολία να σηκωθεί, σαν και αυτήν κάτι να την είχε επιτεθεί, φαίνεται όμως πώς αυτή κατάφερε και σώθηκε, την ρωτά πια είσαι εσύ, και εκείνη τον λέει με λένε Ειρήνη

  Γύρισε το βλέμμα του και συνέχισε να ψάχνει με τα μάτια του για την γυναίκα του αλλά τίποτα, τώρα πλέον δεν άκουγε ούτε την φωνή της δεν μπορούσε να πιστέψει αυτό που του συνέβαινε, πώς θα την ξανά έχανε

  Δεν τον ξανάδε, σίγουρα ώμος θα είχε καθίσει να βοηθήσει την Ειρήνη που είχε την τύχη να γλιτώσει από του χάρου τα δόντια

  Τον είδε την άλλη μέρα, είχε σηκωθεί πρωί πρωί με την ανατολή του Ήλιου, και πήγε κοντά της, της άφησε λίγα τριαντάφυλλα που είχε κόψει από το κτηματάκη τους και που ήξερε πώς τα λάτρευε, άναψε και το καντηλάκι της και κάθισε εκεί δίπλα της και άναψε την πίπα του.

  Ποιος ξέρει τώρα πότε θα την ξαναδεί.

  09/08/2009

  Νέο Τολίνιον Οδοιπορικό
  

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 02.08.2009
• 21:05

  Ερασιτεχνική εκτροφή σαλιγκαριού

   »  Γαία

  Ποια είδη;: Helix aspersa aspersa, το Petit-Gris, (βαρους περιπου 10g) ή Helix aspersa maxima, η Gros-Gris, (βάρους περίπου 20g).

  Κύκλος: (στο βόρειο ημισφαίριο)

  Από τον Μάρτιο έως τον Οκτώβριο, σε χώρες με ψυχρό χειμώνα και ήπιο καλοκαίρι.

  Από το Σεπτέμβριο έως το Μάιο, σε χώρες με υγρό και δροσερό χειμώνα και πολύ ζεστό και ξηρό καλοκαίρι, καθώς και σε ορισμένες περιοχές της Μεσογείου.

  Διατροφή: είναι καλύτερα να σιτίζουμε τα σαλιγκάρια με ένα στεγνό γεύμα, και όχι με φρέσκα χόρτα . Είναι πιο αποτελεσματικό και πιο υγιεινό.

  Η δική μου συνταγή για το σιτηρέσιο είναι

  Φωσφορικό ασβέστιο 4%,

  Σογιάλευρο 20%,

  Ηλιόσποροι 5%,

  Αλεύρι Σίτου 40%,

  και μίγμα βιταμίνης 1%

  όλα αυτά σε άλευρα

  Με 2 kg της εν λόγω τροφής, μπορούμε να παράγουμε 1 kg ωφέλιμο προϊόν σαλιγκαριών.

  7 kg μαρούλια θα ήταν αναγκαία για το ίδιο αποτέλεσμα.

  Αναπαραγωγή: εκτροφή σαλιγκαριών γίνετε σε κλουβιά σε πυκνότητα 200 σαλιγκαριών ράτσας Petit-Gris ή 100 ράτσας Gros-Gris ανά τετραγωνικό μέτρο , με την τροφή και το νερό και μερικές γλάστρες και τα οποία συμπληρώνονται με καλό έδαφος.

  Στην ιδανικότερη περίπτωση, αυτά τα κλουβιά μπορούμε να τα έχουμε σε ένα δωμάτιο η μια αποθήκη που θα το διατηρούμε σε μια θερμοκρασία μεταξύ 15 έως 20 βαθμούς κελσίου, και με σχετική υγρασία 95%, σημαντικό ρόλο επίσης παίζει και η φώτοπερίοδος

  Όλα αυτά θα μπορούσαμε να τα κάνουμε και σε ένα θερμοκήπιο

  Τα σαλιγκάρια είναι ερμαφρόδιτα αλλά πρώτα θα πρέπει να χουνε ζευγαρώσει με άλλα για να μπορούν αργότερα να ζευγαρώνουν μόνα τους

  

  Όταν ένα σαλιγκάρι που έχει ζευγαρώσει τοποθετηθεί σε μια θερμοκοιτίδα στους 20 βαθμούς κελσίου , Κάτω από ένα καπάκι η μια πλατιά πέτρα τρεις εβδομάδες αργότερα θα δούμε να εμφανίζονται κάτω από το καπάκι 100 νέα σαλιγκάρια

  Συνήθως, μπορούμε να αναμένουμε μια απόδοση της τάξης τον 70 μικρών σαλιγκαριών ανά σαλιγκάρι γονέα για κάθε 2 μήνες.

  Νηπιαγωγείο:

  Μέσα σε κλουβιά και με υγρό χώμα που το εφοδιάζουμε με 2000 έως 2500 μικρά σαλιγκαράκια ανά τετραγωνικό μέτρο με ίδιες κλιματικές συνθήκες με τον εξωτερικό χώρο σε 3 με 4 εβδομάδες αργότερα βγάζουμε αυτά τα σαλιγκάρια σε εξωτερικό μεγαλύτερο χώρο

  Εξωτερική Χώροι : μπορούμε να εκτρέφουμε 300 σαλιγκάρια ράτσας Petit-Gris η 150 ράτσας Gros-Gris ανα τετραγωνικό μέτρο προκειμένου να έχουμε μια καλή άυξησει του βάρους τους .

  Επίσης πρέπει να τα προστατεύουμε από τα τρωκτικά τοποθετώντας ένα πυκνό πλέγμα στο έδαφος, και να είναι σκεπασμένα με μια σήτα για τα κουνούπια για προστασία από τα πτηνά όσο και από το να μας φύγουν
  

  
  

  Μικρός κλωβός εκτροφής στον κήπο μου

  

  Μεγάλο εκτροφείο στην Γαλλία

  Τα στοιχεία είναι εμπειρικά από έναν Γάλλο ερασιτέχνη σαλιγκαροτρόφω

  Για την μετάφραση και την αντιγραφεί Tolinio

  foto picasa tolinio
  

  Επειδή η σαλιγκαροτροφία είναι συνεχώς αυξανόμενη επαγγελματική αλλά, και ερασιτεχνική εκτροφή, πάρα πολύ διαδεδομένη στο εξωτερικό. Είτε αφορά το βρώσιμο σαλιγκάρι, είτε το σαλιγκάρι ως πτηνοτροφή, είτε το σαλιγκάρι ως κατοικίδιο και λόγο ότι στην χώρα μας δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη, παρακαλούνται οι φίλοι ερασιτέχνες σαλιγκαροτρόφοι να καταγράφουν της εμπειρίες τους στην Γαία για κάθε ενδιαφερόμενο
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 21.06.2009
• 19:22

  ΠΩΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΕΤΑΙ ΤΟ ΓΛΥΚΟ ΚΡΑΣΙ

   »  Γαία

  Πολλοί αυτοί που αναρωτιούνται για την κατασκευή του γλυκού κρασιού. Θα προσπαθήσουμε, λοιπόν, να τους καθοδηγήσουμε, για να μπορέσουν να φτιάξουν γνήσια γλυκά κρασιά Με τον όρο "γλυκά κρασιά" εννοούμε εκείνα που διατηρούν τη γλυκιά γεύση τους λόγω της περιεκτικότητας τους σε αζύμωτο σάκχαρο. Τα κρασιά αυτά διαιρούνται σε γλυκά και ημίγλυκα ανάλογα με το ποσοστό του σακχάρου που περιέχουν. Ανάλογα με τον τρόπο κατασκευής τους χωρίζονται σε φυσικά και τεχνητά γλυκά κρασιά.

  Ας αρχίσουμε, λοιπόν, από τα φυσικά γλυκά κρασιά. Τα σταφύλια που προορίζονται για την οινοποίηση τέτοιου είδους κρασιών τοποθετούνται στον ήλιο για να συμπυκνωθούν μέχρι ν' αποκτήσουν 18 με 20 βαθμούς μπωμέ.

  Στη συνέχεια τα σταφύλια πατιούνται κι αφήνονται να ζυμωθούν. Με τη ζύμωση φτάνουν τους 9 με 11 βαθμούς οινοπνεύματος και περιέχουν 8 με 9 βαθμούς μπωμέ.

  Το οινόπνευμα στα κρασιά αυτά δεν μπορεί ν' αυξηθεί εξ αιτίας της ωσμωτικής πίεσης, που εμποδίζει τη μαγιά του κρασιού να συνεχίσει τη ζύμωση και ν' αφομοιώσει το σταφυλοσάκχαρο. Τέτοιου είδους κρασί είναι το Βισάπο της Σαντορίνης. Επειδή τα τσίπουρα αυτών των σταφυλιών περιέχουν μεγάλο ποσοστό ζάχαρης ακόμα και μετά το πάτημα, ξεπλένονται μ' ένα μεγάλου βαθμού κρασί. Το κρασί που προέρχεται από τα τσίπουρα αυτά είναι το ημίγλυκο.

  Επίσης, φυσικά γλυκά κρασιά είναι κι κείνα που αφήνονται να ζυμωθούν μέχρι να αποκτήσουν 7 με 9% οινόπνευμα.

  Όταν φτάσουν στο βαθμό αυτό τους προστίθεται ακόμη 7 με 10% καθαρό οινόπνευμα ποτοποιίας 95 βαθμών. Έτσι σταματάει κάθε ζύμωση και τα κρασιά παραμένουν γλυκά. Αν σ' ένα τελείως ζυμωμένο ξηρό αρετσίνωτο κρασί προστεθεί συμπυκνωμένος μούστος (πετιμέζι) σε ποσότητα 15% τότε , το κρασί μένει γλυκό. Αν προστεθεί μικρότερη ποσότητα, τότε μένει ημίγλυκο. Για να μη δημιουργηθεί ζύμωση μετά την προσθήκη του πετιμεζιού στο ημίγλυκο κρασί να προσθέσετε μια οινόλη στα 100 κιλά κρασιού.

  Τεχνητά κρασιά ονομάζονται οι μούστοι που δεν έχουν βράσει καθόλου και στους οποίους προστίθεται 14 με 18% καθαρό οινόπνευμα ποτοποιίας." Τα κρασιά αυτά, που ονομάζονται μιστέλια, λόγω του μεγάλου τους βαθμού μένουν τελείως αζύμωτα. Τέτοιο κρασί είναι και το μοσχάτο Σάμου.

  Αυτοί, λοιπόν, είναι οι τρόποι με τους οποίους θα κατασκευάσετε γλυκό κρασί χωρίς την προσθήκη συντηρητικών, που μπορεί να σταματούν τη ζύμωση αλλά μπορεί να προκαλέσουν και μεγάλες βλάβες στον ανθρώπινο οργανισμό. Ο νόμος περί προστασίας της οινοπαραγωγής δεν επιτρέπει καμιά προσθήκη συντηρητικών. Ορισμένα από αυτά μπορεί να φέρουν και το θάνατο. Ο νόμος επιτρέπει τη χρήση μόνο του Σορβικού οξέος σε αναλογία 20 γραμμάρια στα 100, σε συνδυασμό με μία οινόλη στα 100 πριν ξεκινήσει κάθε ζύμωση. Αν όμως έχει ξεκινήσει η ζύμωση τότε το Σορβικό δεν τη σταματάει. Αν όμως το κρασί ξαναπάρει ζύμωση, επαναλαμβάνεται την προσθήκη των ίδιων αναλογιών οινόλης και Σορβικού.

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 17:28

  ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

   »  Γαία
  Το κλειδί μιας σωστής διατροφής είναι πρώτα απ' όλα η ποικιλία: να τρώει δηλαδή κανείς κάθε μέρα από όλες τις ομάδες τροφίμων που αναφέρονται παρακάτω, και που περιέχουν σε διαφορετικές κάδε φορά ποσότητες τα διατροφικά στοιχεία.

  Τα διατροφικά στοιχεία είναι: λευκώματα (πρωτεΐνες), υδατάνθρακες (ζάχαρα), λιπίδια, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και νερό. Τα τρόφιμα, ανάλογα με την προέλευση τους και, την περιεκτικότητα τους στα παραπάνω στοιχεία, τα κατατάσσουμε σε 5 ομάδες. Κάθε ομάδα έχει ορισμένα διατροφικά χαρακτηριστικά.

  Ομάδα 1: κρέας, ψάρι, αβγό.

  Ομάδα 2: γάλα, τυρί, γιαούρτι.

  Ομάδα 3: λιπίδια.

  Ομάδα 4: ψωμί, δημητριακά, όσπρια.

  Ομάδα 5: λαχανικά, φρούτα.

  Μια σωστή διατροφή πρέπει να περιέχει τις ομάδες αυτές σε κάθε γεύμα. Αυτές οι ομάδες βρίσκονται μέσα στην καθημερινή σας διατροφή. Ήδη τις χρησιμοποιείτε φτιάχνοντας τα γεύματα σας. Διαλέγετε κατ' αρχήν το κύριο πιάτο: κρέας, κοτόπουλο ή ψάρι, καμιά φορά αβγά (ομάδα 1). Τα συνοδεύετε με αμυλώδη (μακαρόνια, ρύζι, κ.λπ.) (ομάδα 4) ή με φρέσκα χόρτα της εποχής (ομάδα 5).

  Στην αρχή ή στο τέλος του γεύματος έχετε ωμά λαχανικά ή φρούτα (ομάδα 5). Πολλές φορές το επιδόρπιο σας αποτελείται από γιαούρτι, τυρί ή άλλα γαλακτερά (ομάδα 2). Τέλος, χρησιμοποιείτε λάδι ή βούτυρο για να μαγειρέψετε (ομάδα 3). Σωστή διατροφή είναι το να τρώει κανείς αρκετά από εκείνα τα τρόφιμα που παίζουν σημαντικό ρόλο για τη διατήρηση της υγείας.

  Πρέπει να γνωρίζετε ότι ορισμένα τρόφιμα που είναι απαραίτητα για την υγεία πολλές φορές αμελούνται ή παίρνονται σε ανεπαρκείς ποσότητες, όπως είναι το γάλα και το τυρί, τα φρέσκα λαχανικά, τα όσπρια, οι δημητριακοί καρποί και τα φρούτα. Σωστή διατροφή είναι ακόμη το να μην τρώει κανείς πολλά κορεσμένα λιπίδια και επίσης να πίνει σωστά.

  Ομάδα 1

  ΚΡΕΑΣ

  ΒΟΔΙΝΟ:

  Το κρέας των νεαρών ζώων έχει ανοικτό κόκκινο χρώμα, το οποίο σε μεγαλύτερες ηλικίες είναι πιο σκούρο. Είναι πλούσιο σε αίμα και έχει πυκνό ιστό. Γι' αυτό το λόγο αποτελεί το θρεπτικότερο είδος κρέατος.

  ΚΡΕΑΣ ΜΟΣΧΟΥ:

  Έχει ανοικτό κόκκινο χρώμα που γίνεται πιο κόκκινο όσο μεγαλώνει η ηλικία του ζώου। Δεν υπάρχει λίπος ανάμεσα στις ίνες του. Οι μυϊκές ίνες είναι κολλώδεις και στη μάσηση είναι μαλακές. Λανθασμένα έχει θεωρηθεί πως είναι δύσπεπτο. Όσο μικρότερη είναι η ηλικία του ζώου τόσο μικρότερη θρεπτική αξία έχει.

  

  ΚΡΕΑΣ ΠΡΟΒΑΤΟΥ ΚΑΙ ΑΡΝΙΟΥ:

  Το κρέας του προβάτου έχει ανάλογα με την ηλικία του ζώου ανοικτό έως σκούρο κόκκινο χρώμα και οι μύες του περιβάλλονται από λίπος. Έχει ευχάριστη γεύση και συνιστάται στους ασθενείς. Το καλύτερο από θρεπτική άποψη κρέας είναι των προβάτων ηλικίας 2-4 χρόνων και των αρνιών ηλικίας 3-4 μηνών.

  ΚΑΤΣΙΚΙΣΙΟ:

  Έχει πιο ανοικτό χρώμα από το πρόβατο και το αρνί. Δεν έχει λίπος ανάμεσα στις ίνες. Το κρέας γίδας έχει χαρακτηριστικά δυσάρεστη οσμή, σε αντίθεση με το κατσίκι. Το κρέας αυτό είναι σχετικά χαμηλής θρεπτικής αξίας.

  ΧΟΙΡΙΝΟ:

  Είναι ανοικτό κόκκινο ή ροζ και εν μέρει λευκό. Έχει λεπτές ίνες με λίπος μεταξύ τους. Το καλύτερο κρέας έχουν ζώα 1,5-2 ετών ή νεαρά σφάγια ηλικίας 2-4 εβδομάδων. Το χοιρινό κρέας κατά το βράσιμο γίνεται λευκό, σε αντίθεση με τα άλλα είδη κρέατος που παίρνουν χρώμα γκρίζο. Το κρέας αυτό είναι πολύ διαδεδομένο γιατί διατηρείται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα αναλλοίωτο λόγω του λίπους που περιέχει.

  ΚΡΕΑΣ ΠΤΗΝΩΝ ΚΑΙ ΘΗΡΑΜΑΤΩΝ:

  Έχουν λεπτότερες ίνες και πυκνότερο ιστό. Λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας του σε λεύκωμα, έχουν μεγάλη θρεπτική αξία. Το κρέας των μικρής ηλικίας πτηνών είναι μαλακό, έχει καλή γεύση και είναι το πιο υγιεινό από όλα τα είδη κρέατος. Λευκό κρέας έχουν η κότα, ο ινδιάνος και η φραγκόκοτα.

  Λίγο πιο σκούρο χρώμα έχουν η πάπια, η χήνα και η περιστέρα. Το κρέας των θηραμάτων είναι πιο σκληρό και αλλοιώνεται πιο δύσκολα από το κρέας των πτηνών.

  ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΑΚΟΜΑ ΟΤΙ:

  Κατά το βράσιμο του κρέατος επέρχεται σημαντική απώλεια βάρους που μπορεί να φτάσει μέχρι και στο 40%.

  Ο μέσω του Βρασμού ζωμός του κρέατος ασκεί έντονη διεγερτική επίδραση στα όργανα της πέψης και έχει ευχάριστη γεύση.

  Ο ζωμός διατηρεί όλα τα θρεπτικά συστατικά του κρέατος.

  • Κατά το ψήσιμο το κρέας χάνει το 20-25% του αρχικού βάρους. Με το ψήσιμο σκληραίνει η επιφάνεια και έτσι δεν χάνεται το νερό του κρέατος.

  • Με την ψύξη δεν αναπτύσσονται οι μικροοργανισμοί.

  • Το κατεψυγμένο κρέας μπορεί να διατηρηθεί για χρόνια αναλλοίωτο αν είναι πλούσιο σε λίπος, όπως το χοιρινό. Το καλό κατεψυγμένο κρέας είναι έξοχο και θρεπτικό τρόφιμο, παρουσιάζει όμως μερικά μειονεκτήματα. Έτσι, με τη διαστολή του νερού από την ψύξη, σπάνε οι ίνες και χάνονται όλοι οι χυμοί του κρέατος. Αν το κατεψυγμένο κρέας αναθερμανθεί σε συνηθισμένη θερμοκρασία αποσυντίθεται ευκολότερα. Κάτι παρόμοιο γίνεται με τα γυαλιά που φοράμε και μεταφερόμαστε απότομα από ψυχρό σε θερμό αέρα, οπότε τα γυαλιά θολώνουν από τους υδρατμούς. Δηλαδή, επικάθεται στο κρέας μεγάλη ποσότητα νερού που διευκολύνει την αποσύνθεση. Το κατεψυγμένο κρέας πρέπει να αποκτά τη θερμοκρασία του χώρου βαθμηδόν.

  • Τα καπνιστά κρέατα. Η συγκεκριμένη μέθοδος, εκτός από τη νόστιμη γεύση, έχει ως στόχο τη διατήρηση του κρέατος. Με τη μέθοδο αυτή επιτυγχάνεται απώλεια νερού στην επιφάνεια του κρέατος, πράγμα που σημαίνει καταστροφή των μικροοργανισμών και αποτροπή να εμφανιστούν νέοι. Το εσωτερικό μέρος του κρέατος είναι πρακτικώς απαλλαγμένο από τέτοιου είδους οργανισμούς.

  Ψάρια και θαλασσινά

  Τα ψάρια προσβάλλονται ευκολότερα από διάφορα ζωικά παράσιτα και φυτικούς μικροοργανισμούς. Πρέπει να βράζονται ή να ψήνονται καλά. Έχουν τα ίδια θρεπτικά συστατικά με το κρέας, πολύ νερό, φώσφορο, ιώδιο και βιταμίνες.

  ΜΑΛΑΚΙΑ:

  Τα είδη αυτά αποσυντίθεται εύκολα, ευτυχώς όμως η αλλοίωση τους διαπιστώνεται εύκολα με την όσφρηση. Δεν πρέπει να καταναλώνονται μαλάκια από μολυσμένες περιοχές ή αυτά που έχουν προσκολληθεί στα πλοία.

  ΣΤΡΕΙΔΙΑ:

  Αποτελούν το πολυτιμότερο είδος της συνομοταξίας. Επειδή τρώγονται ωμά πρέπει να εξετάζονται αν είναι υγιή. Τα αλλοιωμένα στρείδια έχουν χρωματιστό γαλακτώδες υγρό.

  ΜΥΔΙΑ:

  Αφθονούν στην Ελλάδα και είναι το πιο συνηθισμένο είδος μαλακίων. Αλλοιώνονται εύκολα και προκαλούν δηλητηριάσεις.

  ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΑ:

  Πρέπει να καταναλώνονται τουλάχιστον 12-15 ημέρες μετά τη συλλογή τους, γιατί θα πρέπει να αποβάλουν από το πεπτικό σύστημα τις δηλητηριώδεις τροφές.

  ΚΕΦΑΛΟΠΟΔΑ:

  Κατατάσσονται σε αυτά οι σουπιές, τα χταπόδια, τα καλαμάρια, κ.λπ. Αποσυντίθεται εύκολα, γι' αυτό πρέπει να εξετάζονται προσεκτικά.

  ΚΑΡΚΙΝΟΕΙΔΗ:

  Πρόκειται για τους αστακούς, τις καραβίδες, τις γαρίδες και τα καβούρια. Έχουν κρέας λευκό και εύγευστο. Η αλλοίωση τους διαπιστώνεται από τη δυσάρεστη οσμή τους και τη μελάνωση της μεμβράνης που διαχωρίζει το όστρακο από το σώμα τους.

  ΓΙΑ ΦΡΕΣΚΑ ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ

  Γενικώς Θα πρέπει να δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στην κατανάλωση ψαριών, μαλακίων και καρκινοειδών γιατί επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τη ρύπανση της θάλασσας και ο οργανισμός τους αποβάλλει δύσκολα τις βλαβερές ουσίες.

  Υπάρχουν ορισμένες δοκιμές για την εξέταση των ψαριών:

  1. Με την οσμή διακρίνεται εύκολα το μπαγιάτικο ψάρι γιατί παρουσιάζει πιο έντονη τη χαρακτηριστική οσμή των ψαριών.

  2.Στο φρέσκο ψάρι τα βράγχια είναι κόκκινα και όχι σκοτεινού χρώματος, τα δε μάτια είναι διαυγή και όχι θολά λόγω πολλαπλασιασμού μικροοργανισμών.

  3.Η πίεση του δάκτυλου στο νωπό ψάρι σχηματίζει μια κοιλότητα η οποία εξαφανίζεται αμέσως μετά την απομάκρυνση του χεριού, ενώ στο μη πρόσφατο ψάρι παραμένει για λίγο.

  4.Αν τοποθετηθεί κάθετα στην παλάμη το ψάρι, τότε στο μπαγιάτικο η ουρά και το κεφάλι κάμπτονται προς τα κάτω, ενώ στο νωπό παραμένουν στο επίπεδο της παλάμης.

  Οι δύο τελευταίες δοκιμές βασίζονται στο γεγονός ότι το νωπό ψάρι βρίσκεται ακόμα στο στάδιο της ακαμψίας του θανάτου, ενώ στο μπαγιάτικο ψάρι αυτή η κατάσταση έχει παρέλθει.

  5.Το νωπό ψάρι απολεπίζεται πιο δύσκολα

  6.Το μπαγιάτικο ψάρι επιπλέει στο νερό, γιατί έχουν σχηματιστεί στο εσωτερικό του αέρια.

  ΑΒΓΟ

  Για τη διατροφή του ανθρώπου είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν τα αβγά όλων των πτηνών. Τη μεγαλύτερη όμως σημασία έχουν τα αβγά της κότας και μετά της χήνας, της πάπιας και της περιστέρας, όπως επίσης και τα αβγά ορισμένων ψαριών (χαβιάρι, μπρικ, ταραμάς, αβγοτάραχο).

  Το αβγό της κότας αποτελείται από τρία μέρη: το κέλυφος, το λεύκωμα (ασπράδι) και τον κρόκο.

  Το κέλυφος είναι ανόργανα συστατικά και χωρίζεται από το περιεχόμενο του αβγού με μία λεπτή μεμβράνη.

  Το ασπράδι αποτελείται από πρωτεΐνες και περιέχει λιποδιαλυτές και υδατοδιαλυτές Βιταμίνες, αλλά σε ίχνη.

  Ο κρόκος περιέχει λίπος, νερό, σημαντικά ποσά βιταμινών Α και D, αρκετή ποσότητα Βιταμίνης Β και ίχνη Βιταμίνης C. Όσο πιο σκούρο κίτρινο χρώμα έχει ο κρόκος, τόσο περισσότερη βιταμίνη Α έχει. Ο κρόκος έχει και χοληστερίνη.

  Για την θρεπτική αξία τον αυγών υπάρχει μια σχετική υπερβολή .Ένα μέσο αβγό ισοδυναμεί με 40 γραμ. λιπαρού κρέατος. Ένα αβγό περιέχει τόσο λεύκωμα και λίπος όσο 150 γραμ. γάλα αγελάδος.

  Κάθε αβγό περιέχει 200 mg χοληστερόλη (χοληστερίνη) και είναι γνωστό σήμερα ότι η καθημερινή πρόσληψη χοληστερόλης από όλες τις τροφές δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 300 mg στα άτομα τα οποία ήδη έχουν πρόβλημα.

  Ναι λοιπόν στα αβγά για τα παιδιά, 3-5 την εβδομάδα, αλλά οι ενήλικες πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί και όσοι έχουν διαπιστωμένο πρόβλημα να συμβουλεύονται το γιατρό τους. Και ας μην ξεχνάμε τα «κρυμμένα» αβγά στα κέικ, τα γλυκά, τη μαγιονέζα και τις σάλτσες.

  ΜΕΡΙΚΑ ΜΥΣΤΙΚΑ:

  • Τα αβγά πρέπει να είναι καθαρά εξωτερικά γιατί οι ακαθαρσίες του μπορεί να είναι πηγές μόλυνσης.

  • Κατά την ανακίνηση του αβγού δεν πρέπει να κουνιέται το περιεχόμενο του.

  • Προσοχή στην προέλευση του αβγού. Τα αβγά χήνας και πάπιας μπορεί να είναι μολυσμένα από σαλμονέλες.

  • Όταν βυθίζεται το φρέσκο αβγό στο νερό μένει ακίνητο οριζοντίως στον πάτο του δοχείου.

  Τα αβγά διαφόρων ημερών σχηματίζουν με τον πυθμένα γωνία διαφόρων μοιρών ανάλογα με την ηλικία τους.

  • Όταν το αβγό έχει αλλοιωθεί μυρίζει σαν θείο.

  Χαβιάρι - Ταραμάς - Αβγοτάραχο

  Η λέξη «χαβιάρι» σημαίνει «ελιξίριο των ηρώων» και προέρχεται από τους αρχαίους Πέρσες. Θεωρείται από τα κορυφαία εδέσματα και το πραγματικό μαύρο χαβιάρι προορίζεται για λίγους λόγω της τιμής του. Χαβιάρι δεν είναι σε καμία περίπτωση ότι κυκλοφορεί στο εμπόριο με την ονομασία αυτή. Μόνο τα αβγά του οξύρυγχου έχουν δικαίωμα να ονομάζονται «χαβιάρι». Η τιμή του ήταν ανέκαθεν απλησίαστη αλλά τα τελευταία χρόνια έχει γίνει απαγορευτική γιατί η μόλυνση των θαλασσών και η υπερκατανάλωση τείνουν να εξαφανίσουν τον οξύρυγχο. Προς το παρόν 4 είδη οξύρυγχου υπάρχουν: Τα Beluga, Asetra, Sevruga και Schip καταφέρνουν και επιβιώνουν στη Μαύρη Θάλασσα και την Κασπία. Ενδεικτικό είναι ότι ψαρεύονται μόνο 100 οξύρυγχοι Beluga το χρόνο, ενώ από το σπάνιο είδος AlpinoBeluga η ετήσια εσοδεία είναι μόλις 5 κιλά. Το χαβιάρι αποτελεί μεγάλης θρεπτικής αξίας τρόφιμο γιατί είναι πλούσιο σε λευκώματα. Μπορεί να αλλοιωθεί εύκολα και γίνεται δύσοσμο και σαπωνώδες.

  Τα αβγά Beluga έχουν σκούρο χρώμα που πλησιάζει το μαύρο, τα αβγά Asetra έχουν σκούρο καφέ χρώμα που χρυσίζει, ενώ τα αβγά της πιο σπάνιας κατηγορίας, του οξύρυγχου AsetraRoyal, είναι σχεδόν χρυσά.

  Με το όνομα χαβιάρι κυκλοφορούν και άλλα είδη, όπως αβγά σολομού (μπρικ), γλώσσας, κ.λπ.

  Στο καλό χαβιάρι όλα τα αβγά είναι ανέπαφα, άοσμα και με ήπια ευχάριστη γεύση. Στο χαβιάρι κατώτερης ποιότητας τα αβγά είναι κολλημένα και λιπαρά, η δε γεύση είναι υπόξινη και υφάλμυρη.

  Το χαβιάρι τρώγεται με ειδικό τρόπο. Απαιτεί παγωμένο πιάτο ή το βαζάκι του Θα πρέπει να τοποθετείται σε πάγο. Αν θέλετε μπορείτε να το σερβίρετε σε λεπτή φρυγανισμένη φέτα ψωμιού με βούτυρο ή λεμόνι. Το κουταλάκι πρέπει να είναι ...χρυσό ή ξύλινο ή από ελεφαντόδοντο ή από ...πλαστικό, για να μη σπάνε τα αβγά.

  Ταραμάς

  Κατασκευάζεται από αβγά ψαριών κατώτερης ποιότητας όπως ο κυπρίνος. Πρέπει να έχουν ζωηρό κόκκινο χρώμα και να μην είναι δύσοσμα ή πικρά. Όταν αλλοιώνονται χάνουν το χρώμα τους, ξηραίνονται και αναπτύσσουν σκουλήκια.

  Αβγοτάραχο

  Προέρχεται από τον κέφαλο και συνίσταται σε ολόκληρες ωοθήκες που περιβάλλονται από ένα στρώμα κεριού.

  ΟΜΑΔΑ 2

  Γάλα-Τυρί-Γιαουρτι

  Είναι τρόφιμα με μεγάλη θρεπτική αξία. Είναι πλούσια σε ουσίες που συντελούν στην ανάπτυξη του σώματος (όπως το κρέας) αλλά έχουν επιπρόσθετα το ασβέστιο που κάνει γερά κόκαλα και δόντια και βοηθάει στην ανάπτυξη των νέων. Περιέχουν ακόμη βιταμίνες Β. Έχουν το πλεονέκτημα ότι είναι φθηνότερα τρόφιμα, συγκριτικά με αυτά

  που ανήκουν στην προηγούμενη ομάδα για την παροχή ίδιας ποσότητας πρωτεϊνών στον οργανισμό. Πρέπει να υπάρχουν καθημερινά στη διατροφή σε ποικίλες μορφές, όπως γάλα, γιαούρτι, τυριά, κρέμες, παγωτά, φαγητά.

  Σας συμβουλεύουμε να καταναλίσκετε τις παρακάτω ποσότητες γάλακτος ως εξής:

  Γάλα

  Είναι η πρώτη και βασική τροφή του ανθρώπου, γεμάτη χρήσιμα συστατικά, όπως πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, νερό, λίπος, λακτόζη, ένζυμα, άζωτο, οξυγόνο, διοξείδιο του άνθρακα, ασβέστιο, σίδηρο, ψευδάργυρο, μαγνήσιο, φώσφορο.

  Η κυριότερη Βιταμίνη του γάλακτος είναι η Α και μάλιστα η προβιταμίνη Α. Η ποσότητα της στο γάλα εξαρτάται από την εποχή και το είδος της τροφής του ζώου. Η διαδικασία της παστερίωσης δεν την καταστρέφει. Επίσης, υπάρχει στο γάλα και Βιταμίνη Ό και σε μικρότερες ποσότητες άλλες βιταμίνες. Με το βρασμό εξασθενούν οι βιταμίνες Α, Β και Ό και ακόμα περισσότερο η 0.

  Το γάλα είναι το απαλλαγμένο από πρωτόγαλα προϊόν της συνεχούς άρμεξης ζώων που τρέφονται και ζουν σε υγιεινές συνθήκες και δεν βρίσκονται σε υπερκόπωση (πρωτόγαλα: παχύρρευστο κίτρινο υγρό που εκκρίνεται στην πρώτη περίοδο του θηλασμού).

  Με τον όρο «γάλα», χωρίς άλλο προσδιορισμό, διατίθεται αποκλειστικά μόνο το γάλα που προέρχεται από την αγελάδα, είναι νωπό, πλήρες, δεν έχει υποστεί αφυδάτωση ή συμπύκνωση και δεν περιέχει καμιά πρόσθετη ύλη.

  Για οποιονδήποτε άλλο τύπο γάλακτος η διαφορά του από το προηγούμενο πρέπει να αναφέρεται στη συσκευασία του π.χ. «παστεριωμένο», «ημιαποβουτυρωμένο» ή «μερικώς αποβουτυρωμένο με % περιεκτικότητα σε λίπος» όταν δεν είναι πλήρες. Ακόμη «αφυδατωμένο» (εβαπορέ), «συμπυκνωμένο» ή «ξηρό» (σκόνη) και «σακχαρούχο».

  Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια στροφή στις προτιμήσεις του κοινού για γάλατα με χαμηλά λιπαρά, τα οποία βοηθούν στην αποφυγή λήψης των λιπαρών του γάλακτος είτε για λόγους υγείας είτε για κάποια δίαιτα.

  ΤΑ ΠΛΟΥΤΗ ΤΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ

  1. Το γάλα είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας. Αυτές αποτελούν τα δομικά υλικά του οργανισμού.

  2.Τα άτομα που χρειάζονται περισσότερο γάλα είναι οι αναπτυσσόμενοι οργανισμοί, οι γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη, οι μητέρες που θηλάζουν. Νεότερες μελέτες απέδειξαν ότι και τα άτομα της τρίτης και τέταρτης ηλικίας έχουν ανάγκη από περισσότερο γάλα. Αυτό προλαμβάνει την οστεοπόρωση. Καταπολεμά την υπέρταση. Ενισχύει την άμυνα του οργανισμού εναντίον του καρκίνου.

  3.Η μικρότερη ποσότητα γάλακτος που έχει ανάγκη ένας ενήλικας είναι 3 ποτήρια την ημέρα. Στα χρόνια της «λευκής» ηλικίας η ποσότητα αυτή πρέπει ν' αυξάνεται κι όχι να ελαττώνεται.

  4.Το καλύτερο γάλα για τους ενήλικες είναι το αποβουτυρωμένο επειδή διατηρεί όλα τα αναγκαία θρεπτικά συστατικά ενώ του έχουν αφαιρεθεί τα λιπαρά Μόνο τα παιδιά έχουν ανάγκη από πλήρες γάλα.

  5.Το γάλα είναι πλούσιο σε Βιταμίνες Β1, Β2, Β6 Β12 , Α και Ό. Το αποβουτυρωμένο γάλα δεν περιέχει Α και D επειδή οι Βιταμίνες αυτές είναι διαλυμένες στα λιπαρά και αφαιρούνται μαζί με αυτά. Η έλλειψη τους ωστόσο, δεν αποτελεί πρόβλημα στη διατροφή του ενήλικα επειδή τις προμηθεύεται από άλλες πηγές (κρέας ψάρια, αβγό}.

  6.Όλοι οι τύποι του αποβουτυρωμένου γάλακτος έχουν την Ίδια ποσότητα ασβεστίου με το πλήρες.

  ΤΟ ΣΩΣΤΟ ΓΑΛΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΡΕΦΟΣ.

  Ποιο γάλα χρειάζεται για τη σωστή διατροφή του βρέφους; Τα τελευταία χρόνια υπάρχει παγκοσμίως κινητοποίηση για να αυξηθεί ο αριθμός των νεογέννητων που θηλάζουν. Μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω κακής πληροφόρησης και λανθασμένης αντίληψης γύρω από τη σχέση θηλασμού-αισθητικής του γυναικείου σώματος και πάνω απ' όλα εξαιτίας της αχαλίνωτης διαφήμισης των προϊόντων διατροφής του βρέφους, έπεσε κάθετα το ποσοστό των γυναικών που θήλαζαν. Πριν από τον πόλεμο οι γυναίκες θήλαζαν, διεθνώς, σε ποσοστό 90%, αντίθετα με τη δεκαετία του '50 που το 90% των γυναικών έδινε στο νεογέννητο αγελαδινό γάλα.

  Όπως ο όλο τον κόσμο έτσι και στη χώρα μας, στις αρχές του 1950 η συχνότητα του θηλασμού μειώθηκε σημαντικά. Οι κοινωνικοοικονομικές ανάγκες ανάγκασαν την Ελληνίδα να αναζητήσει εξωοικιακή εργασία.

  ΤΑ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ

  Πλεονεκτήματα μητρικού θηλασμού:

  1) Το γάλα της γυναίκας είναι στείρο μικροβίων.

  2) Περιέχει τις ιδανικές αναλογίες θρεπτικών συστατικών, απόλυτα προσαρμοσμένων στις ανάγκες του νεογέννητου.

  3) Περιέχει αναντικατάστατες ανοσοποιητικές ουσίες που προστατεύουν το μωρό από μικρόβια και ιούς. Εντερίτιδες αλλά και βρογχίτιδες και ωτίτιδες είναι πολύ πιο συχνές σε βρέφη που παίρνουν αγελαδινό γάλα.

  4) Καθυστερεί την ωορρηξία με αποτέλεσμα να αποφεύγεται νέα εγκυμοσύνη και βοηθά τη μήτρα να επανέλθει στην κανονική της θέση και στο κανονικό της μέγεθος.

  5) Τα βρέφη που θηλάζουν, σπάνια παθαίνουν αλλεργικές παθήσεις, σπάνια αναπτύσσουν αναιμία και σπάνια γίνονται παχύσαρκα, κάτι που πρέπει με κάθε τρόπο να αποφεύγεται.

  6) Η ψυχική ικανοποίηση της μητέρας που θηλάζει και ο συναισθηματικός δεσμός που αναπτύσσεται με το μωρό της είναι κάτι που μόνο η γυναίκα μπορεί να εκτιμήσει και το παιδί της να χαρεί.

  Γιαούρτι

  Πρόκειται για προϊόν πήξης του γάλακτος με ειδική ζύμη. Το προς πήξη γάλα θερμαίνεται καταρχήν μέχρι βρασμού για να αποστειρωθεί. Όταν η θερμοκρασία του φθάσει τους 47° τότε προστίθεται η ζύμη που προέρχεται από γιαούρτι προηγούμενης παρασκευής. Τα δοχεία μεταφέρονται σε ζεστό μέρος μέχρι να γίνει η πλήρης πήξη, η οποία διαρκεί 3 ώρες. Στη συνέχεια, το γιαούρτι τοποθετείται σε ψυγεία μέχρι την κατανάλωση του. Το γιαούρτι με αυτή τη μέθοδο ονομάζεται πλήρες σε αντίθεση με το στραγγιστό. Το γιαούρτι της σακούλας γίνεται με αποστράγγιση του πλήρους γιαουρτιού μέσα σε σακούλα από λεπτό ύφασμα για να απομακρύνονται τα άλατα, το γαλακτοσάκχαρο κ.λπ.

  Το τυρί είναι από τις πιο παλιές τροφές. Πολλά χριστιανικά μοναστήρια έμαθαν από τους Ρωμαίους τον τρόπο παρασκευής του και πολλές φορές τυχαία παρασκεύαζαν ορισμένους τύπους τυριών που τελικά καθιερώθηκαν. Το τυρί είναι προϊόν και αυτό του γάλακτος κάτω από ειδική επεξεργασία. Υπάρχουν 7 κατηγορίες τυριών, ανάλογα με το ποσοστό υγρασίας που έχουν με εκατοντάδες εκπροσώπους. Π.χ. στη Γαλλία κυκλοφορούν περισσότερα από 500 είδη τυριών.

  •ΜΑΛΑΚΑ τυριά χαρακτηρίζονται όσα έχουν υγρασία μέχρι 56%: φέτα, τουλουμοτύρι, τελεμές, κοπανιστή.

  •ΣΚΛΗΡΑ τυριά χαρακτηρίζονται όσα έχουν υγρασία μικρότερη από 40%: κεφαλοτύρι, κασέρι, γραβιέρα, τυρί Αγράφων (πρόκειται για απομίμηση των κίτρινων ελβετικών, ολλανδικών κ.λπ. τυριών).

  •ΕΚΛΕΚΤΑ τυριά. Είναι ημίσκληρα με μεγαλύτερη υγρασία από τα σκληρά τυριά και το λίπος τους είναι εξαιρετικής ποιότητας π.χ. ροκφόρ.

  •ΕΚΛΕΚΤΑ ΗΜΙΑΠΑΧΑ τυριά χαρακτηρίζονται όσα έχουν υγρασία μέχρι 32%, όπως η παρμεζάνα.

  •ΤΕΤΗΓΜΕΝΑ τυριά. Η σύσταση τους είναι μαλακό τυρί που δεν έχει υποστεί τη διαδικασία της ωρίμανσης. Π.χ. τυριά τύπου Fondu, τριγωνάκια κ.λπ.

  •ΑΝΑΚΑΤΗΡΓΑΣΜΕΝΑ τυριά. Είναι οι αλοιφές τυριών στις οποίες προστίθενται και άλλα τρόφιμα, όπως κρέας, λαχανικά κ.λπ.

  • ΜΥΖΗΘΡΑ. Υπό τη στενή έννοια της λέξης η μυζήθρα δεν είναι τυρί. Παρασκευάζεται από το τυρόγαλα από το οποίο αποχωρίζονται οι λευκωματοειδείς ύλες και το λίπος. Η ποιότητα εξαρτάται από την ποσότητα του λίπους που παρέμεινε. Σε ορισμένες περιοχές προστίθεται αγνό γάλα, οπότε η μυζήθρα γίνεται λιπαρή και εύγευστη, όπως π.χ. το μανούρι Θράκης, Ηπείρου, Νάξου, Κρήτης κ.λπ.

  Ομάδα 3

  Τα λιπίδια

  Τα λιπίδια προσδίδουν νοστιμιά στα γεύματα αλλά από διατροφικής πλευράς έχουν σημασία κυρίως ως πηγή ενέργειας. Τα λιπίδια έχουν ζωική ή φυτική προέλευση. Σε αυτά ανήκουν το λάδι της ελιάς, τα σπορέλαια, η μαργαρίνη, το Βούτυρο, τα λίπη. Όλα τα λιπίδια έχουν τον ίδιο βασικό χημικό τύπο αλλά διαφέρουν ως προς τον βαθμό κορεσμού

  Περισσότερο ακόρεστα είναι αυτά που είναι ρευστά σε θερμοκρασία δωματίου (λάδια)και περισσότερο κορεσμένα αυτά που είναι στερεά σε θερμοκρασία δωματίου τα(λίπη).

  ΚΟΡΕΣΜΕΝΑ ΚΑΙ ΑΚΟΡΕΣΤΑ ΛΙΠΙΔΙΑ

  Για μαγείρεμα, για τηγάνισμα και για σαλάτες είναι σκόπιμο να χρησιμοποιείτε λιπίδια που έχουν φυτική προέλευση όπως το λάδι της ελιάς.

  Βούτυρο ονομάζεται το λίπος του γάλακτος και περιέχει βιταμίνες Α και D. Μπορεί να αντικατασταθεί από μαργαρίνη, εμπλουτισμένη με βιταμίνες. Είναι σκόπιμο να καταναλίσκεται πάνω σε φέτες ψωμί ή πάνω σε φαγητά την ώρα που τα σερβίρετε. Η σημερινή τάση να καταναλίσκουμε πολλά λιπίδια δεν είναι σωστή. Μην ξεπερνάτε κάθε εβδομάδα τις ποσότητες που σας συμβουλεύουμε εδώ.

  Ελαιόλαδο

  Παιδιά (αναλόγως ηλικίας] 210-280 gr.

  Έφηβοι 350 gr.

  Ενήλικοι (ανάλογα με ασχολία) 280-385 gr.

  Ηλικιωμένοι 280 gr.

  Το λάδι της ελιάς υπάρχει άφθονο στη χώρα μας και με αυτό τραφήκαμε επί χιλιετίες. Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι το ελαιόλαδο προφυλάσσει από τη στεφανιαία νόσο. Για τους παραπάνω λόγους οι ποσότητες των λιπιδίων εκφράζονται εδώ σε ελαιόλαδο.

  Οι ποσότητες αυτές μπορούν να αντικατασταθούν σε κάποιο βαθμό από άλλα λιπίδια (βούτυρο, μαργαρίνη, σπορέλαια, μαγειρικά λίπη), αν σας αρέσει η γεύση τους ή αν για ειδικό λόγο σάς το συνιστά ο γιατρός σας.

  Το ελαιόλαδο

  Το ελαιόλαδο, ιδιαίτερα το παρθένο ελαιόλαδο, είναι πλούσιο σε Βιταμίνες Ε και Α με αποτέλεσμα να παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στην οξείδωση.

  Το τυποποιημένο ελαιόλαδο διατηρείται περίπου 12 έως 18 μήνες περίπου, αρκεί να μην έρχεται σε επαφή με το φως και τον αέρα και να διατηρείται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος.

  Στην περίπτωση που γίνεται προμήθεια του ελαιόλαδου της χρονιάς είναι καλό να διατηρείται σε καλά κλεισμένα, αδιαφανή και ανοξείδωτα δοχεία ή σκούρα μπουκάλια σε δροσερό περιβάλλον (10-15 βαθμών Κελσίου) μακριά από φως και μυρωδιές.

  ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΟΥΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ

  Το λάδι που τρώμε κάθε μέρα με το φαγητό μας χωρίζεται σε 3 βασικές κατηγορίες ανάλογα με την ποιότητα του. Αυτές οι 3 κατηγορίες που αναγράφονται υποχρεωτικά στη συσκευασία του προϊόντος είναι:

  Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, το παρθένο ελαιόλαδο και το ελαιόλαδο.

  Οι διαφορές τους εξαρτώνται από τη μέθοδο παραγωγής και την οξύτητα τους.

  Το παρθένο ελαιόλαδο είναι το ελαιόλαδο που παραλαμβάνεται από τον καρπό της ελιάς αποκλειστικά και μόνο με φυσικά ή μηχανικά μέσα και η οξύτητα του δεν ξεπερνά το 2%. Η καλύτερη ποιότητα παρθένου ελαιόλαδου είναι το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο που είναι η πιο «φυσική» ποιότητα και η οξύτητα του δεν ξεπερνά το 1%.

  Το παρθένο ελαιόλαδο που δεν είναι καλής ποιότητας και δεν μπορεί να φαγωθεί απευθείας πρέπει να το επεξεργαστούμε, να το ραφινάρουμε. Από τη διαδικασία του ραφιναρίσματος παράγεται το εξευγενισμένο ελαιόλαδο.

  Το ελαιόλαδο είναι μίγμα παρθένου ελαιολάδου και εξευγενισμένου ελαιολάδου.

  Ακόμη στην αγορά μπορούμε να βρούμε μίγμα πυρηνελαίου υε παρθένο ελαιόλαδο. Το πυρηνέλαιο είναι το λάδι που παραλαμβάνουμε με χημικούς τρόπους από τον ελαιοπυρήνα.

  ΑΡΑΒΟΣΙΤΕΛΑΙΟ

  Προέρχεται από τις φύτρες του καλαμποκιού οι οποίες περιέχουν 40-50% λάδι. Έχει ανοιχτοκίτρινο χρώμα και γεύση που θυμίζει τα δημητριακά.

  ΗΛΙΕΛΑΙΟ

  Προέρχεται από τους σπόρους του ήλιου που περιέχουν λάδι κατά 30-40%.

  ΣΟΓΙΕΛΑΙΟ

  Προέρχεται από τους σπόρους της σόγιας που περιέχει συνήθως 17-18% λάδι. Το φυτό αυτό είναι ιδιαίτερα διαδεδομένο στην Κίνα, την Ιαπωνία και την Αμερική. Χρησιμοποιείται στη μαγειρική μετά από ραφινάρισμα. Το σογιέλαιο έχει υψηλή περιεκτικότητα σε λεύκωμα.

  ΣΗΣΑΜΕΛΑΙΟ

  Προέρχεται από τους καρπούς του σησαμιού που περιέχουν συνήθως 47-56% λάδι. Έχει κίτρινο χρώμα και ήπια ευχάριστη γεύση, είναι άοσμο και διατηρείται για μεγάλο χρονικό διάστημα.

  Άπω τα φυτικά λίπη το πιο γνωστό είναι το Βούτυρο του κακάου το οποίο περιέχει 55% λίπος. Χρησιμοποιείται στη βιομηχανία του κακάου και της σοκολάτας αλλά και για φαρμακευτικούς σκοπούς. Άλλα λίπη είναι το κοκκόλιπος, το φοινικόλιπος και το φοικινοπυρηνέλαιο.

  ΒΟΥΤΥΡΟ

  Το βούτυρο είναι το προϊόν που προκύπτει από την ανατάραξη νωπού ή παλαιού γάλακτος ή αφρογάλακτος (καϊμάκι) και έχει λίπος τουλάχιστον 80%. Με τον τρόπο αυτό παρασκευάζεται το νωπό (ή φρέσκο) βούτυρο.

  Υπάρχουν επίσης και οι εξής τύποι Βουτύρου:

  Ημιαλατισμένο νωπό και αλατισμένο νωπό βούτυρο που περιέχουν 1% καί 1-2% αντίστοιχα, αλάτι.

  Λιωμένο βούτυρο ή μαγειρικό: προκύπτει από τη θέρμανση σε χαμηλή θερμοκρασία νωπού Βουτύρου και δεν πρέπει να έχει υγρασία μεγαλύτερη από 1%.

  Τυροβούτυρο: προκύπτει από την πίεση ζεστού τυριού και είναι πρακτικά απαλλαγμένο από νερό και πρωτεΐνες. Οι περισσότεροι τύποι βουτύρου περιέχουν 80-84% λίπος, 16% περίπου νερό, 0,03-1,8% αλάτι. Το βούτυρο είναι πλούσιο σε βιταμίνες Α και D.

  ΜΑΡΓΑΡΙΝΗ

  Σχετικά νέο προϊόν αφού κατασκευάστηκε για πρώτη φορά το 1870. Σήμερα μαργαρίνη θεωρείται το προϊόν που παρασκευάζεται από ανάμιξη λιπών με επεξεργασμένα λάδια και γάλα ή νερό. Ένας μεγάλος αριθμός μιγμάτων εξευγενισμένων λιπών και ελαίων χρησιμοποιείται για την παρασκευή της μαργαρίνης.

  Η καλύτερη ποιότητα μαργαρίνης γίνεται συνήθως από φυτικά λάδια αλλά τα τελευταία χρόνια το μισό ποσοστό τους αντικαθίσταται από ιχθυέλαια. Σε ορισμένες ειδικές μαργαρίνες χρησιμοποιούνται τα ζωικά λίπη.

  Ο συσχετισμός μεταξύ κεκορεσμένων λιπών στη διατροφή και καρδιακών παθήσεων οδήγησε στην παραγωγή μαλακής μαργαρίνης που παρασκευάζεται από φυτικά λάδια, πλούσια σε λινελαϊκό οξύ, όπως το ιχθυέλαιο. Επίσης καθιερώθηκαν μαργαρίνες σαν υποκατάστατα του βουτύρου που περιέχουν 40% φυτικό λίπος και 60% νερό και έχουν τις μισές θερμίδες από αυτές που έχει το βούτυρο και η κοινή μαργαρίνη.

  ΟΜΑΔΑ 4

  Ψωμί και δημητριακά

  Το ψωμί ακόμη και σήμερα είναι η βάση για τη διατροφή μας. Το ψωμί, όπως το ρύζι, τα ζυμαρικά, τα μπισκότα, η βρώμη, η ταπιόκα, η σίκαλη, το σιμιγδάλι κ.λπ. είναι πλούσια σε άμυλο. Δίνουν θερμίδες που είναι για το σώμα ότι η βενζίνη για τις μηχανές. Αυτά τα τρόφιμα προσφέρουν φυτικές πρωτεΐνες και έτσι συμπληρώνουν τις θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται για την ανάπτυξη. Η συμπληρωματική αυτή δράση τους είναι μεγαλύτερη όταν χρησιμοποιούνται, όπως συχνά συμβαίνει, μέσα στο ίδιο γεύμα με τα τρόφιμα των ομάδων 1 και 2.

  Παράδειγμα: • Ψωμί και τυρί • Ρύζι και ψάρι • Σιμιγδάλι στο γάλα κ.λπ.

  ΠΟΣΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ

  Για ένα πιάτο ρύζι 50-60 g (2-3 χούφτες).

  Για ένα πιάτο ζυμαρικά 60-70 g (3 κουτάλια της σούπας).

  Για ένα πιάτο ξερά όσπρια 80 g (ένα ποτήρι).

  Για σούπα ρύζι 15 g (1 κουταλιά της σούπας).

  Αυτά τα τρόφιμα είναι φτηνά. Είναι δύσκολο να συμβουλεύει κανείς κάποιον πόσο ψωμί πρέπει τρώει. Εξαρτάται από την όρεξη και τη δουλειά του καθενός. Συνιστώνται όμως τουλάχιστον από 2 λεπτές φέτες (60 gr) σε κάθε ένα από τα τρία κύρια γεύματα.

  ΤΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ

  Τα δημητριακά (σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, Βρώμη, καλαμπόκι κ.λπ.) είναι σημαντικής θρεπτικής αξίας είδη καθώς περιέχουν άμυλο, νερό, υδατάνθρακες, λευκώματα, ιχνοστοιχεία και μικρές ποσότητες από τις βιταμίνες Α, Β και Ε.

  • Πολύτιμα τρόφιμα θεωρούνται τα όσπρια, τα οποία είναι πολύ γευστικά και ωφέλιμα. Τα σπουδαιότερα είναι τα ρεβίθια, τα φασόλια, οι φακές.

  • Το αλεύρι προέρχεται από τη λεπτή άλεση των καρπών των δημητριακών. Περιέχει πολλά από τα συστατικά των δημητριακών και πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη διατήρηση του.

  Γενικώς, το αλεύρι αλλοιώνεται εύκολα και μάλιστα από μόνο του. Είναι δυνατόν να αυτοθερμανθεί με αποτέλεσμα να αλλοιωθεί, να έχει άσχημη οσμή και να εμφανίσει μύκητες. Επίσης μετά από παρατεταμένη και πλημμελή διατήρηση του μπορεί να εμφανίσει σκουλήκια.

  Καλό είναι μετά το πρώτο άνοιγμα της συσκευασίας το αλεύρι να τοποθετείται στο ψυγείο σε γυάλινο Βάζο που να κλείνει ερμητικά.

  ΤΟ ΨΩΜΙ

  Η ιστορία του ψωμιού είναι τόσο παλιά όσο σχεδόν η ιστορία της ανθρωπότητας. Το ψωμί έχει πάρει τη θέση του στο καθημερινό τραπέζι όσο κανένα άλλο είδος διατροφής εκτός Βέβαια από το νερό.

  Το ψωμί είναι προϊόν ψησίματος ενός μίγματος που περιέχει αλεύρι, νερό, αλάτι, γάλα, αρωματικές ύλες και ζύμη. Στην αρτοποιία χρησιμοποιείται στο μεγαλύτερο ποσοστό το σιτάρι.

  Το ψωμί είναι η κύρια πηγή των υδατανθράκων ενώ περιέχει βιταμίνη Β και σε μικρές ποσότητες βιταμίνες Α και D. Στο ερώτημα «ποιο ψωμί είναι καλύτερο, το άσπρο ή το μαύρο;» θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι σαφώς πιο υγιεινό με περισσότερες θρεπτικές ουσίες είναι το μαύρο, το οποίο όμως ερεθίζει τη λειτουργία των εντέρων, προκαλώντας ταχύτερη εκκένωση. Το άσπρο ψωμί είναι πολύ καλό γιατί χωνεύεται ευκολότερα και δεν κουράζει το στομάχι και τα έντερα.

  ΤΑ ΖΙΜΑΡΙΚΑ

  Μακαρόνια, χυλοπίτες, κριθαράκι, φιδές. Τα ζυμαρικά είναι τα ευγενή προϊόντα της αρτοποιίας που παρασκευάζονται από αλεύρι, γλυκές ύλες, βούτυρο ή μαργαρίνη ή μαγειρικό λίπος, αβγά, γάλα και αρωματικές ύλες.

  Η ζάχαρη προέρχεται από το σακχαροκάλαμο ή σακχαρότευτλο. Είναι το μοναδικό από τα σάκχαρα που

  η γεύση της είναι καθαρά γλυκιά και επειδή είναι άοσμη και ουσιαστικά άχρωμη χρησιμοποιείται κατά κόρον. Ένα μεγάλο πλεονέκτημα της ζάχαρης είναι ότι διατηρείται απόλυτα και δεν αναπτύσσονται παράσιτα.

  Στην ομάδα 4 των τροφίμων περιλαμβάνεται και το μέλι στο οποίο έχουμε αναφερθεί στο κεφάλαιο για τους υδατάνθρακες.

  ΟΜΑΔΑ 5

  Φρούτα και ωμά λαχανικά

  Έχει αυξηθεί η κατανάλωση ωμών λαχανικών και φρούτων τις δύο τελευταίες δεκαετίες γιατί περιέχουν βιταμίνη D και βιταμίνη Α όπως και φυτικές ίνες.

  Τα φρούτα και τα χόρτα τα πιο πλούσια σε Βιταμίνες C είναι:

  Τα φρούτα με γεύση υπόξινη που δεν έχουν μεγάλο κουκούτσι (όπως φράουλες, μούρα, φραγκοστάφυλα).

  Τα εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεμόνια, γκρέιπ φρουτ κ.λπ.). Οι ντομάτες.

  Οι σαλάτες με χρώμα πολύ πράσινο (κάρδαμο, ραδίκι).

  Τα μυρωδικά (ο μαϊντανός). Αυτά που είναι πιο πλούσια σε καροτίνη ή προβιταμίνη Α έχουν ωραίο κόκκινο ή κίτρινο χρώμα (καρότα, βερίκοκα).

  Διαλέγετε τα πιο πλούσια σε βιταμίνη. Ανάλογα με την εποχή αγοράζετε τα πολύ φρέσκα. (Οι βιταμίνες αλλοιώνονται με την πάροδο του χρόνου).

  Κόφτε τη σαλάτα πριν τη σερβίρετε και όχι πολλή ώρα πριν (οι βιταμίνες αλλοιώνονται). Κάθε μέρα φροντίστε να τρώτε ένα ωμό λαχανικό και το λιγότερο δύο φρούτα.

  Μπορείτε να καταναλώσετε περισσότερα ανάλογα με την εποχή και τις τιμές.

  Μαγειρεμένα λαχανικά Τα λαχανικά εποχής προσφέρουν ποικιλία στη διατροφή μας. Πλούσια σε ασβέστιο όπως και σε σίδηρο περιέχουν βιταμίνες που παρ' όλο που ελαττώνονται λίγο με το μαγείρεμα εξακολουθούν να υπάρχουν σε σημαντική ποσότητα.

  Η πατάτα περιέχει περισσότερο άμυλο και είναι πλούσια σε θερμίδες. Περιέχει και αυτή κυρίως άμυλο όπως τα ζυμαρικά και το ρύζι αλλά επιπλέον περιέχει βιταμίνη 0.

  
  

  ΞΕΡΕΤΕ ΝΑ ΔΙΑΛΕΓΕΤΕ

  ΤΑ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΛΑΧΑΝΙΚΑ: Διαλέξτε τα να είναι πάντα της εποχής και τοπικής παραγωγής. Έτσι θα έχουν περισσότερες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Πρέπει να είναι φρέσκα και ώριμα. Το σωστό τους χρώμα, άρωμα και η υφή 8α σας οδηγήσουν να διαλέξετε σωστά.

  ΤΟ ΨΑΡΙ: Προτιμήστε το φρέσκο έναντι των παστών ή καπνιστών, που ξεχωρίζει από τη μυρωδιά της θάλασσας, το ζωηρό χρώμα στα βράγχια και το μάτι καθώς και από την υφή που είναι κρουστή. Όταν δεν μπορείτε να καταναλώσετε φρέσκο, διαλέξτε κατεψυγμένο.

  ΤΟ ΚΡΕΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ: Προτιμήστε το κοτόπουλο και τη γαλοπούλα έναντι της πάπιας, και των άλλων λεγόμενων κόκκινων κρεάτων διότι είναι πιο άπαχα και με λιγότερη χοληστερίνη. Διαλέξτε γενικά τα κρέατα να είναι «δροσερά» με τους χυμούς τους και αποφύγετε τα πανιασμένα, «κιτρινισμένα» και τα κρέατα που το χρώμα τους έχει αρχίσει να αλλοιώνεται και να χάνει τη λάμψη του. Η μυρωδιά του κρέατος είναι και εδώ καλός οδηγός.

  ΤΑ ΑΒΓΑ: Δυστυχώς το κριτήριο το χρησιμοποιούμε αφού τα αγοράσουμε. Όταν σπάσει το αβγό, το φρέσκο διακρίνεται από την καλή συνοχή του κρόκου με το ασπράδι, όπως επίσης από τη μυρωδιά. Πάντως το αβγό που όταν το κουνήσετε δημιουργεί ένα περίεργο αίσθημα μετατόπισης βάρους δεν είναι ιδιαίτερα φρέσκο, όπως άλλωστε κι εκείνα που αν τα δείτε στο φως διαφαίνεται από το τσόφλι ένα μικρό κενό αέρος.

  ΤΑ ΟΣΠΡΙΑ: Καλό να είναι νέας εσοδείας διότι έτσι βράζουν εύκολα και είναι εύπεπτα. Διαμαρτυρηθείτε αν υπάρχει έστω υποψία εντόμων.

  ΤΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ: Αν είναι συσκευασμένα 8α βασιστείτε στην ημερομηνία λήξης. Το γάλα, αν το αγοράζετε χύμα, θα πρέπει να το βράζετε και να μην «κόψει». Γενικά διαλέξτε τέτοιου είδους προϊόντα με χαμηλά λιπαρά και τα τυριά κατά το δυνατόν ανάλατα. Προτιμήστε να καταναλώνετε μεγαλύτερες ποσότητες λευκών τυριών έναντι κίτρινων που είναι πιο παχιά.

  ΤΟ ΨΩΜΙ: Η ποικιλία σε ψωμιά ολοένα αυξάνει στην ελληνική αγορά. Όλοι ξέρουμε να διαλέγουμε φρέσκο, μοσχομυριστό ψωμί αλλά καλόν είναι να διαλέξετε φούρνο στον οποίο έχετε εμπιστοσύνη ώστε να προφυλαχθείτε από τυχόν ακατάλληλες διογκωτικές ύλες.

  ΤΟ ΝΕΡΟ: Σε ότι αφορά το νερό της βρύσης, αν διαπιστώσετε ότι υπάρχουν προβλήματα αγοράστε ένα καλό φίλτρο που συγκρατεί το χώμα, τυχόν ξένες ουσίες και το χλώριο.

  ΤΑ ΕΥΦΡΑΝΤΙΚΑ: Είναι οι μικρές μας αδυναμίες και αποτελούν το ...αλάτι της διατροφής μας. Επειδή ακριβώς πρόκειται για αδυναμίες πρέπει να σταματούν μέχρι την αίσθηση της απλής ευχαρίστησης.

  ΑΛΑΤΙ: Είναι το χλωριούχο νάτριο που παίρνουμε από τη συμπύκνωση του θαλασσινού νερού ή από τα διαλύματα του ορυκτού άλατος και νοστιμίζει το φαγητό μας. Η μείωση του αλατιού έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και του κινδύνου για εμφάνιση στεφανιαίας νόσου. Η κατανάλωση αλατιού σήμερα είναι της τάξης των 7-8 γραμμαρίων ημερησίως, ποσότητα πολύ μεγαλύτερη των 0,5 γραμμαρίων που είναι απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού μας. Έτσι, σήμερα, συνιστάται η κατανάλωση του αλατιού να μην υπερβαίνει τα 2,4 γραμμάρια ημερησίως. Το νάτριο που περιέχεται στις τροφές είναι επαρκές για τον οργανισμό.

  ΜΠΑΧΑΡΙΚΑ - ΚΑΡΥΚΕΥΜΑΤΑ: Είναι μέρη φυτών που δίνουν ευχάριστη γεύση και οσμή στο φαγητό, ενώ βοηθούν στην πέψη.

  ΚΑΦΕΣ: Οι σπόροι του φυτού καφέα δεν έχουν καμία απολύτως θρεπτική ουσία. Ο καφές ασκεί όμως επιδράσεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα, καθώς απομακρύνει την κούραση και την υπνηλία. Επίσης, προκαλεί έκκριση γαστρικού υγρού. Η υπερβολική χρήση του δημιουργεί διάφορα προβλήματα στον οργανισμό (αϋπνία, εσωτερική ανησυχία, κ.λπ.).

  ΤΣΑΙ: Προέρχεται από τα φύλλα του τεϊόδεντρου και περιέχει περισσότερη καφεΐνη από τον καφέ.

  ΚΑΚΑΟ ΚΑΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ: Είναι οι σπόροι του κακαόδεντρου. Το κακάο έχει σημαντική θρεπτική αξία, αφού περιέχει λίπος, λεύκωμα και άμυλο.

  ΟΙΝΟΠΝΕΥΜΑ: Η υπερκατανάλωση οινοπνεύματος οδηγεί σε αρτηριακή υπέρταση, σε παθήσεις του ήπατος και του παγκρέατος, σε καρδιακή ανεπάρκεια και σε παχυσαρκία. Επίσης, σε άτομα με διαταραχή του μεταβολισμού των τριγλυκεριδίων οδηγεί σε υπερτριγλυκεριδαιμία. Έτσι, σήμερα, δεν ενδείκνυται ιατρικά η σύσταση κατανάλωσης οινοπνεύματος, έστω και λογικών ποσοτήτων. Όσοι καταναλώνουν ποτά, πάντως, και δεν υπάρχει ιατρική αντένδειξη γι' αυτό, να προσέχουν η κατανάλωση να μην υπερβαίνει τα 29 γραμμάρια καθαρού οινοπνεύματος ημερησίως. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε 58 ml ουίσ
  
  Περισσότερα... »
  
  

• Κομοτηνή, 18.06.2009
• 22:32

  Οίνος - Κρασί - Ρετσίνα

   »  Γαία
  Eρυθρά Οινοποίηση
  Πώς κάνουμε γλυκό κρασί
  Η Θερμοκρασία στην Οινοποίηση
  
  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 22:14

  ΕΡΥΘΡΑ ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

   »  Γαία

  Τα κόκκινα σταφύλια είναι αυτά που θα μας δώσουν το κόκκινο, το ροζέ ή το μαύρο κρασί, ανάλογα με τον χρωματισμό τους και ανάλογα με τον χρόνο παραμονής των με τα τσίπουρα κατά την διάρκεια της ζύμωσης των. Για να πάρουμε το χρώμα από τα κόκκινα σταφύλια πρέπει να ζυμωθεί ο μούστος με τα τσίπουρα, με τον τρόπο αυτό θα διαλυθεί η χρωστική ουσία που βρίσκεται στο εσωτερικό της ρώγας ή στον φλοιό. Το οινόπνευμα που δημιουργείται με το βρασμό διαλύει τις χρωστικές ουσίες.

  Αν λοιπόν θέλουμε να φτιάξουμε κόκκινο κρασί τότε αμέσως μετά το πάτημα τοποθετούμε τον μούστο με τα τσίπουρα σε κατάλληλο δοχείο ή δεξαμενή προσθέτοντας συγχρόνως και τα απαραίτητα οινολογικά Πριν ξεκινήσει η ζύμωση και στην κανονική των αναλογία. Επειδή πρέπει το καπέλο (τα τσίπουρα που επιπλέουν) να είναι βυθισμένα κάτω από την επιφάνεια του μούστου θα φροντίσουμε να έχουμε φτιάξει ένα πλέγμα με τέτοιο τρόπο που να κρατάει τα τσίπουρα κάτω από την επιφάνεια του μούστου που ζυμώνεται. Αν πάλι δεν έχουμε αυτή τη δυνατότητα θα πρέπει να βρέχουμε τακτικά τα τσίπουρα για να είναι πάντα υγρά, τρεις και τέσσερις φορές την ημέρα. Είτε τα βυθίζομε τακτικά μέσα στον μούστο που βράζει με -τη βοήθεια ενός καθαρού ξύλου.

  Το πόσο πρέπει να μείνει ο μούστος με, τα τσίπουρα για να δώσει χρώμα εξαρτάται από το χρώμα που θέλουμε να δώσουμε " καθώς Και από τη στυφάδα που θέλουμε νά 'χει, δεν πρέπει όμως να ξεπεράσουμε τις 5 ημέρες.

  Το διάστημα αυτό είναι αρκετό για να πάρει ο μούστος όλη τη χρωστική ουσία και αρκετή στυφάδα. Μεγαλύτερη επαφή θα έκανε το κρασί πολύ στυφό.

  Τρύγος - Πάτημα - Οινοποίηση

  "Τα πάντα εν σοφία εποίησε" κι αφού ο καλός μας ο Θεούλης έφτιαξε τα πάντα με σοφία πως θα του ξέφευγε το αμπέλι; Πρόκειται για το φυτό που πήρε ο Αδάμ από τον παράδεισο.

  Όταν έφευγε από τον Παράδεισο διωγμένος από το Θεό, έκοψε μια βέργα από ένα κλήμα που βρισκόταν στην είσοδο του Παραδείσου και την φύτεψε. Αυτό το κλήμα ήταν το ξεκίνημα την καλλιέργειας του αμπελιού

  Αργότερα ο Νώε ήπιε από το χυμό του σταφυλιού και μέθυσε.

  Ο κύκλος όλος της άνθισης μέχρι την ωρίμανση του σταφυλιού είναι ένα θαύμα που επιτελείται από την ίδια τη φύση. Ο άνθρωπος απλώς βοηθάει.

  Η φύση όμως φτάνει μέχρι την ωρίμανση του σταφυλιού ή έστω και την υπερωρίμανση, το σταφίδιασμα. Αν μείνει ο καρπός στο αμπέλι θα ξεραθεί. Για να δώσει όμως το υπέροχο αυτό ποτό, το κρασί, αυτό το θείο δώρο. χρειάζεται τη βοήθεια του ανθρώπου που θα φροντίσει να μαζέψει το σταφύλι, θα πάρει το χυμό του και θα τον οινοποίηση.

  Συνεργασία λοιπόν φύσης και ανθρώπου, μια αρμονική συνεργασία προς όφελος πάντα, του δεύτερου, που καρπούται μόνος του αυτό που πλουσιοπάροχα του δίνει κάθε χρόνο, αιώνες τώρα, το αμπέλι.

  Είναι αλήθεια βέβαια ότι ξοδεύονται πολλά για την περιποίηση του, οργώματα, σκαλίσματα, κλαδέματα, λιπάσματα, ραντίσματα, μπορούμε όμως να πούμε ότι τα έξοδα και οι κόποι ξεχνιούνται τη στιγμή που απολαμβάνει κανείς ένα ποτήρι κρασί, διαμάντι, ένα κρασί γεμάτο, μεστό, αρωματικό, υπέροχο, τότε λέει, ο, καθένας: " χαλάλι του"

  Τρύγημα -Πάτημα

  Πρέπει να προσδιορισθεί σωστά η εποχή του τρύγου. Πρόκειται για μια πολύ λεπτή εργασία Πρέπει κάποτε να ξεφύγουμε από τις τακτές ημερομηνίες.

  Η ωρίμανση του σταφυλιού εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες και κυρίως από τις ημέρες ηλιοφάνειας και βάσει των θερμίδων που έχει συγκεντρώσει. Το σταφύλι δεν πρέπει να τρυγιέται ούτε πολύ ώριμο ούτε πολύ άγουρο. Πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ βαθμού και οξύτητας έτσι το κρασί θα γίνει γευστικό και συντηρήσιμο.

  Η παρακολούθηση της ωρίμανσης του σταφυλιού γίνεται με μάζεμα διαφόρων ρωγών από διάφορα σημεία του αμπελιού και από διάφορα σημεία του κλήματος χωρίς διακρίσεις. Τις ζουλάτε για να πάρετε τον χυμό τον οποίο και γραδάρετε με τη βοήθεια του μουστόμετρου σας. Θέλουμε μια αντιπροσωπευτική ποσότητα 250 περίπου ρώγες. Αυτή η ποσότητα θα μας δώσει το βαθμό που θα έχει το αμπέλι κατά μέσο όρο. Όταν θα 'χετε φθάσει στον επιθυμητό βαθμό, τρυγάτε.

  Πότε είναι ώριμα τα σταφύλια

  Ένας πρακτικός τρόπος για να καταλάβετε ότι έχει ωριμάσει το σταφύλι είναι το τράβηγμα της ρώγας από το τσαμπί. Τραβάτε μια ρώγα. από το κοτσάνι, αν έτσι όπως την τραβάτε αφαιρείται αφήνοντας ένα μικρό βουρτσάκι αυτό σημαίνει ότι έχει ολοκληρωθεί η ωρίμανση και πρέπει να προχωρήσετε στον τρύγο.

  Παρακολούθηση της πορείας της ωρίμανσης μπορεί να γίνει και με σακχαρόμετρο ή διαθλασήμετρο. Στο όργανο αυτό αρκεί μια σταγόνα για να σας δώσει την ποσότητα του σακχάρου που περιέχεται στον χυμό που θα βάλετε. Η τιμή του οργάνου αυτού είναι λίγο τσουχτερή. - Όταν διαπιστωθεί ότι έφθασε το σταφύλι σε κανονικό βαθμό τότε προχωράτε στον τρύγο. Ο τρύγος πρέπει να γίνεται πάρα πολύ πρωί με τη δροσιά και να αποφεύγεται κατά τις πολύ ζεστές ώρες της ημέρας.

  Την ώρα που κόβεται το τσαμπί από το κλήμα πρέπει, συγχρόνως, να καθαρίζεται από αρρωστημένες ή ξερές ρώγες και να τοποθετείται απαλά μέσα στο πλαστικό καφάσι ή στο κοφίνι.

  Το πάτημα των σταφυλιών πρέπει να γίνεται και αυτό τις πρωινές ώρες γιατί αν είναι πολύ ζεστά τα σταφύλια κατά τη διάρκεια του πατήματος αυτό θα 'χει σαν αποτέλεσμα το άμεσο ξεκίνημα της ζυμώσεως και η θερμοκρασία του μούστου θα ανέβει υπερβολικά. Αυτό μπορεί να 'χει σαν αποτέλεσμα την εκδήλωση Μαννιτικής ζύμωσης με καταστρεπτικές συνέπειες. Αν μένει το σταφύλι για να πατηθεί την άλλη μέρα, πρέπει να τοποθετείται σε δροσερό μέρος και να πασπαλίζετε με σκόνη μεταδιθειώδους καλίου ή σκόνη από Μουστόλη No 1 για να μην μαζευτεί η μουσίτσα, το μυγάκι του ξιδιού.

  Το πάτημα και στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να γίνει πολύ πρωί, με την δροσιά.

  ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

  Με το πάτημα των σταφυλιών παίρνουμε τον μούστο που θα μας δώσει, με την σειρά του και μετά από τη ζύμωση του, το κρασάκι μας.

  Μόλις μπει ο μούστος στο βαρέλι στη δεξαμενή πρέπει να πέφτουν τα απαραίτητα οινολογικά προϊόντα είτε οι παστίλιες Μουστόλη No 1 και No 2 για όσους οινοποιούν με τις παστίλιες, είτε μεταδιθειώδες Κάλι ή θειώδες για τους υπόλοιπους .

  Η χρησιμοποίηση των οινολογικών προϊόντων είναι απαραίτητη για να επιτύχουμε μια καλή και τέλεια ζύμωση.

  Πέραν όμως από την προσθήκη των απαραίτητων οινολογικών θα πρέπει να παρακολουθεί τόσο η θερμοκρασία, που δεν πρέπει να ξεπεράσει τους 32 βαθμούς Κελσίου, όσο και η πορεία της ζύμωσης, για να σφραγιστεί το βαρέλι μόλις τελειώσει η ζύμωση.

  Δεν πρέπει να λαμβάνεται σαν βάση για το κλείσιμο των βαρελιών το σαρανταήμερο. Ένας μούστος μπορεί να ξεβράσει και σε πέντε μέρες. Αν λοιπόν μείνει ανοικτό μέχρι να συμπληρωθούν οι σαράντα μέρες και σαράντα νύχτες, τότε δεν θα 'χουμε να κάνουμε με κρασί αλλά με ξύδι.

  Στην οδηγία του μουστόμετρου σας, στην τελευταία σελίδα, υπάρχει ο πίνακας που σας καθορίζει την στιγμή που πρέπει να σφραγίσετε το δοχείο σας, την στιγμή που θεωρητικά έχει τελειώσει η ζύμωση, με βάση τον βαθμό που σας είχε δείξει στην αρχή που το γραδάρατε σαν μούστο.

  Στην αρχή σφραγίζεται το βαρέλι χωρίς καμία άλλη προσθήκη. Μόλις καθαρίσει τότε μεταγγίζεται και του προστίθεται, για συντήρηση είτε Οινόλη είτε μεταδιθειώδες. Αν δεν γίνεται μετάγγιση τότε, τα ως άνω αναφερόμενα οινολογικά, ένα απ' αυτά βέβαια, προστίθεται αφού καθαρίσει το κρασί. Πάντως πρέπει να γίνεται η μετάγγιση Να αφαιρούνται οι λάσπες, που περιέχουν πολλούς μικροοργανισμούς που μπορούν σε μια κατάλληλη γι αυτούς στιγμή, να αναπτυχθούν και να βλάψουν το κρασί.

  ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

  Στην επιτυχία ενός κρασιού μεγάλο ρόλο παίζει η καθαριότητα. Γι' αυτό όταν ξεκινάμε την οινοποίηση των σταφυλιών, εκτός από την ποιότητα τους, πρέπει να ελέγχουμε ακόμα την καθαριότητα των οινοδοχείων, των εργαλείων οινοποίησης και των αποθηκευτικών χώρων για το μούστο και το κρασί. Και η πιώ μικρή λεπτομέρεια είναι σημαντική, γι' αυτό δεν πρέπει να μας ξεφεύγει τίποτα. Στη συνέχεια παραθέτουμε περιληπτικά Ορισμένες οδηγίες για την καθαριότητα και την καλή οινοποίηση, που αν ακολουθήσετε, να είστε σίγουροι ότι δεν θα 'χετε κανένα πρόβλημα κατά τη διάρκεια της οινοποίησης και, στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια της διατήρησης του κρασιού.

  1. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

  α) Απαραίτητη προϋπόθεση

  Για την καλή οινοποίηση είναι και η καλή διαλογή των σταφυλιών, θα πρέπει δηλαδή να ξεχωρίζονται τα καλά σταφύλια από τα σάπια και τα αρρωστημένα. Το κρασί που κατασκευάζεται από τέτοιου είδους σταφύλια, πρέπει να μπαίνει ιδιαιτέρως και να καταναλώνεται το συντομότερο δυνατό
  

  β) Ο καινούργιος μούστος.

  Δεν πρέπει να τοποθετείται σε παλιά λάσπη, γιατί αντίθετα με ότι έλεγαν οι παλιοί, η λάσπη αυτή δεν τρέφει το κρασί, αλλά αποτελεί κίνδυνο ασθενειών λόγω των μικροβίων που περιέχει.

  γ) Το ρετσίνι

  Που μπαίνει στο κρασί, δεν πρέπει να είναι περισσότερο από 200 με 300 γραμμάρια στα 100 με 150 κιλά κρασιού, γιατί το κρασί θα πικρίσει αργότερα. Ακόμη, το ρετσίνι θα πρέπει να μπαίνει στην αρχή, αμέσως μετά το πάτημα.

  δ) Τα βαρέλια

  Στα οποία έχετε βάλει μούστο, θα πρέπει να τα σκεπάσετε μ' ένα φρύγανο ή ένα σανίδι τις πρώτες μέρες. Κατόπιν θα πρέπει να τα κλείνετε και ν' αφήνετε μια τρύπα μ' ένα βαμβάκι για να ξεθυμαίνει. Αυτά στην περίπτωση που είστε κοντά και μπορείτε να έχετε στενή παρακολούθηση της ζύμωσης.

  Στην περίπτωση που το βαρέλι σας βρίσκεται στο εξοχικό και δεν μπορείτε να κάνετε άμεση παρακολούθηση της ζύμωσης, τότε είναι προτιμότερο να ταπώνετε το βαρέλι με μια τάπα, στην οποία θα έχετε ανοίξει στη μέση μια τρύπα, όπου θα τοποθετήσετε ένα σωληνάκι διαφανές (αλφαδιού). Η άκρη από το σωληνάκι δεν θα μπαίνει μέσα στο μούστο, αλλά θα είναι ίσα με το φελλό για να μπορεί να φεύγει το αέριο. Η άλλη άκρη του θα τοποθετείται μέσα σ' ένα δοχείο γεμάτο νερό, στο οποίο θα έχετε διαλύσει λίγη μπαρίλ Β. Από εκεί θα φεύγει το αέριο χωρίς να πάθει κάτι το βαρέλι. Θα πρέπει επίσης να κάνετε συχνούς αερισμούς στο μούστο, δηλαδή να τραβάτε μερικούς κουβάδες μούστο μέσα από το βαρέλι και να το ξαναρίχνετε από το επάνω μέρος του βαρελιού. Μ' αυτό τον τρόπο αναζωογονείται η μαγιά κι επιτυγχάνεται καλύτερη ζύμωση.

  στ) Για να βεβαιωθείτε ότι ο μούστος έχει ξεβράσει

  Και το βαρέλι είναι έτοιμο για σφράγισμα, χρησιμοποιείται το μουστόμετρο. Αν στη στήλη του ειδικού βάρους δείχνει κάτω από 1000, τότε μπορείτε να σφραγίσετε. Σε περίπτωση που σφραγίσετε νωρίτερα υπάρχει κίνδυνος να σπάσουν οι δούγες και να χυθεί το κρασί.

  ζ) Μετάγγιση του Κρασιού

  Επιβάλλεται να γίνεται τουλάχιστον μία μετάγγιση μόλις ξεβράσει το κρασί, το οποίο πρέπει να μπαίνει σε καθαρά και καλά απολυμασμένα βαρέλια, τοποθετώντας και την ανάλογη ποσότητα οινόλης. Σε περίπτωση που χυθεί μούστος ή κρασί, θα πρέπει να ρίξετε αμέσως σκόνη ασβέστη ή στάχτη και να πλύνετε καλά το μέρος εκείνο.

  θ) Αν τρέχει το βαρέλι σας, καλό θα ήταν να κλείσετε την τρύπα με ασπράδι αυγού και σκόνη άσβυστου ασβέστη. Παίρνετε ένα ασπράδι αυγού και άλλο τόσο σε όγκο άσβηστο ασβέστη και αφού ανακατέψετε καλά βουτάτε στο μείγμα ένα στουπί και κλείνετε την τρύπα σπρώχνοντας το στουπί μ' ένα μαχαίρι για να κλείσει καλά. Έτσι το ασπράδι κρυσταλλώνεται, κλείνει την τρύπα και δεν αφήνει το κρασί να τρέξει από την δούγα. Αντί για στουπί μπορείτε να χρησιμοποιήσετε Κάναβη υδραυλικών. Επίσης η τρύπα μπορεί να κλειστεί και με την ειδική μονωτική μαστίχα.

  ι) Εφόσον έχετε πολλά βαρέλια, να κάνετε συχνά απογεμίσματα με καλό κρασί, περίπου κάθε μήνα και μέχρι διάστημα τριών μηνών. Στο βαρέλι απ' όπου θα γίνονται τα απογεμίσματα θα προσθέσετε παραφινέλαιο εντελώς άοσμο, ένα κιλό σε μικρά βαρέλια και δύο κιλά αν τα βαρέλια είναι μεγαλύτερα. Το ίδιο θα κάνετε και στην περίπτωση που δεν έχετε κρασί για να απογεμίσετε τα βαρέλια σας.

  2. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ

  α) ο Αερισμός της Οιναποθήκης

  Πρέπει να είναι καθαρή και δροσερή και να μπορεί ν' αερίζεται τακτικά ανοίγοντας τα βορεινά παράθυρα.

  β) Το Βάψιμο της Οιναποθήκης

  Θα πρέπει να ασβεστώνεται κάθε χρόνο με διάλυμα ασβέστη, στο οποίο να έχει προστεθεί 8% γαλαζόπετρα (θειικός χαλκός).

  γ) Η Μυρωδιές στην Οιναποθήκη μας

  γ) Θα πρέπει να φροντίσετε ώστε η οιναποθήκη να μην βρίσκεται κοντά σε βυρσοδεψεία, κοπροσωρούς, αποχωρητήρια, βενζινάδικα και κάθε μέρος που βγάζει άσχημη μυρωδιά. Επίσης σκόρδα και κρεμμύδια, καθώς και κότες, γουρούνια και άλογα δεν πρέπει να βρίσκονται κοντά στο μούστο κυρίως, γιατί αυτός έχει το ιδίωμα να δεσμεύει ό, τι μυρωδιά βρει κοντά του.

  δ) Τα Ξιδοβάρελα

  Και τα αρρωστημένα κρασιά πρέπει να απομακρύνονται, για να μην μεταδοθεί η ασθένεια και στα υγιή κρασιά. Τα βαρέλια που περιείχαν χαλασμένο κρασί πρέπει να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται καλά. Όλα, γενικά, τα βαρέλια πρέπει μόλις αδειάσουν να πλένονται και να απολυμαίνονται.

  ε) Τα Μουχλιασμένα και Ξινισμένα

  Και με άσχημη μυρωδιά βαρέλια μπορείτε να τα καθαρίσετε προσθέτοντας 10 έως 20 κιλά νερό με μισό έως ένα κιλό καυστική ποτάσα, κυλώντας το προς όλες τις πλευρές και αποτελειώνοντας με μπαρίλ.

  στ) Για τον αποχρωματισμό των βαρελιών

  να χρησιμοποιείτε τις παστίλιες: μπαρίλ Α και Β σύμφωνα με τις οδηγίες τους.

  ζ) Τα Μαδέρια και οι Σφήνες

  Στα οποία ακουμπούν τα βαρέλια, πρέπει, να πλένονται τακτικά μ' ένα διάλυμα, που να περιέχει αρκετή γαλαζόπετρα για να μην μουχλιάζουν.

  
  

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 16.06.2009
• 14:18

  ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ

   »  Γαία
  Τα τρόφιμα, όπως χρησιμοποιούνται από τον άνθρωπο, μπορούν να συγκριθούν με τον τρόπο που χρησιμοποιείται το κάρβουνο σε ένα σύστημα θέρμανσης. Και στις δύο περιπτώσεις το υλικό παράγεται, μετατρέπεται, μεταφέρεται και καίγεται για να προμηθεύσει ενέργεια.

  Ο δρόμος που ακολουθούν οι τροφές είναι ο εξής: Στόμα, σιελογόνοι αδένες, φάρυγγας, οισοφάγος, καρδιακό στόμιο του στομάχου, στομάχι, πυλωρός, συκώτι (ήπαρ), χοληδόχος κύστη, δωδεκαδάκτυλο, πάγκρεας, λεπτό έντερο, παχύ έντερο, σκωληκοειδής απόφυση, ορθό έντερο και πρωκτός.

  • Η πρώτη φάση στην πέψη αρχίζει με την πρόσληψη των τροφών. Οπτικά, οσφρητικά και ψυχικά αντανακλαστικά προκαλούν τις γαστρικές εκκρίσεις.

  • Το στόμα έχει διπλή δράση:

  Μηχανικό ρόλο: Οι κοπτήρες ξεσκίζουν, οι κυνόδοντες κόβουν, οι τραπεζίτες (γομφίοι) σπάζουν τις τροφές, ενώ η γλώσσα τις μαλάζει και προκαλεί την κατάποση.

  Χημικό ρόλο: Στο επίπεδο της κοιλότητας του στόματος βρίσκονται και οι σιελογόνοι αδένες που παράγουν το σάλιο το οποίο μουσκεύει, μαλακώνει και κάνει διαλυτές τις τροφές που σχηματίζουν έτσι την μπουκιά.

  • Ο οισοφάγος δεν είναι παρά ένας αγωγός από τον οποίο η μπουκιά προωθείται μέσω του φάρυγγα με περισταλτικές κινήσεις, προς τα κάτω. (Περισταλτικές είναι οι συσπάσεις σε σχήμα δακτυλιδιού που προκαλούν την προώθηση του περιεχομένου του οισοφαγικού σωλήνα).

  • Η πέψη γίνεται στο στομάχι.

  - Από μηχανική άποψη το στομάχι είναι μία δεξαμενή που μέσα σε αυτή μαζεύονται οι τροφές και τα ποτά. Όταν η μπουκιά φτάσει στο στομάχι προκαλεί τη διέγερση των λείων μυών του στομαχικού τοιχώματος, που με τη σειρά τους ζυμώνουν το περιεχόμενο του στομάχου.

  - Από χημική άποψη, οι γαστρικοί αδένες (οι αδένες του στομάχου) παράγουν υγρά, που μετατρέπουν την μπουκιά σε χυμό.

  • Το δωδεκαδάκτυλο, το αρχικό τμήμα του λεπτού εντέρου, παίζει σημαντικό ρόλο στην πέψη επειδή σε αυτό καταλήγουν τα κανάλια που εκκρίνουν του συκωτιού και του παγκρέατος.

  Από φυσική άποψη, το δωδεκαδάκτυλο είναι ένας χώρος από τον οποίο περνά η τροφή και εμποτίζεται από τη χολή και το παγκρεατικό υγρό.

  Από χημική άποψη η χολή παίζει σημαντικό ρόλο στη γαλακτοματοποίηση (τη διαίρεση σε πολύ μικρά τμήματα) των λιπιδίων, που ενεργοποιεί την απορρόφηση τους. Το παγκρεατικό υγρό συνεχίζει την επεξεργασία των τροφών. Με αυτό τον τρόπο ο χυμός μετατρέπεται σε χυλό. • Το υπόλοιπο λεπτό έντερο είναι ο τόπος απορρόφησης των θρεπτικών ουσιών. Διάφορες φυσικές και μηχανικές δράσεις παίρνουν μέρος στην απορρόφηση από τις εντερικές λάχνες (εσωτερικό τοίχωμα).

  -Το νερό, τα ανόργανα άλατα, η γλυκόζη, τα αμινοξέα περνούν από το λεπτό έντερο μέσα στα αιμοφόρα τριχοειδή. Τα τριχοειδή μεταφέρουν τα υλικά αυτά προς την πυλαία φλέβα, που τα οδηγεί στο συκώτι. Από 'κει τα συστατικά αυτά φθάνουν στην καρδιά, απ' όπου στέλνονται σε όλο το σώμα με τη μεγάλη κυκλοφορία.

  - Η γλυκερίνη, τα λιπαρά οξέα και λίγο νερό περνούν από το λεπτό έντερο προς τα λεμφοφόρα αγγεία (αγγεία που μεταφέρουν τη λέμφο, το χυλό) που σχηματίζουν το θωρακικό πόρο, ο οποίος αδειάζει τα λιπίδια στο αίμα.

  Το κόλο ή παχύ έντερο αποθηκεύει και απορροφά νερό. Έτσι, το εντερικό περιεχόμενο αφυδατώνεται και ελαττώνεται σε όγκο για να σχηματίσει τα κόπρανα που απομακρύνονται από το ορθό (το τελικό τμήμα του εντέρου).

  Στα φυτά, τα ζώα και τον άνθρωπο, η ζωντανή ύλη διατηρείται σε ξεχωριστές μονάδες: τα κύτταρα.

  Το κύτταρο είναι η πιο μικρή μονάδα που μπορεί να υπάρξει σαν αυτόνομο (ανεξάρτητο) στοιχείο. Τα κύτταρα μπορούν να αθροιστούν και να σχηματίσουν ιστούς, που όταν ενωθούν μεταξύ τους σχηματίζουν όργανα. Πολλά όργανα αποτελούν ένα σύστημα οργάνων και όλα τα οργανικά συστήματα αποτελούν το ανθρώπινο σώμα. Έτσι, ένα σύνολο από 50.000 έως 100.000 δισεκατομμύρια κύτταρα, αποτελούν το σώμα του ανθρώπου.

  Το κύτταρο είναι λοιπόν η μονάδα ζωής στο σώμα μας. Από αυτή την άποψη χαρακτηρίζεται από τα θεμελιώδη κριτήρια της ζωής, δηλαδή μπορεί και «αναπνέει», «τρέφεται», «αναπτύσσεται», «προσαρμόζεται» και «αναπαράγεται».

  Για να γίνουν αυτά τα κύτταρα παίρνουν από το αίμα και τη λέμφο τις ουσίες που χρειάζονται. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται αφομοίωση. Τα στοιχεία που αφομοιώνονται είναι:

  • Τα αμινοξέα που εκτός των άλλων θα αναπληρώσουν τους ιστούς που έχουν χρησιμοποιηθεί.

  • Η γλυκόζη και τα λιπίδια που δα αποθηκευθούν με τη μορφή εφεδρείας.

  • Το οξυγόνο που θα επιτρέψει την κυτταρική εργασία. Χάρη στην καύση των διαφόρων υλικών, το κύτταρο μπορεί να ελευθερώνει την ενέργεια που είναι απαραίτητη για τη λειτουργία των οργάνων, την εργασία, τη διατήρηση της θερμοκρασίας κ.λπ.

  Τέλος, τα κύτταρα αποβάλλουν μέσω των απεκκριτικών οργάνων, τα άχρηστα προϊόντα που σχηματίζονται από την κυτταρική καύση. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται αφετεροίωση.

  
  Το κείμενο αυτό είναι μια κοινωνική προσφορά της Εφημερίδας Ελεύθερος Τύπος από το βιβλίο Υγεία και Ομορφιά

  Δημοσιεύτηκε από τον σύνδεσμο: Always Remember My Words.
  

  >Ds1462@gmail.com

  
  

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• 13:23

  ΥΛΙΚΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

   »  Γαία
  Ιχνοστοιχεία

  Πρόκειται για θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα στον οργανισμό αλλά σε πολύ μικρές ποσότητες. Τα ιχνοστοιχεία ρυθμίζουν τις εσωτερικές λειτουργίες του οργανισμού και αποβάλλονται εύκολα απ' αυτόν με το νερό, μέσω του εντέρου και του δέρματος. Για να φτιάξει ο οργανισμός νέους ιστούς πρέπει να αυξηθεί και η ποσότητα των ιχνοστοιχείων που θα πάρει. Γι' αυτό τα παιδιά κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης πρέπει να παίρνουν τρόφιμα πλούσια σε ιχνοστοιχεία.

  

  Οι βιταμίνες

  Τα τελευταία χρόνια οι Βιταμίνες έχουν γίνει της μόδας και πολλοί είναι εκείνοι που

  προσέχουν και καταναλώνουν τρόφιμα που είναι πλούσια σε Βιταμίνες. Επίσης, κυκλοφορούν στην αγορά και σκευάσματα Βιταμινών, οι παραγωγοί των οποίων υποστηρίζουν ότι ενισχύουν τον καταβεβλημένο από το σύγχρονο τρόπο ζωής οργανισμό.

  Οι Βιταμίνες είναι ουσίες που δεν μπορούμε να τις συνθέσουμε από μόνοι μας οπότε πρέπει να τις Βρούμε στις τροφές. Είναι αναγκαίες σε μικρές ποσότητες και ο ρόλος τους είναι η χρησιμοποίηση και απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών από τον οργανισμό για την εξασφάλιση της καλής λειτουργίας του.

  Οι Βιταμίνες στον οργανισμό έχουν δράση παρόμοια με την αρχή λειτουργίας του αυτοκινήτου. Τα λευκώματα, τα λίπη και οι υδατάνθρακες είναι η βενζίνη και οι βιταμίνες η ανάφλεξη.

  Όπως το αυτοκίνητο δεν μπορεί να τεθεί σε λειτουργία, όταν παρ' όλη την ποσότητα Βενζίνης δεν λειτουργεί η ανάφλεξη, έτσι και στο σώμα είναι άχρηστα τα λευκώματα, τα λίπη και οι υδατάνθρακες, όταν δεν υπάρχουν οι βιταμίνες. Αν και οι Βιταμίνες είναι, όπως μπορεί ν' αντιληφθεί κανείς, πολύ χρήσιμες στον οργανισμό, ανακαλύφθηκαν σχετικά πρόσφατα: οι πρώτες παρατηρήσεις έγιναν στις αρχές του αιώνα. Η παντελής έλλειψη βιταμινών στον οργανισμό προκαλεί διάφορες ασθένειες όπως σκορβούτο, μπέρι μπέρι, ραχίτιδα κ.λπ., οι οποίες ευτυχώς δεν υπάρχουν πλέον, λόγω της κατάλληλης επεξεργασίας των τροφίμων.

  Αλλά ακόμα και σήμερα, παρουσιάζονται, σε μικρή συχνότητα, φαινόμενα κακής λειτουργίας του οργανισμού, αν λείπει κάποια βιταμίνη. Πάντως, ακόμα και ελάχιστη ποσότητα Βιταμίνης μπορεί να εμποδίσει και ν' ανατρέψει τα φαινόμενα αυτά.

  Οι βιταμίνες χωρίζονται στις λιποδιαλυτές (A, D, Ε, Κ) και τις υδατοδιαλυτές (Β και C). Λιποδιαλυτές είναι οι Βιταμίνες που η μετακίνηση τους και η απορρόφηση τους διευκολύνονται με το λίπος. Οι Βιταμίνες αυτές δεν καταστρέφονται με το κανονικό μαγείρεμα και το σώμα έχει την ικανότητα να αποθηκεύει ορισμένες, όταν περισσεύουν, για μελλοντική χρήση. Οι υδατοδιαλυτές δεν αποθηκεύονται στο σώμα, μπορεί να επηρεαστούν από το μαγείρεμα ή να χαθούν αν πετάξουμε το νερό μέσα στο οποίο μαγειρεύτηκε το τρόφιμο.

  Σήμερα πιστεύεται ότι η οξείδωση της «κακής» LDL - χοληστερόλης στο αρτηριακό τοίχωμα αποτελεί βασική αιτία της αθηροσκληρυντικής διαδικασίας। Πολλές βιταμίνες όπως η Ε ή η C και η Α έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες και φαίνεται ότι σταματούν την οξείδωση της «κακής» LDL χοληστερόλης. Βέβαια, το θέμα βρίσκεται υπό έρευνα.

  

  Ο κυριότερες βιταμίνες

  ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Α ΚΑΙ D

  Η έλλειψη τους επιφέρει προβλήματα στο δέρμα και τα οστά. Η ξηροφθαλμία είναι ασθένεια του κερατοειδούς χιτώνα του οφθαλμού, ο οποίος αποξηραίνεται και αν δεν προληφθεί εγκαίρως με τη χορήγηση Βιταμίνης Α και D, οδηγεί σε τύφλωση. Παλαιότερα, η

  πιο γνωστή ασθένεια ήταν η ραχίτιδα, την οποία προκαλούσε η έλλειψη της Βιταμίνης D. Στην Ελλάδα, δεν υπήρχε σημαντικό πρόβλημα ραχίτιδας, λόγω της έντονης ηλιοφάνειας, καθώς ο ήλιος Βοηθά στη σύνθεση της και στη χρησιμοποίηση του ασβεστίου, αλλά και εξαιτίας της μεσογειακής δίαιτας. Οι Βιταμίνες Α και D ενισχύουν επίσης την αμυντική ικανότητα του οργανισμού στις μολυσματικές ασθένειες. Όλοι γνωρίζουν τις ευεργετικές ικανότητες του μουρουνέλαιου, λόγω των σημαντικών ποσοτήτων αυτών των Βιταμινών, το οποίο βοηθά στην πρόσληψη από το σώμα μεγαλύτερων ποσοτήτων ασβεστίου.

  Κύριοι εκπρόσωποι της βιταμίνης Α είναι το καρότο, τα αβγά, το συκώτι, το Βούτυρο, το γάλα, τα πράσινα και κίτρινα λαχανικά. Πρέπει να σημειωθεί ότι τα τρόφιμα αυτά περιέχουν τη λεγόμενη προβιταμίνη Α (καροτένιο), η οποία μετατρέπεται σε Βιταμίνη Α στον οργανισμό. Η Βιταμίνη D συναντάται στο αβγό, στο βούτυρο, το γάλα, τα πράσινα και κίτρινα λαχανικά. Και οι δύο αυτές βιταμίνες σε μεγάλες ποσότητες γίνονται τοξικές για τον οργανισμό. Ο λόγος είναι ότι αποθηκεύονται στο σώμα χωρίς περιορισμό, η δε αποβολή τους είναι μικρή, οπότε είναι δυνατόν να προκαλέσουν υπερβιταμινώσεις. Οι κίνδυνοι είναι εντονότεροι στα παιδιά, γιατί μπορεί να ανασταλεί η ανάπτυξη λόγω υπερασβεστώσεως. Το πρόβλημα αυτό έχει σχετικά περιοριστεί, μετά την επιβολή συγκεκριμένης ποσότητας στις παιδικές τροφές και την αναγραφή του στις συσκευασίες.

  Η ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΗ Β

  Η πολυβιταμίνη Β συνδυάζει διαφορετικούς τύπους βιταμινών που η καθεμία επιτελεί διαφορετική λειτουργία. Γι' αυτό ο οργανισμός έχει ανάγκη από καθεμία ξεχωριστά. Το σύμπλεγμα των βιταμινών Β είναι υδατοδιαλυτό και δεν αποθηκεύεται στον οργανισμό, γεγονός που σημαίνει πως έχουμε ανάγκη συνεχούς πρόσληψης χωρίς να υπάρχει κίνδυνος τοξίνωσης του οργανισμού.

  ΒΙΤΑΜΙΝΗ C

  Από τις πιο δημοφιλείς βιταμίνες, που έχουν γίνει και «μόδα» στον τρόπο διατροφής.

  Η έλλειψη της βιταμίνης C προκαλούσε το σκορβούτο, την ασθένεια των πληρωμάτων πλοίων. Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο υπήρξαν επιδημίες σκορβούτου, γιατί τα στρατεύματα κατανάλωναν συντηρημένα τρόφιμα που είχαν στερηθεί τη Βιταμίνη C.

  Η συγκεκριμένη βιταμίνη υπάρχει στα περισσότερα φυτικά τρόφιμα, στα φρούτα με υπόξινη γεύση και μικρό κουκούτσι.

  Η ημερήσια ανάγκη του οργανισμού είναι 30 mg και λέγεται ότι η λήψη 1g την ημέρα καταπολεμά το κρύωμα. Προς το παρόν, δεν υπάρχει απόδειξη γι' αυτή τη θεωρία. Επίσης, λέγεται ότι το κάπνισμα κάθε τσιγάρου καταστρέφει 25mg βιταμίνης C. Με το σκεπτικό αυτό, όλοι οι καπνιστές θα έπρεπε να λαμβάνουν μεγάλες ποσότητες βιταμίνης C, γιατί αλλιώς θα έπασχαν από σκορβούτο. Εντούτοις, η καταστροφή της βιταμίνης, από τον καπνό, έχει αποδειχθεί μόνο εργαστηριακά.

  ΤΟ ΦΟΛΙΚΟ ΟΞΥ

  Ρόλο-«κλειδί» φαίνεται ότι παίζει το φολικό οξύ κι αυτό διαπιστώθηκε μόλις τα τελευταία δύο χρόνια. Οι έως τώρα έρευνες έχουν στην κυριολεξία ενθουσιάσει τους επιστήμονες, καθώς διαπιστώνουν τις ευεργετικές του δράσεις, όχι μόνο στην αναιμία, αλλά και στην πρόληψη καρδιοπάθειας και καρκίνου.

  Τα σίγουρα, όμως, αποτελέσματα φαίνονται στις εγκύους και τα βρέφη, λόγω της δημιουργίας υγιούς οργανισμού και της πρόληψης σοβαρών ανωμαλιών στο έμβρυο.

  Συκώτι, σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά, σπαράγγια, ορισμένα ενισχυμένα δημητριακά και ορισμένα είδη ξηρών καρπών, ξερά φασόλια και, σε μικρότερο βαθμό, ορισμένα φρούτα και λαχανικά, θεωρούνται οι καλύτερες πηγές φολικού οξέος. Εντούτοις, οι μεγαλύτερες ποσότητες που λαμβάνουν καθημερινά οι ενήλικες, προέρχονται από το χυμό πορτοκαλιού, ενώ το άσπρο ψωμί που διατίθεται στο εμπόριο είναι η δεύτερη κύρια πηγή του, σύμφωνα με αναλύσεις του Εθνικού Ιδρύματος Καρκίνου των ΗΠΑ.

  

  Οι επιστήμονες ξέρουν εδώ και χρόνια πόσο σημαντικό είναι το φολικό οξύ για την πρόληψη της διασχιδούς ράχης και της ανεγκεφαλίας, δύο καταστροφικών ανωμαλιών του νευρικού σωλήνα που εμφανίζονται σε πολλά νεογέννητα.

  

  Γι' αυτό και προσπαθούν να πείσουν τις εγκύους να λαμβάνουν συμπληρώματα φολικού οξέος και να καταναλώνουν τροφές πλούσιες σ' αυτό το θρεπτικό συστατικό, όπως τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά, πριν από τη σύλληψη και κατά τους πρώτους μήνες της κυήσεως.

  Μείωση κινδύνου

  Σύμφωνα με μια μεγάλη έρευνα που είχε διεξαχθεί στις ΗΠΑ το 1988, οι μισές γυναίκες που βρίσκονται σε ηλικία τεκνοποίησης καταναλώνουν ποσότητα φολικού οξέος σαφώς μικρότερη από την καθημερινή συνιστώμενη η οποία είναι 180 μικρογραμμάρια.

  Από τότε έως σήμερα, τα πράγματα έχουν αλλάξει σε ένα σημείο: η δόση των 180 μικρογραμμαρίων θεωρείται πλέον- επικίνδυνα μικρή.

  Τα τελευταία χρόνια πλήθος μελετών έδειξαν ότι ένα συμπλήρωμα φολικού οξέος των 400 μικρογραμμαρίων, καθημερινά, μπορεί να μειώσει κατά 60 έως 70% τον κίνδυνο που διατρέχουν τα νήπια να γεννηθούν με ανωμαλίες του νευρικού σωλήνα. Οι γενετικές αυτές ανωμαλίες, οι οποίες, στην καλύτερη περίπτωση, προκαλούν αναπηρίες και στη χειρότερη οδηγούν στο θάνατο, εμφανίζονται στις 6 πρώτες εβδομάδες της κύησης -συχνά πριν καν μάθει η γυναίκα ότι είναι έγκυος. Οι ερευνητές, που εξετάζουν το ρόλο του φολικού οξέος στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νόσων και του καρκίνου, ανακάλυψαν ισχυρή σχέση μεταξύ των χαμηλών επιπέδων του οξέος στο αίμα και αυτών των νόσων.

  Μια από αυτές τις μελέτες, που διεξήχθη στη Μασαχουσέτη και το Όρεγκον, αποκάλυψε ότι ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής τριπλασιαζόταν όταν οι συμμετέχοντες είχαν μια κοινή ανωμαλία του μεταβολισμού τους, η οποία διορθώνεται με την αυξημένη λήψη φολικού οξέος.

  Κάτι αντίστοιχο ανακάλυψαν ερευνητές που μελετούσαν τη σχέση των αδενωμάτων, προάγγελο καρκίνου στο κόλον έντερο, με το φολικό οξύ. Ερευνητές από το νοσοκομείο «Brigham and Women» στη Βοστόνη συσχέτισαν διαιτολόγια φτωχά σε φολικό οξύ με μια αλλαγή στο DNA, που μπορεί να επιτρέψει στα γονίδια του καρκίνου να ενεργοποιηθούν. Στη μελέτη συμμετείχαν 26.000 άνδρες και γυναίκες. Το συμπέρασμα:

  Όσοι είχαν αδενώματα στο ορθό και κόλον έντερο, λάμβαναν κατά κανόνα τις μικρότερες ποσότητες φολικού οξέος. Επίσης έχει αποδειχθεί ότι η αυξημένη κατανάλωση φολικού οξέος προστατεύει περισσότερο όσους έπιναν τακτικά μεγάλες ποσότητες οινοπνευματωδών ποτών.

  Ακόμη τα χαμηλά επίπεδα φολικού οξέος έχουν επίσης συσχετιστεί με την ανάπτυξη προκαρκινικών ανωμαλιών στα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας, σε γυναίκες που έχουν μολυνθεί από τον ιό των οξυτενών κονδυλωμάτων. Ο ιός φάνηκε να μένει αδρανής στις γυναίκες που ελάμβαναν άφθονο φολικό οξύ.

  Σημαντικός ο ρόλος λοιπόν του Φολικού οξέος κατά των καρδιακών παθήσεων.
  

  Το κείμενο αυτό είναι μια κοινωνική προσφορά της Εφημερίδας Ελεύθερος Τύπος από το βιβλίο Υγεία και Ομορφιά

  Δημοσιεύτηκε από τον σύνδεσμο: Always Remember My Words.
  
  

  >Ds1462@gmail.com

  
  

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 14.06.2009
• 21:14

  ΤΗ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

   »  Γαία
  διατροφή είναι η ίδια η ζωή. Χωρίς αυτή, το βιολογικό ρολόι κάθε ζωντανού πλάσματος σταματά να δουλεύει. Η διατροφή είναι αυτή που δημιουργεί τον ανθρώπινο οργανισμό και η διατροφή είναι εκείνη που έχει τη δυνατότητα ακόμα και να μας στερήσει τη ζωή ή να δημιουργήσει άλλους νοσογόνους ή θανατηφόρους παράγοντες.

  Η ανάγκη της διατροφής έχει λάβει, ανά τους αιώνες, και μια άλλη διάσταση: της απόλαυσης. Η διατροφή ξέφυγε από το στενό πλαίσιο της ανάγκης για επιβίωση και έγινε διασκέδαση, τελετουργία.

  Και αν η απόλαυση συμβάδιζε με την ποιότητα, δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα. Σε πολλές, όμως, περιπτώσεις η ποιότητα δεν παίζει σημαντικό ρόλο. Ετσι, φτάσαμε να μιλάμε για προβλήματα υγείας που προέρχονται από τη διατροφή.

  Ο «Ε.Τ.» θέλησε να συμβάλει στην προσπάθεια που γίνεται σε όλο τον κόσμο για να αλλάξουμε πια τις κακές συνήθειες στον τρόπο της διατροφής μας, αλλά με ένα διαφορετικό τρόπο.

  Σκοπός του «Ε.Τ.», όπως θα διαπιστώσετε, δεν είναι η καταπίεση. Το αντίθετο, μάλιστα. Είναι η καταγραφή όλων των παραγόντων που επηρεάζουν τη διατροφή μας. Από εκεί και πέρα, η επιλογή είναι προσωπική.

  ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ

  Αν αναλογιστεί κανείς, σε πολύ γενικές γραμμές, το πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος οργανισμός όταν τρέφεται και το πώς η φύση δίνει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για τη ζωή, θα είναι αδύνατο όχι μόνο να μην εντυπωσιαστούμε από την τελειότητα και το μεγαλείο αλλά πραγματικά θα νιώσουμε δέος.

  Η ιδανική αυτή μηχανή και η σχέση της με τα τρόφιμα συγκρίνεται-με εξαιρετικά απλά λόγια με το αυτοκίνητο που χρειάζεται βενζίνη για την κίνηση του ή με ένα σπίτι που πρέπει να χτιστεί, να θερμανθεί, να συντηρηθεί, κ.λπ.

  Όλοι χρειαζόμαστε τα υλικά που ονομάζονται θρεπτικά συστατικά και τα παίρνουμε από τη διατροφή μας.

  Μια επιθυμητή δίαιτα περιλαμβάνει εκτός από το νερό, το οποίο είναι επαρκής αλλά όχι υπερβολική ενέργεια, και άλλα 5 θρεπτικά συστατικά: υδατάνθρακες, λιπίδια, πρωτεΐνες, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες.

  Η επιτυχία μιας δίαιτας βασίζεται στην ποικιλία, δηλαδή ένα υγιές άτομο πρέπει σε κάθε γεύμα του να περιλαμβάνει όλα τα θρεπτικά συστατικά.

  Οι σωστές αναλογίες είναι:

  • 50-55% της ολικής θερμιδικής πρόσληψης από υδατάνθρακες (5-10% ολιγοσακχαρίτες και 90% πολυσακχαρίτες).

  • 25-30% της ολικής θερμιδικής πρόσληψης από λιπίδια( κυρίως ακόρεστα, φυτικής προέλευσης)

  • 15-20% της ολικής θερμιδικής πρόσληψης από πρωτείνες.

  ΤΟ ΝΕΡΟ

  Το 60-70% του βάρους του ανθρώπου είναι νερό, ενώ στα βρέφη το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 70-75%. Όλοι γνωρίζουμε ότι δεν μπορούμε να ζήσουμε για πολύ χωρίς νερό. Απώλεια νερού περισσότερη από 10% επιφέρει λειτουργικές ανωμαλίες και άνω του 20-25% προκαλεί το θάνατο.

  Το νερό βρίσκεται στο σώμα μας με τη μορφή αίματος, λέμφου, ενδοκυττάριου και διάμεσου υγρού. Ο οργανισμός απομακρύνει το νερό από:

  • Τα νεφρά με τη μορφή ούρων, κατά 50%.

  • Το έντερο με τη μορφή κοπράνων, κατά 2%.

  • Το δέρμα με τη μορφή ιδρώτα, κατά 28%.

  • Τον πνεύμονα με τη μορφή του ατμού, κατά 20%.

  Όλο το νερό που απομακρύνεται πρέπει να αναπληρώνεται και οι ανάγκες σε νερό καλύπτονται φυσικά από το νερό, τα ποτά, το νερό που σχηματίζεται από την καύση των θρεπτικών ουσιών και το νερό που περιέχουν τα άλλα τρόφιμα.

  Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η ντομάτα περιέχει νερό κατά 90%, το πορτοκάλι κατά 86% και η πατάτα κατά 75%.

  Κάτω από τις συνθήκες που ζούμε πρέπει να πίνουμε 1,5 λίτρο υγρών κάθε ημέρα, οι ανάγκες βέβαια ποικίλλουν ανάλογα με τον άνθρωπο. Δηλαδή, κάθε οργανισμός έχει ανάγκη 35 γραμμ. νερού ανά κιλό και επομένως κάποιος που ζυγίζει 70 κιλά, έχει ανάγκη 2,5 κιλών νερού ημερησίως.

  Υλικά κατασκευής: Πρωτεΐνες ή λευκώματα

  Είναι ο ίδιος μας ο οργανισμός. Οι πρωτεΐνες ή λευκώματα, που μπαίνουν μέσα στη σύνθεση των κυττάρων μας, βρίσκονται σε τροφές ζωικής ή φυτικής προέλευσης. Ο ρόλος τους είναι:

  •Να φτιάξουν και να ανασχηματίσουν τα κύτταρα.

  •Να εξασφαλίσουν την ανάπτυξη.

  •Να Βοηθήσουν τον οργανισμό να σχηματίσει αντισώματα, να έχει δηλαδή αντοχή στις ασθένειες.

  •Να βοηθήσουν την ανανέωση των ιστών.

  •Να φτιάξουν ένζυμα, δηλ. ουσίες που ρυθμίζουν τις διάφορες λειτουργίες του οργανισμού.

  Είναι ενδεικτικό πως αν δεν υπήρχαν τα ένζυμα, η πέψη ενός κύριου γεύματος αντί 3 ώρες, θα χρειαζόταν 50 χρόνια!

  Ο οργανισμός πρέπει καθημερινά να παίρνει μία ορισμένη ποσότητα πρωτεϊνών, η οποία έχει οριστεί περίπου στα 80 γραμμάρια. Αν η ποσότητα είναι μικρότερη, τότε αναγκάζεται να καταναλώνει λευκώματα από τα ίδια του τα όργανα. Σε περιπτώσεις που αυτό συμβαίνει για μικρό χρονικό διάστημα, τότε δεν υπάρχει πρόβλημα. Όταν όμως εισάγεται στον οργανισμό - για μεγάλο χρονικό διάστημα - μικρότερο ποσό λευκωμάτων από το κανονικό, τότε αρχίζουν αλλοιώσεις στα διάφορα όργανα του σώματος. Αντίθετα, αν καταναλώνονται περισσότερες από το αναγκαίο πρωτεΐνες, τότε το περίσσευμα καίγεται και παρέχει ενέργεια στο σώμα.

  Πού βρίσκουμε τις πρωτεΐνες:

  Ζωικά λευκώματα: Κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, αβγά, όλα τα προϊόντα του γάλακτος.

  Φυτικά λευκώματα: Όσπρια (μπιζέλια, φασόλια, κ.λπ.), ψωμί, δημητριακά, καρύδια. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι συνδυασμοί ορισμένων φυτικών πρωτεϊνών δίνουν συχνά πρωτεΐνη μεγάλης Βιολογικής αξίας (π.χ. συνδυασμός, από τους φυτοφάγους, σιτάλευρου ή ρυζιού με σόγια). Μια διατροφή στην οποία περιέχεται μίγμα ζωικών και φυτικών πρωτεϊνών είναι συνήθως ακόμα καλύτερη, όπως π.χ. ψάρι και πατάτες, ψωμί και τυρί, τραχανάς.

  Επισημαίνεται ότι η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες των ξηρών φασολιών, των μπιζελιών, όπως και των καρυδιών και των αμυγδάλων είναι ίδια με αυτή του κρέατος, του ψαριού και του τυριού. Τα τρόφιμα αυτά αποτελούν πολύ καλή πηγή πρωτεϊνών, η παρουσία, όμως, κρέατος στη διατροφή εξασφαλίζει επιπλέον σίδηρο και βιταμίνη Β12 σε επαρκείς ποσότητες και σε μορφή που είναι Βιολογικά κρίσιμη

  ΥΛΙΚΑ ΚΑΥΣΕΩΣ

  Υδατάνθρακες

  Οι υδατάνθρακες είναι μια μεγάλη ομάδα ενώσεων που περιέχονται στα τρόφιμα και αποτελούνται από τα στοιχεία άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο.

  Αποτελούν την κύρια πηγή ενέργειας του οργανισμού που μετατρέπεται σε θερμότητα. Ένα γραμμάριο υδατανθράκων αποδίδει 4 θερμίδες, ανεξαρτήτως είδους. Το περίσσευμα των υδατανθράκων οδηγεί στην παχυσαρκία.

  Τα διάφορα είδη των υδατανθράκων ταξινομούνται σε δύο κατηγορίες που είναι οι ολιγοσακχαρίτες και οι πολυσακχαρίτες.

  Ο οργανισμός έχει τη δυνατότητα της μετατροπής τους από τη μια μορφή στην άλλη. Δηλαδή, διασπά και χρησιμοποιεί τους υδατάνθρακες κυρίως με τη μορφή της γλυκόζης που είναι μονοσακχαρίτης, συνθέτει και αποταμιεύει τους υδατάνθρακες με τη μορφή γλυκογόνου που είναι πολυσακχαρίτης.

  Ολιγοσακχαρίτες

  Στους ολιγοσακχαρίτες περιλαμβάνονται: Η γλυκόζη και η φρουκτόζη που περιλαμβάνονται στα φρούτα και το μέλι.

  • Η ζάχαρη που βρίσκεται στο ζαχαροκάλαμο, τα ζαχαρότευτλα και τα φρούτα.

  • Η λακτόζη που βρίσκεται στο γάλα.

  • Η σορβιτόλη που είναι κυρίως βιομηχανικό προϊόν.

  Η ζάχαρη είναι ο πιο γνωστός εκπρόσωπος των ολιγοσακχαριτών. Οι ολιγοσακχαρίτες όταν απομονωθούν από τις πηγές τους και καταναλωθούν με τη μορφή που τους προσφέρει η σύγχρονη βιομηχανική παραγωγή δεν αποδίδουν τίποτε άλλο στον οργανισμό εκτός από θερμίδες.

  Η πρόσληψη τους δεν είναι απαραίτητη. Μπορούν δε να παράγονται από τον οργανισμό μας με μετατροπή άλλων συστατικών των τροφίμων. Η μόνη προσφορά των ολιγοσακχαριτών στη δίαιτα είναι κενές θερμίδες.

  Οι πληθυσμοί που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ολιγοσακχαριτών, κυρίως ζάχαρης, παρουσιάζουν, σε μεγάλη συχνότητα, ορισμένες χρόνιες παθήσεις, όπως καρδιοπάθεια, διαβήτη, παχυσαρκία και τερηδόνα.

  Η αιτιολογική σχέση ζάχαρης και τερηδόνας είναι αποδεδειγμένη, ενώ η συμβολή της ζάχαρης στη δημιουργία των υπολοίπων νοσημάτων βρίσκεται υπό μελέτη.

  Θα πρέπει να δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στην κρυφή ζάχαρη που περιέχουν τα διάφορα ποτά και τρόφιμα, όπως κόκα - κόλα, λεμονάδα, πορτοκαλάδα, λικέρ, διάφορες σάλτσες, κέτσαπ, κονσερβοποιημένες σούπες, φιστικοβούτυρο κ.λπ.

  Η αναμφισβήτητη προτίμηση των ανθρώπων στη γλυκιά γεύση έδωσε ώθηση στην παραγωγή μιας μεγάλης σειράς γλυκαντικών υλών, όπως ξυλιτόλης, μανιτόλης, σορβιτόλης, κυκλαμικών, σακχαρίνης, ασπαρτάμης. Τα τεχνητά γλυκαντικά εξασφαλίζουν γλυκιά γεύση και αποδίδουν 0-4 θερμίδες ανά γραμμάριο. Η κατανάλωση τους θα πρέπει να ορίζεται από το γιατρό.

  Ανάμεσα στους ολιγοσακχαρίτες περιλαμβάνεται και το μέλι, το νέκταρ των ολύμπιων θεών.

  Στο γλυκό και φυσικό αυτό προϊόν έχουν ανιχνευθεί μέχρι στιγμής 182 διαφορετικές ουσίες μεταξύ των οποίων οι υδατάνθρακες γλυκόζη και φρουκτόζη, πλήθος ιχνοστοιχείων, βιταμινών, ενζύμων, πρωτεϊνών, υπεροξείδιο του υδρογόνου, μεταλλικά στοιχεία κ.λπ. Το μέλι θεωρείται δυναμωτική τροφή, αφομοιώνεται εύκολα, δεν βλάπτει και αποδίδει ενέργεια. Έχει αποδειχθεί ότι διευκολύνει τη λειτουργία του συκωτιού (αποσυνθέτει τις τοξίνες που εισβάλλουν στον οργανισμό),των νεφρών (είναι διουρητικό) και των νεύρων (καταπραΰνει).
  

  Πολυσακχαρίτες

  Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται:

  Το άμυλο που βρίσκεται στις πατάτες, τα δημητριακά και τα όσπρια.

  • Οι φυτικές ίνες που βρίσκονται στα λαχανικά, τα όσπρια, τα δημητριακά, τα φρούτα και τους ξηρούς καρπούς.

  Το άμυλο είναι μορφή αποταμιευμένης ενέργειας από τα φυτά, στους καρπούς, στις ρίζες και τα φύλλα τους. Από τις πηγές οι πιο αγαπητές είναι οι πατάτες και το ρύζι και ακολουθούν τα προϊόντα των δημητριακών, το ψωμί και τα ζυμαρικά, ενώ είναι περιορισμένες οι προτιμήσεις στα δημητριακά και τα όσπρια.

  Οι φυτικές ίνες είναι μίγμα διαφόρων πολυσακχαριτών και λιγνίνης και αποτελούν το κυτταρικό τοίχωμα των φυτών. Δεν πέπτονται στο γαστρεντερικό σωλήνα του ανθρώπου, προσδίδουν στη δίαιτα όγκο, συγκρατούν νερό και διευκολύνουν την αφόδευση. Με την επεξεργασία των τροφίμων οι φυτικές ίνες αφαιρούνται.

  Η ανεπαρκής πρόσληψη φυτικών ινών συσχετίζεται με την εμφάνιση διαφόρων ασθενειών, όπως εκκολπωμάτωση, δυσκοιλιότητα, καρκίνο του παχέος εντέρου, υπερχοληστεριναιμία, χολολιθίαση, ισχαιμική καρδιοπάθεια, αιμορροΐδες, παχυσαρκία.

  Μια δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες είναι σημαντική και πρέπει να γίνει τρόπος ζωής. Σύμφωνα με την άποψη Πολλών διαιτολόγων πρέπει να καταναλώνουμε τουλάχιστον 25-30 γρ. φυτικές ίνες ημερησίως, ενώ η συνηθισμένη ποσότητα που προσλαμβάνουν τα άτομα είναι 10-15 γρ. ημερησίως

  Λίπη

  Τα λίπη δίνουν θερμότητα στον οργανισμό ' και κρατούν το σώμα του ανθρώπου ζεστό, μεταφέρουν τις βιταμίνες A, D, Ε και Κ, προστατεύουν τα όργανα του σώματος από διάφορα χτυπήματα και κάνουν τα τρόφιμα πιο νόστιμα.

  Αν ο άνθρωπος πάρει περισσότερο λίπος απ όσο χρειάζεται μπορεί να γίνει παχύσαρκος.

  Συγκεντρώνονται επίσης μεγάλες ποσότητες λίπους γύρω από τα όργανα του, την καρδιά, το συκώτι κ.λπ. και δεν τα αφήνουν να λειτουργούν κανονικά.

  Μερικά λίπη τα βλέπει ο άνθρωπος, είναι δηλαδή ορατά, όπως το λίπος στο κρέας, το βούτυρο, το λάδι ενώ άλλα δεν φαίνονται, όπως το λίπος στο αβγό, στη σοκολάτα, στο ψάρι, το τυρί κ.λπ.

  

  Τα λίπη όπως και οι υδατάνθρακες αποτελούνται από άνθρακα, υδρογόνο και οξυγόνο αλλά η χημική δομή τους είναι διαφορετική. Τα λίπη περιέχουν λιγότερο οξυγόνο στο μόριο τους. Αυτό κάνει τα λίπη μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας. Τα λίπη δεν διαλύονται στο νερό αλλά σε οργανικούς διαλύτες και λέγονται γι' αυτό λιπίδια. Τα λιπίδια περιλαμβάνουν επίσης διάφορες ορμόνες, στερόλες (όπως η χοληστερόλη) και άλλα συστατικά.

  Τα λιπαρά οξέα διακρίνονται σε κορεσμένα και ακόρεστα (μονοακόρεστα και πολυακόρεστα).

  Κορεσμένα είναι όλα τα ζωικά λίπη. Από τα φυτικά λίπη κορεσμένα είναι το λίπος της ινδικής καρύδας και το φοινικέλαιο.

  Μονοακόρεστα λίπη είναι το λάδι της ελιάς, το αβοκάντο κ.α.

  Πολυακόρεστα είναι τα περισσότερα φυτικά λίπη (ηλιέλαιο, καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο κ.α.). Από τα ζωικά λίπη, τα λίπη των ψαριών αποτελούν σημαντική πηγή πολυακόρεστων λιπαρών οξέων.

  Η χοληστερόλη είναι μια λιπαρή ουσία, απαραίτητη για σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως η παραγωγή χολικών οξέων, στεροειδών ορμονών και Βιταμίνης डी.

  

  Επιπλέον, προστατεύει και τις νευρικές απολήξεις. Κάθε τροφή ζωικής προέλευσης περιέχει χοληστερόλη, όπως τα αβγά, το τυρί, το κρέας, το πλήρες γάλα, τα πουλερικά κ.α. Οι φυτικές τροφές και τα φυτικά λίπη δεν περιέχουν χοληστερόλη. Σημαντικό είναι ότι τα κορεσμένα λιπαρά οξέα αυξάνουν τη χοληστερόλη ενώ τα ακόρεστα τη μειώνουν. Πρόσφατη μέση πρόσληψη λίπους στις Βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες είναι 37-40% της συνολικής θερμιδικής πρόσληψης.

  Οι ειδικοί συμβουλεύουν να μειωθεί η κατανάλωση σε 30% των συνολικών θερμίδων με τα κορεσμένα λίπη να μην υπερβαίνουν το 10%.

  Το κείμενο αυτό είναι μια κοινωνική προσφορά της Εφημερίδας Ελεύθερος Τύπος από το βιβλίο Υγεία και Ομορφιά

  Δημοσιεύτηκε από τον σύνδεσμο: Always Remember My Words.

  >Ds1462@gmail.com

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 06.05.2009
• 19:07

  Κατασκευάστε χάρτινα γλαστράκια με την μέθοδο Tolinio

   »  Γαία

  Enclosure: [download]

  Make small paper pots with the method Tolinio

  
  

  
  
  
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 13.04.2009
• 17:38

  Επίδραση ακτινοβολίας κινητής τηλεφωνίας:

   »  Γαία
  ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ – ΕΡΕΥΝΑ

  ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ

  Ερευνητικό Πρόγραμμα Λουκά Χ. Μαργαρίτη, Καθηγητή Κυτταρικής Βιολογίας και Ραδιοβιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

  Εισαγωγή.

  Οι βιολογικές επιδράσεις των τεχνητών ηλεκτρομαγνητικών πεδίων, (μη ιονίζουσα ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία), είναι ένα θέμα που απασχολεί έντονα την επιστημονική κοινότητα αλλά και το ευρύ κοινό τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς συσσωρεύονται ολοένα και περισσότερες ενδείξεις και αποδείξεις για βλαβερές συνέπειες από τη λεγόμενη «ηλεκτρομαγνητική ρύπανση» Αρχικά πιστευόταν ότι υπάρχουν μόνον θερμικές επιδράσεις, δηλαδή αύξηση της θερμοκρασίας των ιστών του σώματος, αλλά πρόσφατα έχει αποδειχθεί ότι οι μη θερμικές επιδράσεις είναι πιο σημαντικές και επάγουν αλλαγές στη λειτουργία των κυττάρων. Στο εγχειρίδιο αυτό, παρουσιάζονται πληροφορίες για τις ιδιότητες των ακτινοβολιών με ιδιαίτερη έμφαση στην κινητή τηλεφωνία. Παρουσιάζονται με μετρήσεις η ένταση της ακτινοβολίας από τις κεραίες βάσης και από τα κινητά τηλέφωνα και δίνονται οδηγίες για ασφαλή χρήση των κινητών τηλεφώνων, εισάγοντας για πρώτη φορά διεθνώς ειδική «θήκη προστασίας» καθώς και προτάσεις για την τοποθέτηση των κεραιών βάσης για ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στους κατοίκους. Οι πληροφορίες που παρουσιάζονται έχουν προκύψει από τις δραστηριότητες της ερευνητικής μας ομάδας.

  

  Τι είναι και από πού προέρχονται οι ακτινοβολίες;
  

  Η ανάπτυξη της τεχνολογίας των τηλεπικοινωνιών οδήγησε από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα στη δημιουργία των τεχνητών ακτινοβολιών, που περιλαμβάνουν κυρίως ραδιοκύματα με στόχο την ασύρματη επικοινωνία μέχρι την πιο πρόσφατη εξέλιξη της κινητής τηλεφωνίας.

  Πώς λειτουργεί το σύστημα κινητής τηλεφωνίας;

  Αυτό στηρίζεται στην ύπαρξη κεραιών-σταθμών βάσης εγκατεστημένων με μορφή κυψέλης (Εικόνα 1). Οι κεραίες βάσης επικοινωνούν μεταξύ τους δημιουργώντας δίκτυο επικοινωνίας, ενώ παράλληλα μπορούν και διαχειρίζονται τις κλήσεις που λαμβάνουν από τα κινητά τηλέφωνα.

  Κατά συνέπεια , απαιτείται ένα δίκτυο κεραιών χαμηλής έντασης (συνήθως 5 έως 40 βατ), πομπός μαζί με δέκτη υψηλής ευαισθησίας, και ένας φορητός πομποδέκτης δηλαδή το κινητό τηλέφωνο από το οποίο γίνεται η επικοινωνία με άλλο κινητό ή σταθερό τηλέφωνο. Σε κάθε περίπτωση το κινητό τηλέφωνο εκπέμπει ακτινοβολία σε συγκεκριμένη συχνότητα ραδιοκυμάτων (900 εκατ. κύκλους ανά δευτερόλεπτο – vodafone, Tim, η 1800 εκατ. κύκλους ανά δευτερόλεπτα - Q-telecom, cosmote). Η ακτινοβολία αυτή που εκπέμπεται από το κινητό τηλέφωνο (Εικόνα 2) θα πρέπει να γίνει αντιληπτή δηλαδή να την «πιάσει» ένας σταθμός βάσης (οποιοσδήποτε βρίσκεται κοντά). Αυτός με τη σειρά του τη μεταδίδει ακαριαία σε άλλο σταθμό βάσης μέχρι να φτάσει στον καλούμενο αριθμό (κινητού η σταθερού τηλεφώνου). Από εκεί αρχίζει η αντίστροφη πορεία ώστε να απαντηθεί τη κλήση και να αρχίσει η συνομιλία η οποία είναι συνεχής και αμφίδρομη δηλαδή το κινητό του καλούμενου εκπέμπει αντίστοιχα ακτινοβολία, η οποία και συλλαμβάνεται από τον κοντινότερο σταθμό βάσης (κατά προτίμηση, αν και αυτό εξαρτάται από τη θέση του κινητού σε σχέση με τους πλησιέστερους σταθμούς βάσης), κ.ο.κ. μέχρι να καταλήξει στο κινητό του χρήστη που έκανε την κλήση. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται με μεγάλη ταχύτητα (αφού τα ραδιοκύματα αυτά «τρέχουν» με την ταχύτητα του φωτός), μέχρι ένας από τους δύο συνομιλούντες να κλείσει το τηλέφωνό του. Κατά τη διαδικασία αυτή όπως είναι φανερό συμβαίνουν τα εξής: Πρώτον: Η κεραία βάσης εκπέμπει ακτινοβολία οριζοντίως με κατευθυνόμενη δέσμη προς την πλησιέστερη κεραία βάσης η και σε περισσότερες από μία. Δεύτερον: Η κεραία βάσης εκπέμπει μικρότερης ισχύος ακτινοβολία προς το έδαφος ώστε να είναι δυνατή η λήψη του σήματος από το αντίστοιχο κινητό τηλέφωνο του συνδρομητή που καλείται και ο οποίος μπορεί να βρίσκεται στο δρόμο, σε αυτοκίνητο, σε μπαλκόνι, ακόμα και μέσα σε διαμέρισμα ορόφου η και υπογείου, σε κατάστημα, σε οικοδομή κ.λπ. Τρίτον: Το κινητό τηλέφωνο εκπέμπει ακτινοβολία την ώρα της συνομιλίας προς όλες τις κατευθύνσεις ανάλογα με τον τρόπο σχεδίασής του από την αντίστοιχη εταιρεία (βλ. Εικόνα 4), δηλαδή μπορεί να εκπέμπει σφαιρικά από κεραία που προεξέχει, ή, στα κινητά με ενσωματωμένη κεραία, η εκπομπή μπορεί να γίνεται από την πλευρά του ακουστικού δηλαδή προς τον εγκέφαλο του χρήστη, από το πίσω μέρος της συσκευής, από το κάτω μέρος της συσκευής και γενικά από οποιαδήποτε επιφάνεια του κινητού. Ανάλογα μάλιστα με τον τρόπο που ο χρήστης συγκρατεί το κινητό με το χέρι του μπορεί να τροποποιηθεί και η κατεύθυνση της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας. Τέταρτον: η ένταση της ακτινοβολίας που εκπέμπεται από τα σύγχρονα κινητά τηλέφωνα εξαρτάται από δύο παράγοντες. Από την ευκολία λήψης του σήματος που εκπέμπει η «πλησιέστερη» κεραία βάσης (δηλαδή όταν υπάρχει πολύ κοντά κεραία βάσης τότε το κινητό εκπέμπει μικρή ένταση ακτινοβολίας), αλλά και από την ένταση της φωνής.

  Υπάρχουν πολλά είδη μη ιονίζουσών ακτινοβολιών που «κυκλοφορούν» στους χώρους που ζει και εργάζεται ο άνθρωπος;

  Βεβαίως υπάρχουν. Εκτός από την ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων που θα αναλύσουμε διεξοδικά παρακάτω, ο άνθρωπος μπορεί να δέχεται ακτινοβολία από διάφορες πηγές ανάλογα με το χώρο που ζει και εργάζεται, όπως: α) Γραμμές μεταφοράς υψηλής τάσης (συνήθως πάνω από 20.000 βολτ) του ηλεκτρικού ρεύματος της Δ.Ε.Η. από το μαγνητικό και ηλεκτρικό πεδίο των 50 κύκλων ανά δευτερόλεπτο, β) Ασύρματα τηλέφωνα που χρησιμοποιούμε σε σπίτια μας, γ) Ασύρματα δίκτυα επικοινωνίας ηλεκτρονικών υπολογιστών, δ) Ασύρματη (τηλεκατεύθυνση) παιχνιδιών όπως αυτοκινήτων, αεροπλάνων και λοιπών, ε) Φούρνοι μικροκυμάτων οικιακής και επαγγελματικής χρήσης, στ) Ακτινοβολία από τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς οι οποίοι συνήθως βρίσκονται σε λόφους (πάρκα κεραιών) γύρω από τα αστικά κέντρα (π.χ. στην Πανεπιστημιούπολη, η ένταση της ακτινοβολίας στον περιβάλλοντα χώρο προς την πλευρά του Υμηττού έχει μετρηθεί να είναι 3 βολτ ανά μέτρο).

  Είναι επικίνδυνες οι ακτινοβολίες αυτές, δηλαδή οι μη ιονίζουσες και πώς καθορίζονται τα «όρια ασφαλείας»;
  

  

  Με βάση τα επιστημονικά δεδομένα ο «παγκόσμιος οργανισμός υγείας» έχει προτείνει πριν από επτά χρόνια (το 1998) όρια ασφαλείας τα οποία έχει προτείνει για υιοθέτηση από τις χώρες ανά την υφήλιο και τα οποία για τις συχνότητες της κινητής τηλεφωνίας είναι 0,45 και 0,90 mw/cm2 αντίστοιχα για τους 900 και 1.800 ΜHz ή 33 και 45 βολτ ανά μέτρο. Με βάση αυτά τα όρια, κάθε χώρα μπορεί να διαμορφώσει τα δικά της «όρια ασφαλείας». Υπάρχουν χώρες που ακολουθούν τα όρια, όπως έχουν προταθεί, και άλλες χώρες που εφαρμόζουν πολύ αυστηρότερα όρια. Στην Ελλάδα, με την κοινή υπουργική απόφαση του 2000 έχουν θεσπισθεί όρια κατά 20% αυστηρότερα από τα προταθέντα.. Με βάση τα όρια αυτά γίνεται (συνήθως) η τοποθέτηση των κεραιών βάσης.

  Είναι πράγματι ασφαλής η έκθεση του πληθυσμού σε εντάσεις εντός των «ορίων ασφαλείας»;

  Αν η απάντηση ήταν ναι, τότε όλες οι χώρες θα είχαν υιοθετήσει τα «όρια ασφαλείας» και θα είχε σταματήσει κάθε έρευνα. Αν η απάντηση ήταν όχι, τότε όλες οι χώρες θα είχαν θεσπίσει πολύ αυστηρά όρια μέχρι να διαλευκανθεί το όλο ζήτημα επιστημονικά. Η επιστημονική κοινότητα (με επιδημιολογικές μελέτες, μελέτες σε κύτταρα και πειραματόζωα), είναι διχασμένη ως προς την επικινδυνότητα και αυτό γιατί οι μισές έρευνες δείχνουν επικινδυνότητα, ενώ οι άλλες μισές δεν δείχνουν κάτι τέτοιο. Η δική μας ερευνητική ομάδα, συντάσσεται μαζί με τους επιστήμονες εκείνους που υποστηρίζουν ότι τα προταθέντα από το 1998 όρια ασφαλείας δεν παρέχουν ασφάλεια από τις ακτινοβολίες της κινητής τηλεφωνίας (και όχι μόνο) στην υγεία του ανθρώπου. Τη θέση μας αυτή στηρίζουμε στα ακόλουθα:

  Πρώτον: Η συγκεκριμένη μη ιονίζουσα ακτινοβολία είναι τεχνητή και δεν υπήρχε κατά τη διάρκεια της εξέλιξης των ειδών στον πλανήτη μας. Κατά συνέπεια οι οργανισμοί δεν είχαν την ευκαιρία να αναπτύξουν κάποιο μηχανισμό άμυνας όπως π.χ. έχει συμβεί με την υπεριώδη ακτινοβολία (η οποία προέρχεται από τον ήλιο) όπου η σύνθεση μελανίνης από τα κύτταρα της επιδερμίδας προστατεύει στη συνέχεια από τη διείσδυσή της στα βαθύτερα στρώματα όπου και θα ήταν επικίνδυνη.

  Δεύτερον: Τα προταθέντα από τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας «όρια ασφαλείας», έχουν καθορισθεί με κριτήρια την αύξηση της θερμοκρασίας των κυττάρων που δέχονται την ακτινοβολία. Αυτή λέγεται και θερμική επίδραση. Σταδιακά όμως, οι πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει πως οι μη θερμικές επιπτώσεις, δηλαδή αυτές που προκαλούνται από ένταση της ακτινοβολίας κάτω από τα «όρια ασφαλείας», είναι πολύ σοβαρές. Αν και, τέτοιες επιπτώσεις στον άνθρωπο είναι πολύ δύσκολο να αποδειχθούν, εντούτοις μελέτες επιδημιολογικές και πειραματικές σε κύτταρα και σε πειραματόζωα συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι η ένταση της ακτινοβολίας κινητής τηλεφωνίας κάτω από ο τα όρια ασφαλείας, προερχόμενες είτε από κεραίες βάσης είτε από τη χρήση των κινητών τηλεφώνων είναι επιβλαβής, με συμπτώματα όπως: πονοκέφαλοι, κόπωση, προσωρινή απώλεια μνήμης, κ.λπ. μέχρι και καλοήθη καρκίνο του ακουστικού νεύρου (σε χρήστες κινητών τηλεφώνων με παρατεταμένη χρήση). Ειδικά για τις γραμμές μεταφοράς υψηλής τάσης έχει παρατηρηθεί πώς σε κοντινή απόσταση προκαλείται παιδική λευχαιμία και πάλι σε ένταση πεδίου κάτω από τα όρια ασφαλείας.

  Τρίτον: Πειράματα σε πειραματόζωα (ποντίκια, έντομα κ.λπ.) και σε κυτταροκαλλιέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί και από τη δική μας ερευνητική ομάδα (Εικόνα3) έχουν δείξει αλλαγές συμπεριφοράς, μορφολογικές αλλοιώσεις του εγκεφάλου, μείωση γονιμότητας, κ.λπ.). μέχρι και θραύση του μορίου του DNA (δημοσίευση Μάιος 2005).

  Τέταρτον: Ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας σε διεθνές συνέδριο που πραγματοποίησε για τις επιπτώσεις των μη ιονιζουσών ακτινοβολιών, στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 2004, διαπίστωσε πως το ζήτημα της επικινδυνότητας χρήζει περαιτέρω έρευνας και καλό θα ήταν να συνεργαστούν επιστήμονες από διάφορες χώρες στις οποίες και ισχύουν διαφορετικά όρια ασφαλείας.

  Άρα, τι τελικά πρέπει να γίνει ώστε ο πληθυσμός να είναι ασφαλής από τη χρήση της κινητής τηλεφωνίας;

  Α) Τοποθέτηση κεραιών βάσης.

  Τη στιγμή που, έστω και αν είναι αμφιλεγόμενες, υπάρχουν επιπτώσεις στην υγεία, η πρότασή μας είναι ότι «θα πρέπει οι κεραίες βάσης να τοποθετούνται έτσι ώστε η ένταση της ακτινοβολίας σε χώρους ανθρώπινης δραστηριότητας (ταράτσες, μπαλκόνια, εσωτερικό οικίας, κ.λπ.) μετά την τοποθέτηση και λειτουργία της κεραίας στη μέγιστη λειτουργική ισχύ της, να είναι πρακτικά ίδια όπως ήταν και πριν εγκατασταθεί η κεραία». Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί σε σχολεία και παιδικούς σταθμούς όπου εκεί πρέπει να ισχύει η μηδενική ισχύς ακτινοβολίας όσο είναι εφικτό, από οποιαδήποτε πηγή. Είναι βέβαια γνωστό ότι μικρό τμήμα του πληθυσμού υπάγεται στην κατηγορία έκθεσης ακτινοβολίας από κεραίες βάσης, αλλά η πολιτεία έχει χρέος να τους προφυλάξει από ενδεχόμενους κινδύνους στην υγεία τους ενσωματώνοντας σχετική διάταξη στο σχέδιο νόμου «περί τηλεπικοινωνιών» που βρίσκεται υπό επεξεργασία για ψήφιση από τη Βουλή των Ελλήνων «Ιούνιος 2005».

  Το πώς θα πραγματοποιηθεί αυτό είναι θέμα των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας που θα πρέπει να επωμισθούν το οποιοδήποτε οικονομικό κόστος, π.χ. εγκαθιστώντας κεραίες μεγαλύτερες ισχύος σε λόφους (εφόσον στην περιοχή δεν υπάρχει πρόσβαση από το κοινό) και κεραίες οι αναμεταδότες χαμηλής ισχύος μέσα στην πόλη, ακόμα ίσως και στις κολόνες φωτισμού των μεγάλων λεωφόρων όπου δεν υπάρχει πάντα μόνιμη διαμονή ανθρώπων. Δεν υποβαθμίζουμε φυσικά με τις προτάσεις μας αυτές το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας στην κοινωνική και οικονομική ζωή του τόπου αλλά και στις περιπτώσεις όπου έχουν σωθεί ανθρώπινες ζωές. Θεωρούμε όμως ότι πρέπει και μπορεί να υπάρξει μέριμνα για την ασφάλεια της υγείας όσων διαμένουν σχετικά κοντά σε κεραίες βάσης.

  

  
  

  
  

  

  Β) Χρήση κινητών τηλεφώνων.

  Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι χρήστες κινητών τηλεφώνων κινδυνεύουν περισσότερο από τους κατοίκους που ζουν κοντά σε κεραίες βάσης. Θα συμφωνούσαμε εάν δεν υπήρχαν οι εξής δύο σημαντικές διαφορές. Πρώτον, ο κάτοικος που είναι σε απόσταση αναπνοής από κεραία βάσης δέχεται την ακτινοβολία μέχρι και είκοσι τέσσερις ώρες το 24ωρο χωρίς δική του επιλογή. Δεύτερον, ο χρήστης κινητού τηλεφώνου επιλέγει πόσο χρόνο θα το χρησιμοποιήσει και επιπλέον υπάρχει τρόπος ελαχιστοποίησης, μέχρι και εκμηδενισμού της επικινδυνότητας όπως περιγράφεται πιο κάτω.
  

  

  Η τιμή SAR (specific absorption rate – ειδικός ρυθμός απορρόφησης) δείχνει πόση μέγιστη ένταση ακτινοβολίας εκπέμπει κάθε κινητό και διαφέρει από μοντέλο σε μοντέλο. Άρα μπορεί κανείς να επιλέξει αγοράζοντας ένα κινητό, αυτό να έχει χαμηλή τιμή SAR, όμως το κινητό αφού εκπέμπει μικτή ακτινοβολία είναι μεν πιο ασφαλές από εκείνο που εκπέμπει μεγαλύτερη, αλλά θα επικοινωνεί με δυσκολία σε απομακρυσμένα σημεία.

  Από πού απορροφάται η ακτινοβολία που εκπέμπει ένα κινητό;

  Εάν το κινητό τοποθετηθεί στο αυτί κατά τη διάρκεια της συνομιλίας τότε μέρος της ακτινοβολίας εισέρχεται στον εγκέφαλο μέχρι να απορροφηθεί τελείως από τα κύτταρα του εγκεφάλου, όπως φαίνεται στην παρακάτω εικόνα. Αν το κινητό το έχομε σε κάποιο σημείο του σώματος, π.χ. τσέπη ή το κρατάμε στα χέρια, τότε επίσης η ακτινοβολία θα απορροφηθεί από τα κύτταρα αρχίζοντας απο την επιδερμίδα και προχωρώντας προς τα μέσα. Οι επιπτώσεις και στις δύο περιπτώσεις εξαρτώνται ανάλογα με το ποιους ιστούς θα προσβάλει η ακτινοβολία, , π.χ. καρδιά, γεννητικά όργανα κ.λ.π. Οι μελέτες που έχουν γίνει σε κύτταρα και σε πειραματόζωα έχουν δείξει ότι οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σοβαρές. Στον άνθρωπο δεν μπορούν να γίνουν πειραματικές μελέτες παρά μόνο σε εγκεφαλογραφήματα και στη ροή του αίματος, που ΄χουν δείξει αλλοιώσεις. Έχουν επίσης αναφερθεί πονοκέφαλοι, κόπωση, έλλειψη συγκέντρωσης, αϋπνίες ως άμεσες επιπτώσεις, ενώ μακροπρόθεσμα έχουν αναφερθεί περιπτώσεις καλοήθους όγκου του ακουστικού νεύρου και πολλές άλλες παθήσεις. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει πως όλοι όσοι χρησιμοποιούν κινητό θα εμφανίσουν κάποιο από τα συμπτώματα αυτά. Το φαινόμενο των επιπτώσεων είναι καθαρά στατιστικό, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλες σχεδόν τις επιπτώσεις από εξωτερικούς-περιβαλλοντικούς παράγοντες στην υγεία του ανθρώπου. Το ζητούμενο είναι να ελαχιστοποιήσουμε τις επιπτώσεις αυτές, όχι καταργώντας τη χρήση του κινητού αλλά χρησιμοποιώντας το όπως περιγράφεται παρακάτω. Με τους τρόπους αυτούς που περιγράφονται θα έχουμε σχεδόν απόλυτη ασφάλεια.

  
  

  

  
  

  
  

  Τρόποι προστασίας από την ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων.

  Με βάση την έρευνα που έχει πραγματοποιηθεί από τη δική μας ερευνητική ομάδα αλλά και πολλές άλλες διεθνώς, προτείνουμε τα παρακάτω για την ελαχιστοποίηση των όποιων επιπτώσεων στην υγεία από τη χρήση των κινητών τηλεφώνων.

  Α) χρησιμοποιούμε το κινητό τηλέφωνο με τον «κλασικό τρόπο» δηλαδή το κινητό στο αυτί μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και για λίγα δευτερόλεπτα. Η διάρκεια σχετίζεται με την ένταση που εκπέμπει το κινητό. Άλλωστε υπάρχει πολύ μεγάλη ετερογένεια μεταξύ διαφορετικών κινητών τηλεφώνων ακόμα και της ίδιας εταιρείας (Εικόνα 4).

  
  

  Β) Προτείνεται σε κάθε επικοινωνία με κινητό τηλέφωνο να χρησιμοποιούνται, το ενσύρματο hands free, ή το ασύρματο blue tooth

  Όπως έχουμε αποδείξει πειραματικά οι επιπτώσεις στα πειραματόζωά μας και στις καλλιέργειες κυττάρων από την ακτινοβολία του hands free και του blue tooth είναι μειωμένες [έως μηδενικές. Άλλωστε, οι μετρήσεις έντασης το υποστηρίζουν αυτό (Εικόνα 5). Όμως το κινητό δεν παύει να λειτουργεί ως πομπός και άρα έχει μεγάλη σημασία η θέση στην οποία τοποθετούμε το κινητό κατά τη διάρκεια της συνομιλίας αυτής. Συνήθως οι χρήστες κινητών τηλεφώνων τοποθετούν το κινητό τους κατά τη διάρκεια της συνομιλίας σε κάποια τσέπη και μάλιστα με τέτοιο προσανατολισμό ώστε η πίσω πλευρά του κινητού ευρίσκεται αντίκρυ στο σώμα – και είναι συνήθως η πλευρά, από την οποία τα περισσότερα κινητά εκπέμπουν τη μέγιστη ένταση ακτινοβολίας (βλέπε εικόνα 3).Στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να έχουμε το κινητό μακριά από το σώμα, τουλάχιστον σαράντα εκατοστά, κάτι το οποίο δεν είναι πάντα εφικτό.

  Γ) Για να επιλυθεί το πρόβλημα αυτό, ο καθηγητής Λουκάς Χ. Μαργαρίτης έχει επινοήσει το σχεδιασμό ειδικής θήκης προστασίας στην οποία τοποθετείται το κινητό όταν χρησιμοποιούμε hands free, ή blue tooth (Εικόνες 6 και 7) την οποία και έχουμε εισηγηθεί στον οργανισμό βιομηχανικής ιδιοκτησίας ως ευρεσιτεχνία. Στη θήκη υπάρχει ενσωματωμένο μεταλλικό υλικό που προστατεύει το σώμα από την ακτινοβολία αφήνοντας την να εξέλθει από την αντίθετη πλευρά ώστε να γίνει η επικοινωνία με το σταθμό βάσης.

  Χρήση του κινητού τηλεφώνου από τα παιδιά.

  Όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω ισχύουν πολύ περισσότερο για τα παιδιά κάθε ηλικίας αφού ο εγκέφαλός τους αλλά και τα υπόλοιπα μέρη του σώματός τους ευρίσκονται σε συνεχή ανάπτυξη. Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν το κινητό στο αυτί παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Το γεγονός επίσης ότι τα κινητά 3ης γενιάς προσφέρουν πολλαπλές υπηρεσίες πολύ πέρα από την απλή συνομιλία, καθιστά τη χρήση κινητών ιδιαίτερα ελκυστική από τα παιδιά αλλά και τους ενηλίκους. Όμως σε παρατεταμένες συνομιλίες όπως και κατά την αποστολή μηνυμάτων και αρχείων πολυμέσων (εικόνων, βίντεο) που γίνεται με εκπομπή ακτινοβολίας, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται hands free ή blue tooth με τον τρόπο που περιγράφηκε πιο πάνω δηλ. με το κινητό μακριά από το σώμα ή μέσα στη θήκη προστασίας. Τα παιδιά θα πρέπει να ενημερωθούν κατάλληλα, πως το κινητό είναι πομπός και συνεπώς εκπέμπει ακτινοβολία αρκετά μεγάλης ισχύος, που μπορεί να φτάσει στο μέγιστο (περίπου 2 βατ) όταν το κινητό έχει χαμηλό σήμα, δηλαδή βρίσκεται σε δυσμενές σημείο, μακριά από κεραία βάσης. Δεν είναι προβλέψιμο τι θα συμβεί σε μεγάλο βάθος χρόνου αν το παιδί χρησιμοποιεί το κινητό πολλές ώρες την ημέρα για να στέλνει μηνύματα και εικόνες ή βίντεο, κρατώντας το στο χέρι ή ακουμπώντας το στο σώμα του. Φυσικά πρέπει να αποφεύγεται τελείως η χρήση του κινητού στο αυτί παρά μόνο για επείγουσες περιπτώσεις και για μικρή διάρκεια (μισό έως ένα λεπτό την ημέρα).

  Χρήση του κινητού τηλεφώνου στο αυτοκίνητο.

  Σε κάθε περίπτωση πρέπει να αποφεύγεται η χρήση του κινητού μέσα στο αυτοκίνητο με τον κλασικό τρόπο. Εκτός του γεγονότος ότι η ακτινοβολία ανακλάται από τα μεταλλικά μέρη και συνεπώς τμήμα της κυκλοφορεί εντός του αυτοκινήτου ακτινοβολώντας τον χρήστη και τους συνεπιβάτες με ένταση που μπορεί να είναι υπολογίσιμη, αποσπάται η προσοχή του οδηγού-χρήστη. Μπορεί όμως το κινητό να χρησιμοποιείται άφοβα (π.χ. για επαγγελματικούς ή άλλους λόγους), με hands free, ή blue tooth, αλλά τοποθετώντας το κινητό μακριά από το σώμα και κοντά σε παράθυρο ώστε να εξέρχεται η ακτινοβολία. Άλλωστε η συνομιλία μέσω hands free ή blue tooth δεν διαφέρει πολύ από τη συνομιλία του οδηγού με τους συνεπιβάτες. Ειδικά για όσους κάνουν μεγάλα ταξίδια και χρειάζεται να χρησιμοποιούν το κινητό για μεγάλη διάρκεια τότε μια καλή λύση είναι η χρησιμοποίηση της «θήκης προστασίας» που αναφέραμε, στερεώνοντάς την είτε στο παρμπρίζ είτε στο παράθυρο, έχοντας την πλευρά εξόδου της ακτινοβολίας προς το τζάμι. Ασφαλής επίσης λύση είναι η τοποθέτηση εξωτερικής κεραίας στο αυτοκίνητο, εφ’ όσον το κινητό έχει τέτοια δυνατότητα. Σχετικά με τους συνεπιβάτες ενός οχήματος (Ι.Χ. λεωφορείου, τραίνου), βέλτιστη λύση αποτελεί η χρήση blue tooth σε συνδυασμό με τη θήκη ασφαλείας με τον τρόπο που αναφέρθηκε.

  ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΩΝ

  Θα πρέπει όλοι μας και ειδικότερα τα παιδιά και οι έφηβοι, να συνηθίσουμε να χρησιμοποιούμε το κινητό τηλέφωνο με τους τρόπους που αναφέραμε δηλαδή με hands free ή blue tooth, έστω και αν έχουμε συνηθίσει διαφορετικά. Παράλληλα δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι κατά τη διάρκεια της συνομιλίας (ή της αποστολής sms, mms, της χρήσης διαδικτύου μέσω του κινητού και σε όποιες άλλες περιπτώσεις το κινητό αποστέλλει δεδομένα) το κινητό εκπέμπει ακτινοβολία και συνεπώς πρέπει να ευρίσκεται μακριά, σε απόσταση τουλάχιστον 40 εκατοστά από οποιοδήποτε σημείο του σώματος, ή μέσα στην ειδική θήκη προστασίας όταν αυτή γίνει εμπορικά διαθέσιμη. Φυσικά όσα αναφέρθηκαν πρέπει να τηρούνται με μέτρο, δεν χρειάζονται υπερβολές και πανικός («παν μέτρον άριστον»). Με βάση τις μετρήσεις και τα πειράματά μας, εκτιμούμε πως μια σύντομη κλήση ή απάντηση σε κλήση, όταν δεν είναι διαθέσιμα hands free ή blue tooth μπορούν να πραγματοποιούνται 2-3 φορές την ημέρα χωρίς πρόβλημα.

  Συνεργάτες: Δρ. Δ. Παναγόπουλος, Δρ. Ι. Π. Τρουγκάκος, Ε. Χαβδούλα, Ε. Πάσιου,

  Α. Βελέντζας, Β. Μπάκου, Α. Σουλάνδρου, Μ. Τριμανδήλη, Γ. Παπαδήμας

  «Εργαστήριο Βιοφυσικής Ακτινοβολιών»

  Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βιολογίας Κυττάρου & Βιοφυσικής ,

  ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

  Περισσότερες πληροφορίες για τα παραπάνω στις ιστοσελίδες μας

  http://multimedia.biol.uoa.gr, [kyttariki.biol.uoa.gr]

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 12.04.2009
• 20:12

  Τα πρώτα κυβερνητικά χυτοσιδηρεία.

   »  Γαία
  "Όλα πήγαιναν κατ' εύχήν. Δουλειές υπήρχαν άφθονες, λεφτά, παράς χρυσός, έπεφτε στο κεμέρι, προνόμια είχαν, τι άλλο ήθελαν; Να όμως πού εκεί περί τό τέλος τού 18ου αιώνα, έπεσε θανατικό. Πανούκλα (πανώλης) φοβερή καί κοφτερή ξαπλώθηκε σ' ολη τήν γύρω περιοχή. Οί άνθρωποι πέθαιναν κατά εκατοντάδες. "Έγινε τόσο κακό μεγάλο, πού υστέρα οί μεταγενέστεροι, τήν εποχή τής άρρώστειας, τής πανούκλας δηλαδή, τήν χρησιμοποιούσαν ώς χρονολογία. Οί παλιές γυναίκες, όπως ή Μπάμπω Καλή, (ή Θεία Καλή), γιαγιά τού μακαρίτη Γιώργη Ν. Βουτσόπουλου, πού πέθανε περίπου εκατό χρονών, έλεγαν γι' αυτή τήν μαύρη πανούκλα ότι οποίον εύρισκε τον κτυπούσε. Μαύριζε καί «πένθησκε», έλεγαν καί σταυροκοπούνταν. Οί νεκροί έμεναν άταφοι, μέσ' στους δρόμους. Πέθανε τότε πολύς κόσμος, κι' όσοι γλύτωσαν τό κατώρθωσαν γιατί πήγαν κι' έζησαν γιά κάμποσο καιρό, ως που νά σταματήση τό θανατικό, στα βουνά. Πράγματι τό κακό σταμάτησε, σάν πάτησε ό 19ος αίώνας.

  Στις αρχές λοιπόν αυτού τού αιώνα, σάν σταμάτησε ή άρρώστεια, κάτι σοβαρό συνέβη στο Σιδηροχώρι. Οί Σαμμακοβΐτες έμαθαν νά κατασκευάζουν ένα είδος χυτοσιδήρου καταλλήλου γιά τηλεβόλα, καθώς καί γιά βλήματα. Αυτό τό έπληροφορήθη ή 'Οθωμανική Κυβέρνησι καί επέβαλε στους ίδιοκτήτας όπως ένα ποσό χυτοσιδήρου, με ώρισμένη τιμή, διατίθεται στό κράτος διά τήν άμυνα του. Πράγματι οί καυτανλήδες κι' οί ιδιοκτήτες τών βιγνών καί τών ρούντιστων συμφώνησαν καί κάθε τόσο έστελναν τηλεβόλα καί τόπια στή Πύλι. Οί ίδιοι οί ιδιοκτήτες πήγαιναν νά εισπράξουν τά χρήματα τους, τό μερίδιο τους, πού τό ώνύμαξαν «μερί».

  Ή Τουρκία βλέπουσα τήν μεγάλη καί προσοδοφόρα δουλειά πού είχαν στά χέρια τους οί Σαμμακοβΐτες απεφάσισε νά βάλη χέρι στά σιδηρομεταλλεία. Μά πώς; Δέν ήθελε νά επέμβη άποτόμως καί νά άρπάξη άπ' τά χέρια τών τεχνιτών, εκείνων πού ήξευραν τήν δουλειά, γιατί έφοβείτο μήπως μετά δέν θά ήθελαν νά εργασθούν γιά λογαριασμό της.Έπρεπε ν'άρχίσουν ήρεμα καί διπλωματικά.. Έτσι λοιπόν τω 1810 έστειλε ή Κυβέρνησις στό Σαμμάκοβο, σάν επιτηρητή τής τάξεως, σάν διοικητή καί, δήθεν, σάν προστάτη άγγελο, τον Χατζή Γιουσούφ Πάσα, έναν άνθρωπο πονηρότατο καί διπλωματικώτατο. Τού ανέθεσε τις διαπραγματεύσεις καί του δωσε άφθονα χρήματα γιά ν' άγοράση γιά λογαριασμό τού κράτους, χωρίς νά φαίνεται βέβαια, οτι δήποτε, βίγνες ντουλάπια, χυτοσιδηρεία κ.τ.λ. Πράγματι ο Γιουσούφ Πάσας κατώρθωσε ν' άγοράση κάμποσα «ότζάκια» καί νά κατασκευαση δικά του, δηλαδή γιά τό κράτος, χυτοσιδηρεία στό Μαυροτζά καί στον Κιρχανέ, οπού κατασκεύαζαν μόνο τηλεβόλα καί βλήματα τηλεβόλων. Γιά νά γίνή δέ πιο συστηματική εργασία, κουβάλησε μεταλλουργούς άπ' τήν Ευρώπη για νά χτίσουν εργοστάσια μεγάλα, έχοντας ως πρότυπα τά Ευρωπαϊκά, που θα δούλευαν με τά τελευταία, τότε, συστήματα. Είχε βάλει αρχή για τήν' κατασκευή τών μεγάλων ότζακιών πού Τουρκικά τά έλεγαν Ντοκιούμ Χανέ ('Εργαστήρια χυτού σιδήρου). Αυτή ή κατασκευή γινόταν σε μισή ώρα ανατολικά από τό Σαμμάκοβο. Παρ' όλες αυτές τις ενέργειες τού Γιουσούφ. καί παρ' ολη τήν Ίδρυσι κι' άλλων εργοστασίων, οί δουλειές δεν σταμάτησαν, μήτε έκοψαν τά κέρδη, διότι ήτο τόση μεγάλη ή ξήτησις κι' ή κατανάλωσις πού δεν προλάμβαναν. Ύπήρχε δουλειά γιά όλους.

  Έξέγερσις τών εργατών τών σιδηρομεταλλείων. Κοινωνική έπανάστασις.

  Θά είχαν περάσει περίπου δέκα χρόνια από τότε πού ήλθε ό Γιουσούφ Πασάς κι' είχε κατωρθώσει νά κάμη τά περισσότερα «ότζάκια» κρατικά, όταν συνέβη ενα έπεισόδιον, πού συνετάράξε τότε όλόκληρον τήν περιφέρεια Σαράντα 'Εκκλησιών, ώστε ή άπήχησίς του νά φθάση καί μέχρι τών ήμερων μας μέσα στή φράσι (πού έλέγετο έπι εντόνων κομματικών διενέξεων διότι οί Θράκες φανατίζονται υπέρ τό δέον στά κομματικά) : «Θά το κάνουμε Σαμμακοβλίδικο» (θ' άλληλοσφαγούμε δηλαδή). Τά κρατικά πλέον εργοστάσια τού σιδήρου διεχειρίζοντο οικονομικώς από τήν Τουρκικήν Κυβέρνησιν, ή οποία κάθε εβδομάδα έστελνε από τήν Κωνσταντινούπολι τά περίφημα κυβερνητικά πουγγιά, (σακκούλια πλήρη νομισμάτων), διά τήν πληρωμήν τών εργατών τών κρατικών «ότζακιών». Τήν διοίκησι όμως καί τήν τεχνική έπίβλεψι τών εργατών είχον αναθέσει στους προύχοντας τού Σαμμακοβίου, οί όποιοι έγνώριζον πρόσωπα καί πράγματα καί θά μπορούσαν οπωσδήποτε νά πετύχουν περισσότερα παρ' οτι οί Τούρκοι. Βεβαίος ή γενική εποπτεία έγίνετο άπό τον Τούρκο Πασά, όμως σπουδαιότατον ρόλον έπαιζαν κι' οί τσορμπατζήδες. Στην αρχή, όταν τους ανέθεσαν νά διαχειρίζωνται καί τά κυβερνητικά πουγγιά, έπλήρωναν τό αναλογούν είς τους έργάτας. Τόσο χρήμα όμως πού περνούσε κάθε εβδομάδα από τά χέρια τους, άρχισε νά τους κάμνη διαφορετικούς, νά τους σκληραίνη τήν καρδιά.. Με τήν πάροδο δε τού χρόνου έπαυσαν νά έχουν καν καρδιά και στή θέσι. της έτοποθέτησαν ενα πουγγί, ενα πουγγί αχόρταγο. "Αρχισαν νά κατατρώγουν τό δίκιο τού λαού, ό οποίος διετέλει σχεδόν έν δουλοπαροικία. "Επαυσαν να πληρώνουν τους έργάτας όπως έπρεπε, κάθε έβδομάδα, άλλα αραιά καί πού έδιδαν ψυχία. Οί ίδιοι δέ, ώς επίσημοι διαχείρισταί, διεμοιράζοντο μεταξύ τον τά χρήματα πού περιείχαν τά εβδομαδιαία πουγγιά. Έάν δε κάποιος εργάτης διεμαρτύρετο, τότε υπήρχαν κι' οί μπράβοι (θεματοφύλακες) τών τσορμπατζήδων, πού έδερναν ανηλεώς πάντα ' παραπονούμενον καί διαιμάρτυρόμενον.

  Κατά τής αδικίας αυτής εξηγέρθη τότε καταγανακτησμένος ο λαοφιλής προύχων τού Σαμμακοβίου Μπαμπάκογλους (υιός τού Βαμβάκη, Θανάσης πιθανώς τό όνομα). Αυτός διέθετε ισχυρά μέσα στην Κωνσταντινούπολη καί κατώρθωσε ν' αποσπάση τήν διαχείριση από τά χέρια τών αχόρταγων σφετεριστών καί να διορισθή αυτός μόνος Κυβερνητικός αντιπρόσωπος καί διαχειριστής, βοηθούμενος κι' από τους δύο υιούς του τον Νικολάκην καί τον Εύστάθιον (Στάθη). 'Αμέσως τά πράγματα τακτοποιήθησαν, οι μισθοί τών εργατών εδίδοντο τακτικά καί ή αδικία κατά κάποιο τρόπο έπαυσε νά υφίσταται εις βάρος τών εργατών. "Ομως οι αντίπαλοι έλύσσαξαν από τό κακό τους καί τό κοινό συμφέρον τους συνήνωσε. Συνησπίσθησαν λοιπόν τότε εναντίον τοϋ Μπαμπάκογλου καί διά πλουσίων! χρηματικών μέσων καί δωροδοκιών, αλλά καί συκοφαντικών ενεργειών, ότι τάχα ό υίός του Νικολάκης καθώς καί αυτός ήτο μεμυημένος σέ εθνικά κινήματα (Φιλική Εταιρία) — ας μη ξεχνάμε οτι ευρισκόμεθα εις τάς παραμονάς τής Έλλ. Επαναστάσεως — κατοίρθωσαν νά επιτύχουν τήν εκδοσι Σουλτανικού Ίραδέ (υψηλής διαταγής) διά του οποίου ό μέν πατήρ κατεδικάζετο εις άειφυγίαν (σουργκιούν, όηλαδή νά μή δύναται νά σταθή εις ένα τόπο έπι πολύ) καί απασα ή περιουσία του έδημεύετο, οι δε υιοί του Νικολάκης καί Στάθης έχαρακτηρίζοντο ώς ύποπτοι. (Ό Γέρων Μπαμπάκογλου είχε καί τρίτον υίόν, τόν Βαμβάκην, ό όποιος ήτο εις άκρον νομοταγής καί ουδόλως έγίνετο νύξις περί αύτοϋ εις τόν ίραδέ) καί τους άπηγορεύετο τού λοιπού οιαδήποτε άνάμιξις εις τά κοινά. "Ετσι λοιπόν ό Μπαμπάκογλου απήλθε εις τους 'Αγίους Τόπους οπού περιεθλήθη τό μοναχικόν ένδυμα. Εκεί δε απέθανε βραδύτερον. Εις τους Αγίους τόπους φαίνεται ότι τόν επεσκέφθησαν ενωρίς καί οί δυο υίοί του, έξ ου καί τό όνομα Χατζηνικολάκης καί Χατζηστάθης(1).

  Τά κυβερνητικά πουγγιά έν τω μεταξύ περιήλθαν πάλι στα χέρια τών τσορμπατζήδων, οι όποιοι έπανέφερον τήν ιδίαν τακτικήν, κατατρώγοντες τό δίκιο καί καταπιέζοντες τους έργάτας. Μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα ή δυσφορία τού λαού ένετάθη κατά τών κακών αρχόντων. Έσχηματίσθη, τρόπον τινά, τό κόμμα τών δυσφορούντων. Έπι κεφαλής ετέθη τότε ό Χατζηνικολάκης, ό όποιος έπνεε, επιπροσθέτως, μένεα κατά τών τσορμπατζήδων, διότι υπήρξαν ή αιτία τής έρημώσεως τής οικογενείας του. Έν τω μεταξύ ή καταπίεσις έφθασε στο άπροχώρητον. Περιώρισαν τά μεροκάματα και έχρησιμοποίουν βία με τους μπράβους τους, οί όποιοι έκτυπούσαν μέχρι αίματος καθένα πού διεμαρτύρετο. Ή συμπεριφορά αυτή ταίριαζε πιο πολύ σέ σκλάβους παρά σ' ελευθέρους έργάτας. Δεν βαστούσαν πιά. Κάτι έπρεπε νά κάμουν. Τότε βρέθηκε στή μέση ό Χατζηνικολάκης. Ξεσήκωσε τά πνεύματα τών εργατών και κατώρθωσε ν' αποφασίσουν νά επαναστατήσουν κατά τών προυχόντων. Σε μιά συγκέντρωσι μυστική πού έγινε τότε ό Χατζηνικολάκης μαζί με τον αδελφό του Χατζηστάθη, έριξαν τήν ιδέα, νά σφάξουν αυτούς τους άρπαγες κι' αχόρταγους γιά νά γλυτώσουν μιά καί καλή. Άν σκότωναν αυτούς μόνο, θα καταλάβαινε ή Τουρκική Διοίκησις πώς τό πράγμα ήταν εσωτερικό καί δεν θά πολυανακατευόταν. "Ύστερα και τά δικαστήρια κι' οί ανακριτές δέν ήταν κοντά, μά στην 'Αγχίαλο, τρέχα γύρευε. Μήτε πού θά τόπερναν χαμπάρι, αν σκοτώθηκαν μερικά ανικανοποίητα πουγγιά, γιατί αυτούς πού απεφάσισαν νά καθαρίσουν γιά νά ξεβρωμίση ό τόπος, δέν είχαν καρδιά, παρά ενα πουγγί στή θέσι της. Πότε όμως θάκαναν τό ξεκαθάρισμα ώστε νά μή ξεφύγη κανείς; Απεφάσισαν νά κάμουν αυτό πού έσκέφθηκαν μιά Κυριακή, όπου όλοι οί προύχοντες θά πήγαιναν στην εκκλησία νά προσευχηθούν, οί υποκριτές. Τό όρμητήριον τών στασιαστών τής πρώτης αυτής κοινωνικής επαναστάσεως εις τήν Θράκην υπήρξε ο "Αγιος Θανάσης, παρεκκλήσιον, πλησίον δασώδους χαράδρας, εις άπόστασιν μιας περίπου ώρας από τής πόλεως εκ τής όποιας καί φαίνεται, δεξιά τω κατερχόμενα τήν έκ Σκεπαστού πρός Σαμμάκοβον όδόν. Κατά τήν ορισθείσα Κυριακή, μετά τό πρώτο Ευαγγέλιο (τό Έωθινόν), χίμηξαν ό Χατζηνικολάκης κι' ό Χατζηστάθης, μαζί με εκατόν πενήντα εργάτες καί περικύκλωσαν τήν εκκλησία, νομίζοντες οτι τό Ευαγγέλιο, τό όποιον είχε άπαγγελθή, ήταν τό τής λειτουργίας. Ό Χατζηνικολάκης εισήλθε εις τον ναόν, με γυμνό χατζάρι (2) καί έσφαξε ιδιοχείρως εις τον Νάρθηκα τής 'Εκκλησίας 6 ή 7 από τούς κυριωτέρους προύχοντας τού Σαμμακοβίου. Έν τω μεταξύ πάνω στον γυναικωνίτη, έγινε κάποια φασαρία. Εκεί έτρεξε ό Χατζηστάθης καί συνέλαβε ακόμα ενα προύχοντα, ό όποιος είχε καταφύγει στον γυναικωνίτη διά νά σωθή. Έσύρθη εις τον τραγικον Νάρθηκα και έξετελέσθη.

  Άργότερον, έγινε γνοστόν ότι εις τον γυναικωνίτη έκρύβη καί έτερος

  προύχων, ό οποίος όμως έπρόλαβε νά περιτυλιχθή το σάλι (ποδήρες μεταξωτών περικόλυμμα), τό οποίον απέσπασε από τους ώμους κάποιας γυναίκας καί ετσι κατώρθωσε νά διαφυγή καί νά σοθή απ' τό μαχαίρι τού Χατζηστάθη. Επίσης καθ' ην στιγμήν έγίνετο τό μπλόκο έφθαναν στην εκκλησία καί δύο άλλοι τσορμπατζήδες, οί όποιοι έσφάγησαν κι' αυτοί ανηλεώς.

  Τό τέλος τών αρχηγών τού κινήματος υπήρξε εξ ίσου τραγικον και φοβερόν. Άναθαρρήσαντες εκ τής μή συλλήψεως των οί δυο αδελφοί, με τά από τρία χρόνια άρχισαν νά έπανεμφανίζωνται, όποτε ό μέν Χατξηστάθης συνελήφθη πρώτος καί έκαρατομήθη, έν Άδριανουπόλει πιθανώς.

  Ό δε καθαυτό αρχηγός, ό Χατξηνικολάκης, περιεφέρετο καί μετατοπίζετο

  διαρκώς απ' τό Σαμμάκοβο στο Σκοπό καί αντίστροφους, έν καιρώ νυκτός

  καί διά μέσου δασωδών καί απόκρημνων περιοχών, κρυπτόμενος πότε κοντά στην αδελφή του "Άννα, ή οποία εύρίσκετο στο Σκοπό "καί πότε στην αδελφή του Σάρρα στο Σαμμάκοβο. 'Ητο συνεχώς καί αδιαλείπτως πάνοπλος. Συνελήφθη, δε επιτέλους μέσα στο Σαμμάκοβο δι' απάτης νύκτα, προδοθείς υπό τού αναδόχου του (νουνού). "Ηχθη δέσμιος υπό τών Τούρκων ζαπτιέδων εις Σαράντα 'Εκκλησίας (κατ' άλλους εις Άγχίαλον, Άχελό- Μπουργκάζ) εκείθεν δε εις Φιλιππούπολιν, εδραν τότε τού Κακουργοδικείου Θράκης. Εκεί έδικάσθη καί κατεδικάσθη είς θάνατον. Έκρεμάσθη κατακέφαλα (με τό κεφάλι πρός τά κάτω). Περί τού Χατζηστάθη λέγεται ότι μετά τήν καρατόμησί του ευρέθησαν άχωρίστως συνεσφιγμένα τά άκρα τών τριών δακτύλων του της δεξιάς χειρός. Φαίνεται τήν τελευταία στιγμή έδοκίμασε νά κάμη τό σημεϊον τού σταυρού, οπότε επεσεν άποτόμως έπι τοϋ τραχήλου του ό πέλεκυς τού δημίου. Τοιαύτη υπήρξεν ή τραγική κατακλείς. Τό παράδειγμα τών αδελφών Γράκχων τής Ρωμαϊκής ιστορίας δεν έπαυσε φαίνεται, διά μέσου τών αιώνων, νά εύρίσκη μιμημητάς.(3)

  Είπαμε πάρα πάνω ποια ήτο ή συμπεριφορά τών ιδιοκτητών ή οποία καί πάλιν άρχιζε να εμφανίζεται. Τότε πάλι βρέθηκε ο Νικόλτσος, ένας παλλίκαρος μέχρι κει πάνω, άριστος σιδηρουργός, πού ξεσήκωσε τά πνεύματα τών εργατών. Πρόσφατη ήταν ακόμη ή Ελληνική Έπανάστασι, στη Μολδοβλαχία καί τήν Πελοπόννησο,

  κι' ήταν αρκετά σκυλιασμένοι οί Τούρκοι, επειδή, εδώ και ολίγα χρόνια τό κίνημα τών Ελλήνων είχε πλέον πετύχει, παρ' όλες τής ενέργειες τους. "Επρεπε τώρα νά προσέξουν. Δεν έπρεπε ν' ανακατευθούν όλοι οί εργάτες, εξ άλλου ήσαν τόσοι πολλοί. Λίγοι χρειάζονταν, μα ψυχωμένοι γιά νά φέρουν σε πέρας τήν δουλειά. .Ή σκέψις καί ή γνώσις τους ώδήγησε τήν μέρα τής Παναγίας, τό Δεκαπενταύγουστο, αυτή τή φορά οπόυ όλοι οί προύχοντες, θά πήγαιναν, ως συνήθως στην εκκλησία. Τώρα δεν έμενε παρά νά διάλεξη ό αρχηγός, ο Νικόλτσος δηλαδή, τους βοηθούς του, τά παλληκάρια πού θά έκαναν μαζί του τήν έκκαθάρισι. "Επρεπε νά είναι ψυχωμένοι και ατρόμητοι. Για νά βρή ό Νικόλτσος αυτούς πού γύρευε, σκαρφίστηκε ενα κόλπο. Μάζεψε 20 -30 παλληκάρια, εργάτες όλοι, και τήν παραμονή τής γιορτής, ή ήμερα τής επιχειρήσεως είχε κρατηθη μυστική, τους πήρε καί τους πήγε εξω, στά χαλάσματα τού χωριού πού βρισκόταν στον Προφήτη 'Ηλία. Εκεί τους έβαλε και κάθισαν κάτω, γύρω - γύρω, καί στή μέση έβαλε ενα σινιάκο, (μέτρο βάρους γιά τά γεννήματα) γεμάτο μπαρούτι. "Ολοι τριγύρω κοίταζαν περίεργα και λίγο φοβισμένα. Τί είχε στο μυαλό του αυτός ο δαιμόνιος αγριάνθρωπος; Αυτός ήσυχα - ήσυχα τράβηξε απ τον κόρφο του ενα σπαρματσέτο τ' άναψε καί τόμπηξε μέσα στο μπαρούτι. Τό κερί άρχισε νά καίγεται καί νά κατεβαίνη. Έν τω μεταξύ έβγαλε κι' ενα φλασκάκι με. κόκκινο κρασί καί κάμποσες κούπες απ' τά σακούλια τού αλόγου του, σέρβιρε τό κρασί καί τό πρόσφερε. Τρώγοντας δε ψητά καί πίνοντας κατέστρωναν τό φοβερό σχέδιο τής σφαγής τών αρχόντων. Τό κερί ελυονε. Η φλόγα κατέβαινε κι' όσο κατέβαινε, οί λυπόψυχοι, πού δεν τό καλόβλεπαν αυτό, εύρισκαν προφάσεις καί έφευγαν. Ό Νικόλτσος έβλεπε πού έφευγαν μά δεν τους κοίταζε, μήτε τους έλεγε τίποτε. Σάν έφθασε τό κερί στο πάχος μιας δεκάρας κι' ή φλόγα μόλις είχε φθάσει ενα πόντο πάνω από τό μπαρούτι, άπλοσε τή χέρα του ο αρχηγός κι' έβγαλε τό απολειφάδι τού κεριού σβυσμένο. Γύρο του μόνο πέντε άτομα είχαν μείνει οί Πατριάδες, Βρουλελήδες καί ο Παν. Γούρναρης, μά τώρα ήξερε ότι αυτοί ήσαν σίγουροι, τό θάρρος τους. είχε δοκιμασθή καί τους λέγει με τή βροντερή φωνή του: «'Εμείς οί πέντε θά τελειώσουμε τή δουλειά».

  Εφοδιάσθηκαν λοιπόν μέ όπλα καί διαλύθηκαν, τήν άλλη μέρα τό πρωί τής γιορτής μαζεύτηκαν σ' ενα καθορισμένο σημείο, εξω απ' τό χωριό, καί περίμεναν τώρα να μαζευθούν στην εκκλησιά τά θύματα. Σάν πέρασε κάμποση ώρα έστειλαν ενα σύντροφο τους, τον Καλλογιάννη Όργαζλή, νά κατόπτευση στην εκκλησία, να δη πού έφθασε ή λειτουργία κι' άν είχαν έλθει τ' αφεντικά. Αυτός μόλις έφθασε στην εκκλησία, άκουσε τον παπά ν' απαγγέλλε τό Ευαγγέλιο, και επειδή ήξερε ότι ή λειτουργία σάν έφθασε σ' αυτό τό σημείο, όλοι έπρεπε νά είναι εκεί, χωρίς καν νά είσέλθη μέσα γύρισε καί ειδοποίησε ότι έφθασε ή ώρα γιά δράσι. Μά τό Ευαγγέλιο, πού άκουσε, χωρίς νά έννοήση ό Καλογιάννης, ήταν τό πρώτο, τού όρθρου, καί μόνο δυό απ' τ' αφεντικά είχαν προσέλθει στη λειτουργία. Ό Νικόλτσος τότε μαζί με τά πέντε παλληκάρια του περικύκλωσαν αμέσως τό Ναό. Ό Νικόλτσος μέ τήν πιστόλα στο χέρι. ώρμησε μέσα, μά μόνο ενα άνεκάλυψε αμέσος.

  Έν τω μεταξύ στο γυναικωνίτη έγινε μιά μικροφασαρία, ή προσοχή τού Νικόλτσου στράφηκε κατά κει. 'Ανέβηκε γρήγορα καί ανάμεσα στις γυναίκες καί στις γρηές, ντυμένο μέ γυναικεία ρούχα ανεκάλυψε άλλον ενα, τον έσυρε κι' αυτόν έξω στον νάρθηκα καί μαζί μέ τον άλλον τους κατέσφαξαν. 'Εκείνη τή στιγμή διήρχετο αμέριμνα ενα δωδεκαετές αγοράκι, ό Νικ. Τερζής, ερχόμενο εκ Τρουλιάς. Κρατούσε ενα πετεινό προοριζόμενο γιά τον προύχοντα (τσορμπατζή). Μη γνωρίζον οτι έγινε σφαγή κατά τό πέρασμα του από τό καμπαναριό, ό αρχηγός τό έγνώρισεν (ήσαν συνεργάτες μέ τον πατέρα του) και τό ερωτά: (Μπρε παιδίμ' Νικολή πού τον πάς τό πετνό; «Νά δώκε με ντόνε ο άφέντις μου (πατέρας) νά τόνε πάγω στό τσορμπατζή». Έν τω μεταξύ ό έν λόγω τσορμπατζής εκείτο σκεπασμένος κάτω μέσα σέ λίμνη αίματος. Ό αρχηγός τού κινήματος αγριεμένος από έκδικητικόν μένος, πήρε τον πετεινό από τό παιδί, ξεσκέπασε τό παλτό, μέ τό όποιο ήτο σκεπασμένος ό σφαγιασθείς κι' εβαλλε τό κεφάλι τού ζώντος πετεινού στό στόμα τού προύχοντος φωνάζοντας «Νά φάγε τώρα».

  Τό παίδι μόλις είδε τό ακέφαλο κορμί μέσα στά αίματα έταράχθη σέ τέτοιο βαθμό ώστε νά τρέμη τό κεφάλι του είς ολη του τή ζωή, (σαλιντσάκι). Ήρχετο τακτικά εκ Τρουλιάς στό Σαμμάκοβο κι' αγόραζε τό φημισμένο κρασί «πλύνο» καί όλοι τό ήξευραν ότι έπαθε αυτή τή ζημία έκ τού επεισοδίου αυτού.

  Λόγω τής σφαγής αυτής έγινε άναστάτωσις. Ή είδησης ξαπλώθηκε αμέσως.

  Τ' αφεντικά σάν τόμαθαν κρύφτηκαν, οί χωρικοί πού δέν ήξεραν τί γίνεται, άρχισαν νά πυροβολούν. Ό διοικητής τής χωροφυλακής έτρεξε νά ίδή τί συμβαίνει, αλλά πριν φθάσει στην εκκλησία δέχθηκε μιά σφαίρα κατάστηθα. Ό Καλογιάννης, φημισμένος γιά τήν σκοπευτική του δεινότητα, πάνω στό ξάναμμά του, είχε πυροβολήσει. Γυρίζει ο Νικόλτσος νά ιδή καί θωρεί τον Ζαπτιέ νά τρεκλίζτι. Κατάλαβε αμέσως καί λέγει στον Καλογιάννη. «Τέπκες βρέγ;» (τί έκανες;) Καί κείνος έδωκε τήν άπάντησι.—Πάγ' αυτός πάγ' τ' νέφαγετ' κουκουζέλα. (Πάει αύτός, πάει τήν έφαγε τήν σφαίρα).

  Ό Ζαπτιές τρέκλισε λίγο ακόμα, προσπάθησε να σταθη, όμως έπεσε κάτω νεκρός.

  Ή άπόστασι από το καμπαναριό μέχρι τού Κασίμη, οπόθεν ήρχετο ό Ζαπτιές, είναι περίπου 150 βήματα. Ό Ζαπτιές έγύρισεν οπίσω έβάδισε μέχρι τη κατοικία του (σπίτι Τακιού Τώρη λεγόμενο). Μπαίνοντας στή θύρα έπεσε καί έξέπνευσεν. Στο κατώφλι, έλεγαν τότε οι Σαμμακοβίτικες γλώσσες, ότι είχεν 1 τσουκάλι λίρες χρυσές, τις οποίες ηύρεν ό Τώρης και μετά έγινε Τώραρος.

  Τό σουλτάτο αυτό (όπλο) τό άγόρασεν αργότερα άπο δημοπρασία ό Γ. Βουτσάς για 90 γρόσια καί 1 κιλό σιτάρι καί τό είχεν ως κειμήλιον, τό κρατούσε δε έπειτα ό υίός του Κωνσταντίνος Βουτσόπουλος (συνεργάτης τού βιβλίου) μέχρι τό 1914, μεταβαίνων τακτικά εις κυνήγιον. Έφημίζετο διά τήν εύθυβολίαν του πλην κατόπιν διαταγής τού περιβόητου Χαμντή περί παραδόσεως όπλων τό παρέδωσεν εις αυτόν τω 1914.

  Τό επεισόδιο αυτό έκανε μεγάλη αίσθηση σ' όλους, μά πιο πολύ στή Κυβέρνησι, πού βρήκε τήν αφορμή πού γύρευε γιά νά βάλη χέρι στά σιδηρομεταλλεία. "Εστειλε λοιπόν αμέσως ένα δραστήριο άνθρωπο, τον Ταχήρ Πασά γιά νά έπιβάλη τήν τάξι. Ή περίοδος τής διοικήσεοος αυτού τού Πασά, ήταν καί περίοδος ακμής τού Σαμμακοβίου. Κατά τήν άφιξιν τού Ταχήρ Πάσα, κατόπιν διαταγής τού Σουλτάνου πρός τον οίκουμενικόν Πατριάρχην, ήρχετο καί ο τότε Μητροπολίτης (Βιζύης, Μήδειας καί Σαμμακοβίου) όπως παραστή εις τήν δίκην τών συλληφθέντων, ως καί επτά προυχόντων. Κατόπιν εξονυχιστικών ανακρίσεων κατεδικάσθησαν εις τόν δι' αγχόνης θάνατον ό αρχηγός Νικύλτσος καί ο Παναγ. Όργαζλής (ή Παν. Γούρναρης) οί οποίοι καί έξετελέσθησαν εις τό Άλούλιον τών «οτζακιών», «Νικόλτσο» καλούμενον, όπου καί εξετέθησαν πρός παραδειγματισμόν.

  Ταυτόχρονα όμως τό δικαστήριον κατεδίκασεν καί επτά τσορμπατζήδες εις τόν δι' αγχόνης θάνατον. "Οταν ήκουσεν καί αυτήν τήν καταδίκην ό παριστάμενος Μητροπολίτης, λέγεται μετ' επιτάσεως υπό τών γεροντότερων Σαμμακοβιτών, ότι έσκυψε καί ήσπάσθη τήν «σκούτα» τού έπανωφορίου τού Πασά (υπέρτατη τιμή) λέγοντας τά έξης παρακλητικά λόγια: «Πασά μου μή τους εκτελείς, Μετανοούν καί εις τό έξης θα είναι χρήσιμοι καί σε σας καί στή μεγάλη έπιχείρησί σας». Πράγματι, ή παράκλησης αυτή είσηκούσθη, έκάμφθη ο Πασάς, έματαιώθη ό δι' αγχόνης θάνατος καί άνέλαβον ύπηρεσίαν, μισθοδοτούμενοι άδρώς ώς διερμηνείς καί «καυτανλήδες» διαδραματίσαντες σπουδαίων ρόλον κατά τήν χρυσήν έποχήν ακμής τών μεταλλείων Σαμμακοβίου.

  
  

  1. 'Ολόκληρος ή περί τής εξεγέρσεως τών έργατών Ιστορία βασίζεται επάνω εις τάς παιδικάς αναμνήσεις του .κ. Ν. Κωνσταντοπούλου, όστις ήκουσε πράντα τά άνωττέρω εκ στόματος ττης μητρός του, ή όποία ήτο απευθείας εγγονή της άδελφης του Χατζηνικολάκη "Αννας. Μέχρι δε τού 1915 έσώζετο είς τήν πατρική, οικία εις τήν κωιμόπολιν Σκοπός, μία μεγάλη κινητή εικών εκ «Ιερουσαλήμ» (έτσι έλέγετο), επί τής όποίας ήσαν εικονογραφημενα τά κυριώτερα επεισόδια έκ τής Κ. Διαθήκης, καθώς, έπίσης ό Άδης, ή Δευτέρα. Παρουσία κ. ά. Εις τήν κάτω δέ πρός τα δεξιά γωνίαν τής εικονογραφίας ύπήρχε χωρισμένον διά λευκών γραμμών μι¬κρόν τετράγωνον, εντός του όποίου ύπήρχε «κάτησχνος καί κατάλευκος ρασοφόρος γερων, με τόν καλογηρικόν σκούφον έπι τής κεφαλής καί τάς χείρας ανοιγμένος εις δέησιν. Αυτός πρέττει νά ήτο ό Μπαμπάκογλου, ώς μοναχός. Παραπλεύρως δε με κεφαλαία βυζαντινά γράμματα ύπηρχε επιγραφή λέγουσα. «Δώρον είς τόν άγαπητόν μου οιόν Βαμβάκην — 1820». Ή είκών αύτή είχαι δοθή ώς προικώον δώρων, είς τήν πρώτην θηγατέρα του Μπαμπάκογλου "Αννα:. Έπίσης άλλαι δύο παρόμοια! ει¬κόνες, προοριζόμενα, διά τους δυο άλλους οιούς εδόθησαν ή μέν μία είς τήν δευτεραν άδελφήν Σάρραν, σύζυγον τού Σαμμιακοβίτου προύχοντος Ι. Γιαννούλη, ή δέ έτερα παρεχωρήθη εις τήν τρίτην άδελφήν 'Εληάν, άποκοατασταθείσαν εις Σαράντα 'Εκ¬κλησίας.

  2. Τό μακρύ χατζάρι της σφαγής, ή «μαχαίρα του Χατζηνικολάκη» με τήν κοκκάλινη λαβήν και μέ ανεξίτηλους τάς κηλίδας τού αίματος έσώζεττο μέχρι το 1915 είς τό πατρικόν σπίτι τού κ. Ν. Κωνσταντοττούλου, ώς οίκογενειακον κειμήλιον.

  3. Εκτός αύτου του γεγονότος, αργότερον έγιναν, πιθανώς, καί άλλες τέτοιε,, μι-κροεξεγέρσεις κατά τής απληστίας των προυχόντων του Σαμμακοβίου, αι οποίαι συνεχίζοντο μέχρι καί των ήμερων τού Γεώργιου Βιζυηνού (1881 — 1885). Έξ αυτών όλων υπάρχουν καί άλλα θριλουμενα γεγονότα όπως τά περί Νικόλτσου. Ό Νικόλτσος είναι έτερον πραγματικόν πρόσωπον καί τού αποδίδεται ή πράξις. Πάντως υ¬πάρχει τό θρυλούμενον ότι ήρως τής έξεγέρσεως και άλλης σφαγής ήτο καί ό Νικόλτσος. Επειδή αυτός ό θρύλος είναι αρκετά γνωστός στους Σαμιμοκοβίτας, τον' παραθέτομεν κατωτέρω. Μεταξύ όμως αυτού και της ιστορίας, υπάρχουν πολλαί διαφοραί, Ιδίως εις τήν χρονολογίαν, τήν οποίαν τοποθετεί το 1830, δηλαδή δέκα χρόνια μετά τό προηγούμενο γεγονός.

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 09.04.2009
• 20:49

  Γαία Tolinio 09/14/2009 Αγαπητή φίλοι της γαία ...

   »  Γαία
  Γαία Tolinio 09/14/2009

  Αγαπητή φίλοι της γαία

  Ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα δεν μπορούσα να φανταστώ ότι η προσφορά μου για σπόρους λευκής μελιτζάνας θα έβρισκε τόσο μεγάλο ενδιαφέρον

  Σε ένα διάστημα δυο μηνών έλαβα πάνω από εκατό email από όλοι την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό από φίλους ερασιτέχνες καλλιεργητές για να τους στύλο σπόρους, τους περισσότερους μπόρεσα να τους στύλο μειώνοντας λίγο την ποσότητα που έστελνα, αναπόφευκτα όμως κάποια στιγμή οι σπόροι τελειώσανε

  Δεσμεύομαι φέτος την καινούρια σαιζόν να κρατήσω περισσότερους σπόρους για να μπορέσω να ικανοποιήσω περισσότερους φίλους ερασιτέχνες καλλιεργητές

  νέο Τολίνιον Οδοιπορικό

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 22.03.2009
• 12:15

  ΤΟΛΙΝΙΟΝ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ

   »  Γαία
  Επίλογος

  Δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω αυτήν την αφήγηση , αν μπορεί κανείς να την πει αφήγηση , μου είναι πολύ δύσκολο να βρω την αρχή της ιστορίας που θέλω χαράξω στον βράχο της αιωνιότητας, και λέω ιστορία γιατί τα γεγονότα κάποια στιγμή γίνονται ιστορία και η ιστορία με την σειρά της μύθος, παραμύθι.

  
  

  Όμως αυτό θέλει χρόνο πολύ χρόνο, και εγώ δεν ξέρω γιατί σε εμένα αρχίσανε τόσο γρήγορα να φαντάζουνε σαν μύθος, σαν παραμύθι, σαν ένα όνειρο κακό που νομίζω πώς μόλις ανοίξω τα μάτια μου θα έχει εξαφανιστεί. Ενώ δεν έχουνε περάσει παρά λίγες μόνο ημέρες.

  
  

  Η ιστορία αρχίζει στον προθάλαμο ενός μαστογράφου διανύει μια περίοδο έξι χρόνων εναλλασσόμενων συναισθημάτων, πότε αρνητικών και πότε θετικών, και τελειώνει με εκείνον γονατισμένο δίπλα της να την παρακάλα .Φύγε κορίτσι μου μην κάθεσαι άλλο φύγε, εμείς ήμαστε καλά θα τα καταφέρουμε, σαν βράχος και η τρεις μας θα είμαστε αγαπημένοι, φύγε μην κάθεσαι άλλο να πονάς φύγε και σου υπόσχομαι να είμαι πάντα δίπλα τους.

  
  

  Η επόμενη σκηνή είναι έξω από ένα κοιμητήριο, τρεις άντρες ο Πατέρας, ο Μεγάλος και ο Μικρός γιος να φεύγουν περπατώντας μόνοι τους χωρίς το κέντρο αναφοράς τους, χωρίς το στολίδι του σπιτιού τους, και να προσπαθούνε να μαζέψουνε τα κομμάτια τους, εύχομαι να τα καταφέρουνε, και πρέπει να τα καταφέρουνε.

  
  

  Γιατί της το υποσχεθήκαν να την κάνουνε περήφανη, και να τους κοιτάζει από εκεί ψηλά και να τους καμαρώνει, και ξέρουν, ξέρουν καλά ότι θα είναι πάντα δίπλα τους σαν φύλακας άγγελος.

  
  

  Αχ πόσο μας λείπεις αγαπημένη μου, και εμένα και στα παιδάκια σου, γιατί να μας φύγεις τόσο νωρίς στα 47 σου χρόνια , πόσο σε θέλαμε δίπλα μας να μας χαμογελάς, να μας μαλώνεις, να μας γκρινιάζεις, πόσο θα μας λήψη εκείνο το γλυκό σου χαμόγελο που μας το χάριζες τόσο απλόχερα ακόμα και της στιγμές του αβάσταχτου πόνου σου, θέλαμε να σε έχουμε δίπλα μας έστω και ξάπλα στο κρεβάτι, να σε περιποιούμαστε, να σε φροντίζουμε, φτάνει να ήσουνα μαζί μας. Σε αγαπούσαμε τόσο πολύ που δεν βλέπαμε ότι δεν άντεχες άλλο αυτόν τον πόνο, αυτόν τον εξευτελισμό όπως έλεγες, και έλεγα σε ανάλογη δική μου στιγμή , του να μην μπορείς να προσφέρεις τίποτα. Έλεγες πώς μας ήσουνα ένα βάρος ένα εμπόδιο, όμως όχι ματάκια μου γλυκά δεν μας ήσουνα ούτε βάρος ούτε εμπόδιο, ήσουνα ότι πιο πολύτιμο είχαμε . Στο είχαμε πει πολλές φορές πόσο σε αγαπάμε, πάρα πολλές φορές, και το ήξερες πολύ καλά. Αλλά και αυτό που ένιωθες, ότι μας ήσουνα βάρος , ήτανε γιατί και εσύ μας αγαπούσες πάρα πολύ, αλλιώς κορίτσι μου δεν θα έφτιαχνες τόσο μεγάλη υπομονή, προσπαθούσες μέχρι και τελευταία να είσαι μαζί μας γιατί ήξερες πόσο θα μας πλήγωνε ο χαμός σου, και αν δεν ερχόμουνα δίπλα στο κρεβατάκι σου και να σου ζητήσω να φύγεις, να πάψεις να πονάς άλλο, θα συνέχιζες να παλεύεις και να πονάς σε έναν άνισο αγώνα με τον θάνατο. Αχ τι ήταν εκείνες οι στιγμές του Σαββάτου 28-2-2009, μέχρι και την τελευταία σου στιγμή μας έδειχνες την αγάπη σου, και το ότι η ψυχή του ανθρώπου δεν χάνεται με τον θάνατο του , ότι εσύ με κάποιον τρόπο θα είσαι για πάντα μαζί μας.

  
  

  Ήταν πέντε η ώρα όταν ήρθα και σου είπα αυτές της λέξεις, βγήκα από το δωμάτιο σου έκλεισα την πόρτα και πήγα και στάθηκα δίπλα στο καντηλάκι που έκαιγε μέσα στην κουζίνα, το καντηλάκι που επί ένα μήνα το άναβα το πρωί στης οκτώ η ώρα, και έσβηνε μόνο του πάντα μετά της οκτώ το βράδι ,και το καντηλάκι εκείνη την μέρα άρχισε να τσιτσιρίζει και να προσπαθεί να σβήσει , αμέσως μετα από τα λογια που σου ειπα στις πέντε η ώρα το απόγευμα , κοιταχτήκαμε στα μάτια με την αδελφούλα σου την Γεωργία, και της λέω Γεωργία αυτό το καντηλάκι το ανάβω εδώ και ένα μήνα και δεν έχει σβήσει ποτέ πριν της οχτώ η ώρα, και τώρα σβήνει μόνο του, και έχει ακόμα μέσα λαδάκι. Με κοιτά στα μάτια και μου λέει Χρήστο η Δώρα φεύγει. Σε δέκα λεπτά ματάκια μου το καντηλάκι έσβησε και εγώ ήρθα στο δωμάτιο σου, και ήμουνα εκεί την στιγμή που άφηνες την τελευταία σου ανάσα, σου έκλεισα τα ματάκια και σου ευχήθηκα καλώ σου ταξίδι.

  
  

  Και άρχισε ο πόνος, ο ψυχικός πόνος. Γιατί ματάκια μου γλυκά όταν η άνθρωποι αγαπηθούνε αληθινά είναι πλέον ένα σώμα μια ψυχή, και όταν τους χωρίζει ο θάνατος τότε πονάνε, πονάνε πολύ, και αιωνίως η μια ψυχή θα αναζητά την άλλη.

  
  

  Από καιρό το έβλεπα να έρχεται, δεν ήθελα όμως να το πιστέψω νόμιζα ότι για ακόμη μια φορά θα το παλεύαμε, εσύ όμως ήσουνα σίγουρη ότι το τέλος πλησίαζε. Για αυτό και μας μιλούσες και μας συμβούλευες, ήθελες να τους δεις όλους, της αδελφές σου, και τις φίλες σου, άλλους δίπλα σου, και άλλους να τους ακούσεις έστω και από το τηλέφωνο.

  
  

  Μου ζητούσες να μην κλαίμε και να μην στενοχωριόμαστε, και σου είπα πώς είναι δυνατόν να γίνει αυτό, πώς είναι δυνατόν να μην κλάψεις και να ξεπεράσεις έτσι απλά την απώλεια αυτού που αγαπούσες πιο πολύ στον κόσμο, και εγώ πάλι για να μην σε στεναχωρώ σου υποσχέθηκα ότι θα κλάψουμε και θα στενοχωρηθούμε αλλά λίγο.

  
  

  Σ αυτό το σημείο από αυτά που σου γράφω ματάκια μου έχουνε περάσει δεκαπέντε μέρες από τον άδικο χαμό σου, λένε πώς ο χρόνος είναι ο καλύτερος γιατρός, ότι με τον καιρό οι πληγές του άδικου χαμού σου θα κλείσουν , ίσος να είναι έτσι δεν ξέρω, αυτό που ξέρω είναι ότι εμείς πονάμε και πονάμε πολύ και εγώ και τα παιδιά, παρόλο που δεν το δείχνουν, εγώ όμως το ξέρω .

  
  

  Στο σπίτι είναι έντονη η απουσία σου και κάθε βράδι πριν πέσουμε για ύπνο παρακαλώ, παρακαλώ να κοιμηθούμε και το πρωί που θα ξυπνήσουμε να ήταν όλα ένα όνειρο ένας κακός εφιάλτης.

  
  

  Νά σε καλά κορίτσι μου και μάνα τον παιδίων μας όπου και να είσαι, και για άλλη μια φορά σου επαναλαμβάνω, πώς υπόσχεση δεν αθέτησα ποτέ μου. Και όταν με το καλό τελειώσω με την εκπλήρωση τον στόχων μας, στόχους που τόσο αδίκως δεν μπορέσαμε να τελειώσουμε μαζί όπως το ονειρευόμασταν , και καλεστώ και εγώ να κάνω την δική μου διέλευση από το τούνελ, θα ψάξω για τα πετραδάκια που θα έχεις αφήσει πίσω σου, για να τα ακολουθήσω γιατί τίποτα στον κόσμο δεν μπορεί να χωρίσει δυο ψυχές που γίνανε μια.

  
  

  
  

  Εδώ τελειώνει το Τολίνιον οδοιπορικό διένυσε και κατέγραψε εμπειρίες 49 χρόνων, και κλίνη λυπημένα, όπως πάντα αφήνει πίσω του κάθε οδοιπορικό ζωής .

  Ένα νέο οδοιπορικό θα ξεκινήσει πόσο θα κρατήσει κανείς δεν μπορεί να ξέρει, τη θα περιλαμβάνει πάλη κανείς δεν ξέρει, ένα μόνο είναι σίγουρο ότι δεν θα είναι σαν το πρώτο και πάντα θα είναι επηρεαζόμενο από αυτό. Γιατί ήτανε ένα οδοιπορικό που δεν γράφτηκε απλώς, αλλά χαράχτηκε βαθιά μέσα στην καρδιά μου

  Κυριακή 22 Μαρτίου 2009

  Τολίνιο

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 19.03.2009
• 13:18

  Δήμος Νέου Σιδηροχωρίου

   »  Γαία

  Δήμος Νέου Σιδηροχωρίου και η Ιστορία του

  Δήμος Νέου Σιδηροχωρίου και τα γύρο χωριά του

  Δήμος Νέου Σιδηροχωρίου Λίμνη Ισμαρίδα , Στρύμη αποικία θασίων
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 14.03.2009
• 17:45

  Λίμνη Ισμαρίδα ...

   »  Γαία
  
  

  Λίμνη Ισμαρίδα & Λιμνοθάλασσες της Ροδόπης

  Στις αρχές του 7ου αιώνα π।χ. άποικοι από την Πάρο με αρχηγό τον Τελεσικλή, πατέρα του λυρικού ποιητή Αρχίλοχου, αποίκισαν τη Θάσο. Λίγες δεκαετίες αργότερα, ενισχυμένοι με νέους αποίκους από την Πάρο, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο ποιητής Αρχίλοχος, οι θάσιοι στράφηκαν προς την κατάκτηση της απέναντι θρακικής ακτής για να εκμεταλλευτούν την πλούσια ενδοχώρα της Θράκης. Η θασιακή Περαία εκτεινόταν από το Στρυμόνα έως το Νέστο, ενώ η μοναδική αποικία που βρισκόταν ανατολικά του Νέστου, ήταν η Στρύμη. Όλες οι αποικίες απέκτησαν χαρακτήρα γεωργικό και εμπορικό. Η μητρόπολη Θάσος διατηρούσε πάντοτε τον έλεγχο του εκτεταμένου αυτού κατά μήκος των ακτών αποικιακού κράτους.

  

  Για την ίδρυση της Στρύμης στα μέσα του 7ου αιώνα π.Χ. χρειάστηκε να εξουδετερωθεί η αντίσταση όχι μόνο των θρακών αλλά και των γειτόνων Μαρωνιτών, οι οποίοι δεν ήθελαν μια ξένη εγκατάσταση μέσα στη δική τους επικράτεια. Στην επιχείρηση πρέπει να πήρε μέρος και ο ποιητής Αρχίλοχος. Ο ίδιος περιγράφει σε ένα από τα ελεγειακά του ποιήματα, τη ζωή του ως στρατιώτου στη Θράκη και θυμάται το περίφημο κρασί του Ισμάρου, βουνού της Ισμάρας και της Μαρώνειας που είναι γνωστό από την εποχή του Ομήρου.

  Η Στρύμη ιδρύθηκε στη χερσόνησο της Μολυβωτής, η οποία βρίσκεται 31 χλμ. νοτιοδυτικά της Κομοτηνής, μέσω Ν. Σιδηροχωρίου. Η έκταση του χώρου της πόλης είναι 600 στρέμματα περίπου και βρίσκεται 10 μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Η γεωμορφολογία της περιοχής δεν αποκλείει το ενδεχόμενο η χερσόνησος της Μολυβωτής να ήταν χωρισμένη στα αρχαία χρόνια σε δύο νησιά. Τη θέση της πόλης πάνω σε νησί και κοντά σε λίμνες και ποτάμια μαρτυρεί και το ίδιο της το όνομα που πρέπει να έχει την ίδια ρίζα με το όνομα του ποταμού Στρυμόνα, σχετίζεται δηλαδή με το νερό.

  Η γεωγραφική θέση της Στρύμης, το λιμάνι της και η εύφορη για δημητριακά περιοχή που βρισκόταν υπό τον έλεγχο της, της έδωσαν τη δυνατότητα να αναπτυχθεί σε έναν ακμαίο γεωργικό και εμπορικό σταθμό. Η μικρή απόσταση που χώριζε την πόλη από το ισχυρό κράτος της Μαρώνειας, είχε ως αποτέλεσμα τις συνεχείς έριδες μεταξύ Θασίων και Μαρωνιτών για τον έλεγχο της Στρύμης και της περιοχής της.

  Μια άλλη σύγκρουση μεταξύ Θασίων και Μαρωνιτών που είναι γνωστή από τις αρχαίες πηγές, έγινε το 361 π.Χ. Οι Μαρωνίτες κατόρθωσαν να καταλάβουν για λίγο καιρό την πόλη, οι Θάσιοι όμως ζήτησαν τη βοήθεια των Αθηναίων. Ο Αθηναίος στρατηγός Τιμόμαχος βοήθησε τότε τους Θασίους με πλοία και εφόδια και η Στρύμη ξαναγύρισε στον έλεγχο της Θάσου, αλλά μόνο για δέκα ακόμη χρόνια.

  Γύρω στο 350 π.Χ. η πόλη καταστράφηκε οριστικά από τους Μαρωνίτες με τη βοήθεια του Φιλίππου Β', ο οποίος είχε αρχίσει τις επιχειρήσεις του μερικά χρόνια πριν στο χώρο της Θράκης. Τραγικό απομεινάρι της καταστροφής αυτής η περιουσία, ο «θησαυρός» 28 ασημένιων τετραδράχμων της Μαρώνειας που έκρυψε, λίγο πριν από την καταστροφή της πόλης, μέσα στον τοίχο του σπιτιού του ένας από τους κατοίκους της Στρύμης.

  Η τοποθεσία της αρχαίας Στρύμης στην χερσόνησο της Μολυβωτής προτάθηκε από τον καθηγητή Γ. Μπακαλάκη που υπήρξε ο πρώτος ερευνητής της περιοχής και παραμένει ως σήμερα γενικά αποδεκτή, αν και δεν έχει επιβεβαιωθεί από επιγραφικές μαρτυρίες. Η σύντομη ανασκαφική έρευνα του καθηγητή Μπακαλάκη το 1957-1959 μας έδωσε πολλά και ενδιαφέροντα στοιχεία για την εικόνα της αρχαίας Στρύμης. Η πόλη είχε τείχη στις δυο πλευρές της, το εγκάρσιο που την προστάτευε από την πλευρά της στεριάς και το κάθετο που την προστάτευε από τη δυτική πλευρά, όπου υπάρχει σήμερα η λιμνοθάλασσα Έλος. Προς τα ανατολικά η ακτή είναι απόκρημνη και γι αυτό δεν χρειαζόταν τείχος. Στη νότια ακτή υπήρχε ένα μικρό λιμάνι που σήμερα είναι βυθισμένο στη θάλασσα μαζί με ένα μεγάλο τμήμα της πόλης.

  Η ανασκαφή του αποκάλυψε θεμέλια σπιτιών, πηγάδια, αποθηκευτικούς λάκκους και τμήματα των τειχών της πόλης. Τα σπίτια της Στρύμης ήταν απλά και λιτά, με τετράπλευρα δωμάτια και αυλές που συχνά ήταν πλακόστρωτες. Σημαντική είναι η διαπίστωση ότι από το τέλος του 5ου αιώνα π.Χ. η πόλη είχε χαραχτεί σύμφωνα με το ιπποδάμειο σύστημα, είχε δηλαδή κάθετους και οριζόντιους δρόμους που χώριζαν τα οικοδομικά τετράγωνα.

  Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη γνώση της αρχαίας μηχανικής και υδραυλικής παρουσιάζει το υδραγωγείο της Στρύμης, ένα μεγάλο έργο κοινής ωφέλειας που κατασκευάστηκε για να συγκεντρώνει το πόσιμο νερό, το οποίο υπήρχε στο πέτρωμα της χερσονήσου.
  

  Μεγάλα δημόσια κτίρια ή ιερά δεν έχουν αποκαλυφθεί ακόμα στη Στρύμη, για την ύπαρξη τους όμως υπάρχουν αρκετές ενδείξεις, όπως βάσεις κιόνων, πήλινο γυναικείο άγαλμα, που ήταν ακρωτήριο ναού, και τέλος πήλινα ειδώλια της Αθηνάς. Η Αθηνά λατρευόταν στην Πάρο και αποτελούσε την πολιούχο θεά της Θάσου, οπότε η λατρεία της είναι σχεδόν σίγουρο ότι υπήρχε και στη Στρύμη.

  Ο κορμός πεπλοφόρου κόρης που βρίσκεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής, ίσως να προέρχεται από κάποιο ιερό της Στρύμης.

  Τα νεκροταφεία της αρχαίας Στρύμης εκτείνονταν βόρεια και έξω από τα τείχη της πόλης. Τα επιτύμβια ανάγλυφα της Στρύμης που έχουν κατά καιρούς βρεθεί στην περιοχή είναι αξιόλογα έργα, ανήκουν σε ιωνικά εργαστήρια της περιοχής και αποτελούν μια ακόμα ένδειξη ακμής της μικρής αυτής αποικίας της Θάσου.

  Βόρεια του οργανωμένου νεκροταφείου της αρχαίας πόλης και σε όλη την έκταση της περιοχής Μητρικό είναι διάσπαρτοι σε μεγάλη έκταση πολλοί ταφικοί τύμβοι, δηλαδή τεχνητοί γήλοφοι που κατασκευάζονταν με χώμα ως ταφικά μνημεία πάνω από τους τάφους.

  Η παρουσία πολλών αττικών αγγείων του 5ου αιώνα π।Χ। σε συνδυασμό με τηδαπανηρή κατασκευή των τύμβων δείχνει τον πλούτο και την οικονομική κατάσταση ορισμένων κατοίκων της Στρύμης.

  Επιφανειακά ευρήματα σε διάφορα σημεία της περιοχής Μητρικό μαρτυρούν την ύπαρξη αρχαίων αγροικιών, όπου κατοικούσαν οι ιδιοκτήτες μεγάλων αγροκτημάτων. Τέτοια αγροκτήματα γνωστά ως τσιφλίκια υπήρχαν στην ίδια ακριβώς περιοχή κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας, αλλά και αργότερα ως τα νεότερα χρόνια.

  Το νοτιοδυτικό τμήμα του Νομού Ροδόπης είναι μια περιοχή πλούσια σε υγροτόπους. Σε μια απόσταση 18 χλμ. από την Κομοτηνή και 3 χλμ. βόρεια του όρμου Ανοικτό, μεταξύ της λίμνης Βιστονίδας και του όρους Ισμάρου, βρίσκεται η λίμνη Ισμαρίδα (ή Μητρικού ή Μάνα),μια από τις λίγες φυσικές λίμνες γλυκού νερού της Ελλάδας। Στα δυτικά της Ισμαρίδας υπάρχει ένα σύμπλεγμα υγροτόπων, που το αποτελούν κυρίως οι λιμνοθάλασσες Έλος (ή Καρατζαλή), Πτελέα, Αλυκή (ή Μέση), Καρατζά (ή Αρωγή) και Ξηρολίμνη (ή Φαναριού). Τα συστήματα αυτά μαζί με τη λίμνη Βιστονίδα λειτουργούν ως ένα ενιαίο οικοσύστημα το οποίο συντηρεί μια πλούσια χλωρίδα και πανίδα, με χαρακτηριστική την παρουσία σπάνιων πουλιών.

  

  Μορφολογία - Φυσικά Χαρακτηριστικά

  Η Ισμαρίδα συνδέεται κυρίως με τον ποταμό Βοσβόζη, ο οποίος εκβάλλει στο βόρειο τμήμα της. Η λίμνη έχει ελλειψοειδές σχήμα και η έκταση της κυμαίνεται στο εύρος 1.600-2.800 στρέμματα ανάλογα με την παροχή του Βοσβόζη. Είναι σχετικά αβαθής (μέσο βάθος 1 μ) και το χειμώνα παρουσιάζει συχνά πλημμυρικά φαινόμενα.

  Ιστορικά Στοιχεία

  Η σύγχρονη ονομασία της λίμνης είναι Μητρικού ή Μάνα, ενώ σύμφωνα με διάφορες ενδείξεις ταυτίζεται με την αρχαία Ισμαρίδα, που αναφέρουν οι ιστορικοί.

  Η ονομασία Μητρικού παραπέμπει στο μικρό οικισμό Μητρικό, κοντά στις δυτικές όχθες της. Η αναφορά με τον όρο «Μάνα» (στα τουρκικά Ανάκιοϊ-άνα = μάνα) πιθανώς σχετίζεται με το μέγεθος της αξίας της για τη ζωή της περιοχής.

  Έχει τεκμηριωθεί η παρουσία ανθρώπου στο χώρο τουλάχιστον από τους προϊστορικούς χρόνους (περίπου 10.000π.Χ.).

  Στην περιοχή κατοικούσε η φυλή των Κικόνων. Σύμφωνα με τη μυθολογία, οι Κίκονες βοήθησαν τον Πρίαμο στον Τρωικό Πόλεμο, με αρχηγό τον Εύφημο, γιο του Τροιζήνου. Ο Οδυσσέας μετά τη λήξη του πολέμου στάθμευσε στην πόλη Ισμάρα για να τους τιμωρήσει. Ο βασιλιάς της Ισμάρας, Μάρωνας, κατάφερε όμως να τον μεταπείσει, αφού του πρόσφερε χρυσό, καθώς και το ονομαστό μαρωνίτικο κρασί, με το οποίο μέθυσε αργότερα τον Κύκλωπα Πολύφημο. Ωστόσο οι Κίκονες θέλησαν να εκδικηθούν τους Έλληνες κι έτσι επιτέθηκαν κατά του Οδυσσέα, σκοτώνοντας αρκετούς συντρόφους του. Η θέση της αρχαίας Ισμάρας δεν έχει διευκρινισθεί ακόμα. Κάποιοι την τοποθέτησαν στη θέση της Μαρώνειας, ενώ είναι πιθανό να συμπίπτει χωρικά με την ακρόπολη της Εργάνης (Ασάρ Τεπέ), κοντά στην Ξυλαγανή.

  Τον 7° αιώνα π.χ. αποίκησαν την περιοχή πληθυσμοί από τη νοτιότερη Ελλάδα. Έτσι, οι Θάσιοι ίδρυσαν τη Στρύμη (η αρχαία Στρύμη τοποθετείται στη χερσόνησο της Μολυβωτής, που μάλλον εκείνη την εποχή ήταν μικρό νησί), οι Χίοι τη Μαρώνεια και μάλλον οι Σάμιοι τη Δίκαια. Άλλοι άποικοι ίδρυσαν αρκετές πόλεις, που δεν έχουν ακόμα εντοπιστεί με ανασκαφές.

  Στη λίμνη Ισμαρίδα και μόνο έχουν καταγραφεί 225 είδη πουλιών, μεγάλο ποσοστό των οποίων προστατεύονται από διεθνείς συμβάσεις. Στα διαχειμάζοντα είδη συγκαταλέγονται το Μαυροβουτηχτάρι, ο Κορμοράνος, ο Αργυροπελεκάνος ,το Κεφαλούδι και ο Θαλασσαετός. Κάθε χρόνο περίπου 20.000 άτομα από πάπιες (Βάρβαρα, Βαλτόπαπια, Κοκκινοκέφαλη, Νησα η χειμερινή, Πρασινοκέφαλη), χήνες (Νανόχηνα, Σταχτόχηνα, Ασπρομετωπόχηνα), κύκνους και Αβοκέτες καταφτάνουν στην περιοχή για να περάσουν το χειμώνα.

  Η λίμνη αποτελεί μια από τις 3 - 4 τελευταίες αποικίες της Χουλιαρομύτας, η οποία χαρακτηρίζεται και ως σπάνια. Από τα είδη που αναπαράγονται στην περιοχή ξεχωρίζει η Αγκαθοκαλημάνα,ο Κρυπτοτσικνιάς ο Μικροτσικνιάς, το Μουστακογλάρονο και ο Μαυροκέφαλος γλάρος, ενώ στα γύρω βοσκοτόπια φωλιάζει ο Αμμοπετροκλής, ένα πτηνό της οικογένειας των Turdidae, το οποίο στην Ελλάδα απαντάται μόνο σ'αυτή την περιοχή καί στον Έβρο. Αρπακτικά που κυνηγούν στην περιοχή και θεωρούνται παγκοσμίου ενδιαφέροντος είναι ο Βασιλαετός και το Κιρκινέζι.

  Στις γύρω λιμνοθάλασσες έχουν παρατηρηθεί περίπου 160 είδη πτηνών। Ανάμεσα τους σημαντική θέση κατέχουν οι Αργυροπελεκάνοι και τα φοινικόπτερα. Έχουν καταγραφεί μέχρι και 600 άτομα Αργυροπελεκάνων να διαχειμάζουν στην περιοχή, ενώ ο πληθυσμός των Φοινικόπτερων έχει αυξηθεί τις δύο τελευταίες δεκαετίες και αγγίζει μέχρι και τα 5500 άτομα. Στα ίδια σημεία μπορεί βέβαια κανείς να παρατηρήσει και Στρειδοφάγους, Θαλασσοσφυριχτές, Καλαμοκανάδες, Αβοκέτες, Πετροτριλίδες και Νεροχελίδονα
  

  

  Ανθρώπινες Δραστηριότητες

  Το τοπίο γύρω από την Ισμαρίδα σήμερα είναι κατά κύριο λόγο αγροτικό. Η γεωργία αποτελεί εδώ και καιρό την πρωτεύουσα παραγωγική δραστηριότητα των κατοίκων, χαρακτηρίζοντας τα δύο τρίτα περίπου της εκμεταλλευόμενης έκτασης. Η κτηνοτροφία και η βόσκηση είναι η δεύτερη στη σειρά απασχόληση των κατοίκων και λαμβάνει χώρα στα λιβάδια γύρω από τη λίμνη.

  Η αλιεία έχει οπωσδήποτε μερίδιο στην οικονομική δραστηριότητα της περιοχής. Αποτελεί τη μοναδική ανθρώπινη χρήση του νερού της Ισμαρίδας και την κύρια εκμετάλλευση των λιμνοθαλασσών, χάρη στην παρουσία τοπικών αλιευτικών συνεταιρισμών. Η αλιευτική παραγωγή προέρχεται κυρίως από τις ιχθυοσυλλεκτικές μονάδες και περιλαμβάνει είδη όπως οι Κέφαλοι, οι Κυπρίνοι, οι Πεταλούδες και τα Χέλια.

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 12.03.2009
• 20:23

  Δήμος Νέου Σιδηροχωρίου

   »  Γαία
  
  Λίγα λόγια για την ιστορία του Νέου Σιδηροχωρίου

  

  Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Κανονικός πίνακας"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

  Το Νέο Σιδηροχώρι σήμερα
  

  
  

  Οι κάτοικοι του Νέου Σιδηροχωρίου είναι όλοι πρόσφυγες από το Σαμμακόβι (σημερινό DEMIRKOY), της Ανατολικής Θράκης। Το "Μικρόν Σαμμακόβιον" σε αντιδιαστολή με το Σαμμάκοβο της Βουλγαρίας (με το οποίο δεν υφίσταται κανείς συσχετισμός), ήταν μια Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα, που αριθμούσε περίπου πέντε χιλιάδες κατοίκους και ανήκε διοικητικά στην επαρχία των Σαράντα Εκκλησιών και στο νομό της Αδριανούπολης.

  Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Κανονικός πίνακας"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

  Το Μικρόν Σαμμακόβιον σήμερα (Τουρκικά Demirkoy)
  

  
  

  Ήταν ένα πλούσιο και όμορφο κεφαλοχώρι, χτισμένο στο κεντρο της οροσειράς του Μικρού Αίμου (όρη της Στράντζας), σε υψόμετρο 1.000 μετρούν.

  Η πλούσια αυτή κωμόπολη και τα γύρω χωριά (Τρουλιά, Άγιος Στέφανος, Αγιος Παύλος, Σαρακήνα κ.α.) ήκμασαν χάρη στα μεταλλεία σίδηρου, την εκμετάλλευση των οποίων ευνοούσαν οι Τούρκοι παραχωρώντας προνόμια στους κατοίκους.

  Πολιούχος του Σαμμακοβίου ήταν ο Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης, προς τιμήν του οποίου θεμελιώθηκε μεγαλοπρεπής ναός το 1836 σε μια εποχή που η κωμόπολη βρισκόταν στην μεγαλύτερη της ακμή. Πρωτοστάτησαν στην ανοικοδόμηση οι πιο εύποροι. Κάθε κολώνα μαρμάρινη στήθηκε με έξοδα των τότε αρχόντων του Κύρκου, του Βαλαλά, του Δούκα, του Πολυχρόνογλου. Ο κρυστάλλινος πολυέλαιος και τα χρυσά πολυκάνδυλα προσφέρθηκαν από την οικογένεια Ξενοκρατών, που κατάγονταν από το Σαμμακόβι. Την ίδια εποχή ζεί ο ζωγράφος Ζαχαρίας "ο εκ Σαμμακοβίου", ο οποίος αγιογραφεί τον εξωνάρθηκα του Καθολικού της Μεγίστης Λαύρας στο Άγιον Όρος με εξαίρετες τοιχογραφίες λαϊκής έμπνευσης (1852).

  Στο τέλος του 19ου αιώνα περίοδο του ανταγωνισμού Ελλήνων καί Βουλγάρων, στην περιοχή έδρασαν τα ελληνικά κομιτάτα, την οργάνωσαν των οποίων ανέλαβαν στρατιωτικοί απο την κυρίως Ελλάδα και μεταξύ αυτών οι μετέπειτα πρωθυπουργοί Στυλιανός Γονατάς και Γεώργιος Κονδύλης. Στον αγώνα πρωτοστάτησε η οικογένεια Κύρκου. Το 1890 ο προύχοντας Κων/νος Κ. Κύρκος έρχεται σε ένοπλη σύγκρουση με τους Βούλγαρους κομιτατζήδες και αναγκάζεται να καταφύγει στην Κωνσταντινούπολη για να γλιτώσει την πολυμελή οικογένεια του. Εκεί πέθανε σε βαθύτατο γήρας αφού αξιώθηκε να δεί τα παιδιά του να διαπρέπουν στα γράμματα και τις επιστήμες (ο Κων/νος Κ. Κύρκος είχε πέντε αγόρια τον Κύρκο, τον Μιχαήλ, τον Ηράκλειτο, τον Αλέξανδρο και τον Φίλιππο).

  Η περιοχή του Σαμμακοβίου κατοικούνταν από τα αρχαία χρόνια από Θρακικά φύλα, και με την ελληνική πολιτισμική και θρησκευτική και πληθυσμιακή ενδυνάμωση που έφερε ο εποικισμός της Θράκης και από άλλα ελληνικά φύλα, έγινε όπως η υπόλοιπη Θράκη ακόμη ένας χώρος ελληνικής δημιουργικής παρουσίας.

  Στα μέσα του 18ου αιώνα ήρθαν στην περιοχή τεχνίτες μεταλλείων σιδήρου από την κεντρική Ευρώπη, οι οποίοι περιπλέοντας τα δυτικά παράλια του Εύξεινου Πόντου, διαπίστωσαν ότι η άμμος του Θολοπόταμου δίπλα στο Σαμμάκοβο, περιείχε σίδηρο. Έτσι άρχισε η ανάπτυξή της παραγωγής σιδήρου, που ήταν η αιτία της χτίσης, του πρώτου οικισμού του Σαμμακοβίου.

  Όλα τα διάσπαρτα χωριουδάκια της περιοχής ενώθηκαν και έγινε το Σαμμακόβι. Τα οτζάκια δηλαδή τα εργοστάσια παράγωγης σίδηρου ενισχύθηκαν από την Τουρκική Κυβέρνηση και οι Σαμμακοβίτες γρήγορα απόκτησαν πλούτο και δύναμη.

  Αργότερα λόγω της κακοδιαχείρισης από τους Τούρκους διοικητές, λόγω αδυναμίας εκσυγχρονισμού και λόγω παραγωγής φθηνότερου σιδήρου στην Κεντρική Ευρώπη, τα μεταλλεία έκλεισαν. Οι κάτοικοι τότε άρχισαν να ασχολούνται με την παραγωγή κάρβουνου, αφού η περιοχή είχε πολλά δάση. Τα δύσκολα χρόνια άρχισαν με τους Βαλκανικούς πολέμους. Ήρθαν οι Βούλγαροι που προσπάθησαν να εκβουλγαρίσουν τους κατοίκους της περιοχής, μετά ήρθαν ξανά οι Τούρκοι που θέλησαν να εκδικηθούν για την ήττα τους στον πρώτο βαλκανικό πόλεμο. Με το ξέσπασμα του Πρώτου Μεγάλου Πολέμου στα 1914 δόθηκε η ευκαιρία στην Νεοτουρκική Κυβέρνηση να εξοντώσει όλα τα αλλοεθνή στοιχεία της Επικράτειας τους.

  Το 1915 οι κάτοικοι της περιοχής Σαμμακοβίου εκδιώχθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες και αποδεκατίστηκαν στους δρόμους της εξορίας.

  Ο φόνος ενός παιδιού ( γιου του νομάρχη Αδριανούπολης), από Βούλγαρους ληστές έγινε η αφορμή να εκτελεστούν στις 5 Σεπτεμβρίου 1915, οι δεκαεννιά κάτοικοι του Σαμμακοβίου και ενώ οι υπόλοιποι Σαμμακοβίτες είχαν πάρει από την προηγούμενη μέρα το δρόμο της προσφυγιάς.

  Αυτή την επέτειο τιμούν οι Σιδηροχωρίτες, που κάθε πρώτη Κυριακή του Σεπτεμβρίου συγκεντρώνονται στο Νέο Σιδηροχώρι, τη νέα Πατρίδα τους και τιμούν εκείνους, που κράτησαν ζωντανές τις ρίζες τους θυσιάζοντας τη ζωή τους.

  Το 1919 με τη λήξη του πολέμου οι διωγμένοι Σαμμακοβίτες ξαναγύρισαν στην πατρίδα τους καί προσπάθησαν να ξαναχτίσουν την ζωή τους. Το 1920 μπαίνοντας ο Ελληνικός Στρατός στο Σαμμακόβι, γέμισε τις ψυχές όλων τους με το όνειρο της Μεγάλης Ιδέας. Ήρθε όμως το 1922 που ξαναγκρέμισε τα όνειρα τους, την ζωή τους και την πίστη τους για την νέα Ελλάδα. "ΝΕΑ ΕΛΛΑΣ" ήταν και το πλοίο, που τους πήρε από το λιμάνι της Νιάδας και τους έφερε ξανά πρόσφυγες σε καινούργιους τόπους.

  Το 1924 μετά από περιπλάνηση ήρθαν και εγκαταστάθηκαν οι περισσότεροι Σαμμακοβίτες στην θέση "Τζαμπάζ Τσιφλίκ" 12 χιλιόμετρα νότια της Κομοτηνής. Εδώ έχτισαν το νέο τους χωριό και επειδή έμεναν τον πρώτο χρόνο σε σκηνές το ονόμασαν μέσα στην άγνοια και την τραγικότητα της εποχής "Σχοινιά". Το λάθος αυτό διορθώθηκε το 1970 οπότε μετονομάστηκε Νέο Σιδηροχώρι για να θυμίζει σε όλους την παλιά Πατρίδα.

  Στο νέο τόπο οι συνθήκες ήταν τα πρώτα χρόνια τραγικές। Οι κακουχίες, οι αρρώστιες, η έλλειψη στοιχειωδών αγαθών θέριζαν τον κόσμο. Η δύναμη της ψυχής όμως και η δίψα της ζωής, τους έκανε να ξεπεράσουν τις δυσκολίες. Ρίχτηκαν με τα μούτρα στη δουλειά και σε λίγα χρόνια μετέτρεψαν την χέρσα γη σε εύφορα χωράφια. Όταν η ζωή άρχισε να παίρνει κάποιο νόημα ήρθε ο πόλεμος του 40, η Βουλγαρική Κατοχή, ο Εμφύλιος, που έφεραν νέους φραγμούς στην ανάπτυξη του τόπου. Από την δεκαετία του 50 και μετά το χωριό άρχισε να αλλάζει όψη. Η ειρήνη, η μέριμνα του κράτους, η ανάπτυξη της γεωργικής εκμετάλλευσης και το συνάλλαγμα που έφεραν όσοι Σιδηροχωρίτες ξενιτεύτηκαν για λίγα χρόνια, έφεραν ραγδαία πρόοδο στο χωριό.

  Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Κανονικός πίνακας"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

  Ο Ιερός Ναός του Αγίου Θεοδώρου του Στρατηλάτη στο Νέο Σιδηροχώρι
  

  
  

  Έτσι το Νέο Σιδηροχώρι είναι σήμερα ένα όμορφο κεφαλοχώρι, με πλούσια γεωργική παραγωγή με αξιόλογη πολιτισμική αυτόνομη παρουσία και με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης. Είναι σημείο αναφοράς των απανταχού της γης Σιδηροχωριτών, που δείχνουν την αγάπη τους στο χωριό με το συνεχές ενδιαφέρον τους. Γιατί εδώ είναι οι ρίζες τους, εδώ τηρούνται τα έθιμα τους, εδώ φυλάσσονται τα κειμήλια της παλιάς τους Πατρίδας.

  Ήθη και έθιμα του Νέου Σιδηροχωρίου

  Σεημένηδες καί Πιτεράδες

  Την Κυριακή της Αποκριάς αναβιώνει στο Ν. Σιδηροχώρι το έθιμο των Σεημένηδων και Πιτεράδων, που έφεραν οι κάτοικοι από την παλιά τους πατρίδα, το Σαμμακόβι. Το Σαμμακόβι ήταν φημισμένο σε όλη την Ανατολική Θράκη για το καρναβάλι του και τις γιορτές που το συνόδευαν.

  Οι Σεημένηδες δηλαδή Εύζωνοι είναι λεβεντόκορμοι φουστανελλοφόροι νέοι, με κόκκινο κεντημένο γιλέκο και κόκκινο φεσάκι με τσεμπέρι. Γυρίζουν στις γειτονιές του χωρίου χορεύοντας λεβέντικους χορούς με συνοδεία γκάιντας. Για τους προγόνους μας, που ζούσαν κάτω από τουρκική διοίκηση, οι Σεημένηδες
  

  αποτελούσαν εθνικό σύμβολο. Συμβόλιζαν την άσβεστη φλόγα της ελληνικής ψυχής.

  Οι πιτεράδες είναι άτομα κάθε ηλικίας, που μασκαρεύονται με αστείο τρόπο, χορεύουν και τραγουδούν άσεμνα στιχάκια. Πιτεράς είναι όποιος ανακατεύεται με τα πίτερα και κατ' επέκταση οποίος βάφεται και μασκαρεύεται. Αυτό το καθαρά θρακιώτικο έθιμο έχει τις ρίζες του στις αρχαίες βακχικές γιορτές.

  Το ιστορικό 19 Σιδηροχωριτών

  Τον Ιούνη του 1914, ο νομάρχης Αδριανούπολης Χατζή Αντήλ ισχυρό στέλεχος του Νεοτουρκικού Κόμματος τοποθετεί στη θέση του διοικητή Σαμμακοβίου τον θηριώδη Χουσείν Χαμντή. Την ίδια εποχή ξεσπά ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος. Η Τουρκία συντάχθηκε με τις Κεντρικές Δυνάμεις. Κηρύχθηκε στρατιωτικός νόμος. Τα χέρια του Χαμντή λύθηκαν. Επέβαλε υποχρεωτική φορολογία στο Σαμμακόβι, Τρουλιά, Αη Στέφανο. Όσοι αρνήθηκαν να πληρώσουν, μαστιγώθηκαν, φυλακίστηκαν και απολύθηκαν μόνο, αφού πλήρωσαν διπλάσια από ότι τους ζητήθηκε αρχικά. Έτσι ο Χαμντή με συνεχή πρόστιμα και βασανιστήρια εκτελούσε τα μεγαλόπνοα σχέδια του ξεζουμίζοντας τους δύστυχους ομογενείς μας. Έφτιαξε τζαμί και οικοτροφείο για τους λιγοστούς Τούρκους του Σαμμακοβίου και για τους νέους Τούρκους που έφερνε από άλλες περιοχές. Με ιδρώτα και αίμα και πολλά ανθρώπινα θύματα έγινε ο δρόμος Σαμμακοβίου - Σκεπαστού και Σαμμακοβίου - Νιάδας.

  Την άνοιξη του 1915 ο Χαμντή προσκάλεσε το αφεντικό του, τον νομάρχη, να επιδείξει σ' αυτόν τα έργα του. Ο νομάρχης ήρθε και φεύγοντας ευχαρίστησε τους κατοίκους για τη φιλοξενία. Οι κάτοικοι μετά από αυτό πίστεψαν ότι τα πράγματα θα ησυχάσουν λίγο. Όμως συνέβη κάτι τραγικό. Στο βουνό Γκράντος το αυτοκίνητο του νομάρχη μπλοκαρίστηκε απο αγνώστους. Μια σφαίρα σκότωσε το γιο του νομάρχη. Οι Τούρκοι συνοδοί δεν κατάφεραν νασυλλάβουν κανένα απο τους δράστες.. Σύμφωνα με πληροφορίες που μάζεψε αργότερα ο Θεόδωρος Κιακίδης στο βιβλίο του οποίου στηρίζεται κυρίως το κείμενο αυτό, οι φονιάδες ήταν Βούλγαροι

  Κομιτατζήδες.

  Τα επακόλουθα του φόνου ήταν έξαρση της θηριωδίας του Χαμντή. Συλλήψεις και βασανισμοί δεν έφεραν την ομολογία που ζητούσε. Στην αναφορά του στο νομάρχη απέδωσε το φόνο στους ομογενείς της περιφέρειας Σαμμακοβίου και χαρακτηρίζει το φόνο σαν πολιτική και επαναστατική πράξη.

  Στις 31 Αυγούστου εκδόθηκε το Διάταγμα για τον εκπατρισμό των κατοίκων της περιφερείας Σαμμακοβίου. 100 αιμοβόροι εγκληματίες νεότουρκοι ήρθαν να το εφαρμόσουν. Την Παρασκευή 4 Σεπτέμβρη άρχισαν να φορτώνουν τα πράγματα τους στα αμάξια οι Σαμμακοβίτες. 5.000 άνθρωποι στο δρόμο του μαρτυρίου, στο δρόμο της προσφυγιάς. Στο Σαμμακόβι έμειναν φυλακισμένοι 150 άνδρες. Το βράδυ της Παρασκευής άρχισε η ανάκριση και τα βασανιστήρια. Κατά τις 10 το πρωί του Σαββάτου 5 Σεπτέμβρη ο Χαμντή έδωσε διαταγή. Οι 19 έπρεπε να θανατωθούν. Οι 25 θα περνούσαν στρατοδικείο και οι υπόλοιποι αγρότες, τσομπάνηδες και ασβεστάδες θα αφήνονταν ελεύθεροι και θα οδηγούνταν στο Σκεπαστό να συναντήσουν τους άλλους συγχωριανούς. Στη θέση Σίρμπου Μαντρινιές μιάμιση ώρα από το Σαμμάκοβο, λίγο πιο ψηλά από την πλατεία Γκράντος, οδήγησαν τους 19 και τους κατακρεούργησαν. Τα ονόματα τους είναι γραμμένα στο Ηρώον του Νέου Σιδηροχωρίου, όπου κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή του Σεπτέμβρη οι συμπατριώτες τους, όπου Γης, τιμούν την μνήμη τους. Αναφέρουμε αλφαβητικά τους μάρτυρες σε ένδειξη ευγνωμοσύνης:

  1) Αθανασιάδης Γ. Γιάγκος	7) Κουτσικίδης Π. Δημήτριος	13) Παναγιωτάκης Π. Δημήτριος
  2) Γεωργίου Πολύχρονης	8) Κρυσταλλάκης Α. Κων/νος	14) Παπαδόπουλος Γεώργιος
  3) Γιαννάκου Ι. Φίλιππος	9) Κύρκος Ν. Κύρκος	15) Τακίδης Κων/νος,
  4) Δουκίδης Δ. Δούκας	10) Λαμπρινού Κων/νος	16) Τζάρτος Κ. Γεώργιος,
  5) Δουκίδης Ν. Κων/νος	11) Μανίτσας Ε. Βασιλικός	17) Τζάρτος Γ. Δημήτριος
  6) Κιακίδης Θ. Περικλής	12) Μαρινέλλης Σ. Κυριάκος	18) Τζάρτος Θ. Κων/νος 19) Χριστάκης Ν. Κων/νος

  Οι πεσόντες στο μέτωπο της Μικράς Ασίας

  

  Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Κανονικός πίνακας"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

  Το Μνημείο τον Πεσόντων στο Μέτωπο της Μικράς Ασίας
  

  
  

  Με τη συνθήκη Σεβρών του 1920, η Ανατολική Θράκη καταλήφθηκε από τους Έλληνες και για πρώτη φορά στο Σαμμάκοβο πάτησε ελληνικός στρατός. Τότε κατατάχθηκαν και 300 νέοι του χωριού στον ελληνικό στρατό. .

  Τον Ιούνη 1921 πήγαν στο μέτωπο της Μ. Ασίας. Αναφέρουμε τους 15 που έπεσαν στο Μέτωπο της Μικράς Ασίας ως ελάχιστο φόρο τιμής:

  1) Πατσικάκης Κ. Δημοσθένης

  2) Σταυρακίδης Ν. Γεώργιος

  3) Στράνιος Κ. Θεόδωρος

  4) Τσιβικάς Θ. Αθανάσιος

  5) Δημιάκος Θ. Νικόλαος

  6) Τούκαλης Δ. Ανέστης

  7) Γιοβανή Θ. Περικλής

  8) Ντάτσος Γ. Κων/νος

  9) Μπιρμπίλης Σ.Δημήτριος

  10) Νταντής Μ. Κων/νος

  11) Λεοντίδης Μ. Κων/νος

  12) Τσουρπουδής Ι. Στέφανος

  13) Μισαηλίδης Γ. Κων/νος

  14) Νταντής Κ. Μιχαήλ

  15) Τζεβελεκίδης Α. Δημήτριος.

  
  

  Επίτιμοι δημότες

  ΠΟΛΥΧΡΟΝΗ ΤΑΡΣΗ:
  Μεγάλη ευεργέτησα του Νέου Σιδηροχωρίου αφού με δικά της έξοδα, χτίστηκε το Πολυχρόνειο Δημοτικό Σχολείο του Νέου Σιδηροχωρίου। Έφυγε μικρή από το Σαμμακόβι το 1915 μαζί με τα αδέλφια της, Σταμάτη και Κων/νο για την Πόλη, αλλά μετά από λίγο καιρό έφυγαν για την Αμερική όπου εγκαταστάθηκαν στο Σικάγο και τα αδέλφια της απέκτησαν περιουσία με το εμπόριο. Ο αδελφός της Σταμάτης, που δεν παντρεύτηκε όπως και η Ταρσή, την εξουσιοδότησε να κάνει ένα ίδρυμα στο χωριό που εγκαταστάθηκαν οι συμπατριώτες τους Σαμμακοβίτες, δηλαδή στο Σιδηροχώρι που τότε λεγόταν Σχοινιά. Πέθανε το 1973 ή 1974 σε ηλικία 80 ετών στο Σικάγο, κοντά στην ανιψιά της Ελένη, θυγατέρα του άλλου της αδελφού.

  
  

  ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΥΡΚΟΣ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ:

  Τιμήθηκε από την Κοινότητα Νέου Σιδηροχωρίου, για τους πολύπλευρους και πολύμοχθους αγώνες του για την Δημοκρατία, ως διακεκριμένη πολιτική φυσιογνωμία και για το έργο που πρόσφερε για την ανάπτυξη του Ν. Σιδηροχωρίου. Ο πατέρας του, όταν -ήταν υπουργός Προνοίας βοήθησε να χτιστεί το πρώτο Δημοτικό Σχολείο του χωριού, καθώς και ο πρώτος Ιερός Ναός. Επομένως η τιμή στον Λεωνίδα Κύρκο ήταν και μια αναγνώριση της προσφοράς του πατέρα του στο χωριό.

  ΙΩΑΚΕΙΜ ΔΕΛΛΙΟΣ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ:

  Τιμήθηκε για τις κατά καιρούς αξιόλογες και συγκινητικές δωρεές του για την ανάπτυξή του Ν. Σιδηροχωρίου. Η κύρια προσφορά του, ήταν η ανέγερση του νέου περικαλλούς Ναού του Αγίου Θεοδώρου του Στρατηλάτη. Βεβαίως την αρχή είχε κάνει η Σαμμακοβίτισσα μητέρα του Χρυσή και η αδελφή της Βαλεντίνη Ιωακείμ Πατσικόζογλου, που πρώτες έστειλαν χρήματα για την ανέγερση της νέας Εκκλησίας.

  ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗΣ:

  Τιμήθηκε για τους πολύμοχθους και πολύπλευρους αγώνες του για την Δημοκρατία, για την καλλιέργεια και τόνωση του Εθνικού και Θρησκευτικού συναισθήματος στο χώρο της Μακεδονίας και Θράκης και την συμβολή του στην ανάπτυξη του Ν. Σιδηροχωρίου.

  ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΤΣΑΝΤΑΛΗΣ :

  Τιμήθηκε για το ενδιαφέρον του προς το Νέο Σιδηροχώρι και την ελπιδοφόρα προσπάθεια του για την ανάπτυξη της αμπελουργίας στον νομό Ροδόπης. Γεννήθηκε στο Σιδηροχώρι ή Σαμμακόβι της Ανατ. Θράκης. Εκεί ο πατέρας του Γεώργιος Τσάνταλης από το 1890 καλλιεργούσε αμπέλια, οινοποιούσε και απόσταζε ούζο και τσίπουρο. Το 1922 ήρθαν στην Ελλάδα οικογενειακώς και εγκαταστάθηκαν στις Σέρρες, όπου μαζί με τον αδελφό του Θεόδωρο, συνέχισαν την παράδοση της οινοποίησης και της απόσταξης δημιουργώντας το 1931 μια μικρή ποτοποιία στις Σέρρες. Η Γερμανική εισβολή και η Βουλγαρική κατοχή του 1940, ανάγκασαν τον Βαγγέλη Τσάνταλη, να έρθει στη Θεσσαλονίκη όπου το 1945, άνοιξε μόνος του ποτοποιείο στο κέντρο της πόλης. Η υψηλή και απαράμιλλη ποιότητα του ούζου "ΤΣΑΝΤΑΛΗ", έφερε και την ραγδαία ανάπτυξη της επιχείρησης του. Το 1971 ιδρύει την ΤΣΑΝΤΑΛΗΣ Α.Ε.", μια υπερσύγχρονη μονάδα οινοποιίας στον Αγιο Παύλο Χαλκιδικής. Συγχρόνως δημιουργεί αμπελώνες στο Αγιον Ορος και στη Νάουσα. Τα1.200 στρέμματα αμπελώνων, που δημιούργησε στο Ρώσικο Μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμωνα στο Αγιο Όρος, αναζωογόνησαν την Αγιορείτικη παράδοση και έδωσαν τον γνωστό Αγιορείτικο οίνο από τους καλύτερους στην αγορά. Το 1992 δημιούργησε αμπελώνες στην περιοχή της Μαρώνειας, από όπου παράγεται σήμερα ο "Ισμαρικός Οίνος".

  ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΙΑΚΙΔΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ:

  Τιμήθηκε για το αμέριστο ενδιαφέρον του, τις έρευνες του και γενικότερα τις φιλότιμες προσπάθειες που κατέβαλλε, για να παραμείνουν αναλλοίωτες οι ρίζες των ξεριζωμένων από το "Σαμάκοβο Ανατολικής Θράκης" συμπατριωτών μας. Στο πρόσωπο του βέβαια, τιμήθηκε όλη η οικογένεια του πατέρα του Περικλέους Κιακίδη για την προσφορά της στο Σιδηροχώρι. Ο Περικλής Κιακίδης, ήταν Δήμαρχος στο Σαμμακόβι και εκτελέστηκε το 1915 μαζί με άλλους 18 προύχοντες από τους

  Νεότουρκους. Ο αδελφός του Θεόδωρος, έγραψε στα Θρακικά την ιστορία

  Σαμμακοβίου και περιχώρων, από όπου αντλούμε πληροφορίες για την πατρίδα

  μας.

  ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΔΕΛΛΙΟΥ σύζυγος ΙΩΑΚΕΙΜ:

  Τιμήθηκε για την αξιόλογη ηθική και υλική προσφορά της και το αδιάκοπο ενδιαφέρον της για την ανάπτυξη του Ν. Σιδηροχωρίου.

  Εθνικοί ευεργέτες από το Σαμμακόβι

  Οί Ξενοκράτες

  Εθνικοί ευεργέτες που φρόντισαν να ιδρύσουν σχολεία, νοσοκομεία, εκκλησίες και κάθε τι που εξυψώνει την εθνική συνείδηση. Ήταν 6 παιδιά, 4 αγόρια και 2 κορίτσια του Κων/νου και της Ελένης Τσαλαδνή που ζούσαν στο Σαμμακόβι. Τα ονόματα των παιδιών ήταν Θεόδωρος, Αθανάσιος, Πασχάλης, Κων/νος, Ειρήνη, Χρυσή. Ο μεγαλύτερος ο Θεόδωρος, από μικρός πήγε στην Πόλη και έγινε ράφτης και μάλιστα ξακουστός. Εκεί τον γνώρισε ο ηγεμόνας της Βλαχίας και τον πήρε στην αυλή του. Εκεί πήρε και τα αδέλφια του που ασχολήθηκαν με το εμπόριο στο Βουκουρέστι. Έμεινε μόνο η Χρυσή στο Σαμμακόβι, που παντρεύτηκε τον Κων/νο Ράλλη και απέκτησε ένα παιδί, τον Ιωσήφ. Το 1820 στο Βουκουρέστι είχαν αποκτήσει τεράστια περιουσία, άλλαξαν το όνομα τους σε Ξενοκράτες και άρχισαν το φιλανθρωπικό τους έργο. Ο Κων/νος έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και Ιερολοχίτης και με τον αδελφό του Πασχάλη, πολέμησαν στο Δραγατσάνι με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη. Εκεί σκοτώθηκε ο Πασχάλης. Στο Εθνολογικό Μουσείο της Αθήνας, υπάρχει η στολή Ιερολοχίτη του Κων/νου με τα όπλα του. Ο Κων/νος πέθανε το 1876. Τα στοιχεία δόθηκαν από την απόγονο τους, από την αδελφή τους Ειρήνη, την Φωτεινή Ξενοκράτους Σαραφίδη. Τα αδέλφια του Κων/νου συνέχισαν το φιλανθρωπικό τους έργο όπως το Ξενοκράτειο Νοσοκομείο στο Βουκουρέστι. Ο Θεόδωρος έστειλε και στο Σαμμακόβι 15.000 γρόσια με τα οποία κατασκευάστηκε η εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου. Ίδρυσαν στο Μεσολόγγι το Ξενοκράτειο Παρθεναγωγείο για χάρη του Κων/νου Κυριαζή, που ήταν σύζυγος της ανιψιάς τους Ελένης, που ήταν και κληρονόμος των Ξενοκρατών. Βοήθησαν οικονομικά και τον Φιλολογικό Σύνδεσμο της Πόλης και την Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Έστειλαν και άλλα χρήματα στο Σαμμακόβι για κατασκευή σχολείου, με σκοπό να γίνει το Σαμμακόβι πνευματικό κέντρο της περιοχής. Ο Κων/νος άρχισε να χτίζει το σχολείο στο Σαμμακόβι και το τελείωσε το 1854 η κληρονόμος τους Ελένη Ξενοκράτους Κυριαζή. Το 1898 πέθανε η Ελένη με κληρονόμο την κόρη της Κλεοπάτρα Ξενοκράτους Κυριαζή, που άφησε πληρεξούσιο την αδελφή της Νίνα, σύζυγο Φώτη Χάϊτα.

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 23.02.2009
• 16:32

  Η Κτίσις της Κωμοπόλεως Σαμμακοβίου Μέρος Δεύτερο

   »  Γαία
  Πήραν λοιπόν οι μισοί την μία όχθη τού ποταμού κι' οι άλλοι την απέναντι και ξεκίνησαν προς τα πάνω. "Έτσι έφθασαν κοντά στην πηγή του Θολού σ' ένα μέρος με πολύ βλάστηση και πυκνότατο δάσος. 'Άφθονα καθάρια νερά κατρακυλούσαν άπ' τις ραχούλες και τα βράχια των γύρω αγρίων, μα ωραιότατων βουνών.

  Ή ψυχή τους αναγάλλιασε σαν αντίκρισαν τόση εξαίσια ομορφιά στη φύση. Ψάξανε όμως για κείνο πού τους έκανε να φθάσουν μέχρις εδώ. "Έμειναν κατάπληκτοι σαν είδαν τι θησαυρό έκρυβε, αυτή ή όμορφη γή, γιατί εκτός από το σιδηρομετάλλευμα, βρήκαν και χαλκό εξαίρετο, βρήκαν κασσίτερο και μόλυβδο, υδράργυρο και ένα σωρό άλλα χρήσιμα μέταλλα. Και το πιο σπουδαίο ήταν ότι άνεκάλυψαν ένα είδος χυτοσιδήρου καταλλήλου για την κατασκευή θερμαστρών, χυτρών και άλλων ειδών χρησιμότατων. Ένθουσιάσθησαν με τις ανακαλύψεις τους. Και δεν ήταν μόνο αυτοί οι θησαυροί πού έκρυβε ή γή μέσα της, εδώ ό τόπος προσέφερε τού κόσμου τις ευκολίες. 'Υπήρχε νερό για να κίνηση τα εργαστήρια, ξυλεία άφθονη γιά νά κατασκευάζουν κάρβουνα κατάλληλα γιά τό λυώσιμο τών μετάλλων, κλίμα υγιεινότατο, νερά πεντακάθαρα καί προ πάντων σιδηρούχα. Τί άλλο ζητούσαν άπ' τό Θεό! Αυτός ο βλογημένος τόπος άξιζε νά τους γίνη δεύτερη πατρίδα. "Αρχισαν λοιπόν πρώτα νά κτίζουν τις καλύβες τους γιά νά κατοικήσουν.

  Οί Μουρτατιανοί, καθώς κι' οί κάτοικοι τών γύρω χωριών, πρώτα εκείνοι πού έβοσκαν τά ζώα τους εκεί κοντά, άκουσαν τον θόρυβο πού έκαναν σάν έπεφταν τά λαβωμένα δένδρα, εκείνα πού έκοβαν οί ξένοι. "Ετρεξαν νά ιδούν τί γίνεται, γιατί δεν είχαν ακούσει τους συγχωριανούς τους να λένε, οτι θά κατέβαιναν εκεί νά κόψουν ξύλα. Βρήκαν τους ξένους νά φτιάχνουν καλύβες καί αποθήκες. Δεν ήξευραν τήν γλώσσα τους μά κατώρθωσαν νά συνεννοηθούν με τά λίγα Τούρκικα πού ήξευρε κάποιος άπ' τους ξένους. Ρώτησαν τους ντόπιους αν ήξευραν νά κατεργάζωνται τούτο τό σιδηρομετάλλευμα, κι' οί Μουρτατιανοί είπαν πώς ήξευραν μά ήταν πολύ δύσκολο, κι' έφτιαχναν μόνο πράγματα τής απολύτου ανάγκης. Τότε οί ξένοι τους είπαν ότι θά τους μάθαιναν κι' αυτούς ένα εύκολο τρόπο κατεργασίας τού μεταλλεύματος, μέ τό όποιο θα κατώρθωναν νά κερδίσουν εύκολώτερα τήν ζωή τους παρά μέ ό,τι εως τώρα έφτιαχναν. Συνεννοήθησαν λοιπόν, συμφώνησαν, κι' απεφάσισαν νά συνεργασθούν, ώστε ενώνοντας τήν πείρα πού είχαν γιά τά μέταλλα, οι μέν, δηλαδή οί ξένοι, καί τήν γνώσι τού τόπου πού είχαν οί άλλοι, οί ντόπιοι, θά κατώρθωναν πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα.

  Απ' τους δεκαεπτά αυτούς νεοφθασμένους ξεχώριζαν μερικοί, γι' αυτό καί τά ονόματα τους διετηρήθησαν στή μνήμη τών κατοίκων τού μετέπειτα Σαμμακοβίου. Ό ένας ώνομάζετο Ζίφκα, οπου τ' ονομά του έμεινε σέ μια πηγή, στή Βρύσι τού Ζίφκου. "Αλλος έλέγετο Ρήκο, κι' άλλος πάλι Πρίμποβιτς, οπού μετοανομάσθη αργότερα σέ Πρίμπος. Ό δε 'Ιταλός πού ήταν μαζί τους λεγόταν Μπατίλιο, κι' από αύτον κατήγετο ή μετέπειτα οικογένεια Μπατίλα.

  Οικογένεια δε Έγγλέζηδων, ωνομάζοντο όσοι κατήγοντο από τον Εγγλέζο εκείνο πού είχε έλθει στο τόπο. Το όνομα αυτού του τελευταίου είχε ξεχασθή μέ το να τον φωνάζουν συνεχώς «Εγγλέζε!»... Στην αρχή αυτοί όλοι πού ήλθαν άπο μακρυά, κοίταξαν να τακτοποιηθούν πρώτα, νά εγκατασταθούν, κι' αφού είδαν ότι εδώ ήταν θαυμάσια, όσοι είχαν οίκογένειες, τις έφεραν κι' αυτές αργότερα. "Οσοι πάλι ήσαν ελεύθερα πουλιά, ήλθαν σέ επιγαμίες μέ τους ντόπιους. "Ύστερα άπο λίγο καιρό ζώντες σ' αύτο το κομμάτι τής Θρακικής γής αφωμοιώθησαν μέ τους κατοίκους, έδέχθησαν τήν Θρησκεία, αν ήσαν διαφορετικοί στο δόγμα, τά ήθη καί τά έθιμα.

  Γι' αυτούς τους πρώτους τεχνίτας μεταλλείων πού έφθασαν στο Σαμμάκοβο πολλά ελέχθησαν. "Αλλοι είπαν πώς ξεκίνησαν άπ' τά παράλια τής Χαλκιδικής, άλλοι πώς προέρχονται απ' το μεγάλο Σαμμακόβιον τής Βουλγαρίας καί εξ αυτού ωναμάσθη έτσι το νεόφτιαχτο χωριό, κι' άλλοι πάλι λένε αύτη τήν εκδοχή, πού πάρα πάνω' περιγράψαμε έκτενώς καί ή οποία είναι η πιο πιθανή.

  Ή επεξεργασία τού σιδήρου προώδευε. Οί ξένοι τους έμαθαν νά κατεργάζωνται τά μέταλλα, όχι πιά μέ τά χέρια, όπως παλαιά, μα μέ τήν βοήθεια τού νερού, πράγμα πού τά γύρω ποτάμια καί ιδίως ό Θελοπόταμος παρείχε μέ τόση αφθονία. "Ετσι φτιάχτηκαν οί βίγνες και τά «ντολάπια». Τό εξαγόμενο σίδηρο γινόταν ανάρπαστο άπο τις γύρω επαρχίες κι' ύστερα άπ' ολόκληρο τήν Θράκη. Οί δουλειές πήγαιναν θαυμάσια μόνο τά χέρια λείπανε, γιατί ή εργασία αύτη ανοιγόταν και προόδευε. Άναγκάσθησαν λοιπόν νά ζητήσουν βοηθούς εργάτας άπω τά γύρω ευρισκόμενα χωριουδάκια. Στην αρχή δέν πήγαν πολλοί, μά οσοι πήγαν, πολύ εύχαριστήθησαν. Τό ψωμί έβγαινε άνετα καί άρκετο γι' αυτούς καί τήν οικογένεια τους. Οί άνδρες τών περιχώρων βλέποντας τήν έξέλιξι καί τήν ευμάρεια τών εργαζομένων στά μεταλλεία, απεφάσισαν νά εργασθούν κι' εκείνοι. Συγκεντρώθησαν λοιπόν σ' αύτο τον τόπο κι' άρχισαν νά κτίζουν κι' αυτοί καλύβες οί πτωχότεροι, ή κατοικίες οί πιο εύποροι, γιά νά μεταφέρουν τις φαμίλιες τους για μόνιμη πιά καί τελειωτική άποκατάστασι. Έτσι όλα τά μικρά χωριουδάκια, πού ήσαν σπαρμένα εκεί γύρω, ενώθηκαν κι' απετέλεσαν το Σαμμάκοβο. Κοντά σ' αυτούς έσπευσαν νά εγκατασταθούν έδώ, κατά τήν παράδοσι βέβαια, καί πολλοί προερχόμενοι εκ Κωνσταντινουπόλεως, οί όποιοι μετά τήν "Αλωσι, βρίσκονταν σέ συνεχή περιπλάνησι. Ό τόπος πού βρισκόταν μπροστά καί χαμηλά άπ' τή Μουρτάτη, πού μιά φορά ήταν γεμάτος δέντρα μεγάλα και πανύψηλα,' δάσος σωστό, οπού μέσα του «πλιαλούσασι» (τρέχανε) άγρια θηρία, αρκούδες, λΰκοι κι' αλεπούδες, καί που οι άνθρωποι τών γύρω χωριών μονάχα για ξύλα ή για κυνήγι με πολύ φόβο, πήγαιναν, τώρα πλέον ανοικοδομείται. Γιά τήν ερημιά και γιά τήν αγριάδα τού τόπου υπάρχουν ενα σωρό θρύλοι και παραμύθια πού οι γρηές, παλιές Σαμμακοβίτισσες, έλεγαν στα εγγόνια τους, γιά νά μαθαίνουν έτσι τήν προϊστορία του τόπου.

  Δέν πέρασε πολύς καιρός κι' οι πρώτοι άποικοι έπιασαν αρκετά λεφτά στα χέρια, χρυσάφι καθαρό, κι' απεφάσισαν νά εγκαταλείψουν τις καλύβες καί νά κτίσουν σπίτια σωστά, με οντάδες, με κρεββατόκάμαρες, με αποθήκες καί σταύλους, νά' ιδρύσουν μιά πόλη, πού νά γίνη ξακουστή γίά το σίδερο της. Αυτό έπρεπε νά γίνη χάριν τού κοινού συμφέροντος καί για τήν καλλίτερα διευκόλυνσι τών αγοραστών, καθώς καί τών εργατών. 'Έτσι θά προσείλκυαν περισσοτέρους έργάτας στά σιδηρομεταλλεία, πράγμα πού θά ήυξανε τήν παραγωγή, καί περισσοτέρους άγοραστάς, οί οποίοι θά μπορούσαν νά έλθουν νά δουν άπο κοντά τή δουλειά τους, καί επομένως θα ήυξανε κι' ή κατανάλωσις. Κάλεσαν λοιπόν χτιστάδες καί μαστόρους άπω παντού, νά οίκοδομήσουν τήν πόλι τού σιδήρου. Πάρα πολλοί τέκτονες (χτίστες) έφθασαν άπ'τά παράλια , ιδίως, άπ'τήν 'Αγχίαλο (Άχελώ).

  Αυτοί οί Άχελινοί μαστοραδες έφτιαξαν γερά καί άς πούμε, οχυρωματικά σπίτια,, ικανά ν' ανθέξουν σ' επιδρομή, γιατί τότε στην εποχή αυτή ήταν τής μόδας, φαίνεται,, ή ληστεία καί ή αρπαγή. Αυτά τά κατασκευάσματα τών θαλασσινών οικοδόμων, έσώζοντο μέχρι τού εκπατρισμού, καί σύμπεραίνετο ότι ήσαν δικά τους, δηλαδή άπο θαλασσινά χέρια, διότι στά κράσπεδα (τά σατζάκια) τών σπιτιών υπήρχαν ζωγραφισμένα καράβια και ιστιοφόρα, όπως στο σπίτι τού Σαββαχτιανλή Νικόλα, πού βρισκόταν στο «κονάκι» τής κωμοπόλεως καί το όποιο τελευταίως κατείχε ο αείμνηστος συμπατριώτης μας καί άρχοντας Θεόφιλος Τζάρτος. Κι' άλλοι χτιστάδες ήρθανε άπω το Άφκαριού κι' άπ' τή Σαρακίνα καί όλοι αυτοί κατώρθωσαν νά οίκοδομήσουν γρήγορα τήν νέα κωμόπολι.

  Τά πρώτα αυτά παμπάλαια σπίτια, τάφτιαξαν μέ υλικά πού ο τόπος γύρω τους εδιδε άφθονα. Ή ξυλείαι ήταν ή πρώτη ύλη. "Εφτιαχναν τις βάσεις πέτρινες, κι' όταν έφθαναν κάμποσο ψηλά έβαζαν τους" «τσατμάδες» (χονδρές σανίδες) πού τους τοποθετούσαν ενωμένους τον ένα πάνω στον άλλο, καί δεν τους κάρφωναν, γιατί καρφιά τότε ήταν μάλλον σπάνιο πράγμα, παρά τά έδεναν .

  Όλος ό τόπος, πού ύστερα θεμελιώθηκε το Σαμμάκοβο, ξεκαθαρίσθηκε άπο τά δένδρα αφού ύλοτομήθησαν όλα, έκτος από μερικά πού τά χρησιμοποίησαν γιά στύλους, όπως ακριβώς στο σπίτι τού παππού Γιαννάκη Άβγαγγελή. "Ενας άπ' τους δρύινους στύλους τοϋ σπιτιού του, ήταν κορμός μέ ρίζες πού δεν είχαν κοπή. Κι' όταν πιά όλοι, μ' αύτο τον ξυλοοικοδομικό οργασμό, έφτιαξαν τά σπίτια τους κι' ώρθώθηκε ολάκερη πόλις, τότε απεφάσισαν να τήν ονομάσουν, να τήν βαφτίσουν. Τήν είπαν Σαμμάκοβο, με τήν συγκατάβασι όλων. Καί τώπαν έτσι, όχι γιατί αρκετοί από τους πρώτους πού ήλθαν ήσαν απ' τό Βουλγαρικό Σαμμάκοβο, όχι, γιατί αύτο δεν θα το δέχονταν οι ντόπιοι πού ήσαν καί οι περισσότεροι, μα επειδή, Σαμμάκοβο θα πή εργαστήρια σιδήρου. "Αν έλαχε ναχη κι' ή Βουλγαρία Σαμμάκοβο, αύτο δεν σημαίνει τίποτε. 'Επίσης τό όνομα αύτο τό καταλαβαίνουμε καλλίτερα, αν σκεφθούμε, ότι έκτος απ' αύτη, τήν Σλαυοβουλγαρική λέξι, πού σημαίνει, όπως είπα, σιδηρεργαστήρια, κι' οί άλλες ονομασίες, ή Τουρκική (Δεμίρκιοϊ) καθώς καί ή 'Ελληνική (Σιδηροχώριον) έχουν τήν ίδια σημασία.

  Τόση ήταν ή παραγωγή, λόγω τής δι' ύδατος κινήσεως τών μεταλλουργείων, τόσο χρήμα έπεφτε στις τσέπες τών Σαμμακοβιτών, γιατί ή πώλησις τού σιδήρου, ήταν τότε ελευθέρα, πού έσπευδαν απ' όλα τά γύρω μακρυνότερα χωριά, απ' τό Σκοπό καί τό Ευκάρυον, απ' τό Τύρνοβο καί τήν Βιζύη, νά εγκατασταθούν στην καινούρια πόλι, να δουλέψουν καί νά πλουτίσουν. Τότε ήλθε απ' τό Εύκάρυο κι' ό Λογιώτατος Μελή Νικόλας Δούκας Σαββαχτιανλής, ό όποιος έγινε κάτοχος βιγνών (φλεβών σιδήρου) καί εργαστηρίων καί τού οποίου τό όνομα έμεινε στη βρύση πού έφτιαξε στή κεντρική πλατεία Σαμμακοβίου κοντά στο Δημοτικό κήπο, πού κατασκευάσθη αργότερα, τήν λεγομένη Βρύση τού Ντελή Νικόλα. Κοντά σ' αυτόν έγκαταστάθησαν κι' άλλοι, πού έγιναν ίδιοκτήτες βιγνών, ίδρυσαν δικά τους ότζάκια, ενίσχυσαν τους έργάτας καί οί οικογένειες τους, αργότερα, ήσαν απ' τις πιο φημισμένες τού τόπου. Άπ αυτούς αναφέρονται ό Κύρκογλου, (οί μετέπειτα Κύρκοι) ό Πολυχρόνογλου, (οί Πολυχρόνηδες) ό Δούκας Κ. Δούκας, ό Δ. Βαλαλάς καί ό Βατραλάς.

  Αυτοί ολοι οί ξένοι κι' οί ντόπιοι 'έδωσαν τήν ζωή στο τόπο, έτελειοποίησαν τήν επεξεργασία τοϋ μετάλλου πού επέφερε καταπληκτικά αποτελέσματα. Περί το 1650 το Σαμμάκοβο βρισκόταν σέ μεγάλη ακμή. "Εμποροι προσέρχονταν άπω μάκρυνες αποστάσεις μέ τά λεγόμενα Κερβάνια (καραβάνια). Μουλάρια απ' τήν Βλαχία, άλογα άπ' τήν Σερβία, Καμήλια άπ' τή Βηρυττό, τή Δαμασκό καί τήν Ίόπη, γέμιζαν τους δρόμους του. "Ερχονταν νά φορτώσουν το περίφημο «Σαμμακόβ δεμιρί» (σαμμακοβίτικο σίδερο). Κι' αυτή ακόμη ή Τουρκική Κυβέρνησις έπρομηθεύονταν αρκετά μεγάλες ποσότητες σιδήρου, καί όσο περνούσε ο χρόνος, τόσο περισσότερο σίδερο έπαιρνε. Οί Σαμμακοβϊτες έτσι μπήκαν σέ μιά ξεχωριστή θέσι μέσα στο Νέο Τουρκικό Κράτος.

  Ή Ισχύς του Σαμμακοβίου. — Τά προνόμοια — Οί Καυτανλήδες

  Άπο τά μέσα τού 17ου αιώνα αρχίζει ή χρυσή εποχή τού Σαμμακοβίου. Το Τουρκικό Κράτος καθόλου δεν έφερε άντίρρησι σ' αυτή τήν κατεργασία, μήτε' καν φόρο έβαλε στή κατανάλωσι. Μόνο ένα όρο επέβαλε: νά παραδίδουν κάθε χρόνο στο Έπταπύργιον (Γεντί - Κουλέ) τής Κωνσταντινουπόλεως ενα ώρισμένο ποσό σιδήρου,( κι' οχι δωρεάν, μα έπι πληρωμί) με άνάλογον τιμή. Καί έναντι αυτής τής προτεραιότητος, είχε χορηγήσει ενα σωρό προνόμια εις τους Ίδιοκτήτας τών οτζακιών καθώς καί εις τούς έργάτας. Άπελάμβαναν κάθε είδος ελευθερίας καί μεγάλης προστασίας. Οι ίδιοκτήται σιδηρορυχείων ήσαν εφοδιασμένοι, είχαν αυτό τό προνόμιο, με Σουλτανικό Καυτάνι, ήτο δε αυτό ένα είδος έπισκιαδίου, το οποιο έκράτει ο κάτοχος εις τάς χείρας του. Οι έχοντες Καυτάνι έλέγοντο καυτανλήδες καί άπελάμβανον μεγάλης υπολήψεως υπό τών συγχωριανών τους. Ό Καυτανλής έχαιρετάτο υπό πάντων, είχε το δικαίωμα νά έφιππεύη καί νά πηγαίνη όπου δήποτε με άλογο, φτάνει νά κρατούσε στο χέρι το Καυτάνι. Έάν δε έπήγαιναν στην Κωνσταντινούπολι, είχαν τήν τιμύν νά γίνωνται δεκτοί από τον Μεγάλο Βεζΰρη, ό όποιος προσπαθούσε νά έκτελή μέ ευμένεια πασαν αίτησί τους, τιμωρούσε δε αυστηρότατα καθένα πού παρενέβαλε ή προσπαθούσε νά παρεμβάλη πρόσκομμα ή νά φέρη εμπόδιο στην έκμετάλλευσι και τήν παραγωγή τοΰ σιδήρου, έστω κι' αν αυτός ήτο Τούρκος. Γιά το πόσο μεγάλη ισχύν είχαν οί Σαμμακοβίτες Καυτανλήδες καί ποιάν γνώμην είχόν oι άλλοι γι' αυτούς, θ' αναφέρουμε δυο περιστατικά, κι' είναι αρκετά γιά νά πεισθούμε περί τών προνομίων τά Οποία είχαν.

  Κάποτε, πολύ αργότερα, περί τω 1840, διοικούσε τά εργοστάσια ο 'Αχμέτ Τζεμάλ Πάσας. Μέ το νά μη εχη πείραν αυτής τής δουλείας, μηδέ τής αποστολής του, μέ το νά υστερεί είς δραστηριότητα καθώς και είς τήν έπίβλεψι άπό τους προκάτοχους του, συνέβησαν πάρα πολλές καταχρήσεις καί προ πάντων καθυστερούντο οί πληρωμές τών εργατών. Απεφασίσθη τότε άπ' τους εργάτες όπως μεταβούν στην Κωνσταντινούπολι, στην "Υψηλή Πύλη, και να διαμαρτυρηθούν. Ξεκίνησαν λοιπόν τρεις εργάτες γιά κει. Μαζί τους πήγε κι' ο τίμιος καί φίλος τών εργατών Καυτανλής Κύρ Δούκας. Ό 'Αχμέτ Τζεμάλ Πάσας, σάν έμαθε από κάποιο πληροφοριοδότη του το μαντάτο, ότι τρεις εργάτες πάνε στή Πόλι για να διαμαρτυρηθούν, καβαλικεύει τ' άλογο του καί τρέχει να τους προλάβη, να τους πείση, ακόμη καί με τήν βία νά γυρίσουν πίσω. Τους πρόλαβε στο βουνό «Βάβα» τήν ώρα πού γιομάτιζαν. Ό Πασάς δέν είχε ιδέα ότι στην υπόθεσι είχε άνακατευθη Καυτανλής, καί σαν είδε τον πρώτο άπω δαύτους, τον Κύρ Δούκα, συνωφριώθηκε. Σταμάτησε τήν φόρα του, ξεπέζεψε, πλησίασε καί ρώτησε: «Σέντα μπεραμπέρ μισίν Δούκα Τσορμπατζή;» (Καί σύ μαζύ τους είσαι "Αρχοντα Δούκα:) «Μπεραμπέριμ» (Μαζί τους είμαι) άπεκρίθη ήρεμα - ήρεμα ο Καυτανλής. Τότε ό Τζεμάλ Πάσας κούνησε θλιθερα. το κεφάλι του, καβαλίκεψε τ' άλογο του, έκανε μεταβολή καί τράβηξε για το Σαμμάκοβο. Ή παύσις του απ' τη στιγμή αυτήν ήταν σίγουρη.

  Το δεύτερο συμβάν, κάμποσο κωμικό, συνέβη σέ εργάτες, Ζιβόλια (έτσι έλεγαν τους εργαζομένους στα σιδηρομεταλλεΐα). Κάθε φορά που έστελναν σίδηρο στο Γεντί Κουλέ τής Κωνσταντινουπόλεως, κάθε αποστολή τήν συνώδευαν τρεις καί τέσσερες, πολλές φορές, εργάτες τών Σιδηρομεταλλείων. "Ετσι λοιπόν σέ μια τέτοια περίπτωσι τρία ζιβόλια, ό Κωσταντής Καπίστρας, ό Γιλούς, ή Λιγής (Ηλίας) κι' ο Δήμος Πιπερής, σαν παράδωσαν τον σίδηρο, βγήκαν στην Πόλη νά σεργιανίσουν, νά δούνε.

  Πρώτη φορά ήταν πού κατέβαιναν σ' αυτή τήν μεγάλη πόλι, τήν ξακουσμένη. Ήσαν ντυμένοι μέ τά λευκά λινά ρούχα τους, ήταν καλοκαίρι, με τά χιριά καί τ' άντερί, το πουτούρι καί τήν πολύπτυχη σερβέτα' στο κεφάλι καί τά Θρακιώτικα τσερβούλια (πέδιλα). Καθώς προχωρούσαν μέσα στους δρόμους βρέθηκαν απ' εξω άπω ένα εστιατόριο τής εποχής μέ τους οντάδες στρωμένους καί τήν κουζίνα του γεμάτη άπω εκλεκτά φαγητά. Στάθηκαν απ' εξω καί μή ξέροντας τί είναι αύτο πού έβλεπαν ρώτησε ο ένας τον άλλον. «Βρε τανεί δώ; Τί πολλά φαγιά έχει!» «Μνημόσυνο θάχουν» απαντά ο άλλος. «Νά! μας φωνάζουν νά πά, νά φάμε!» Πράγματι ο μάγειρας, πού ήταν Πέρσης τήν καταγωγή, θά τους είδε ετσι λευκοφορεμένους, νόμισε πώς ήταν Χοτζάδες καί καθώς στέκονταν μπροστά στο μαγαζί του, τόλμησε νά τους προσκαλέση). «Μπούγιουρουν, μπούγιουρουν. Χότζα έφεντιλέρ» ('Ορίστε περάστε κυρ Χοτζάδες). Πλησιάσανε oι Σαμμακοβϊτες καί ρώτησαν πάλι, Έλληνικά, τόσο τους έκοψε. «Μνημόσυνο έχιτε;» Ό Πέρσης όμως δέν κατάλαβε κι' είπε. «"Εβετ, έφεντιλέρ> (Μάλιστα κύριοι). «Νά μωρέ μνημόσυνο έχουν, και μας φωνάζει ο άνθρωπος». Μπήκαν λοιπόν και διπλοκάθησάν στά στρωσίδια, γύρω απ' τά χαμηλά στρογγυλά τραπέζια, (σοφράδές). Ό μάγειρας τους έβαλε μπροστά τους το πατροπαράδοτο πιλάφι, κι' αυτοί μέ αρκετή ορεξι, γύριζαν τόση ώρα, έκαθάρισαν το πιάτο. «Μπασκά νέ βερεγίμ;» (τί άλλο νά σάς δώσω:) 'Ερώτησε. Αυτοί ανασηκώθηκαν, κοίταξαν πρός το μέρος πού ήταν εκτεθειμένα τά φαγητά κι' είπαν: «Άμ νά 'σώσε» (δώσε μας) μας καί πέ τούτο, καί πέ τ' άλλο, καί πε κείνο, και παρηγγειλαν τού κόσμου τις νοστιμιές, πού τις κατεβρόχθισαν, λέγοντας κάθε τόσο, δυνατά. «Θεγος σχωρές τον τον κύρ σου και τσι’εφτά γονιους σου!» Αφού έφαγαν τον περίδρομο, χόρτασαν καί σχώρεσαν, σηκόθηκαν και σταυροκοπούμενοι έκαναν να φύγουν. Ό μάγειρος όμως σαν τους είδε να κάνουν το σταυρό τους τάχασε. «Τί σόι Χοτζάδες είναι αυτοί; σκέφθηκε, καί. έσπευσε γιά νά πληρωθή. Μά αυτοί αδιάφοροι, περνούσαν μπροστά του σχωρώντας χωρίς καμμιά σκέψι γιά πληρωμή. «"Ε παραλα-

  πι (έ τά λεφτά) ξέσπασε σε μιά στιγμή ό μάγειρας. Γύρισαν τά ζιβόλια κι είπαν μεταξύ τους. «Βρε τί λέει αυτός;» Καί πάνε πάλι νά φύγουν. Ό μάγειρας όμως τους τραβάει καί φωνάζει γιά λεφτά, εκείνοι πάλι μιλάνε γιά μνημόσυνα καί γιά καλέσματα. Ό μάγειρας ξεφωνίζει καί οδύρεται. «Νέ μπιτσίμ Χότζα μπούντουρ;» Τί είδος Χοτζάδες είναι αυτοί; Τά Ζιβόλια τραβιούνται γιά νά φύγουν, δεν μπορούν νά καταλάβουν τί συμβαίνει, καί τί Χοτζάδες καί Χοτζάδες κοπανάει αυτός. Κάμποσος κόσμος περίεργος μαζεύτηκε τότε κι' έκανε χάζι. Κάποτε φτάνει κι' ένας αστυνομικός αυτός αμέσως άνεγνώρίσε την ιδιότητα τών Ζιβολιών. Πιάνει τον μάγειρα, τον τράβα μέσα στο κατάστημα του καί τού συνιστά νά παύση νά διαμαρτύρεται. Πας κρεμάλα, κακομοίρη μου, τού είπε Τούρκικα. Αυτοί είναι άνθρωποι τού Δοκιούμ Χανέ (τών Κρατικών Εργοστασίων) όμως ότι έφαγαν θά τό πληρωθης. Φέρε τον λογαριασμό στην 'Αστυνομία. Αυτά είπε καί βγήκε. Ό μάγειρας δαγκωνόταν, κι' οί φίλοι μας καθησυχασμένοι από τον αστυνομικό πού ύπεκλίνετο μπροστά τους, έφευγαν λέγοντας: «Βρέ δέ τολεγα 'γώ π' ειχαν' μνημόσυνο...;» 'Aπ' αυτά τά δύο παραδείγματα καταλαβαίνουμε πολύ καλά, πόσα προνόμια είχαν δοθή τότε στο Σαμμάκοβο. Με τήν πάροδο τού χρόνου συγκεντρώθησαν πολλοί κάτοικοι, έγινε ή πολυπληθεστέρα κωμόπολις τής περιοχής, κι' αυτό ήταν ενα άλλο προνόμιο.

  Οί Γκριτζαλήδες.

  Τήν εποχή εκείνη έλυμαίνοντο ολόκληρη τήν περιοχή τών Σαράντα Εκκλησιών διάφορες συμμορίες, όπως οι Ντελημπάσιδες τού Κάρα Φεϊζή, πού διήρπασαν, έλεηλάτησαν και έκαψαν τον Σκοπόν, οί Γενίτσαροι, οί Μπαγτατζήδες και οί Μποσταντζήδες. Μα ή πιο φοβερή μάστιγα ήταν τών Κιρτζαλίδον ή Γκριτζαλήδων. Ληστές μέ τά όλα τους, είχαν συνταχθή εις ολόκληρες συμμορίες, πού έπέδραμαν εναντίον τών Χριστιανικών χωριών καί τά καταλήστευαν. Λέγονταν έτσι, Γκριτζαλήδες γιατί κατήγοντο απ' το χωριό Κίρτζαλη, τής Θρακικής επαρχίας Γκιουμουλτζίνας τής μετέπειτα Κομοτινής. Αυτοί ένέσπειραν παντού το φόβο, τή φρίκη, και τον τρόμο, μέ τά μύρια βάσανα εις τα όποια υπέβαλαν τους κατοίκους τών άτυχων χωριών για νά μαρτυρήσουν πού έκρυβαν τά λεφτά τους, τους θησαυρούς τους. Έλεηλάτησαν πάρα πολλά χωριά. Τήν Πέτρα, τήν 'Ηράκλεια, τήν Γέννα.' καί το Σκοπό, το Σκεπαστό και το Εύκάρυο, το όποιο υπέστη δύο διαρπαγές, ή δεύτερη έγινε από τον Ντελή Καδήρ, αίμοσταγέστατο αρχηγό. Πάρα πολλά χρόνια, πού είναι πολύ δύσκολο να καθορισθούν, κράτησε τούτο το κακό. Αυτοί ένισχύοντο συνεχώς διά τής βιαίας απαγωγής νέων, μα καί διά τής προσελεύσεως Τούρκων καί Χριστιανών παλιανθρώπτων. Κάποτε πέρασαν κοντά απ' το Σαμμάκοβο, πιθανόν απ' τήν Μουρτάτη. Οί κάτοικοι ευτυχώς είχαν πάρει εγκαίρως είδηση γιά τον ερχομό τους κι' είχαν τρέξει νά κρυφτούν σ' ενα σπήλαιο, πού ή είσοδος του ήταν κρυμμένη πίσω από πυκνή βλάστησι. "Οχι πολύ μακρυά άπ' τή σπηλιά περνούσαν οί Κιρτζλήδες. Μπροστά πήγαινε ένας Χριστιανός, πού μέ βία είχε στρατολογηθή. Σε μια στιγμή έξαφνα ακούστηκαν κλαψουρίσματα μωρού. Ό Χριστιανός κατάλαβε, μά για ν' απόσπαση τήν προσοχή τών ληστών καί να ειδοποίηση τους ευρισκομένους στή σπηλιά, άρχισε, λένε νά τραγουδά αυτοσχεδιάζοντας.

  Σκότως’ κόρημ' τό παιδίσ' γιά νά σιόσης τή ζωή σ'!...

  Η Μάνα τάκουσε καί προκειμένου νά χαθούν τόσες ψυχές, πού κρέμονταν στα χέρια της, έκλεισε το στόμα τού παιδιού της καί κείνο έσκασε. Τίποτε δεν ακούστηκε, καί γλύτωσαν οί άνθρωποι, οί πολλοί. Αυτοί ήσαν οί Κιρτζαλήδες. Καί το Σαμμάκοβο, ακριβώς επειδή ήταν πολυπληθέστατο, καί καλά άρματωμένο, είχε κι' αυτό το προνόμιο, γλύτωσε από μια τέτοια ληστρική έπίθεσι. Παρείχε ασφάλεια ζωής καί γι' αυτό πολλοί κάτοικοι, από μάκρυνα χωριά, τότε τήν εποχή τών Κιρτζαλήδοιν, ήλθαν καί έγκατατεστάθησαν εδώ, όπως καί τόσοι άλλοι προηγούμενος. Ή κατάρα τών Κιρτζαλήδων κράτησε μέχρι πού σκοτώθηκε, από κάποιο βοσκόπουλο, τελευταίος αρχηγός τους, ο Γιντζέ Βοϊβόδας, ό οποίος ήτο Χριστιανός από τή Δογάντζα, Μετά απ' αυτό οί Κιρτζαλήδες διεσκορπίσθησαν καί χάθηκαν. "Ετσι απηλλάγη ή χώρα άπ' αυτή την φριχτή μάστιγα.

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 19.02.2009
• 15:37

  Τι Πρέπει να Γνωρίζεις για τη Νόσο του Hodgkin

   »  Γαία

  Το παρών έντυπο διανέμετε δωρεάν από τον
  ΣΥΛΛΟΓΟ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ

  Ο Σ.Κ.Μ.Θ, έχει ετοιμάσει το παρόν φυλλάδιο για να βοηθήσει τους ασθενείς και τις οικογένειες τους να κατανοήσουν καλύτερα και να μπορέσουν έτσι να αντιμετωπίσουν τη νόσο του Hodgkin. Οι πληροφορίες που παρατίθενται - σχετικά με τα συμπτώματα, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της νόσου του Hodgkin - στοχεύουν στο να συμβάλουν στις συζητήσεις με τους γιατρούς, τους νοσηλευτές και άλλα μέλη της θεραπευτικής ομάδας.

  Η γνώση μας για τη νόσο του Hodgkin διαρκώς αυξάνει. Η έρευνα έχει οδηγήσει σε καλύτερη αντιμετώπιση της νόσου. Σήμερα περισσότεροι από τους μισούς ασθενείς με νόσο του Hodgkin μπορούν να γίνουν καλά.

  Η νόσος του Hodgkin είναι ένας τύπος λεμφώματος. Τα λεμφώματα είναι τύποι καρκίνου που αναπτύσσονται στο λεμφικό σύστημα (μέρος του ανοσοποιητικού, δηλ. αμυντικού, συστήματος του οργανισμού). Ο ρόλος του λεμφικού συστήματος είναι να βοηθήσει στην καταπολέμηση ασθενειών και λοιμώξεων.

  Το λεμφικό σύστημα περιλαμβάνει ένα δίκτυο λεπτών «σωληναρίων» που διακλαδίζονται, όπως και τα αιμοφόρα αγγεία (αρτηρίες και φλέβες), στους ιστούς και όλο το σώμα. Τα λεμφαγγεία μεταφέρουν τη λέμφο, ένα άχρωμο σαν νερό υγρό, που περιέχει κύτταρα για την καταπολέμηση των λοιμώξεων, τα λεμφοκύτταρα. Κατά μήκος αυτού του δικτύου των λεμφαγγείων υπάρχουν μικρά όργανα σε σχήμα φασολιού, τα οποία λέγονται λεμφογάγγλια. Αυτά φιλτράρουν τη λέμφο καθώς περνάει από μέσα τους. Ομάδες λεμφογαγγλίων βρίσκονται στη μασχάλη, τη βουβωνική χώρα, το λαιμό και την κοιλιά. Άλλα μέρη του λεμφικού συστήματος είναι ο σπλήνας, ο θύμος αδένας, οι αμυγδαλές και ο μυελός των οστών.

  Όπως όλοι οι τύποι καρκίνου, η νόσος του Hodgkin επηρεάζει τα κύτταρα του σώματος. Τα υγιή κύτταρα αναπτύσσονται, διαιρούνται και αντικαθίστανται με μια συγκεκριμένη τάξη και ρυθμό. Αυτή η διαδικασία διατηρεί τον οργανισμό σε μια φυσιολογική ισορροπία. Στη νόσο του Hodgkin τα κύτταρα του λεμφικού συστήματος παρουσιάζουν μια αφύσικη αύξηση και μπορούν να εξαπλωθούν και σε άλλα όργανα. Καθώς η νόσος προχωρά, το σώμα καθίσταται όλο και λιγότερο ικανό να καταπολεμά τις λοιμώξεις.

  Η νόσος του Hodgkin είναι σπάνια. Ανέρχεται σε ποσοστό λιγότερο του 1% όλων των περιπτώσεων καρκίνου που απαντούν π.χ. στις ΗΠΑ. Συναντάτε συχνότερα σε νέους 15-34 ετών και σε άτομα μεγαλύτερα των 55 ετών. Άλλοι τύποι καρκίνου του λεμφικού συστήματος (που ονομάζονται «λεμφώματα μη-Hodgkin») αναφέρονται σε σχετικό φυλλάδιο του Σ.Κ.Μ.Θ.

  ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ

  Το πιο κοινό σύμπτωμα της νόσου του Hodgkin είναι μια ανώδυνη διόγκωση των λεμφογαγγλίων του λαιμού, της μασχάλης ή της βουβωνικής περιοχής. Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, νυχτερινές εφιδρώσεις, αίσθημα κούρασης, χάσιμο βάρους ή κνησμό (φαγούρα του δέρματος). Εντούτοις αυτά τα συμπτώματα δεν είναι και παθογνωμονικά (δεν καθορίζουν με βεβαιότητα την ύπαρξη καρκίνου). Μπορεί να προκληθούν από πολλές συνηθισμένες ασθένειες, όπως η γρίπη ή άλλες λοιμώξεις. Πάντως είναι σημαντικό να επισκεφθεί κανείς ένα γιατρό, εάν τα συμπτώματα επιμείνουν για περισσότερο από 2 εβδομάδες. Κάθε ασθένεια πρέπει να διαγνώσκεται και να αντιμετωπίζεται το συντομότερο δυνατό και αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη νόσο του Hodgkin.

  ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ TOY HODGKIN

  Αν υπάρχει υποψία για νόσο του Hodgkin, ο γιατρός πρέπει να πάρει το ιατρικό ιστορικό του ασθενή και να κάνει μια σχολαστική κλινική εξέταση, θα γίνουν επίσης αναλύσεις αίματος και ακτινολογικός έλεγχος θώρακα, οστών, ήπατος και σπλήνα. Από ένα διογκωμένο λεμφογάγγλια θα ληφθεί ιστός. Αυτό ονομάζεται βιοψία. Είναι ο μόνος σίγουρος τρόπος για να διαγνωστεί η ύπαρξη ή όχι καρκίνου. Ο παθολογοανατόμος θα παρατηρήσει στο μικροσκόπιο τον ιστό που αφαιρέθηκε από το λεμφογάγγλια αναζητώντας κύτταρα Ριντ-Στερνμπεργκ (Reed-Sternberg), δηλαδή άτυπα κύτταρα (μη φυσιολογικά) που ανευρίσκονται στη νόσο του Hodgkin.

  Όταν η νόσος διαγνωστεί, ο γιατρός πρέπει να είναι σε θέση να γνωρίζει το στάδιο ή την έκταση της νόσου.

  Η γνώση του σταδίου είναι πολύ σημαντική για να σχεδιαστεί η θεραπεία. Για τον καθορισμό του σταδίου ο γιατρός ελέγχει:

  • Τον αριθμό και τη θέση των λεμφογαγγλίων που έχουν προσβληθεί.

  • Αν υπάρχουν επηρεασμένα λεμφογάγγλια στην πάνω ή στην κάτω ή και στις 2 μεριές του διαφράγματος (λεπτός μυς κάτω από τους πνεύμονες που διαχωρίζει το θώρακα από την κοιλιά).

  • Αν η νόσος έχει εξαπλωθεί μέχρι το μυελό των οστών, το σπλήνα ή σε μέρη έξω από το λεμφικό σύστημα, όπως το ήπαρ.

  Για τον καθορισμό του σταδίου ο γιατρός ζητάει διάφορες αναλύσεις και εξετάσεις, μεταξύ άλλων και βιοψίες λεμφογαγγλίων και ήπατος. Πολλοί ασθενείς υποβάλλονται σε λεμφαγγειογραφίες, δηλαδή ακτινογραφίες του λεμφικού συστήματος με τη χρήση ειδικής χρωστικής ουσίας που κάνει να φαίνονται τα λεμφογάγγλια και τα λεμφαγγεία. Άλλος έλεγχος είναι η υπολογιστική τομογραφία, δηλαδή μια σειρά από ακτινογραφίες διατομών του σώματος.

  ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΝΟΣΟ TOY HODGKIN

  Οι αποφάσεις για την αγωγή της νόσου του Hodgkin είναι πολύπλοκες. Πριν την έναρξη της ο ασθενής ίσως θελήσει τη γνώμη ενός δεύτερου γιατρού για να επανεξετάσει τη διάγνωση και το σχέδιο της θεραπευτικής αγωγής.

  • Ο γιατρός του ασθενή μπορεί ενδεχομένως να προτείνει ένα συνάδελφο του με πιο εξειδικευμένο ενδιαφέρον για τη νόσο του Hodgkin.

  • Οι ασθενείς που θέλουν να πάρουν ονόματα ειδικών μπορούν να απευθύνονται στον τοπικό Ιατρικό Σύλλογο, σε μια κοντινή Ιατρική Σχολή ή στο ΣΚΜΘ (Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας-Θράκης).

  Μέθοδοι θεραπείας

  Η θεραπευτική αγωγή για τη νόσο του Hodgkin συνήθως περιλαμβάνει ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή μερικές φορές και τα δύο. Οι αποφάσεις για την αγωγή εξαρτώνται από το στάδιο της νόσου, την εντόπιση της (δηλαδή σε ποια σημεία του σώματος βρίσκεται), τα συμπτώματα που παρουσιάζονται, την ηλικία και τη γενική κατάσταση της υγείας του ασθενή (η αγωγή για παιδιά με νόσο του Hodgkin είναι πιο περίπλοκη και δεν αναφέρεται στο φυλλάδιο αυτό),

  Η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας για να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα και να σταματήσει την ανάπτυξή τους. Γενικά διεξάγεται σε νοσοκομεία ή κλινικές. Συνήθως οι ασθενείς κάνουν τη χημειοθεραπεία 5 ημέρες την εβδομάδα για αρκετές εβδομάδες σαν εξωτερικοί ασθενείς (δεν νοσηλεύονται).

  Η χημειοθεραπεία χρησιμοποιεί φαρμακευτικές ουσίες για να εξολοθρεύσει τα καρκινικά κύτταρα. Για την αντιμετώπιση της νόσου του Hodgkin χρησιμοποιείται συνήθως ένας συνδυασμός φαρμάκων, τα οποία μπορούν να χορηγηθούν με διάφορους τρόπους: μερικά από το στόμα, άλλα με ένεση σε μυ (ενδομυϊκά) ή σε αρτηρία ή, συνηθέστερα, σε φλέβα. Τα φάρμακα μεταφέρονται με την κυκλοφορία του αίματος σχεδόν σε κάθε σημείο του οργανισμού. Η χημειοθεραπεία διεξάγεται συνήθως σε «κύκλους»: μια περίοδος χημειοθεραπείας ακολουθείται από μια περίοδο παύσης, μετά ακολουθεί μια περίοδος με χημειοθεραπεία κ.ο.κ.

  Παρενέργειες

  Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της νόσου του Hodgkin είναι πολύ ισχυρές, γι' αυτό και συχνά προκαλούν παρενέργειες, που μπορεί να είναι μικρής ή μεγάλης διάρκειας. Αυτές εξαρτώνται τόσο από τον τύπο της αγωγής όσο και από το μέρος του σώματος που δέχεται την αγωγή.

  Κατά την ακτινοθεραπεία οι ασθενείς μπορεί να νιώθουν ασυνήθιστη κούραση, καθώς μάλιστα η αγωγή προχωρεί. Επομένως, είναι σημαντικό να ξεκουράζονται όσο περισσότερο μπορούν. Οι αντιδράσεις του δέρματος (κοκκίνισμα ή ξηρότητα) στην περιοχή που ακτινοβολείται είναι επίσης συνηθισμένες. Οι ασθενείς πρέπει να προσέχουν αυτή την περιοχή του δέρματος. Κρέμες ή γαλακτώματα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται χωρίς τη συμβουλή γιατρού. Όταν η ακτινοβολία γίνεται στο θώρακα, οι ασθενείς έχουν ξηρότητα και ελαφρό πόνο στο λαιμό και μπορεί να δυσκολεύονται και στην κατάποση. Μερικές φορές λαχανιάζουν ή έχουν ξηρό βήχα. Η ακτινοβολία στην κατώτερη περιοχή της κοιλιάς μπορεί να προκαλέσει ναυτία, διάρροια ή εμετό. Κάποιοι ασθενείς έχουν «μυρμήγκιασμα» ή μούδιασμα στα χέρια, στα πόδια ή χαμηλά στην πλάτη. Αυτά τα αποτελέσματα συνήθως εξαφανίζονται βαθμιαία με τη διακοπή της θεραπείας.

  Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας εξαρτώνται κυρίως από τα φάρμακα που χορηγούνται. Γενικά τα αντικαρκινικά φάρμακα επηρεάζουν τα κύτταρα που αναπτύσσονται γρήγορα, όπως εκείνα των θυλάκων των τριχών. Σαν αποτέλεσμα, οι ασθενείς μπορούν να εμφανίσουν παρενέργειες, όπως μειωμένη αντίσταση σε λοιμώξεις, ναυτία, εμετό ή πικρή γεύση στο στόμα. Μπορεί επίσης να παρουσιάσουν λιγότερη ενεργητικότητα και ίσως χάσουν τα μαλλιά τους.

  Η απώλεια της όρεξης αποτελεί μερικές φορές πρόβλημα για ασθενείς που δέχονται ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι ασθενείς που τρώνε καλά μπορούν να: έχουν μεγαλύτερη ικανότητα να ανέχονται τις παρενέργειες της αγωγής τους. Γι' αυτό η διατροφή συνιστά ένα σπουδαίο μέρος στο σχέδιο θεραπείας. Το να τρώει κανείς καλά σημαίνει να λαμβάνει αρκετές θερμίδες, ώστε να προλαμβάνει την απώλεια βάρους και από την άλλη μέρα να έχει αρκετές πρωτεΐνες στο διαιτολόγιο του, ώστε να ξαναδημιουργεί και να επανορθώνει τις απώλειες στα μαλλιά, τους μυς, το δέρμα και στα άλλα όργανα. Πολλοί ασθενείς βρίσκουν ότι το να κρατούν αρκετά μικρά γεύματα στη διάρκεια της ημέρας είναι πιο εύκολο από το να περιορίζονται σε τρία μεγάλα γεύματα.

  Η θεραπεία για τη νόσο του Hodgkin μπορεί ακόμα να προκαλέσει προβλήματα στη γονιμότητα του ατόμου. Η έμμηνος ρύση των γυναικών ενδέχεται να σταματήσει. Στις νεότερες γυναίκες το πιθανότερο είναι να επανέλθει. Στους άντρες ωστόσο τόσο η νόσος του Hodgkin όσο και η θεραπευτική αγωγή είναι δυνατό να επηρεάσουν τη γονιμότητα εντονότερα. Η φύλαξη σπέρματος σε μια τράπεζα σπέρματος μπορεί να είναι μια καλή λύση για κάποιους ασθενείς.

  Οι ανεπιθύμητες παρενέργειες στη διάρκεια της θεραπευτικής αγωγής ποικίλουν από άτομο σε άτομο και ακόμη από τον έναν κύκλο θεραπείας στον άλλο. Οι γιατροί προσπαθούν να σχεδιάσουν την κατάλληλη αγωγή που θα ελαχιστοποιήσει τα προβλήματα. Γιατροί, νοσοκόμες και διαιτολόγοι μπορούν να εξηγήσουν τις παρενέργειες της αντικαρκινικής θεραπείας και να προτείνουν τρόπους για την αντιμετώπιση της. (Χρήσιμες πληροφορίες για το ζήτημα αυτό υπάρχουν σε αντίστοιχες εκδόσεις του Σ.Κ.Μ.Θ.).

  Φροντίδα μετά τη θεραπεία

  Συχνοί έλεγχοι και εξετάσεις αφού τελειώσει η θεραπεία για τη νόσο του Hodgkin, έχουν πολύ μεγάλη σημασία για τους ασθενείς.

  Ο ασθενής θα συνεχίσει να παρακολουθείται από τους γιατρούς για αρκετά χρόνια ακόμη. Γενικά οι εξετάσεις περιλαμβάνουν προσεκτική κλινική εξέταση, ακτινογραφίες, εξετάσεις αίματος και άλλες εργαστηριακές εξετάσεις. Οι ασθενείς που έχουν δεχθεί αγωγή για νόσο του Hodgkin έχουν πιο πολλές πιθανότητες από άλλα άτομα να αναπτύξουν μελλοντικά κάποιον άλλο τύπο καρκίνου, ειδικά λευχαιμία, θα πρέπει να ακολουθούν τις συμβουλές του γιατρού σχετικά με τη φροντίδα της υγείας τους και τις περιοδικές εξετάσεις. Με τον τακτικό έλεγχο είναι δυνατή η ανίχνευση και η έγκαιρη αντιμετώπιση προβλημάτων, σε περίπτωση που προκύψουν.

  ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ

  Όταν οι άνθρωποι έχουν καρκίνο, η ζωή μπορεί να αλλάξει για τους ίδιους και τα άτομα που τους νοιάζονται. Αυτές οι αλλαγές στην καθημερινή ζωή ενδέχεται να είναι δύσκολες στο χειρισμό τους. Είναι φυσικό για ένα άτομο με νόσο του Hodgkin να νιώθει συγκεχυμένα συναισθήματα.

  Κάποιες φορές οι ασθενείς και τα μέλη της οικογένειας τους μπορεί να νιώσουν κατάθλιψη, φόβο ή οργή. Άλλες φορές τα συναισθήματα μπορεί να κυμαίνονται από ελπίδα μέχρι απελπισία και από δύναμη μέχρι φόβο. Οι ασθενείς μπορούν να τα αντιμετωπίσουν αν έχουν τη δυνατότητα να μιλήσουν για την αρρώστια τους και γι' αυτό που αισθάνονται με την οικογένεια ή με φίλους.

  Ανησυχίες για το μέλλον - καθώς και τις ιατρικές εξετάσεις, τη θεραπεία, την παραμονή στο νοσοκομείο και τα έξοδα περίθαλψης -είναι συνηθισμένες. Μιλώντας γι' αυτά σε γιατρούς, το νοσηλευτικό προσωπικό ή και σε άλλα μέλη της ομάδας περίθαλψης μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση του φόβου και της σύγχυσης. Οι ασθενείς κάνοντας ερωτήσεις σχετικά με τη θεραπευτική τους αγωγή μπορούν να παίξουν ενεργητικό ρόλο σε αυτή. Συχνά είναι χρήσιμο για τους ίδιους και το περιβάλλον τους να σημειώνουν τις απορίες που έχουν. Επίσης το να κρατάνε σημειώσεις στη διάρκεια της επίσκεψης βοηθά να θυμούνται τι έχει συζητηθεί.

  Οι ασθενείς θέτουν συχνά ερωτήσεις για τη νόσο τους. Το πιο κατάλληλο πρόσωπο για να δώσει απαντήσεις είναι ο γιατρός. Οι πιο πολλοί θέλουν να μάθουν πώς μπορεί να θεραπευτεί η νόσος του Hodgkin, πόσο επιτυχημένη θα είναι αυτή η θεραπεία και πόσο αναμένεται να κοστίσει.

  Παρακάτω αναφέρονται κάποιες από τις ερωτήσεις που οι ασθενείς θέτουν στο γιατρό:

  • Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την αγωγή;

  • Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και οι πιθανές παρενέργειες της θεραπείας;

  • Μπορώ να συνεχίσω να εργάζομαι στη διάρκεια της αρρώστιας μου;

  • θα πρέπει να αλλάξω τις συνήθεις δραστηριότητες μου;

  • Πόσο συχνά θα χρειάζεται να επαναλαμβάνω τις εξετάσεις μου;

  Ο γιατρός του ασθενή είναι ο πιο κατάλληλος για να δώσει συμβουλές σχετικά με τη δουλειά ή με τον περιορισμό άλλων δραστηριοτήτων. Όμως είναι δύσκολο για κάποιους ασθενείς να μιλήσουν με το γιατρό για τα συναισθήματα τους ή για άλλα, πολύ προσωπικά ζητήματα. Πολλοί ασθενείς βρίσκουν ότι τους βοηθάει πολύ να μιλάνε γι' αυτά τα θέματα με άλλα άτομα που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα. Τέτοια βοήθεια παρέχεται από ομάδες, όπως ο Σ.Κ.Μ.Θ. (Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας-Θράκης) Μπορεί ακόμη να βοηθήσει η συνομιλία με μέλος του νοσηλευτικού προσωπικού, κοινωνική λειτουργό, σύμβουλο ή κληρικό.

  Το να ζει κανείς με μια σοβαρή νόσο αποτελεί μια δύσκολη πρόκληση. Οι βιβλιοθήκες είναι μια καλή πηγή πληροφοριών (βιβλίων και άρθρων) για την προσαρμογή στην ασθένεια. Οι καρκινοπαθείς και οι οικογένειες τους μπορούν ακόμη να βρουν σχετικές πληροφορίες σε αντίστοιχη έκδοση του Σ.Κ.Μ.Θ, με τίτλο «Δώσε χρόνο στη ζωή, Ψυχολογική στήριξη σε καρκινοπαθείς και το περιβάλλον τους», κ.λπ.

  ΕΠΙΛΟΓΟΣ

  Άλλο ένα φυλλάδιο έρχεται να προστεθεί στην εκδοτική δραστηριότητα του Σ.Κ.Μ.Θ, που κατευθύνεται πάντοτε από ένα βασικό κίνητρο: την ενημέρωση του κοινού σε θέματα πρόληψης και την εξασφάλιση της ποιοτικής αναβάθμισης σε καθένα από τους πολίτες της ελληνικής κοινωνίας.

  Στις σελίδες του παρόντος φυλλαδίου περιγράφεται η νόσος του Hodgkin καθώς και τα συμπτώματα, η διάγνωση και η θεραπεία του. Παρέχονται ακόμη πληροφορίες για την αποκατάσταση και την υποστήριξη των ατόμων που έχουν υποστεί θεραπεία για τη συγκεκριμένη νόσο.

  Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους κυρίους Γεώργιο Λύπα και Κωνσταντίνο Λύπα και όλους όσους συνέβαλαν στην επιμελημένη μετάφραση του κειμένου στα ελληνικά.

  Σ.Κ.Μ.Θ.

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 04.02.2009
• 17:01

  Αλφαβητικό Φυτολόγιο Λαχανοκομίας

   »  Γαία
  Μελιτζάνα (Solanum melongena)

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 02.02.2009
• 16:18

  Η Κτίσις της Κωμοπόλεως Σαμμακοβίου

   »  Γαία
  Μέχρι τής καταλήψεως ολοκλήρου τής Θράκης υπό των Τούρκων και τής πτώσεως τής Κωνσταντινουπόλεως, πουθενά δεν αναφέρεται το όνομα Σαμμάκοβο, όπως πιο πάνω γράψαμε. Βεβαίως ή γύρω περιοχή ήτο κατοικημένη και υφίστανται ένα σωρό ερείπια πού μας πείθουν ότι υπήρχαν πολλά χωριά. Κατά πρώτον αναφέρεται ότι ή Τρουλιά, το γειτονικό χωριό, είχε ήδη κτισθεί από τα μέσα του δωδεκάτου αιώνος. 'Επίσης από την κλασσική εποχή υπήρχε το χωριό πού βρίσκεται κοντά στη Καραβιζύη.

  Κατά την Βυζαντινή εποχή, αυτό μας το δηλώνουν τα κάστρα, υπήρχαν χωριά βυζαντινών. Εξ άλλου αυτό πιστοποιείται κι' από τις παμπάλαιες εκκλησίες και τα μοναστηράκια πού βρίσκονται γύρω απ' το Σαμμάκοβο σε μέρη πού δείχνουν ότι έκτος των εκκλησιών υπήρχαν σπίτια και άλλα οικήματα, δείγματα κοινωνικής ζωής, έστω χωριάτικης. Γιατί άραγε, αυτά τα χωριά πού βρίσκονται ολόγυρα, δεν συνέχισαν την ζωή τους, παρά έτσι ξαφνικά, έπαυσαν να υφίστανται; Καμιά ιστορική πηγή δεν μας λύει αυτό το ζήτημα. Εκ των πραγμάτων όμως πρώτον, εκ των ιστορικών γεγονότων τής εποχής εκείνης, εκ των θρύλων και των παραδόσεων, συμπεραίνεται ότι όλα αυτά τα χωριουδάκια διά τον φόβων εκ των επιδρομέων τής «Γριτζαλιάς», (λέξις παραγόμενη εκ τής Τουρ. λέξεως Κιρτζαλής = λερωμένος, και εξ αυτού πας έπιδρομεύς και ληστής), όπως λένε την κωμόπολη τού Σαμμακοβίου. Κατ' άλλους οι κάτοικοι των χωρίων αυτών μετεφέρθησαν εις το Σαμμάκοβο και ένεκα, βεβαίως, τού κινδύνου των ληστών και των επιδρομέων, όμως πιο πολύ, χάριν των σιδηρομεταλλείων, πού άνεκαλύφθησαν εκεί και τοιουτοτρόπως ευρέθη εργασία πού τους προσέφερε ανέτως άφθονο ψωμί και τα άλλα αναγκαία. Αυτά τα χωριουδάκια, εκ τής επισταμένης παρατηρήσεως των ιδίων κατοίκων τού Σαμμακοβίου ανέρχονται εις επτά. Κρίνομεν αναγκαίων να μιλήσομε περί αυτών.

  Το πρώτο και πλησιέστερο χωριό, υπέρξε εκείνο πού ήτο κτισμένο στη θέσι πού ευρίσκεται ή εκκλησία τού «Προφήτου Ηλία». Εκεί σήμερα υπάρχουν οι αμπελώνες τού Σαμμακοβίου, μα μέσα στο κεντρικό σημείο αυτών ευρέθησαν αρκετά ερείπια, όπως μιας εκκλησίας όπου σώζεται μόνο ή Άγια Τράπεζα, καθώς και άλλα αντικείμενα, όπως παλαιότατα οικιακά σκεύη.

  Ως δεύτερο χωριουδάκι αναφέρεται υπό των Σαμμακοβιτών, ένα μικροσκοπικό, το όποιο ονομάζουν «"Άγιο Αθανάσιο». 'Εδώ τα ερείπια και τ' αντικείμενα είναι περισσότερο καλοδιατηρημένα από τα προηγούμενα. Κι' εδώ σώζεται ή 'Αγία Τράπεζα τής ερειπωμένης εκκλησίας, μισοβγαλμένη, ή όποια ήτο πάρα πολύ όμορφη. Πολλές φορές οι Σαμμακοβίτες επεχείρησαν να την βγάλουν για να την χρησιμοποιήσουν; εις άλλην έκκλησίαν, αυτό όμως στάθηκε αδύνατο. Τα ερείπια τούτου τού χωριού βρίσκονται στα δυτικά τού Σαμμακοβίου, εις απόσταση μιας ώρας. Εκεί, μεταγενεστέρως ή περιοχή καλλιεργηθεί και ήσαν τα χωράφια τής κωμοπόλεως. Αυτό το παλιό χωριό είχε πάρα πολλά νερά, και σώζονται περίπου 15 βρύσες με σιδηρούχα νερά, τα όποια τον μεν χειμώνα είναι θερμά και αναδίδουν μια θερμή άχνα, το δε καλοκαίρι είναι δροσερότατα, σχεδόν παγωμένα.

  Τρίτο χωριό είναι ή «Μουρτάτη», ή «Ιωάννης Μουρτατιανός». 'Απέχει περίπου μια ώρα απ' το Σαμμάκοβο και είναι κτισμένο στις πηγές τού Μουρτατιανού ποταμού, στους πρόποδες τού όρους Χινάρι (άχνάρι = πατημασιά) 'Αγίου Γεωργίου. 'Ασφαλώς είναι παλαιότατο και διετηρήθη μέχρι τής κτίσεως τού Σαμμακοβίου, όπου οι κάτοικοι του μετατώκησαν εις αυτό. Για το κτίσιμο τού χωριού αυτού πολλά λέγονται και πολλά θρυλούνται. Πολλοί ανεβάζουν την ίδρυση του στην εποχή τού Βασιλείας τής Μακεδονίας Φιλίππου, πράγμα όχι απίθανων εφ' όσον αυτός είχε κτίσει αρκετές πόλεις και χωριά εις την περιοχήν. Κατ΄ άλλους λέγεται ότι έκτίσθη υπό τίνος βυζαντινού στρατηγού ονόματι 'Ιωάννου Μουρτατιανοΰ, ό όποιος έδωκε και το όνομα του εις το χτισθέν υπ' αυτού χωρίων. Αυτή ή άποψης είναι και ή πιθανωτέρα κατά την γνώμην μας. Επίσης αναφέρεται ότι ή ονομασία τού χωριού Μουρτάτη προέρχεται από το όνομα τής Τατιανής, μάρτυρος τής περιοχής, κατά συγκοπής τής λέξεως «μάρτυρος» ήτοι (Μαρ - Τατιανή = Μουρτατιανή). Κατ' άλλους πάλιν από το όνομα τού ποταμού Άρτάνη, το οποίον εις το στόμα των κατοίκων μετετράπη, πιθανώς εις Άρτατιανός, κατόπιν δε κατά συμφυρμών προς την Τουρκικήν λέξιν μουρτάτ (ακάθαρτος) έγινε Μαρτατιανός ή Μουρτατιανός, όπερ και πιθανώτερον. Το όνομα αυτό προσέλαβε κι' ό Στρατηγός 'Ιωάννης κατόπιν, όταν πέρασε και νίκησε τους βαρβάρους εις τον τόπων αυτόν ή όταν έκτισε το χωρίων, αν το έκτισε. 'Από τα ερείπια του, πού σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση, βλέπομε ότι ητό κτισμένο σε στρατηγικωτάτη θέση. Είχε δε μία εικόνα τής Παναγίας, ή όποια τώρα ευρίσκεται εις το χωριό Σχοινιά τής Κομοτηνής, μεταφερθείσα υπό Σαμμακοβιτών, εις την οποίαν εικόνα, απέδιδαν, κατά παράδοση θαύματουργικάς Ιδιότητας. Λέγει δε ό θρύλος ότι πολλές φορές ή εικόνα αυτή έσωσε τους κατοίκους της Μουρτάτης προειδοποιούσα τον ερχομό επιδρομέων.

  Ή Μεγαλόχαρη Μούρτατιανη Παναγία, όποτε υπήρχε κίνδυνος εσάλευε την έμπροσθεν τής εικόνος της κανδήλα. "Έτσι μ' αυτόν τον τρόπον, δηλαδή με το σάλευμα τής κανδήλας, προειδοποιούντο οι κάτοικοι ότι κάποιο κακό έρχεται, και

  έσπευδαν να κρυφτούν στις γύρω σπηλιές, πού υπήρχαν στα

  βουνά και στα λαγκάδια. 'Από τα ερείπια φαίνεται ότι πολΛάκης έπυρπολήθη και κατεστράφη, ασφαλώς από διαφόρους επιδρομείς. Οι Σαμμακοβϊτες παραδέχονται ότι από τους πρώτους κατοίκους της κωμοπόλεώς των υπήρξαν και Μουρτατιανοί. Επίσης υπάρχει ή παράδοσης ότι λόγω των συχνών επιδρομών Κιρτζαλήδων και Βουλγάρων, οι κάτοικοι μετώκησαν εις την Τρουλιά και στη Κρυφοκαλύβα ήΚορφυκολύμπα.

  Το τέταρτο χωριό είναι εκείνο πού βρίσκεται κοντά στο Κάστρο τής Καραβιζύη και το οποίο, λόγω τού τόπου, το ώνόμαζαν οι Σαμμακοβίτες «Καραβιζύη». και τα ερείπια του είναι πειστική μαρτυρία αρχαιότατης κατοικήσεως. Είναι σίγουρο ότι εις αυτή την περιοχή υπήρχε πόλις από την προχριστιανική εποχή.

  Κατόπιν υπάρχει το περίφημο «Κάστρο» χτισμένο πάνω σ' ένα ψηλό λόφο, ύψους χιλίων περίπου ποδών, από τον Αυτοκράτορα 'Ιουστινιανό. Επί Βυζαντινής εποχής κατοικήθη ο κάτωθεν τού κάστρου τόπος, όπου σώζονται ερείπια. Το κάστρο, τουλάχιστον μέχρι τού εκπατρισμού τού 1922 έσώζετο περίφημα, δείγμα Βυζαντινής αρχιτεκτονικής. Κοντά στη Καραβιζύη επίσης υπάρχουν τα ερείπια τού πέμπτου χωρίου, ευρισκομένου στην περιοχή πού οι Σαμμακοβίτες είχαν δώσει το όνομα «Φουρνίτσι. 'Απ'το χωριό αυτό σώζεται ή εκκλησία του.

  Στα χωράφια τής περιοχής «Πολυχρόνογλου» ήτο το έκτο κατά σειρά παλαιότατο χωριό. Εκεί σώζεται μόνο το κάστρο του, με τις υπόγειες στοές του, οπού απ' αυτές μπαινόβγαιναν οι παλαιοί κάτοικοι και αντλούσαν, νερό.

  "Έβδομο και τελευταίο χωριό είναι το νυν ονομαζόμενο «Παπαπαλιοχώρι». 'Απέχει περίπου δυο ώρες από το Σαμμάκοβο και κείται προς βορράν αυτού. Ήταν το μικρότερο, πάντως τα ερείπια του σώζονται καλλίτερα από όλα τα άλλα. 'Υφίσταντο ακόμη μέχρι τω 1922 γκρεμισμένοι τοίχοι σπιτιών, πήλινα αγγεία, διάφορα άλλα οικιακά σκεύη και προπάντων ή 'Εκκλησία του, ή οποία πρέπει να είναι παλαιότατη, .χτισμένη κατά τους πρώτους πιθανόν Βυζαντινούς αιώνας.

  Κοινό χαρακτηριστικό αυτών των χωριών είναι ότι ήσαν μικρά, χτισμένα σε άγριότο-πους, σε βουνά ή σε δάση, για να μπορούν να προφυλαχθούν από τους επιδρομείς, πράγμα όμως, όπως φαίνεται, πού δεν κατόρθωσαν. Αυτά τα όμορφοχώρια, πολλά έπαθαν, πολύ βασανίστηκαν από ορδές βαρβάρων. Κι' ήταν τόσο ειρηνικά, μέσα στο καταπράσινο τοπίο, από τα αιωνόβια δένδρα. Οι κάτοικοι αυτών των χωριών, οι προκάτοικοι τού Σαμμακοβίου, ασχολούντο με την κτηνοτροφία με την ξυλεία και ξυλάνθράκευσι και όλιγώτερο με την γεωργία. Στο τόπο, γύρω απ' τα χωριά αυτά, υπάρχουν περίφημοι μεγάλοι «μεράδες» (βοσκοτόπια) με παχύ χορτάρι και άφθονη και ποικίλη ξυλεία. Άπ' αυτά πού βλέπουμε σήμερα συμπεραίνουμε για τις δουλειές των ανθρώπων πού Έμεναν εκεί. "Όμως θα βασανίζοντο πολύ. Κάθε φορά πού έγίνετο επιδρομή, εγκατέλειπαν το κοπάδι, τα ζώα, έρμαια. Λυτά συνήθως διεσκορπίζοντο ή κατεστρέφοντο από τη μανία των εχθρών, ή οποία ξεσπούσε στα ζώα μία και δεν εύρισκαν ψυχές να σφάξουν. Συχνά κοντά στην καταστροφή των ζώων συνέβαινε κι' ή θανάτωσης εκατοντάδων ανθρώπων, κατοίκων τής περιοχής, είτε γιατί τους έπιαναν πριν προλάβουν να πάνε στο κάστρο να προφυλαχθούν, είτε γιατί με μπαμπεσιά η άλλο τρόπο κατόρθωναν να πατήσουν το κάστρο. "Έτσι λοιπόν μετά από κάθε επιδρομή ξανάρχιζαν απ' τήν αρχή. Είχαν απηυδήσει πλέον.

  Εκεί όμως, περί το τέλος τού 15ου αιώνος, λίγο μετά από την πτώση τής Κωνσταντινουπόλεως, είδαν ανθρώπους να φτιάχνουν ξύλινα σπίτια κοντά στο Θελοπόταμο. "Έσπευσαν να μάθουν τι συμβαίνει. Κι' έμαθαν: μία καινούρια πόλις, πού θα έδινε ζωή στο τόπο, θα κτιζόταν. "Άρχιζε ή κτίσης τού Σαμμακοβίου.

  Ή αιτία τής κτίσεως τού Σαμμακοβίου και οι πρώτοι ιδρύεται.

  Την Εποχή εκείνη το σίδερο ήταν πολυτιμότατο, και δεν θα ήτο υπερβολή, αν έλεγε κανείς ότι ζύγιαζαν το κατειργασμένο σιδερένιο αντικείμενο, ας πούμε ένα σπαθί, με καθαρό χρυσάφι. Στην περιοχή τής Βορειοανατολικής Θράκης, από αρχαιοτάτων χρόνων, αναφέρεται, ότι είχε σιδηρομεταλλεύματα. Μάλιστα ο Ηρόδοτος γράφει στην ιστορία του, πώς οι Βεσσοί κατειργάζοντο το σίδερο. "Όμως με την πάροδο των αιώνων, έγκατελείφθη αυτή ή ασχολία στη Θράκη. Άλλου, σ' άλλες χώρες, είχε βρεθεί σιδηρσμετάλλευμα κι' είχε συγκεντρώσει χιλιάδες εργάτες για την κατεργασία τού σιδήρου. Την εποχή λοιπόν αυτή, οπού οι ορδές των Τούρκων ξεχύνονταν (στην Ευρώπη, ή Αυστροουγγαρία είχε περίφημα μεταλλεία σιδήρου. Χιλιάδες εργάτες από διάφορα κράτη δούλευαν εκεί. "Όμως, όπως φαίνεται, παρ'ολι την σκληρή εργασία, οι έργάται ήσαν τελείως παρημελημένοι και δεν αμείβοντο όσο έπρεπε. Πολλοί απ' αυτούς τότε απεχώρησαν απ' τα σιδηρομεταλλεϊα.

  Μία συντροφιά από δεκαεπτά έργάτας (1) των Αύστρουγγαρικών μεταλλείων, άλλοι προερχόμενοι εκ Σερβίας, οι περισσότεροι, άλλος από την 'Ιταλία, και ίνας τρίτος άπ' τήν 'Αγγλία, όλοι τους εξαίρετοι τεχνίτες, κάτοχοι τής εργασίας και ειδικοί στην ανακάλυψη σιδηρομεταλλεύματος, απεφάσισαν να εγκαταλείψουν την εργασία πού δεν τους απέδιδε πολλά και να φύγουν, να πάνε σ' άλλους τόπους, να "ψάξουν ίσως ανακαλύψουν σίδηρο. Σίδηρο πού θα είναι δικό τους. "Έτσι λοιπόν το τυχοδιωκτικό τους πνεύμα, ή χρυσοθηρική διάθεσης τους έβαλε σε κάτι μικρά καΐκια, ειδικής και παράξενης κατασκευής, πού μοιάζανε σαν μεγάλα μονό ξύλα, για να πάνε να βρουν την τύχη τους. Κάποιος λοιπόν απ' αυτούς, πού είχε ακούσει σχετικώς, τους πρότεινε να κατευθυνθούν προς την Θράκη, οπού υπήρχε παλαιότερα σίδηρος. Τον άκουσαν λοιπόν, συμφώνησαν και να πού τώρα, μεταξύ 1480 — 1500 κατέβαιναν τον Δούναβη, έβγαιναν στη Μαύρη θάλασσα και περιέπλεον τα παράλια ερευνώντας και αναζητώντας σίδηρο. "Ήξεραν ότι τα ποτάμια, συνήθως φανερώνουν την ίπαρξι μετάλλων κατεβάζοντας μαζί με την λάσπη και με το νερό κομμάτια μικρά ή μεγάλα πετρωμάτων πού περιέχουν ορυκτό πλούτο. "Έτσι λοιπόν πλέοντας τα παράλια έψαχναν κάθε ποτάμι πού συναντούσαν στο ταξίδι τους: Κάποτε έφθασαν με τα βαρκοκάϊκα τους στην παραλία τού 'Αγίου Παύλου. Κι' εκεί χυνόταν ένα ποτάμι.

  Άπεβιβάσθησαν για να ερευνήσουν κι' αυτό, όπως και τόσα άλλα πού είχαν ψάξει κατά την διάρκεια τής περιπλανήσεώς τους. Αυτό το ποτάμι όμως ήταν εκείνο πού έψαχναν. Ή όψης του ήταν θολή και πιο πολύ μαύρη. "Έπιασαν λίγη άμμο στα χέρια τους κι' αμέσως τα έμπειρα μάτια τους άνεκάλυψαν πώς ή άμμος ήταν ανακατεμένη με άφθονο μετάλλευμα. Στήσανε αμέσως τα εργαλεία τής δουλείας τους, βάλανε φωτιά στο μικρό φουρνάκι και ρίξανε κάμποση άμμο να λυώση και να Ιδούν τι είδους μετάλλευμα περιέχει. Βρήκανε λοιπόν μέσα στην άμμο, πού κατέβαζε ό Θελοπόταμος, πώς υπήρχε ο καλλίτερος και ο μαλακότερος σίδηρος. Ένθουσιάσθησαν, πέταξαν τα σκουφιά τους στον αέρα. Ή τύχη τους ευνόησε, είχαν πετύχει. "Έπρεπε "όμως τώρα να βρούνε και την πηγή απ΄όπου τα νερά του ποταμού έπαιρναν αυτό το μετάλλευμα ψιλό σαν άμμο και το κατρακυλούσαν μαζί με τα΄αλλα στοιχεία και υλικά που κατέβαζε

  1. Το πιθανότερο είναι άτι ήσαν 17, όμως υπάρχει και , μία άλλη εκδοχή ή οποία λέει ότι ο! πρώτοι που έφθασαν ήσαν 25-40।

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 01.02.2009
• 16:41

  ΜΕΛΙΤΖΑΝΑ

   »  Γαία
  (Solanum melongena)
  
  
  Είναι φυτό της θερμής εποχής, γιατί έχει ανάγκη από υψηλές θερμοκρασίες.
  Είναι φυτό που καλλιεργείτε σε όλοι την Ελλάδα
  Το φύτεμα του στο ύπαιθρο πρέπει να γίνεται όταν η θερμοκρασία έχει ανέβη πάνω από τους 12 με 15 βαθμούς κελσίου, και σε καμιά περίπτωση να μην υπάρξει πιθανότητα παγετού η πάχνης διότι τα φυτά μας θα καταστραφούνε.
  Χρειάζεται ένα πλούσιο σε οργανική ουσία έδαφος στο οποίο θα έχουμε ενσωματώσει κοπριά, αν ώμος ξέρουμε ότι το χώμα μας είναι δυνατό μπορούμε να το παραλείψουμε, το ρΗ του εδάφους να είναι μεταξύ 6 - 7.
  
  Πώς σπέρνουμε
  Για να πάρουμε σπορόφυτα πρέπει να σπείρουμε σε προστατευμένο σπορείο ή σε θερμοκήπιο, αυτό πρέπει να γίνει τον Απρίλιο και τον Μάρτιο ανάλογα με την περιοχή και της κλιματικές της συνθήκες, για τους ερασιτέχνες είναι καθαρά μια εμπειρική απόφαση .
  Η θερμοκρασία στο σπορείο πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 12 έως 18 ° C και να μην κατέβει κάτω από 12° C κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό θα μπορούσε να γίνει και σε μια τζαμαρία φτάνει να μην πέφτει η θερμοκρασία την νύχτα πολοί, μπορούμε να σπείρουμε μέσα σε σακουλάκι, η μέσα σε τελάρο, στο σακουλάκι θα βάλουμε δυο με τρία σποράκια ανάλογα με την φιτρωτικότητα του σπόρου που έχουμε, στο τελάρο σπέρνουμε χύμα σε μια πυκνότητα τριών τεσσάρων σπόρων ανά τετραγωνικό εκατοστό.
  Το καλύτερο ώμος είναι να σπείρουμε σε γλαστράκια εφημερίδας με την μέθοδο Τολίνιο όπως θα δημοσιεύσω, έχει το πλεονέκτημα ότι δεν ταλαιπωρούμε το φυτό κατά την μεταφύτευση στον ύπαιθρο, αλλά το σπέρνουμε όπως είναι με αποτέλεσμα η ανάπτυξη του να συνεχίζετε απρόσκοπτα
  
  Μεταφύτευση.
  Η μεταφύτευση πρέπει να γίνει στο ύπαιθρο, όταν έχει περάσει ο κίνδυνος πάχνης η παγετού όταν η θερμοκρασία είναι πάνω από 12° C.
  Φυτεύουμε σε γραμμές που απέχουν μεταξύ τους 1 μέτρου , ενώ τα φυτά μέσα στις γραμμές πρέπει να απέχουν 50 - 60 εκ. Αμέσως μετά το φύτεμα ποτίζουμε.
  Εάν χρειάζεται, σκαλίζουμε για να καταστρέψουμε τα ζιζάνια. Το πότισμα πρέπει να είναι κανονικό, ειδικά όταν σχηματίζονται οι καρποί δεν πρέπει να τους λείψει καθόλου το νερό γιατί η καρποί αρχίζουνε και πικρίζουν.
  Αν θέλουμε να πάρουμε μια δεύτερη σοδειά το φθινόπωρο, κλαδεύουμε τα φυτά μας στα τέλη του Ιούλη ή αρχές Αυγούστου.
  Η πρώτη συγκομιδή γίνεται μετά 3 μήνες περίπου από το φύτεμα στην οριστική θέση. Οι καρποί πρέπει να συγκομίζονται πριν προχωρήσει αρκετά η ωρίμανση τους, γιατί τότε σκληραίνουν και οι σπόροι και η σάρκα τους.
  
  Παράσητα και Ασθένειες
  Το μόνο έντομο που μπορεί να μας κάνη σοβαρή ζημιά είναι ο Δορυφόρος της πατάτας μπορείτε εδώ να δείτε τρόπους αντιμετώπισης του
  Γενικά είναι πολύ ανθεκτικό φυτό που έναν ερασιτέχνη λαχανοκόμο δεν θα τον δημιουργείση προβλήματα .
  Ποικιλίες υπάρχουνε παρά πολλές, στρογγυλές, μακρουλές, τσακώνικες, διαλέξτε με μόνο κριτήριο να είναι εντόπια ποικιλία και όχι κάποιο υβρίδιο, προσωπικά αγαπώ της λευκές Σαντορίνης με την βουτιράτι σάρκα
  
  Καλεί σας επιτυχία
  
  Τολίνιον Οδοιπορικό

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 31.01.2009
• 17:23

  Απολύμανση εδάφους, λιπάνσεις, ποτίσματα

   »  Γαία
  H απολύμανση του εδάφους έχει ως σκοπό την καταστροφή των παθογόνων βακτηρίων, μυκήτων και εντόμων που ζουν στο έδαφος, καθώς και την καταστροφή των σπόρων των ζιζανίων που υπάρχουν στο έδαφος. Είναι γνωστό ότι η άνοδος της θερμοκρασίας στο έδαφος καταστρέφει τους οργανισμούς και τους σπόρους των διαφόρων ζιζανίων που υπάρχουν μέσα σ' αυτό.

  Οι απαιτούμενες θερμοκρασίες εδάφους, για να καταστραφούν οι διάφοροι οργανισμοί και οι σπό­ροι των ζιζανίων που υπάρχουν μέσα σ' αυτό, φαίνονται στον παρακάτω πίνακα

  

  Διακρίνουμε δύο ειδών απολυμάνσεις:

  Απολύμανση εδάφους με ατμό.

  Μ' έναν αλουμινένιο σωλήνα με διάμετρο 2 ίντσες, ο οποίος έχει και από τις δύο πλευρές ανά 30 cm τρύπες με διάμετρο 6 mm, διοχετεύεται ατμός. Δεξιά και αριστερά από το σωλήνα τοποθετείται το έδαφος, ανά 60 cm πλάτος και πάχος 5 -10 cm καθώς και τα διάφορα εργαλεία και πλαίσια Το μήκος του σωλή­να μπορεί να είναι 15 - 30 m ανάλογα με την πίεση των ατμών που διοχετεύεται με ειδικό μηχάνημα παραγωγής ατμού. Όλο το συγκρότημα σκεπάζεται με νάιλον για να μη διαφεύγει ο ατμός. Η θέρμανση του εδάφους μπορεί να φθάσει τους 82°C για 30' οπότε γίνεται και η απολύμανση. Μίγμα ατμοσφαιρικού αέρα και α­τμού κατεβάζει τη θερμοκρασία στους 60°C, αλλά η απολύμανση του εδάφους δεν είναι πλήρης. Αποφεύγονται όμως τα τοξικά φαινόμενα που παρουσιάζονται στις υψηλές θερμοκρασίες.

  Θέρμανση του εδάφους σε 85°C και πάνω έχει ως αποτέλεσμα την αποσύνθεση διαφόρων χημικών ουσιών που υπάρχουν στο έδαφος και τη δημιουργία σε μεγάλες ποσότητες διαλυτών αλάτων Ν, Mg, Ρ και Κ. Ας σημειωθεί ακόμα ότι η ΝΗ3 (αμμωνία) κατά τη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων μετά την απολύμανση με ατμό, υπάρχει σε τέτοιες ποσότητες μέσα στο έδαφος που είναι τοξική για τα φυτά. Η συγκέντρωση υψηλών ποσοτήτων αμμωνίας στο έδαφος δημιουργείται από τη διάσπαση των οργανικών ουσιών που επιταχύνεται στις υψηλές θερμοκρασίες. Γι' αυτό πρέπει να περιμένομε 3-6 εβδομάδες για να χρησιμοποιήσουμε το έδαφος για φύτευση.

  β) Απολύμανση του εδάφους με χημικές ουσίες.

  Οι χημικές ουσίες καταστρέφουν τους οργανισμούς που βρίσκονται μέσα στο έδαφος, χωρίς να προκαλούν διάσπαση των φυσικών και των χημικών υλικών του. (π.χ. λιπασμάτων)

  Για να έχομε με την εφαρμογή των χημικών ουσιών ικανοποιητικά αποτελέσματα, το έδαφος πρέπει να έχει υγρασία από 48% - 80% της υδατοϊκανότητας του και η θερμοκρασία του να είναι από 18 - 24°C. Χημικές ουσίες που χρησιμοποιούμε για την απολύμανση του εδάφους είναι:

  1) Φορμαλδεΰδη.

  Είναι καλό μυκητοκτόνο με μεγάλη διεισδυτική ικανότητα. Καταστρέφει πολλούς σπόρους ζιζανίων, αλλά δεν έχομε ικανοποιητικά αποτελέσματα όσον αφορά την καταστροφή των νηματωδών και των εντόμων. Για τα εμπορικά παρασκευάσματα ακολουθούμε κατά τη χρησιμοποίηση του τις οδηγίες του παρασκευαστή και περιμένομε 2 εβδομάδες, ώσπου να απομακρυνθεί όλη η φορμαλδεΰδη.

  2) Χλωροπικρίνη.

  Εισάγεται μέσα στο έδαφος μ' έναν εγχυτήρα σε βάθος 10 - 20 cm — υπολογίζεται ότι το 60% των παθογόνων μικροοργανισμών του εδάφους βρίσκονται και ζουν μέσα στο έδαφος μέχρι βάθους 20 cm — και σε θέσεις που να απέχουν μεταξύ τους 20 - 25 cm. Το έδαφος καλύπτεται με νάιλον για τρεις μέρες και μετά αφήνετε να αερισθεί για 10 ημέρες. Η Χλωροπικρίνη είναι αποτελεσματική για τους νηματώδεις, τα έντομα και για πολλούς σπόρους ζιζανίων, αλλά όχι και για τους μύκητες. Ακόμη είναι πολύ τοξική για τα φυτά.

  3) Βρωμιούχο Μεθύλιο.

  Αυτή η δύσοσμη και πτητική χημική ουσία είναι πολύ τοξική για τον άνθρωπο. Πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε ανοικτούς χώρους και από ενήλικα άτομα. Πολλοί νηματώδεις, έντομα, σπόροι ζιζανίων και μερικοί μύκητες καταστρέφονται από το βρωμιούχο μεθύλιο. Εφαρμόζεται με έγχυση μέσα στο έδαφος 2 kg σε κάθε 10 m2. Το έδαφος καλύπτεται με πλαστικό και γύρω-γύρω στις άκρες του πλαστικού ρίχνουμε επάνω χώμα για να μη διαφύγει το αέριο. Το πλαστικό πρέπει να. παραμείνει πάνω στο έδαφος 48 ώρες. Η διάχυση του αερίου βρωμιούχο μεθυλίου στους πόρους του εδάφους απολυμαίνει το έδαφος σε βάθος 30 cm. Η ίδια εργασία μπορεί να γίνει και στα μίγματα εδάφους που έχομε σε σωρούς. Και στις δύο περιπτώσεις αφήνετε το έδαφος η το μίγμα να αερισθεί για 2 - 3 "μέρες. Μπορεί να γίνει και συνδυασμός βρωμιούχο μεθυλίου και χλωροπικρίνης, αλλά τότε το έδαφος πρέπει να μείνει 12-14 ημέρες για να αερισθεί.

  4) Βαπάμ (Vapam).

  Είναι διαλυτό στο νερό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πότισμα. Καταστρέφει σπόρους ζιζανίων, τους περισσότερους μύκητες του εδάφους, και κάτω από κατάλληλες συνθήκες τους νηματώδεις. Κατά την εφαρμογή του ακολουθούμε τις οδηγίες του κατασκευαστή. Για να φυτέψουμε φυτά στο έδαφος πρέπει να περάσουν βδομάδες. Η τοξικότητα του για τον άνθρωπο είναι χαμηλή। Εκτός από τα χημικά απολυμαντικά εδάφους που αναφέραμε, υπάρχουν και αλλά που κυκλοφορούν στο εμπόριο και πρέπει κατά την εφαρμογή τους να ακολουθούμε πάντοτε τις οδηγίες του κατασκευαστή.

  

  Λιπάνσεις — Αρδεύσεις.

  Τα φυτά για να αναπτυχθούν και να αποδώσουν ικανοποιητικά, χρησιμοποιούν τα θρεπτικά στοιχεία του εδάφους τα οποία παίρνουν με το εδαφικό υδατοδιάλυμα. Τα κύρια θρεπτικά στοιχεία είναι: το άζωτο, ο φώσφορος και το κάλιο τα οποία χρησιμοποιεί το φυτό σε μεγάλες ποσότητες. Τα δευτερεύοντα θρεπτικά στοιχειά

  είναι: το ασβέστιο, το θείο και το μαγνήσιο από τα οποία τα φυτά χρησιμοποιούν μικρές ποσότητες. Τα ιχνοστοιχεία, από τα οποία τα φυτά χρησιμοποιούν ελάχιστες ποσότητες, είναι: ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος, ο χαλκός, το βόριο, το μαγγάνιο, το μολυβδαίνιο και το χλώριο. Όλα τα παραπάνω θρεπτικά στοιχεία παίρνονται από τα φυτά με τη μορφή ιόντων που βρίσκονται διαλυμένα μέσα στο νερό του εδάφους.

  Από τον ατμοσφαιρικό αέρα τα φυτά παίρνουν το διοξείδιο του άνθρακα και το οξυγόνο και από το έδαφος τα θρεπτικά στοιχεία που αναφέραμε, και το νερό. Πολλές φορές τα θρεπτικά στοιχεία που αναφέραμε, δε βρίσκονται στο έδαφος και επειδή είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη του φυτού, τα προσθέτουμε εμείς.

  Λιπάνσεις.

  Η προσθήκη των θρεπτικών ουσιών στο έδαφος ή η λίπανση, όπως λέγεται, του εδάφους, γίνεται με τα λιπάσματα. Λίπασμα καλείται κάθε ουσία που περιέχει ένα ή περισσότερα θρεπτικά στοιχεία τα οποία παίρνουν τα φυτά για την ανάπτυξη τους. Οι γενικές αρχές που διέπουν τις λιπάνσεις είναι:

  α) Έχομε μέγιστη απόδοση των φυτών όταν όλοι οι συντελεστές παραγωγής (φυσικοχημική κατάσταση του εδάφους, εδαφικό νερό, φως, θερμοκρασία, σχετική υγρασία ατμοσφαιρικού αέρα κλπ.) βρίσκονται στις ευνοϊκότερες αναλογίες για το φυτό. Στην αντίθετη περίπτωση η απόδοση του φυτού εξαρτάται και συμβαδίζει με το συντελεστή που βρίσκεται σε μη ευνοϊκή αναλογία με αποτέλεσμα οι αποδώσεις των φυτών να μειώνονται.

  β) Το είδος, η ποικιλία του φυτού και ο σκοπός της καλλιέργειας (άνθη, φύλλωμα, καρποί) διαμορφώνουν ανάλογα τη λίπανση. Γενικά, φυτά που καλλιεργούνται για το πλούσιο φύλλωμα τους έχουν ανάγκη από μεγαλύτερες ποσότητες αζώτου ενώ φυτά που καλλιεργούνται για άνθη χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες φωσφόρου και καλίου.

  γ) Τα «ελαφρά» εδάφη (αμμώδη) χρειάζονται περισσότερες ποσότητες λιπασμάτων από τα αργιλώδη. Τα λιπάσματα ρίχνονται περισσότερες από μια φορές στα αμμώδη εδάφη για να μην ξεπλένονται από τα νερά της βροχής ή των ποτισμάτων και χάνονται για το φυτό.

  δ) Κατά την εκλογή των διαφόρων τύπων λιπασμάτων , πρέπει να έχομε υπόψη μας και την επίδραση τους στο εδαφοδιάλυμα (επηρεασμός του ρΗ).

  ε) Όλα τα λιπάσματα μέσα στο έδαφος μετατρέπονται τελικά σε ενώσεις οι οποίες καθορίζονται από τον τύπο του εδάφους. Μια συνηθισμένη δόση λιπάσματος φθάνει τα 25-50 kg/στρέμμα. Το λίπασμα αυτό ενσωματώνεται μέσα στο έδαφος (με σκάψιμο, όργωμα ή φρεζάρισμα) σε βάθος 20 cm περίπου. Στρώμα εδάφους με το ίδιο πάχος ζυγίζει περίπου 230.000 kg. Γίνεται αμέσως αντιληπτό ότι το έδαφος, λόγω του μεγάλου βάρους του συγκριτικά με τη μικρή ποσότητα του λιπάσματος, επικρατεί και επιδρά στο λίπασμα, καθορίζοντας και τις ενώσεις οι οποίες θα σχηματισθούν. Έτσι το έδαφος έχει την ικανότητα να ρυθμίζει τις ποσότητες των θρεπτικών στοιχείων που θα συγκράτηση ή θα απελευθερώσει για τα φυτά.

  στ) Οι λιπάνσεις πρέπει να συνοδεύονται και με τις ανάλογες αρδεύσεις. Όταν σε έδαφος με λίγη υγρασία προσθέσουμε ικανές ποσότητες λιπασμάτων, μπορεί να

  δημιουργηθούν για τα φυτά τεχνικές συνθήκες μαράνσεως εξαιτίας της αυξήσεως της οσμωτικής πιέσεως του εδαφοδιαλύματος και κατά συνέπεια της ολικής δυνάμεως συγκρατήσεως της εδαφικής υγρασίας από το έδαφος. Αυτό πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα όταν λιπαίνουμε φυτά που βρίσκονται μέσα σε δοχεία (γλάστρες, ζαρντινιέρες, κλπ.) για να μην έχομε δυσμενή αποτελέσματα στην ανάπτυξη των φυτών ή και την ολοκληρωτική καταστροφή τους.

  ζ) Η ανάλυση του εδάφους καθώς και η ανάλυση του φυτού δεν μπορεί να μας καθορίσει απόλυτα την ποιότητα και την ποσότητα του λιπάσματος που θα προσθέσομε στο έδαφος. Τέτοιες πληροφορίες όμως είναι πολύ χρήσιμες για την καλύτερη επιλογή και χρήση των λιπασμάτων. Αν οι σχετικές αναλύσεις συνοδεύονται και με συγκριτικά πειράματα για την απόδοση των. φυτών, τότε έχουμε σαφέστερη γνώση για την ποσότητα των θρεπτικών στοιχείων που μπορούν να αφομοιώσουν τα φυτά από το συγκεκριμένο έδαφος.

  η) Τα συμπτώματα ελλείψεως (τροφοπενίες) των θρεπτικών στοιχείων που παρατηρούνται πάνω στα φυτά, αποτελούν μια γρήγορη και αξιόπιστη μέθοδο διάγνωσης των αναγκών των φυτών. Όμως τα συμπτώματα της ελλείψεως δεν γίνονται πάντοτε αντιληπτά και καθυστερεί, μερικές φορές ανεπανόρθωτα, η προσθήκη του στοιχείου που λείπει
  

  θ) Το αμμωνιακής μορφής άζωτο χρησιμοποιείται για βασική λίπανση και ο εφοδιασμός του εδαφοδιαλύματος με ιόντα +ΝΗ4 είναι μακροχρόνιος και συνεχής. Τα νιτρικής μορφής λιπάσματα αποδίδουν άζωτο αμέσως αφομοιώσιμο και γι΄αυτό λιπαίνομε με τέτοια λιπάσματα πάντοτε κατά τη βλαστική περίοδο του φυτού.

  ι) Ο φώσφορος δε μετακινείται μέσα στο έδαφος, γι΄αυτό και πρέπει, κατά το δυνατόν, η λίπανση να εφαρμόζεται κοντά στο ριζόστρωμα των φυτών. Πρέπει να ανακατεύεται πολύ καλά όταν προστίθεται στα μίγματα.

  ια) Το κάλιο έχει μεγαλύτερη κινητικότητα από το φώσφορο, μικρότερη όμως από το άζωτο. Στα αμμώδη εδάφη ξεπλένεται εύκολα με τα νερά της βροχής η με τα συχνά ποτίσματα που επιβάλλονται άλλωστε σε τέτοια μηχανικής συστάσεως εδάφη.

  ιβ) Μεγάλες ποσότητες αλάτων στο έδαφος ή κυρίως στα μίγματα εδάφους περιορίζουν την αύξηση των φυτών, προκαλούν «κάψιμο» στα φύλλα και τελικά οδηγούν το φυτό στο θάνατο. Υπερβολικές λιπάνσεις, κυρίως στα φυτά που αναπτύσσονται μέσα σε δοχεία οδηγούν γρήγορα στη συσσώρευση αλάτων στο έδαφος με όλα τα δυσμενή επακόλουθα.

  Περιοδικά ξεπλύματα του εδάφους με νερό φυσικά χωρίς να έχει άλατα, μας βοηθούν στο να φύγουν τα άλατα από το έδαφος (τα ξεπλύματα μπορούν να γίνουν κάθε 3 ή 6 ή 12 εβδομάδες ανάλογα

  Η Τεχνική της λιπάνσεως.

  Ένα καλό πρόγραμμα λιπάνσεων των φυτών είναι αυτό που δίνει αργά και σταθερά τα θρεπτικά στοιχεία στα φυτά. Περιλαμβάνει προσθήκη λιπασμάτων στο έδαφος μια ή δυο φορές το χρόνο (κατά προτίμηση αργά το φθινόπωρο) και συμπληρώνεται με πρόσθετες λιπάνσεις ειδικά κατά την περίοδο της αναπτύξεως των φυτών.

  Το άζωτο, ο φώσφορος και το κάλιο είναι στοιχεία που πρέπει πάντοτε να υπάρχουν στο έδαφος ή στα μίγματα εδάφους, γιατί αυτά κυρίως βοηθούν στην ανάπτυξη του φυτού। Τα ρίχνουμε στο έδαφος πριν από τη σπορά ή τη φύτευση των φυτών σε μορφή οργανικών λιπασμάτων (κοπριά κλπ.) ή με τα διάφορα χημικά λιπάσματα
  

  

  Η βασική λίπανση για τις πολυετείς καλλιέργειες γίνεται στο τέλος κάθε βλαστικού κύκλου (π.χ. Νοέμβριο) και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Για τις μονοετείς καλλιέργειες γίνεται πριν από τη σπορά ή τη μεταφύτευση στις μόνιμες θέσεις. Για μια καλή βασική λίπανση, για τα διάφορα μίγματα εδάφους που χρησιμοποιούμε, ανακατεύουμε 2 κουταλιές του τσαγιού (γεμιστές) κάθε 10 dm3 εδάφους από το μίγμα των παρακάτω λιπασμάτων:

  — 5 kgr οστεάλευρα.

  — 5 kgr απλό υπερφωσφορικό.

  — Τ kgr θειικό κάλιο.

  * Η γλάστρα έχει μέγεθος 15 cm. Η διάλυση γίνεται σε 100 cm3 νερό. Σε κάθε γλάστρα ρίχνομε 10 cm3 διαλύματος.

  Ως συμπληρωματική λίπανση δίνεται στην περίοδο της ταχείας αναπτύξεως των φυτών, υδρολίπανση κάθε 15 - 30 ημέρες ανάλογα και με την ανάπτυξη των φυτών. Γι' αυτό το σκοπό μέσα σε 4 λίτρα νερό διαλύουμε μία κουταλιά (του τσαγιού) νιτρικό κάλιο και μία νιτρική αμμωνία. Μπορούμε να κάνουμε και διάφορους συνδυασμούς λιπασμάτων υπολογίζοντας καλά τις ποσότητες που χρειάζονται και με τη συμβολή πάντοτε των Πινάκων

  Για την επιχειρηματική ανθοκομία, όπου οι λιπάνσεις δίνονται μέσα από το σύστημα ποτίσματος των φυτών, μπορούμε να ακολουθήσουμε την παρακάτω μέθοδο:

  Διαλύουμε μέσα σε νερό 100 It, νιτρική αμμωνία 1 5 kgr, φωσφορική αμμωνία 4,5 kgr, χλωρικό κάλιο 6 kgr.

  Τα παραπάνω χημικά λιπάσματα πρέπει να διαλυθούν τελείως στο νερό. Πριν δοθεί στα φυτά, η διάλυση αραιώνεται (1 μέρος διαλύματος προς 200 μέρη νερού) για την περισσότερο ομοιόμορφη διανομή των λιπασμάτων.

  Ειδικά για το μικτό λίπασμα XL 60 (15'- 30 - 15) μπορούμε να διαλύσομε 100 - 125 gr σε 100 It νερού και να ρίξουμε το διάλυμα στο έδαφος υπολογίζοντας περίπου 4 It για κάθε τετραγωνικό μέτρο εδάφους.

  Τελικά για τη λίπανση των φυτών που καλλιεργούνται μέσα σε δοχεία, μπορούμε να στηριχθούμε στις παρακάτω βασικές αρχές:

  α) Κατά τη σύνθεση των μιγμάτων εδάφους, ανακατεύουμε και τα χημικά λιπάσματα σαν βασική λίπανση, σε αναλογία 1-2 kgr (πλήρες λίπασμα η φωσφοριοκαλιούχον) ανά 100 kgr μίγματος εδάφους.

  β) Για τις συμπληρωματικές λιπάνσεις, κατά την περίοδο αναπτύξεως των φυτών, χρησιμοποιούμε τις υδρολιπάνσεις σε μια αναλογία 1 - 2 gr λιπάσματος σε ένα λίτρο νερού και υδρολιπαίνομε .κάθε 15 - 30 ημέρες ανάλογα με το στάδιο αναπτύξεως των φυτών.

  γ) Πάντοτε η υδρολίπανση σε δοχεία (γλάστρες, ζαρντινιέρες κλπ.) πρέπει να γίνεται όταν στο έδαφος υπάρχει υγρασία και ποτέ όταν το έδαφος είναι ξερό. Μάλιστα, φροντίζουμε να διατηρούμε την υγρασία του εδάφους μέσα στα δοχεία και τις επόμενες μέρες από την υδρολίπανση.

  Οι τρόποι τώρα με τους οποίους εφαρμόζονται οι λιπάνσεις είναι οι παρακάτω:

  α) Όταν υπάρχει σύστημα αρδεύσεως, μαζί με το νερό, εισάγονται και οι ποσότητες των υδατοδιαλυτών λιπασμάτων σε αναλογία ενός μέρους διαλύματος λιπασμάτων σε 100 η 200 μέρη νερού. Υπάρχουν σήμερα αρκετά συστήματα με τα οποία εισάγουμε αναλογικά μέσα στις γραμμές «αρδεύσεως τις ποσότητες του πυκνού διαλύματος των λιπασμάτων.

  β) Όταν ποτίζαμε γλάστρες με λάστιχο (με τα χέρια), τότε με μια απλή σύνδεση ενός σωλήνα με μικρή διάμετρο που βρίσκεται το ένα άκρο του μέσα στο διάλυμα και το άλλο στη σύνδεση του λάστιχου με τη βρύση, γίνεται η αναρρόφηση του διαλύματος των λιπασμάτων। Το νερό που τρέχει μέσα στο λάστιχο του ποτίσματος παρασύρει και το διάλυμα και έτσι ποτίζουμε και λιπαίνουμε συγχρόνως
  

  

  γ) Όταν λιπαίνουμε περιοχές στο ύπαιθρο, εφαρμόζουμε βασική λίπανση πριν από τη σπορά ενσωματώνοντας τα λιπάσματα μέσα στο έδαφος σκάψιμο, φρεζάρισμα ή και με μια τσουγκράνα όταν το έδαφος είναι καλλιεργημένο. Όταν τα φυτά μεγαλώσουν, ρίχνουμε σε δυο γραμμές το λίπασμα σε απόσταση 1 5 cm από τη γραμμή των φυτών

  δ) Όταν έχουμε να λιπάνουμε μεγάλο φυτό, υδρολιπαίνομε σε κύκλο, ανάλογα με το μέγεθος του φυλλώματος των φυτών, και πάντοτε σε απόσταση από τον κορμό του φυτού. Ακολουθεί πάντοτε πότισμα, για να φθάσει το λίπασμα βαθιά στην περιοχή των ριζών

  ε) Όταν έχομε μεγάλα δένδρα, εφαρμόζουμε λιπάνσεις σε κάθε δένδρο χωριστά. Έτσι μπορούμε να εφαρμόσουμε λιπάνσεις σε βάθος, υδρολιπάνσεις, επιφανειακή λίπανση και διαφυλλική λίπανση.

  Η διαφυλλική λίπανση συνίσταται στον ψεκασμό των φύλλων με αραιές διαλύσεις λιπασμάτων και έχει αξία μόνο στις περιπτώσεις που παρουσιάζονται ελλείψεις θρεπτικών στοιχείων εξαιτίας της αδυναμίας των φυτών να παραλάβουν την τροφή τους από το έδαφος (π।χ. καταστροφή των ριζών, ασθένειες στα αγγεία των φυτών κλπ.).

  

  Το νερό αποτελεί τα 80-90% του βάρους των αυξανομένων ιστών και 60-80% του βάρους του φυτού. Όλες σχεδόν τις θρεπτικές ουσίες τα φυτά τις παραλαμβάνουν από το έδαφος διαλυμένες στο νερό. Συνεπώς, για να αναπτυχθούν γρήγορα τα φυτά, πρέπει να υπάρχει ένα συνεχές «ρεύμα» νερού από τη ρίζα προς τα φύλλα όπου το νερό εξατμίζεται από τα στομάτια των φύλλων (διαπνοή). Τα κύτταρα των φυτών περιέχουν πάνω από 90% της συνολικής τους μάζας νερό και η χημεία του κυττάρου βασίζεται στην παρουσία του νερού ως διαλύτη. Το πρωτόπλασμα μόνο πάνω από ένα ορισμένο βαθμό διογκώσεως έχει την ικανότητα να κάνει τις διάφορες φυσιολογικές λειτουργίες. Αν το ποσό του νερού μέσα στο φυτό ελαττωθεί και πέσει κάτω από ένα ορισμένο όριο και κατά συνέπεια ελαττωθεί και ο βαθμός διογκώσεως του πρωτοπλάσματος, τότε παρατηρούμε περιορισμό των φυσιολογικών αντιδράσεων του φυτού και μετά από λίγο και τη μάρανση του φυτού. Ας σημειώσουμε ακόμα ότι κατά τη διαπνοή αποφεύγεται η υπερθέρμανση του φυτού.

  Σημαντικές ποσότητες νερού φεύγουν (εξατμίζονται) και από την επιφάνεια του εδάφους. Οι ποσότητες αυτές συμπληρώνονται στο έδαφος με τις βροχές ή με τις αρδεύσεις.

  Το άθροισμα της καταναλώσεως νερού με τη διαπνοή και με την εξάτμιση από την επιφάνεια του εδάφους ονομάζεται υδατοκατανάλωση ή εξατμισοδιαπνοή.

  Παράγοντες που επηρεάζουν την υδατοκατανάλωση είναι:

  — Το είδος, η ποικιλία, το στάδιο αναπτύξεως και η πυκνότητα φυτεύσεως των

  φυτών.

  — Η διάρκεια της περιόδου αναπτύξεως των φυτών.

  — Η θερμοκρασία, η υγρασία του ατμοσφαιρικού αέρα και η ταχύτητα των ανέμων.

  — Η εποχή του έτους καθώς και η ένταση και η διάρκεια της ηλιακής ακτινοβολίας.

  — Η μέθοδος αρδεύσεως (σύστημα αρδεύσεως).

  Όλοι οι παραπάνω παράγοντες μπορούν να δρουν μαζί η χωριστά, ανάλογα με τις συνθήκες που υπάρχουν σ' ένα μέρος. Άνεμοι π.χ. θερμοί και ξεροί (όπως ο λίβας) είναι δυνατόν να καταστρέψουν τα φυτά, αν δεν προλάβουμε να συμπληρώσουμε το ποσό του νερού που χάθηκε από το έδαφος, με ποτίσματα.

  Για να ποτίσουμε όμως με νερό πρέπει πρώτα να είμαστε βέβαιοι για την καταλληλότητα του νερού. Τα «σκληρά» νερά, όταν δηλαδή τα νερά έχουν διαλυμένα άλατα ασβεστίου και μαγνησίου είναι εντελώς ακατάλληλα για τα οξύφιλα φυτά (αζαλέα, γαρδένια, καμέλια, ορτανσία κλπ.). Την ποιότητα του νερού και την κατάταξη του θα την καθορίσει με ακρίβεια μόνο μια ανάλυση στα εδαφολογικά Ινστιτούτα. Για την επιχειρηματική ανθοκομία αυτό θεωρείται πολύ απαραίτητο και πρέπει να προηγείται πριν από τη χρησιμοποίηση του νερού για τα ποτίσματα.

  Η τεχνική του ποτίσματος.

  Ο τρόπος με τον οποίο θα εφοδιάζαμε τα φυτά με νερό, εξαρτάται από το είδος των φυτών, το χώρο στον οποίο αναπτύσσονται (γλάστρες, θερμοκήπια, ύπαιθρο κλπ.) και από το μέγεθος της καλλιέργειας:

  — Στα σπορεία το νερό πρέπει να πέφτει σε μορφή πολύ λεπτών σταγονιδίων. Μόλις εμφανισθούν τα νέα φυτά ποτίζουμε στη βάση τους αποφεύγοντας να ρίχνομε νερό στα φύλλα, (για να αποφύγουμε την ανάπτυξη ασθενειών).

  — Οι θάμνοι και τα δένδρα ποτίζονται πάντοτε στη βάση τους, προσέχοντας το νερό να μη έρχεται σε επαφή με τον κορμό τους.

  — Σ' ένα μικρό ανθόκηπο ποτίζουμε με εύκαμπτο πλαστικό σωλήνα (κ. λάστιχο) στην άκρη του οποίου μπορούμε να προσαρμόσουμε κατάλληλο εκτοξευτήρα (μπεκ).

  — Σ' ένα μεγάλο ανθόκηπο ή πάρκο τοποθετούμε υπόγειο σύστημα σωληνώσεων και σε ορισμένες θέσεις υπάρχουν υδροληψίες που εφαρμόζουν μπεκ ή άλλοι σωλήνες.

  — Η άρδευση των θερμοκηπίων γίνεται με αυλάκια, με καταιονισμό, με άρδευση με σταγόνες ή και με κατάκλιση, ανάλογα με τον τύπο του θερμοκηπίου και το σύστημα φυτεύσεως των φυτών. Σ' αυτά τα θερμοκήπια φροντίζουμε να υπάρχει και το ανάλογο σύστημα αποστραγγίσεως.

  — Για φυτά που αναπτύσσονται μέσα σε μεγάλα δοχεία ή τράπεζες και έχουν βάθος μίγματος εδάφους 10-20 cm, υπολογίζουμε περίπου 6-10 λίτρα νερού ανά τετραγωνικό μέτρο (lt/m2).

  — Για μεμονωμένες γλάστρες ή δοχεία ρίχνουμε ποσότητα νερού ίση περίπου με το 1/4 του όγκου τους। Για πολλές γλάστρες χρησιμοποιούμε μικρής διαμέτρου πλαστικούς («μακαρόνια») σωλήνες που ξεκινούν από τον κύριο αγωγό τροφοδοσίας και καταλήγουν ένας σε κάθε γλάστρα . Στην άκρη κάθε σωληνίσκου υπάρχει ένα βαρίδιο ή ένα άγκιστρο για να τον συγκρατεί μέσα στη γλάστρα.

  

  — Όταν στα θερμοκήπια έχομε φυτά που αναπτύσσονται μέσα σε τράπεζες (ή τραπέζια ή πάγκους), τότε μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και την άρδευση από κάτω. Διοχετεύουμε το νερό από το κάτω μέρος του πάγκου και ελέγχουμε την παροχή του μ' έναν πλωτήρα αυτόματα. Έτσι το νερό ανεβαίνει ακριβώς στο ύψος που εμείς θέλομε να ανέβει (είναι το ύψος του ριζοστρώματος των φυτών). Με τον ίδιο τρόπο μπορούμε να ποτίσουμε και τις γλάστρες, αν βέβαια είναι τοποθετημένες κατάλληλα σε ειδικές τράπεζες. Δεν προτιμάται από τους καλλιεργητές.

  — Στο ερώτημα «κάθε πότε πρέπει να επαναλαμβάνεται το πότισμα», η απάντηση είναι απλή: «Θα ποτίζουμε όταν τα φυτά αρχίζουν να δυσκολεύονται να πάρουν νερό από το έδαφος». Αυτό σημαίνει ότι με την υδατοκατανάλωση το έδαφος χάνει συνέχεια νερό το οποίο, όπως έχομε πει, πρέπει να συμπληρώνεται. Η δυσκολία βρίσκεται στο να μπορούμε να γνωρίζομε κάθε φορά το ποσό της εδαφικής υγρασίας. Γι' αυτό το σκοπό υπάρχουν όργανα με τα οποία μπορούμε να γνωρίζομε την υγρασία του εδάφους (π.χ. τενσιόμετρο) και φυσικά και το χρόνο που θα επαναλάβομε το επόμενο πότισμα. Μία πρακτική λύση είναι να πάρουμε στα χέρια μας μια ποσότητα χώματος και να την σφίξουμε στη χούφτα μας. Το έδαφος θα πάρει ένα ορισμένο σχήμα. Αν το σχήμα, όταν ξανανοίξουμε το χέρι μας παραμείνει το ίδιο, τότε το έδαφος είναι υγρό. Αν το έδαφος θρυμματισθεί, τότε είναι ξερό και θέλει πότισμα. Για φυτά που αναπτύσσονται σε δοχεία, είναι εύκολο να πάρουμε χώμα που βρίσκεται κοντά στις ρίζες. Για μεγαλύτερα φυτά που αναπτύσσονται έξω στο φυσικό έδαφος χρησιμοποιούμε τα εδαφοτρύπανα . Την έλλειψη νερού μπορούμε να τη διαπιστώσουμε και από τη γενική εικόνα του φυτού και ειδικά από το χρώμα των φύλλων (γίνεται βαθύ σκούρο πράσινο). Αυτό όμως απαιτεί σχετική πείρα.

  Έλεγχος της υγρασίας του εδάφους με εδαφοτρύπανο.

  Είναι λογικό βέβαια ότι δεν πρέπει τα φυτά μας να φθάσουν στο σημείο μαράνσεως και τότε να τα ποτίσουμε. Το γεγονός αυτό δεν πρέπει να το συγχέουμε με την προσωρινή μάρανση που παρατηρείται τις ώρες του μεσημεριού το καλοκαίρι. Σ' αυτές τις περιπτώσεις τα φυτά αμέσως επανέρχονται στη φυσιολογική τους κατάσταση τις πρώτες απογευματινές ώρες. Γενικά όσο πιο μικρός είναι ο όγκος του εδάφους που έχουν στη διάθεση τους τα φυτά τόσο πιο τακτικά ποτίσματα χρειάζονται.

  — Η θερμοκρασία που πρέπει να έχει το νερό κατά τη διάρκεια του ποτίσματος είναι αυτή που έχει και το έδαφος που πρόκειται να ποτίσουμε. Όταν το νερό είναι κρύο έχει ως αποτέλεσμα να χαμηλώνει τη θερμοκρασία του εδάφους και να καθυστερεί την ανάπτυξη των φυτών. Για να αυξήσουμε τη θερμοκρασία του νερού, το ανακατεύουμε με άλλο θερμότερο. Αν ποτίζουμε μέσα σε θερμοκήπια, τότε μπορούμε τον κεντρικό σωλήνα διανομής του νερού να τον περάσουμε κατά μήκος του θερμοκηπίου και να επιστρέψει στην τελική στρόφιγγα (βάνα) διανομής του νερού. Με αυτόν τον τρόπο η θερμοκρασία του ατμοσφαιρικού αέρα μέσα στο θερμοκήπιο θα θερμαίνει το σωλήνα και φυσικά το νερό που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτόν.

  — Καλύτερος χρόνος ποτίσματος στη διάρκεια της ημέρας θεωρείται από τις 6 το πρωί μέχρι τις 10 π.μ. Αργότερα και κατά το μεσημέρι η εξάτμιση και φυσικά ή απώλειες του νερού αυξάνονται σημαντικά ειδικά όταν ποτίζουμε στο ύπαιθρο. Μέσα στα θερμοκήπια αποφεύγουμε το πότισμα τις απογευματινές ώρες (6 μ.μ. και αργότερα) γιατί τη νύχτα αυξάνεται η σχετική υγρασία του ατμοσφαιρικού αέρα η οποία γίνεται ευνοϊκή νια την ανάπτυξη μικροοργανισμών που προκαλούν φυτοπαθολογικές ασθένειες.

  
  google_ad_client = "pub-0728552733558503";
  google_ad_host = "pub-1556223355139109";
  /* ΓΑΙΑ2-300x250, δημιουργήθηκε 25/8/2008 */
  google_ad_slot = "2339170586";
  google_ad_width = 300;
  google_ad_height = 250;
  //-->
  
  src="http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js" type="text/javascript">
  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 27.01.2009
• 17:10

  Αποκατάσταση μαστού: Μια προσωπική επιλογή

   »  Γαία
  Η αποκατάσταση του μαστού είναι μια ελεύθερη εκλογή σχεδόν κάθε γυναίκας, η οποία έχει υποστεί μαστεκτομή. Δεν είναι ζωτικής σημασία για τη σωματική υγεία της ασθενούς, ωστόσο μπορεί να βοηθήσει στην τόνωση της αυτοπεποίθησης και τη βελτίωση της εικόνας του εαυτού της. Η απόφαση να κάνετε ανάπλαση μαστού είναι δική σας και μόνο. Αυτό το φυλλάδιο θα σας δώσει πληροφορίες ώστε να βοηθηθείτε στην επιλογή σας. Περιγράφονται όλες οι εν χρήσει τεχνικές καθώς και τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
  Το πρώτο βήμα είναι η αποκατάσταση του σχήματος του μαστού. Στη συνέχεια πολλές γυναίκες επιλέγουν να προχωρήσουν στην αποκατάσταση του συμπλέγματος θηλής - θηλαίας άλω. Σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζεται επιπλέον επέμβαση στον άλλο μαστό ώστε να ταιριάζει με τον αποκατασταθέντα. Το φυλλάδιο σας περιγράφει όλες τις πιθανές επιλογές. Εάν έχετε ερωτήσεις για κάθε θέμα, ρωτήστε ελεύθερα τον πλαστικό σας χειρουργό.
  Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι αποκατάστασης. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος είναι η αποκατάσταση με μια πρόθεση σιλικόνης. Εναλλακτική λύση είναι να χρησιμοποιηθούν ιστοί «δανεικοί» από άλλο μέρος του σώματος. Ο πλαστικός σας χειρουργός θα συζητήσει μαζί σας αυτές τις μεθόδους και θα σας συμβουλέψει ποια είναι η ενδεδειγμένη για σας, λαμβάνοντας υπόψη τα φυσικά σας χαρακτηριστικά και άλλους παράγοντες.
  
  Ποια γυναίκα μπορεί να κάνει αποκατάσταση μαστού
  Οι περισσότερες γυναίκες που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή (ριζική αφαίρεση του μαστού και της θήλης - θηλαίας άλω) είναι υποψήφιες για αποκατάσταση. Μεγάλη σημασία όσον αφορά τη μέθοδο της αποκατάστασης, έχει το είδος της χειρουργικής επέμβασης που προηγήθηκε. Αν π.χ. μπορεί να διατηρηθεί όλο σχεδόν το δέρμα του μαστού και να αφαιρεθεί μόνο ο μαζικός αδένας τα αποτελέσματα της αποκατάστασης είναι πολύ καλύτερα. Μπορεί να χρειαστεί να συμβουλευτείτε τον πλαστικό σας χειρουργό και πριν τη βιοψία γιατί ακόμη και η ουλή της βιοψίας θα επηρεάσει την τομή της μαστεκτομής. Ποτέ σχεδόν δεν είναι δυνατόν να διατηρηθεί η θηλή στην μαστεκτομή για καρκίνο του μαστού, γιατί ως μέρος του ιστού του μαστού μπορεί να κρύβει καρκινικά κύτταρα.
  Η μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία επηρεάζει τον τύπο της αποκατάστασης. Αυτό θα συζητηθεί λεπτομερέστερα αργότερα.
  Η χημειοθεραπεία συνήθως δεν επηρεάζει τη δυνατότητα αποκατάστασης του μαστού, μπορεί όμως να την καθυστερήσει.
  Εικ.1
  Εικ.2
  
  Πότε γίνεται n αποκατάσταση
  Η αποκατάσταση μπορεί να αρχίσει αμέσως μετά τη μαστεκτομή ή αργότερα, χωρίς ο χρόνος που θα επιλεχθεί να επιδρά στην ποιότητα του αποτελέσματος. Πολλές γυναίκες προτιμούν να αρχίσει η αποκατάσταση ταυτόχρονα με τη μαστεκτομή, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η αρνητική επίδραση που έχει η μαστεκτομή στην εικόνα του σώματος. Μ' αυτό τον τρόπο αποφεύγεται επίσης μια πρόσθετη χειρουργική διαδικασία με γενική νάρκωση. Αν ενδιαφέρεστε για σύγχρονη αποκατάσταση θα πρέπει να υπάρχει συντονισμός του χειρουργού του μαστού και του πλαστικού χειρουργού.
  
  Προσδοκώμενα αποτελέσματα
  Η αποκατάσταση του μαστού είναι τέχνη και επιστήμη αλλά καμιά μέθοδος δεν μπορεί να αντιγράψει επακριβώς τον φυσικό σας μαστό. Π.χ. μερικές τεχνικές αποκατάστασης έχουν περιορισμένες δυνατότητες να δημιουργήσουν ένα μαλακό μαστό, μιμούμενο τη φυσική χαλάρωση του ώριμου μαστού. Είναι δυνατό να ελαχιστοποιηθούν οι ουλές της μαστεκτομής και της βιοψίας, αν και συνήθως ενσωματώνονται στην αποκατάσταση ώστε είναι λιγότερο εμφανείς. Επιπλέον δεν μπορεί να αποκατασταθεί η φυσιολογική αισθητικότητα της θηλής και της θηλαίας άλω.
  Παρόλα τα μειονεκτήματα, οι περισσότερες γυναίκες είναι πολύ ευχαριστημένες με τα αποτελέσματα της αποκατάστασης. Βρίσκουν ότι μπορούν να φορέσουν κάθε τύπο ρούχου με απόλυτη εμπιστοσύνη. Είναι γενικά δύσκολο για κάποιον να πει ποια πλευρά έχει αποκατασταθεί όταν είστε ντυμένες, ενώ δεν χρειάζεται πια εξωτερική πρόσθεση, η οποία θεωρείται από μερικές γυναίκες άβολη και ενοχλητική.
  
  Αποκατάσταση με πρόθεση σιλικόνης
  Με αυτή την τεχνική ο μαστός δημιουργείται τοποθετώντας μια πρόθεση κάτω από το δέρμα και τον μυ του στήθους. Η μέθοδος απαιτεί μικρότερης βαρύτητας χειρουργική επέμβαση, η οποία όμως ολοκληρώνεται σε πολλά στάδια.
  Γυναίκες με μικρούς, μη χαλαρούς μαστούς είναι οι καλύτερες υποψήφιες. Ένας μεγάλος ή χαλαρωμένος μαστός είναι δύσκολο να αποκατασταθεί με αυτή τη μέθοδο. Και αν γίνει κάτι τέτοιο συνήθως χρειάζεται ανόρθωση ή σμίκρυνση του άλλου μαστού για να ταιριάζει με τον αποκαταστηθέντα.
  Οι γυναίκες, οι οποίες έχουν υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία, συνήθως δεν μπορούν να κάνουν αποκατάσταση με πρόθεση. Η ακτινοθεραπεία διαταράσσει την αιμάτωση του δέρματος και ελαττώνει την ελαστικότητα του με αποτέλεσμα να είναι δύσκολη η διάταση που απαιτείται για την τοποθέτηση του ενθέματος. Ωστόσο για αυτή την κατηγορία των ασθενών, υπάρχουν άλλες επιλογές, οι οποίες θα αναπτυχθούν παρακάτω.
  
  Στάδια της αποκατάστασης με πρόθεση
  Στη μαστεκτομή αφαιρείται ο μαζικός αδένας με τη θηλή και τη θηλαία άλω καθώς και τμήμα του δέρματος του μαστού. Η έκταση του δέρματος που αφαιρείται εξαρτάται από το μέγεθος του όγκου και την ουλή της βιοψίας. Η επέμβαση διαταράσσει την αιμάτωση του δέρματος, πράγμα το οποίο έχει επίπτωση στην ικανότητα επούλωσης του. Γι' αυτό δεν είναι δυνατό να τοποθετηθεί μια κανονική πρόθεση κατά τη μαστεκτομή. Το δέρμα πρέπει να διαταθεί προοδευτικά μετά την πλήρη επούλωση του και την αποκατάσταση της αιμάτωσης του. Η διάταση επιτυγχάνεται με τον διατατήρα ιστών (tissue expander), o οποίος είναι μια πρόθεση, σαν πλαστικό σακουλάκι, το οποίο γεμίζει με φυσιολογικό ορό και προοδευτικά φουσκώνει.
  Εικ.3
  Τοποθετείται δε κάτω από τον μείζονα θωρακικό μυ κατά την ώρα της μαστεκτομής ή αργότερα.
  Περίπου δυο εβδομάδες μετά την επέμβαση, εισάγεται με λεπτή βελόνη μία μικρή, κάθε φορά, ποσότητα υγρού μέσα στο διατατήρα. Αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται για περίπου έξι με οκτώ φορές κατά τη διάρκεια εβδομαδιαίων επισκέψεων στα εξωτερικά ιατρεία. Τέσσερις εβδομάδες περίπου μετά την τελευταία έγχυση, η ασθενής χειρουργείται με γενική αναισθησία και ο διατατήρας ιστών αντικαθίσταται με μια μόνιμη πρόθεση. Συγχρόνως γίνεται και ανόρθωση ή σμίκρυνση του άλλου μαστού, αν χρειάζεται.
  Αν είναι απαραίτητο να ακολουθήσει χημειοθεραπεία μετά την μαστεκτομή, η διαδικασία των ιστών μπορεί να προχωρήσει με τον ίδιο τρόπο. Όμως η αντικατάσταση του διατατήρα με μόνιμη πρόθεση πρέπει να γίνει έναν τουλάχιστο μήνα μετά τη λήξη της χημειοθεραπείας. Ο λόγος για τον οποίο είναι απαραίτητη αυτή η καθυστέρηση είναι ότι η χημειοθεραπεία ρίχνει το αμυντικό σύστημα του οργανισμού και αυξάνει τον κίνδυνο επιμόλυνσης μετά από χειρουργική επέμβαση.
  
  
  Πόσο ασφαλής είναι η πρόθεση σιλικόνης
  Οι προθέσεις σιλικόνης είναι πλαστικές θήκες, κατασκευασμένες από συμπαγή σιλικόνη, είτε με φυσιολογικό ορό είτε με ζελέ σιλικόνης ή με συμπαγή σιλικόνη. Χρησιμοποιούνται για πάνω από τριάντα χρόνια κι έχουν αποδειχτεί εξαιρετικά ασφαλείς. Η άποψη, που έχει διατυπωθεί, ότι οι προθέσεις, οι οποίες είναι γεμάτες με ζελέ σιλικόνης, μπορεί να συσχετισθούν με μια σπάνια διαταραχή του αμυντικού συστήματος του οργανισμού, δεν έχει αποδειχθεί. Ανυπόστατες επίσης είναι και κάποιες δηλώσεις, που έχουν γίνει από ορισμένες ομάδες προστασίας των καταναλωτών ότι οι προθέσεις σιλικόνης μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο.
  Οι πιθανότητες απόρριψης ενός διατατήρα ή μιας πρόθεσης είναι ελάχιστες. Η συμπαγής σιλικόνη, η οποία αποτελεί το περίβλημα του εμφυτεύματος είναι από τις πιο γνωστές βιολογικά αδρανείς ύλες.
  
  Προσδοκίες και αποτελέσματα
  Ο διατατήρας μπορεί να προκαλέσει ένα αίσθημα πίεσης και σφιξίματος στο στήθος κάθε φορά που προστίθεται υγρό. Αυτό έχει, εν μέρει, σχέση με την ποσότητα που προστίθεται, η οποία μπορεί να ρυθμιστεί κατάλληλα ώστε να μειωθεί η ταλαιπωρία της ασθενούς.
  Πιθανώς έχετε ακούσει για σκλήρυνση της πρόθεσης. Οι προθέσεις οι ίδιες δεν σκληραίνουν. Το σώμα φυσιολογικά δημιουργεί μια κάψα, ένα στρώμα ιστού σαν ουλή, γύρω από το τεχνητό υλικό, το οποίο εμφυτεύεται κάτω από το δέρμα ή τον μυ. Στις περισσότερες γυναίκες η κάψα παραμένει λεπτή και ευλύγιστη. Μερικές φορές, όμως, γίνεται πιο χοντρή και σφιχτή και δημιουργεί την εικόνα του σκληρού μαστού. Σε κάποιες περιπτώσεις η κάψα μπορεί να γίνει τόσο σφιχτή, ώστε να προκαλεί πόνο και αλλοίωση του σχήματος του μαστού. Σπάνια, ευτυχώς, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για να ανακουφιστεί η ασθενής από αυτά τα συμπτώματα. Αυτή η επιπλοκή έχει κυρίως σχέση με την αντίδραση του σώματος της κάθε γυναίκας στην πρόθεση και είναι δυνατόν να εμποδιστεί ή προβλεφθεί η έκταση της. Η διάταση των ιστών (δέρματος και μυός), περισσότερο από το επιθυμητό για ένα χρονικό διάστημα, μπορεί να βοηθήσει να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες αυτής της επιπλοκής. Επιπλέον το εξωτερικό περίβλημα των προθέσεων σήμερα σχεδιάζεται με τραχεία επιφάνεια, μειώνοντας ακόμη περισσότερο την πιθανότητα δημιουργίας κάψας. Οι προθέσεις φυσιολογικού ορού μετά από δέκα και πλέον χρόνια φθείρονται. Όταν το περίβλημα φθαρεί, ο φυσιολογικός ορός απελευθερώνεται και ακίνδυνα απορροφάτε από το σώμα, με αποτέλεσμα να χάσει τον όγκο του ο μαστός. Σ' αυτή την περίπτωση η πρόθεση πρέπει να αντικατασταθεί με χειρουργική επέμβαση, κατά προτίμηση μέσα σε επτά με δέκα ημέρες.
  Αν χρειαστεί να υποβληθείτε σε ακτινοθεραπεία μετά την αποκατάσταση, πρέπει να το συζητήσετε με τον γιατρό σας.
  
  Αποκατάσταση με ιστούς από το σώμα
  Με αυτή τη μέθοδο ο μαστός δημιουργείται με ιστούς δανεικούς από ένα άλλο μέρος του σώματος. Ο μαστός που δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο είναι μαλακός και έχει φυσικό σχήμα, που είναι πιο εύκολο να ταιριάσει με το σχήμα του άλλου μαστού. Από την άλλη μεριά όμως δημιουργείται μια καινούρια ουλή στο μέρος απ' όπου δανειζόμαστε τους ιστούς. Αν και η επέμβαση είναι περισσότερο χρονοβόρα και περίπλοκη, το αποτέλεσμα είναι μόνιμο και σπάνια απαιτείται μεταγενέστερα νέα χειρουργική επέμβαση.
  
  Αποκατάσταση με εγκάρσιο μυοδερματικό κρημνό του ορθού κοιλιακού μυός (Tram flap)
  Είναι η πιο συνηθισμένη μέθοδος, στην οποία χρησιμοποιείται δέρμα και λίπος απ' το κατώτερο μέρος της κοιλιάς για να δημιουργηθεί ο μαστός. Οι ιστοί μετακινούνται «γλιστρώντας» κάτω απ' το δέρμα της κοιλιάς προς το μέρος της μαστεκτομής. Παραμένουν προσκολλημένοι σ' έναν από τους μυς της κοιλιάς, ο οποίος εφοδιάζει με αίμα το δέρμα και το λίπος, που θα σχηματίσουν τον μαστό.
  Το πρόβλημα που υπάρχει σ' αυτή τη μέθοδο είναι ότι προκαλείται κάποια αδυναμία στο κοιλιακό τοίχωμα γιατί ο ένας από τους δύο μυς επηρεάζεται.
  Εικ.5
  Στις περισσότερες γυναίκες το πρόβλημα δεν είναι μεγάλο, εκτός των περιπτώσεων αποκατάστασης και των δύο μαστών, όπου χρησιμοποιούνται τμήμα και των δυο ορθών κοιλιακών μυών.
  Μια άλλη μέθοδος αποκατάστασης είναι η χρησιμοποίηση του ελεύθερου κρημνού του ορθού κοιλιακού μυός. Σ' αυτήν την περίπτωση μεταφέρονται στο στήθος το λίπος και το δέρμα από το κάτω μέρος της κοιλιάς καθώς κι ένα μικρό μέρος του ορθού κοιλιακού μυός, τα δε αιμοφόρα αγγεία τους αναστομώνονται με αγγεία της λήπτριας περιοχής. Έτσι η αδυναμία της κοιλιάς είναι μικρότερη και η ανάρρωση πιο γρήγορη. Ο κυριότερος κίνδυνος της μεθόδου αυτής είναι η αποτυχία της αναστόμωσης των αγγείων (σ' ένα ποσοστό 1%-3%), που σημαίνει και αποτυχία της αποκατάστασης. Γυναίκες που καπνίζουν, είναι παχύσαρκες ή πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη, παρουσιάζουν τις μεγαλύτερες πιθανότητες αποτυχίας.
  
  Προσδοκίες και αποτελέσματα
  Κάθε τεχνική αποκατάστασης με δανεικούς ιστούς αφήνει μια ουλή στη δότρια περιοχή. Όταν χρησιμοποιείται ιστός από την κοιλιά η ουλή θα επεκτείνεται από την μία ως την άλλη άκρη της κοιλιάς, στο επίπεδο μεταξύ ομφαλού και εφηβαίου, επομένως μπορεί να είναι εμφανής όταν ξεντύνεστε ή όταν φοράτε μπικίνι.
  Εικ.6
  Η ουλή είναι συνήθως μεγαλύτερη από εκείνη της κοιλιοπλαστικής, που γίνεται για λόγους αισθητικής. Αν και συνήθως «σβήνει» με τον καιρό, είναι μόνιμη και ως ένα βαθμό πάντα ορατή. Επιπλέον μπορεί να υπάρχει αρκετός ιστός στο κάτω μέρος της κοιλιάς για να είναι δυνατή η εφαρμογή της μεθόδου αυτής. Αν και αφαιρείται αρκετός ιστός δεν είναι απαραίτητο να γίνει η κοιλιά σας επίπεδη ούτε η μέση σας πιο λεπτή. Να θυμάστε ότι ο στόχος της επέμβασης είναι η αποκατάσταση του μαστού και όχι η βελτίωση της κοιλιάς σας.
  Εικ.7
  Η ανάρρωση κρατάει έξι τουλάχιστον εβδομάδες, οι περισσότερες δε μετεγχειρητικές ενοχλήσεις υποχωρούν μέσα στην πρώτη εβδομάδα. Κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης οι ασθενείς νιώθουν έντονη κόπωση και συχνά αίσθημα «τραβήγματος», σφίξιμο ή μούδιασμα στο δέρμα της κοιλιάς. Τα συμπτώματα αυτά σχεδόν πάντα υποχωρούν με τον καιρό, αν και μπορεί να διαρκέσουν έξι μήνες ή περισσότερο.
  Πολλές φορές ο αποκατασταθείς μαστός είναι ελαφρώς μεγαλύτερος από τον άλλο. Το μέγεθος και το σχήμα μπορεί να βελτιωθούν αργότερα με μια μικρή επέμβαση.
  
  Άλλες μέθοδοι αποκατάστασης
  Γυναίκες που δεν είναι υποψήφιες για αποκατάσταση με πρόθεση ή με μυοδερματικό κρημνό του ορθού κοιλιακού μυός μπορεί να είναι κατάλληλες για αποκατάσταση με ιστό από το πάνω ή το κάτω μέρος του γλουτού. Αυτή η μέθοδος είναι γνωστή ως ελεύθερος μυοδερματικός κρημνός του μείζονος γλουτιαίου μυός και συνήθως υποψήφιες είναι γυναίκες κάτω των σαράντα πέντε ετών, που έχουν επίπεδη κοιλιά ή κοιλιά με ουλές, δεν μπορούν δε να κάνουν αποκατάσταση με πρόθεση είτε εξαιτίας τεχνικών προβλημάτων ή λόγω προσωπικής προτίμησης. Αν και μ' αυτή τη μέθοδο είναι δύσκολο να δημιουργηθεί ένας μεγάλος ή πτωτικός μαστός, ο μαστός που θα δημιουργηθεί θα είναι μαλακός και με φυσικό σχήμα, όπως με τη μέθοδο του TRAM FLAP. Υπάρχει μια ήπια επιπέδωση στο γλουτό-δότη, που μπορεί να αποκατασταθεί αργότερα με λιποαναρρόφηση, αν και γενικά δεν είναι αντιληπτή με τα ρούχα. Η αποκατάσταση στηρίζεται και σ' αυτή την περίπτωση στην επιτυχή αναστόμωση των αγγείων, οπότε υπάρχει κίνδυνος (ποσοστό 1% έως 3%) να αποτύχει και όλος ο ιστός να χαθεί.
  
  Αποκατάσταση του μαστού μετά από ακτινοθεραπεία
  Ο μυοδερματικός κρημνός του ορθού κοιλιακού μυός είναι συχνά η καλύτερη επιλογή για γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία, με την προϋπόθεση ότι θα υπάρχει επάρκεια ιστού στο κάτω μέρος της κοιλιάς.
  Εικ.8
  Όπως προαναφέρθηκε οι γυναίκες αυτές δεν είναι συνήθως υποψήφιες για αποκατάσταση μαστού με διατατήρα ιστών και πρόθεση σιλικόνης γιατί η ακτινοθεραπεία μειώνει την αιμάτωση του δέρματος καθώς και την ελαστικότητα του. Μια άλλη μέθοδος αποκατάστασης για τις γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία είναι ο μυοδερματικός κρημνός του πλατέος ραχιαίου μυός (LATISSIMUS DORSI FLAP). Ο μυς και το δέρμα που «δανειζόμαστε» προέρχονται από το πάνω μέρος της πλάτης. Ο ιστός αυτός, ο οποίος κρατάει τη σύνδεση του με τα αγγεία της δότριας περιοχής, «γλιστράει» κάτω από το δέρμα για να φτάσει στην περιοχή του μαστού. Αν και μπορεί να μεταφερθεί έτσι αρκετό δέρμα δεν υπάρχει ο απαιτούμενος όγκος για το σχηματισμό του νέου μαστού. Γι' αυτό είναι απαραίτητο να τοποθετηθεί διατατήρας ιστών, ο οποίος αργότερα αντικαθίσταται με μια μόνιμη πρόθεση.
  
  Πως θα επιλέξουμε τη μέθοδο αποκατάστασης
  Η μέθοδος αποκατάστασης που θα θεωρηθεί καλύτερη για σας εξαρτάται από διάφορες παραμέτρους, όπως το μέγεθος και το σχήμα των μαστών, την περίσσεια ιστούς στις δότριες περιοχές (κοιλιά, γλουτοί, πλάτη), αν έχει γίνει ή πρόκειται να γίνει ακτινοθεραπεία κλπ. Ο πλαστικός χειρουργός θα σας συστήσει μία ή περισσότερες μεθόδους. Εάν περισσότερες από μία μέθοδος είναι κατάλληλες μπορείτε να επιλέξετε αυτή που προτιμάτε. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα κυριότερα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της κάθε μεθόδου. Στον παρακάτω πίνακα μπορείτε να δείτε μια σύντομη σύγκριση της μεθόδου αποκατάστασης με πρόθεση με αυτές που χρησιμοποιούν δανεικούς ιστούς.
  
  Μερικές φορές ο πλαστικός σας χειρουργός μπορεί να σας φέρει σε επαφή με άλλες ασθενείς, που έκαναν αποκατάσταση μαστού, με τη μέθοδο που επιλέχτηκε για σας. 'Ίσως αυτό σας βοηθήσει δίνοντας σας περισσότερες πληροφορίες καθώς και μια προσωπική εμπειρία.
  
  Δημιουργία συμμετρίας με τον άλλο μαστό
  Συχνά ο μαστός που δημιουργείται δεν είναι συμμετρικός με τον φυσικό σας μαστό. Αν έχετε μεγάλους ή πτωτικούς μαστούς θα χρειαστεί σμίκρυνση ή ανόρθωση του φυσικού μαστού. Και οι δύο αυτές επεμβάσεις αφήνουν μόνιμες ουλές, οι οποίες βρίσκονται γύρω από τη θηλαία άλω, στην υπομάστια πτυχή και κατά μήκος της κάθετης γραμμής που ενώνει αυτά τα δύο. Αν ο μαστός είναι πολύ μεγάλος, η ουλή στην υπομάστια περιοχή θα είναι αρκετά μεγάλη. Αν ο μαστός είναι ελάχιστα πτωτικός, μπορεί να γίνει ανόρθωση με μια μόνο ουλή γύρω από τη θηλαία άλω. Οι μειωτικές και ανορθωτικές επεμβάσεις δεν επηρεάζουν τη μαστογραφική παρακολούθηση του μαστού.
  Αν έχετε μικρό μαστό μπορείτε να μεγαλώσετε το φυσικό σας μαστό με μια πρόθεση και να προσαρμοστεί η αποκατάσταση του άλλου σ' αυτό το μέγεθος. Η πρόθεση τοποθετείται κάτω από τον μείζονα θωρακικό μυ, πράγμα το οποίο δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στην ψηλάφηση από σας ή την γιατρό σας. Ωστόσο όλες οι προθέσεις δημιουργούν κάποιο πρόβλημα στον μαστογραφικό έλεγχο. Υπάρχουν ειδικές τεχνικές μαστογραφίας που ξεπερνούν το πρόβλημα αυτό. Αν σκέπτεστε μια τέτοια χειρουργική επέμβαση πρέπει να το συζητήσετε με το γιατρό σας.
  
  
  Αποκατάσταση της θηλής και της θηλαίας άλω
  Μετά την αποκατάσταση είναι απαραίτητο να «ηρεμήσει» ο μαστός για λίγους μήνες (δύο-τρεις), ώστε να μπορέσει να τοποθετηθεί η θηλή και η θηλαία άλω στη σωστή θέση. Η επέμβαση αυτή συνήθως γίνεται με τοπική αναισθησία και δεν ταλαιπωρεί ιδιαίτερα την ασθενή.
  Εικ.10
  Η θηλή δημιουργείται συνήθως απ'το δέρμα και το λίπος του αποκατασταθέντος μαστού. Ένας άλλος τρόπος είναι να χρησιμοποιηθεί ένα μέρος της θηλής του φυσικού σας μαστού ως ελεύθερο μόσχευμα, εφόσον αυτή είναι αρκετά μεγάλη.
  Η θηλαία άλως συνήθως δημιουργείται με ένα ελεύθερο δερματικό μόσχευμα, που το παίρνουμε από το άνω έσω μέρος του μηρού. Η όλη διαδικασία συμπληρώνεται με τατουάζ της θηλής και της άλω, λίγους μήνες μετά την αποκατάσταση τους, ώστε να ταιριάζουν χρωματικά με τον άλλο μαστό.
  
  Επιπλοκές
  Δεν είναι συχνές στην αποκατάσταση του μαστού. Συνήθως δεν επηρεάζουν το τελικό αποτέλεσμα αλλά μπορεί να προκαλέσουν ανησυχία και παράταση του χρόνου της αποκατάστασης. Ο πλαστικός σας χειρουργός θα σας δώσει περισσότερες πληροφορίες. Σημειώστε ότι οι περισσότερες ασθενείς δεν παρουσιάζουν καμία επιπλοκή.
  Είναι συνηθισμένο οι μαστοί μιας γυναίκας να παρουσιάζουν μια διαφορά στο μέγεθος, το σχήμα ή τη θέση μετά την αποκατάσταση. Είναι δύσκολο να φτιάξεις ένα μαστό ακριβώς όπως ήταν πριν τη μαστεκτομή και όλες οι τεχνικές έχουν κάποιους περιορισμούς. Ακόμη οι ουλές που δημιουργηθήκαν λόγω της μαστεκτομής αλλά και της αποκατάστασης είναι μόνιμες και η μορφή τους είναι διαφορετική σε κάθε άτομο. Γενικά βελτιώνονται με τον καιρό. Παρόλα αυτά όμως η πλειονότητα των γυναικών είναι πολύ ευχαριστημένες με τα αποτελέσματα.
  
  Δική σας επιλογή
  Η αποκατάσταση του μαστού είναι καθαρά δική σας επιλογή. Σκοπό έχει να τονώσει την αυτοπεποίθηση σας και να βελτιώσει την εικόνα του σώματος σας μετά από μια μαστεκτομή. Αν τη σκέφτεστε σας ενθαρρύνουμε να προγραμματίσετε ένα ραντεβού μ' έναν πλαστικό χειρουργό για να μάθετε ποιες επιλογές έχετε. Μπορείτε ακόμη να το κάνετε πριν τη μαστεκτομή ή ακόμη και πριν τη βιοψία.
  Η απόφαση να κάνετε αποκατάσταση είναι καθαρά προσωπική. Υπάρχουν σωματικά και ψυχολογικά οφέλη αλλά πρέπει να έχετε ξεκαθαρισμένη άποψη πριν ξεκινήσετε αυτή τη διαδικασία. Αν δεν είστε σίγουρη τώρα, να θυμάστε ότι μπορεί να κάνετε την αποκατάστα¬ση αργότερα. Είναι μια επιλογή που χρειάζεται προσεκτική σκέψη και μια απόφαση που μόνο εσείς θα την πάρετε.
  
  ΣΧΟΛΙΑ
  Ο καρκίνος μαστού είναι μια κατάσταση που πρέπει ν' αντιμετωπίζεται με υπευθυνότητα, ρεαλισμό και υπομονή, χωρίς φόβο και προκατάληψη, όπως πρέπει να αντιμετωπίζουμε οποιοδήποτε πρόβλημα στη ζωή μας.
  Η σωστή και ειλικρινής ενημέρωση της ασθενούς, με ευγένεια και αγάπη δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας. Αντίθετα η συγκάλυψη της αλήθειας τόσο από τους αρμόδιους φορείς υγείας, όσο και από τα μέλη της οικογένειας, συλλόγους κλπ. δημιουργούν ένα μυστήριο που μόνο κακό μπορεί να κάνει στον πάσχοντα.
  Μόνο αν ενημερωθεί κανείς σωστά για το πρόβλημα, και νοιώσει το ενδιαφέρον και τη συμπαράσταση των γύρω του θα έχει τη δύναμη και το κουράγιο να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες ήρεμα και αποφασιστικά.
  Μέσα στο σύνολο όλων όσων ασχολούνται με αυτή την κατηγορία ασθενών ξεχωρίζει ο Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας-Θράκης. Τα μέλη του, ζωντανά παραδείγματα ασθενών που αντιμετωπίζουν δυναμικά το πρόβλημα τους, αγωνίζονται ενάντια στην προκατάληψη και τον σκοταδισμό ενημερώνοντας, βοηθώντας ή και απαιτώντας όταν χρειάζεται και το κυριότερο, είναι η δυνατή φωνή η οποία λέει στην ασθενή που παλεύει με τα ερωτηματικά, την αγωνία και την ανασφάλεια της: «Μη φοβάσαι, είμαστε σαν και σένα και είμαστε κοντά σου. Θέλουμε και μπορούμε να σε βοηθήσουμε».
  Το ενημερωτικό αυτό φυλλάδιο αποτελεί άλλη μια αξιόλογη προσπάθεια του συλλόγου να ενημερώσει τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της μαστεκτομής για τη δυνατότητα αποκατάστασης του μαστού τους. Βρείτε πολλές πληροφορίες που αφορούν τις επιλογές που έχετε, την διαδικασία και τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
  Αν χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες είμαστε στη διάθεση σας.
  
  Μαρία Ν. Μίξιου
  Πλαστικός Χειρουργός Επιμελήτρια Α'Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο»
  
  
  Φόβος. Ταραχή. Άρνηση. Τρία από τα συχνά συναισθήματα που βιώνει η γυναίκα στο άκουσμα μιας διάγνωσης καρκίνου του μαστού. Το γυναικείο στήθος είναι βαθιά συνδεδεμένο με τη θηλυκότητα και τη μητρότητα. Η επέμβαση του καρκίνου του μαστού περιλαμβάνει μια αλλαγή του σώματος, με αποτέλεσμα, να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό αρνητικά τη γυναικεία ψυχολογία.
  Κάθε γυναίκα που έχει διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού είναι απαραίτητο να λάβει πληροφορίες για την ανάπλαση του στήθους της από τον γενικό χειρουργό και να πάρει γνώμες από διάφορους πλαστικούς χειρουργούς, πριν την επέμβαση. Είναι ιδανικό η κάθε γυναίκα να επιθυμεί τη συνεργασία του γενικού χειρουργού με τον πλαστικό χειρουργό ώστε να εξασφαλίσει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα κατά την επέμβαση. Ο σκοπός της ανάπλασης στήθους, μετά ή και πολύ αργότερα από τη μαστεκτομή, είναι να αποκαταστήσει όχι απλά και μόνο το στήθος αλλά και την προσωπική εκτίμηση του σώματος ή και την αίσθηση της θηλυκότητας που μπορεί η γυναίκα να αισθάνεται ότι έχει χάσει.
  Ο καρκίνος του μαστού επηρεάζει τις γυναίκες διαφορετικά ανάλογα με την ηλικία, την οικογενειακή και οικονομική (κοινωνική) κατάσταση, και την εξωτερική εμφάνιση, όπως τους επηρεάζει και στην επιλογή για την ανάπλαση στήθους.
  Οι γυναίκες που δεν έχουν προχωρήσει στην ανάπλαση στήθους έχουν πολλούς λόγους ώστε να το αποφασίσουν. Πολλές μαρτυρίες γυναικών δείχνουν ότι οι γενικοί χειρουργοί δεν τους το πρότειναν ποτέ ή δεν είχε αναφερθεί ότι μπορεί να γίνει ανάπλαση αμέσως μετά την αφαίρεση του στήθους. Για παράδειγμα, στην περίπτωση που οι γυναίκες είναι ηλικιωμένες, ο χειρουργός τους πολλές φορές αποφασίζει ότι δεν είναι απαραίτητο γι' αυτές να προχωρήσουν στην ανάπλαση.
  Επιπλέον λόγοι αποτελούν, η έλλειψη πληροφοριών και η άρνηση από τις ίδιες να έχουν μια ακόμη επέμβαση, σαν να μην είναι κάτι απαραίτητο, και η αδυναμία να κατανοήσουν τις διαδικασίες, τις λειτουργίες και τον σκοπό της ανάπλασης την περίοδο που προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις ψυχολογικές επιπτώσεις της διάγνωσης της ασθένειας.
  Ωστόσο, τόσο τα κοινωνικά όσο και τα συναισθηματικά και ψυχολογικά πλεονεκτήματα μιας ανάπλασης στήθους είναι σημαντικά και οι ποιο πολλές γυναίκες πιστεύουν ότι πραγματικά αξίζει. Η ειδικευμένη ανάπλαση μπορεί να βοηθήσει τις γυναίκες να αναδειχτούν μετά τη δοκιμασία του καρκίνου του μαστού με αυτοπεποίθηση και υπερηφάνεια. Κερδίζοντας τη μάχη, είναι έτοιμες όχι μόνο να επιβιώσουν αλλά παράλληλα να ευτυχήσουν και να συνεχίσουν να απολαμβάνουν μια φυσιολογική ζωή.
  1. Κάθε γυναίκα είναι μοναδική και πρέπει να αντιμετωπίζεται έτσι. Η κάθε διάγνωση και θεραπεία πρέπει να λαμβάνεται υπόψην της τα φυσιολογικά, ψυχοκοινωνικά, πνευματικά και σεξουαλικά δικαιώματα της,
  2. Κάθε γυναίκα και η οικογένεια της έχει το δικαίωμα της προφορικής και γραπτής πληροφόρησης τόσο για τη διάγνωση όσο και για τις επιλογές θεραπείας.
  3. Κάθε γυναίκα έχει το δικαίωμα να πληροφορείται για τους τρόπους και τον σκοπό ανάπλασης του στήθους.
  4. Κάθε γυναίκα έχει το δικαίωμα της αντικειμενικής και σφαιρικής πληροφόρησης και της ψυχολογικής στήριξης από τους γιατρούς και τους αρμόδιους ψυχολόγους.
  5. Η ποιότητα της ολοκληρωμένης ενημέρωσης και φροντίδας του ασθενή επιτυγχάνεται με τη σωστή επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ των γιατρών και ασθενών. Ακριβή και ομοιόμορφη ενημέρωση, διαύγεια, αποφυγή επανάληψης και αντιθέσεις στη θεραπεία.
  6. Η κάθε γυναίκα και η οικογένεια της πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ιατρικές μονάδες που εγγυώνται τον σεβασμό προς τον άνθρωπο και την επιστήμη.
  7. Η ανωνυμία, ο επαγγελματισμός και η εχεμύθεια είναι απαραίτητο να διατηρούνται σε κάθε στιγμή.
  
  Μαρία Φωτιάδου
  Ψυχολόγος Υγείας - Ερευνήτρια
  
  
  Η ακτινοθεραπεία σχεδόν πάντοτε γίνεται μετά την εγχείρηση στις γυναίκες με καρκίνο του μαστού. Όσον αφορά το ερώτημα ποιο χρονικό διάστημα μπορεί να αποφασισθεί η πλαστική αποκατάσταση του μαστού, δηλαδή πριν ή μετά την ακτινοθεραπεία αυτό φυσικά απευθύνεται στις γυναίκες που έχουν κάνει αφαίρεση ολόκληρου του μαστού και όχι σε εκείνες στις οποίες διατηρήθηκε ο μαστός και αφαιρέθηκε τμήμα μαζί με τον όγκο.
  Η ακτινοθεραπεία μετά από μαστεκτομή έχει αποδειχθεί ότι αφενός μειώνει σημαντικά την πιθανότητα της επανεμφάνισης του όγκου δηλαδή την τοπική υποτροπή αφετέρου έχει σημαντικά συντελέσει στην επιβίωση.
  Εφαρμόζεται δε μετά την εγχείρηση ή μετά την χημειοθεραπεία. Γίνεται κάθε ημέρα 5 ημέρες την εβδομάδα και διαρκεί περίπου 2 μήνες.
  Στη συνέχεια ανάλογα με τη θεραπευτική στρατηγική που εφαρμόζεται μπορεί είτε να ακολουθήσουν κάποιοι κύκλοι χημειοθεραπείας είτε η γυναίκα να παρακολουθείται κατά τακτά χρονικά διαστήματα κλινικά και εργαστηριακά συνήθως επί 3-4 μήνες για τα πρώτα 2 χρόνια και ανά 6 μήνες τα υπόλοιπα 3 χρόνια. Ο λόγος που γίνεται η παρακολούθηση συχνότερα τα πρώτα 2 χρόνια είναι η αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης τοπικής υποτροπής.
  Κατά συνέπεια στη γυναίκα που θα ρωτούσε «πότε είναι το καλύτερο χρονικό διάστημα μετά την ακτινοθεραπεία για πλαστική χειρουργική αποκατάσταση του μαστού της;» η απάντηση θα ήταν ότι πρέπει να περάσουν πρώτα 2 χρόνια μετά την ακτινοθεραπεία, έτσι ώστε να έχουν ελαττωθεί οι πιθανότητες εμφάνισης τοπικής υποτροπής της νόσου.
  
  Κυριακή Πιστεύου-Γομπάκη
  Ακτινοθ/τής - Ογκολόγος
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 24.01.2009
• 17:19

  Όταν Κάποιος στην Οικογένεια εχει Καρκίνο Μέρος Δεύτερο

   »  Γαία
  ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ

  Χρήσιμες ακόμα μπορούν να αποδειχτούν οι πληροφορίες που προέρχονται από μία μελέτη για τον καρκίνο. Εάν αποφασίσεις να ανατρέξεις σε βιβλία που μιλούν για το θέμα αυτό, σιγουρέψου ότι αφορούν σε πρόσφατες εκδόσεις. Καθώς οι θεραπείες βελτιώνονται συνεχώς, τα στοιχεία που δίνουν κάποια βιβλία μπορούν σε λίγα χρόνια να καταστούν ανατρέψιμα.

  Ακόμα πρέπει να θυμάσαι: όπως εσύ είσαι μοναδικός και ιδιαίτερος στον κόσμο, έτσι και το άτομο που έχει καρκίνο. Η δική του εμπειρία μπορεί να μην είναι δυνατόν να αποτυπωθεί σε ακριβείς κατηγορίες από αυτές που δίνουν τα βιβλία.

  Αυτά που βλέπεις (στην τηλεόραση, σε ταινίες του κινηματογράφου, κλπ -σε σχέση με καρκινοπαθείς) και που σου θυμίζουν λίγο τη δική σου περιπέτεια, δεν είναι σίγουρο ότι θα σου συμβούν με ανάλογο τρόπο.

  Όταν δεν καταλαβαίνεις ιδιαίτερα κάτι που θα ήθελες να "μοιραστείς" με τους ανθρώπους γύρω σου, απευθύνσου στους γονείς ή σε ενήλικες που εμπιστεύεσαι. (Κατάλληλος θα ήταν κάποιος που σε γνωρίζει προσωπικά και κατανοεί τις εμπειρίες που δοκιμάζεις): Δώσε του/της το βιβλίο ή το άρθρο που διάβασες και πες του/της για αυτά που είδες, π.χ. στην τηλεόραση, τον κινηματογράφο. Μερικές φορές, όταν είμαστε ανήσυχοι και νευρικοί, γίνεται δύσκολο να συγκεντρώσουμε την προσοχή μας σε φευγαλέες εικόνες. Μια συζήτηση τότε με τους ανθρώπους γύρω μας, το "μοίρασμα" και η αποκάλυψη των συναισθημάτων που φορτίζουν τη σκέψη μας βοηθάει πολύ.

  Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΣΕΝΑ;

  Το να έχει κάποιος στην οικογένεια καρκίνο μπορεί να σημαίνει πολλά πράγματα για σένα. Παιδιά που βρέθηκαν σε ανάλογη θέση μας λένε πως γεύτηκαν συναισθήματα φόβου, μοναξιάς, σύγχυσης κ.α. Μπορεί κι εσύ ανάλογα να νιώσεις προβληματισμούς που είναι δύσκολο να καταλάβεις και κάποτε δύσκολο να μοιραστείς με τους ανθρώπους γύρω σου.

  Γι' αυτό το λόγο θελήσαμε να σε βοηθήσουμε συγκεντρώνοντας στο βιβλίο μας τις εμπειρίες μικρών μας φίλων: Τα παιδιά έζησαν από κοντά ένα περιστατικό καρκίνου στην οικογένεια και μοιράστηκαν μαζί μας τα συναισθήματα και τις απόψεις τους. Ίσως μερικά από αυτά που θα διαβάσεις να μην τα καταλάβεις ή να σου φανούν παράξενα - κάποια μάλιστα μπορεί να τα θεωρήσεις λίγο αστεία.- Ωστόσο, οι σκέψεις και οι εμπειρίες άλλων παιδιών αποδεικνύονται σύντομα πολύ χρήσιμες. Θυμίζοντας σου πράγματα που ένιωσες ή που συνέβησαν, όταν ακόμα δεν είχες συνειδητοποιήσει την παρουσία τους, μπορούν να σε βοηθήσουν να ικανοποιήσεις αναπάντητα έως τώρα ερωτηματικά.

  Θυμήσου, δεν υπάρχουν "καλά" και "κακά" συναισθήματα. Είναι απλώς συναισθήματα, φυσιολογικά που πρέπει να μοιράζονται με τους συνανθρώπους μας. Ακόμα και όταν εύχεσαι να "φύγουν" ή όταν τα αγνοείς νιώθοντας ενοχή για την παρουσία τους, εκείνα φωλιάζουν και μεγεθύνονται στην καρδιά σου.

  Ένας θετικός τρόπος να αντιμετωπίζεις τα συναισθήματα είναι καταρχήν να παραδέχεσαι πως τα νιώθεις. Δοκίμασε στη συνέχεια να "μιλήσεις" γι' αυτά με άλλους ανθρώπους. Μοιράσου τις σκέψεις σου με γονείς, ενήλικες στο οικογενειακό σου περιβάλλον, καλούς φίλους. Πρωτόγνωρες καταστάσεις που γεύεσαι, απαλύνονται με τη συζήτηση -και ιδιαίτερα, όταν δέκτης είναι κάποιος που δοκίμασε μια ανάλογη εμπειρία στο παρελθόν. Σε κάθε περίπτωση, σε κάθε τρόπο συζήτησης που εσύ θα επιλέξεις, θα γνωρίσεις μία έκπληξη: τα συναισθήματα και η διάθεση αλλάζουν τη στιγμή κιόλας που "μιλάς" γι' αυτά με τους συνανθρώπους σου.

  ΜΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΦΑΝΕΙ ΔΥΣΚΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ

  Μερικές φορές δεν είναι εύκολο να μιλάς για πράγματα που νιώθεις. Το να εξωτερικεύεις σκέψεις και προβληματισμούς προϋποθέτει μια σχέση "ασφάλειας" με τους ανθρώπους που σε περιβάλλουν.

  Από την άλλη μεριά και για εκείνους που σε ακούνε, ισχύει η πιθανότητα να μην είναι έτοιμοι να ανταποκριθούν σωστά και να βοηθήσουν.

  Έτσι, ερωτήσεις για τον καρκίνο ιδιαίτερα μπορεί να φέρουν σε δύσκολη θέση και να αναστατώσουν τους γονείς. Η ανησυχία επιτείνεται, όταν δε γνωρίζουν τη σωστή απάντηση ή όταν τα συναισθήματα που εγκυμονούν οι ερωτήσεις σου τούς θυμίζουν δικούς τους προβληματισμούς. Μια αρνητική αντίδραση από μέρους τους επομένως δε θα πρέπει να σε στενοχωρεί ή να σε προβληματίζει. Συμβαίνει απλώς οι άλλοι να μην είναι έτοιμοι να μιλήσουν -ή να χρειάζονται περισσότερο χρόνο να τακτοποιήσουν και να οργανώσουν τις σκέψεις τους στη συζήτηση με τα νεαρά μέλη της οικογένειας.

  Άλλοι γονείς -ανεξάρτητα από τη σχέση αγάπης που μοιράζονται με τους δικούς τους ανθρώπους- δε γνωρίζουν τον τρόπο επικοινωνίας. Αγνοούν γενικά πώς πρέπει να μιλούν για τις ιδιαίτερες τους ανησυχίες, πώς να "κοινωνούν" με τους άλλους τα προβλήματα της οικογένειας.

  Σε κάθε περίπτωση, ακόμη κι όταν οι γονείς δεν είναι έτοιμοι να μιλήσουν, μπορούν να σε βοηθήσουν υποδεικνύοντας ένα πρόσωπο σε κατάλληλη θέση, π.χ. κάποιον υπεύθυνο στο νοσοκομείο, ένα συγγενή, οικείο φίλο, ακόμα και το δάσκαλο ή τον εκπαιδευτικό σύμβουλο.

  Στη συνέχεια δίνουμε τις εμπειρίες κάποιων παιδιών. Μικροί και μεγάλοι, έζησαν από κοντά στο σπίτι την περιπέτεια που λέγεται καρκίνος με την μαμά/τον μπαμπά, τον/την αδερφό/ή άρρωστο. Μοιραζόμενοι συναισθήματα με εκείνους τους συνανθρώπους που θα μπορούσαν να βοηθήσουν, ξεπέρασαν φόβους και αγωνίες.

  Να, λοιπόν τι μας είπαν για τη δική τους εμπειρία και τα συναισθήματα που δοκίμασαν:

  "...ΝΙΩΘΩ ΦΟΒΟ..."

  "...Πραγματικά δεν καταλάβαινα πολλά πράγματα στην αρχή. Κυρίως φοβόμουν μήπως η αδερφή μου πεθάνει. Στο παρελθόν ήμασταν πολύ "δεμένες," και γι' αυτό ένιωθα τρομοκρατημένη. Ακόμα, σκεφτόμουν πως μπορεί να είναι "κολλητικό" ή κάτι τέτοιο..."

  Μαρία, 13 ετών

  Το κορίτσι που μας εκμυστηρεύτηκε αυτές τις σκέψεις έχει μια αδερφή με καρκίνο. Ο φόβος και η αγωνία που αντανακλούν τα λόγια του μπορεί να είναι το ίδιο μεγάλα, εάν στην οικογένεια είναι ο μπαμπάς/η μαμά άρρωστος/η.

  Στην πρώτη είδηση με τη διάγνωση της ασθένειας νιώθεις πως όλος ο κόσμος γύρω σου έχει διαλυθεί. Πιθανόν δε γνωρίζεις πολλά πράγματα για τον καρκίνο. Έτσι συγκρατείς στο μυαλό σου δυσάρεστες καταστάσεις που είχες ακούσει ή είχες ζήσει στο παρελθόν για άλλους ανθρώπους. Ο φόβος πχ. "πως ο καρκίνος οδηγεί στο θάνατο," φαίνεται ένα δικαιολογημένο συναίσθημα: "όλοι οι καρκινοπαθείς που ήδη γνώριζες έχουν πεθάνει..". Ανάλογα η υποψία πως εσύ ή κάποιο άλλο άτομο στο σπίτι μπορείτε να "κολλήσετε" την ασθένεια, είναι φυσιολογική: "Απλές ιώσεις, όπως το κρυολόγημα, η γρίπη, κλπ. κάνουν στα μάτια σου εύκολη την παραδοχή πως ισχύει το ίδιο και για τον καρκίνο...

  Παρόλα αυτά, τα μηνύματα που παίρνουμε από τον ιατρικό κόσμο είναι αντίθετα: οι επιστήμονες που μελετούν και γνωρίζουν τα θέματα της υγείας μάς διαβεβαιώνουν πως κανένας δεν μπορεί να "κολλήσει καρκίνο" από τους άλλους.

  Μαθαίνοντας περισσότερα για την ασθένεια μπορείς να περιορίσεις την αγωνία σου για πράγματα που δεν ισχύουν και δεν μπορούν ούτως η άλλως να σου συμβούν. Θυμήσου: η γνώση είναι ο καλύτερος και ο μόνος σωστός σύμμαχος στην προσπάθεια μας να νικήσουμε κάθε φορά τους φόβους μας.

  Οι συζητήσεις για τη θεραπεία, τις εξετάσεις, τους ιατρούς και τα νοσοκομεία δεν είναι εύκολη, ούτε ευχάριστη. Μερικοί άνθρωποι το θεωρούν τρομαχτικό και μόνο να σκεφθούν οτιδήποτε σχετικό με βελόνες, αίμα και ακτινοβολίες...

  Το να μιλάς ωστόσο και να μαθαίνεις για τη διαδικασία της θεραπείας (ειδικότερα από έναν καρκινοπαθή ή κάποιο πρόσωπο που γνωρίζει) μπορεί να αποδειχθεί ο καλύτερος τρόπος να χειριστείς και να ξεπεράσεις τους φόβους σου. Ακόμα και μια επίσκεψη στο νοσοκομείο, εάν είναι εφικτή, μπορεί να βοηθήσει προς την κατεύθυνση αυτή:

  "...Μια μέρα πήγα στην κλινική με τον αδερφό μου για τη θεραπεία που κάνει. Είδα από κοντά το μηχάνημα για τις ακτινοβολίες, γνώρισα το γιατρό και τις νοσοκόμες. Είδα και πολλά άλλα παιδιά που δεν είχαν καθόλου μαλλιά - ή τουλάχιστον λιγότερα από τον αδερφό μου. Τώρα, όποτε πηγαίνει στην κλινική για τη θεραπεία του, δε χρειάζεται να αναρωτιέμαι με αγωνία τι περνάει. Ξέρω πώς είναι. Δε σημαίνει βέβαια ότι ο αδερφός μου -που είναι μικρός- το βλέπει σα διασκέδαση - Αλλά δεν είναι και τόσο φοβερό όπως νόμιζα....".

  Ματθαίος, 14 ετών

  Μερικές φορές, όταν ο ένας γονιός έχει καρκίνο, ο άλλος περνάει πολύ χρόνο μαζί του στο νοσοκομείο και μακριά από την υπόλοιπη οικογένεια. Το να λείπουν και οι δύο γονείς από το σπίτι για πολύ καιρό γεννά πιθανόν αγωνία και φόβο στα μικρότερα παιδιά. Ανησυχούν για μία κατάσταση που δε γνωρίζουν. Κάποτε νιώθουν έντονη την ανάγκη να τηλεφωνήσουν απλά και μόνο για να βεβαιωθούν πως όλα πηγαίνουν καλά.

  "...'Όταν ο μπαμπάς είναι στο νοσοκομείο, η μαμά πηγαίνει μαζί του και εγώ μένω με τη θεία μου, την Ελένη. Είναι καλή, αλλά μερικές φορές φοβάμαι, γιατί δεν ξέρω τι κάνει ο μπαμπάς και γιατί μου

  Τώρα ο μπαμπάς και η μαμά μου τηλεφωνούν κάθε βράδυ πριν το φαγητό και μου λένε τι κάνουν και εγώ τους λέω πώς πέρασα στο σχολείο. Ξέρω ότι είναι καλά.."

  Ειρήνη, 9 ετών

  "...ΝΙΩΘΟΝΤΑΣ ΕΝΟΧΗ..."

  "...Κάποια μέρα θύμωσα πολύ με τη Χριστίνα. Δε με άφηνε να παίξω μαζί της με το ποδήλατο. Θύμωσα και είπα: "μακάρι να πέθαινες!.. " Τώρα έχει λευχαιμία και μπορεί να πεθάνει και εγώ νομίζω πως είναι δικό μου το σφάλμα.. Λεν το είπα αυτό σε κανέναν από φόβο, αφού όλοι θα μάθαιναν τι έκανα και θα θύμωναν. Αλλά ο μπαμπάς με άκουσε που έκλαιγα τη νύχτα και με πίεσε να του το πω. Ο μπαμπάς λέει ότι δεν είναι δικό μου σφάλμα ή κανενός άλλου που η Χριστίνα έχει καρκίνο. Δεν μπορείς να κάνεις κάποιον να έχει καρκίνο, μόνο και μόνο επειδή το είπες..."

  Κατερίνα, 10 ετών

  Μέχρι να καταλάβεις τι προκαλεί και τι όχι τον καρκίνο, εύκολα θα ξεγελιέσαι πιστεύοντας πως οτιδήποτε μπορεί να σταθεί αιτία του, μια λέξη, μια κουβέντα που είπες ή ακόμα και ένα χτύπημα:

  "..Άφησα τα παιχνίδια μου μια μέρα στο πάτωμα. Δεν τα συμμάζεψα και η μαμά το πρωί σκόνταψε και έπεσε. Ήταν πολύ θυμωμένη μαζί μου και είχε μελανιές στο πόδι. Μετά, ο γιατρός τής είπε πως έχει καρκίνο. Τώρα είναι στο νοσοκομείο. Ίσως αν δεν είχε πέσει εξαιτίας μου, θα ήταν καλά.."

  Θωμάς, 11 ετών

  Όπως οι λέξεις έτσι και οι μελανιές, το πρήξιμο, το κάταγμα από ένα ατύχημα δεν μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο. Μην ξεχνάς: τίποτα από όσα είπες, σκέφθηκες ή έκανες, δεν υπήρξε η αιτία για την εμφάνιση της ασθένειας.

  Πολλά παιδιά φοβούνται να μιλήσουν για τα συναισθήματα αυτά και την αγωνία της σκέψης τους. Για πολύ καιρό κρυμμένα σε αδικαιολόγητους φόβους νιώθουνε ενοχή.

  Πιθανόν να μοιράζεσαι και εσύ τις ίδιες αρνητικές σκέψεις. Θα ήθελες να μιλήσεις για τους προβληματισμούς σου, αν και σου φαίνεται δύσκολο. Πιστεύεις στα αλήθεια πως "έχεις κάνει κάτι κακό και όλοι θα είναι θυμωμένοι μαζί σου"

  Σκέψου ωστόσο: κανένας δεν είναι σε θέση να μαντέψει από μόνος του τους λόγους της ταραχής σου -ακόμα και οι ίδιοι οι γονείς.- Κανείς δεν μπορεί να σε βοηθήσει, πάρα εκτός εάν εσύ επιλέξεις να "μιλήσεις" για ό,τι νιώθεις. Είναι τότε καλύτερα να συζητάς "ανοιχτά" και να προσεγγίζεις τους ανθρώπους, πχ. τους γονείς, κάποιον υπεύθυνο στο νοσοκομείο, που από τη θέση του μπορεί να σε συμβουλέψει θετικά.

  Πολλά παιδιά μάς εκμυστηρεύτηκαν συναισθήματα ενοχής, επειδή οι γονείς ή ο αδερφός/ή στην οικογένεια περνά ένα πρόβλημα υγείας. Πιστεύουν μάλιστα πως δεν είναι σωστό από μέρους τους να διασκεδάζουν ή να απολαμβάνουν πράγματα, όταν κάποιος στο σπίτι είναι άρρωστος.

  Τα συναισθήματα αυτά - εάν τα μοιράζεσαι και εσύ - δείχνουν πως νοιάζεσαι για την οικογένεια. Είναι ωστόσο σημαντικό να ενδιαφέρεσαι όχι μόνο για τους άλλους ανθρώπους γύρω σου αλλά και για σένα. Θα ήταν καλύτερα, εάν παρέμενες ο εαυτός σου και συνέχιζες να κάνεις πράγματα που θεωρείς για σένα σημαντικά.

  "... Πέρυσι ο μπαμπάς και η μαμά με πήγαιναν συνέχεια να παίξουμε βόλεϊ... Τώρα όμως ο μπαμπάς είναι άρρωστος και η μαμά βρίσκεται στο νοσοκομείο ή είναι απασχολημένη με τη δουλειά στο γραφείο και το σπίτι. Έλεγα, δε θα μπορούσα να συνεχίσω την προπόνηση... Δεν ήμουν σίγουρος πως θα τα κατάφερνα, τώρα που ο μπαμπάς είναι άρρωστος. Το είπα στη γιαγιά και με συμβούλεψε να μην τα παρατήσω. Είπε πως θα με έπαιρνε εκείνη μαζί της. Της αρέσει να περνά τον ελεύθερο της χρόνο κοντά μου. Έπειτα, λέει πάντοτε στους "δικούς μου" τι έγινε στο παιχνίδι και πώς έπαιξα.. Του χρόνου μπορεί να έρχονται όλοι να με βλέπουν...".

  Γιάννης, 11 ετών

  "...ΝΙΩΘΩ ΘΥΜΟ..."

  "...Μερικές φορές νιώθω πολύ θυμωμένη με τον αδερφό μου που έχει καρκίνο. Ξέρω πως αυτό δεν είναι σωστό και πως εκείνος δεν μπορεί να κάνει τίποτε.. Όμως όλα έχουν αλλάξει πια. Ο μπαμπάς και η μαμά δε μιλούν για τίποτε άλλο εκτός από τον αδερφό μου και το ίδιο κάνουν και όλοί οι άλλοι. Δεν είναι δίκαιο..."

  Σοφία, 13 ετών

  Τα παιδιά που έχουνε έναν αδερφό/ή ή έναν γονιό με καρκίνο νιώθουνε πολλές φορές θυμό για το ίδιο το γεγονός: Πρόκειται για μια εμπειρία που έχει κυριολεκτικά αλλάξει τη ζωή τους. Παρόμοιες σκέψεις ίσως μοιάζουν αργότερα εσφαλμένες, μοιρασμένες με συναισθήματα πικρίας και ενοχής.

  Ωστόσο το να έχει κάποιος στην οικογένεια καρκίνο, μαζί με όλες τις συνέπειες που εγκυμονεί το γεγονός, όπως λχ. την ανάγκη να αλλάξει τον τόπο διαμονής, να μη "βλέπει" τους γονείς του ή να αφήσει πράγματα που του αρέσουν, όλα αυτά μπορεί να είναι μία σκληρή δοκιμασία -ειδικά για τα παιδιά. Ακόμα κι όταν καταλαβαίνουν το λόγο, για τον οποίο γίνονται, δεν είναι υποχρεωμένα να τους αρέσουν.

  Κάποιοι άνθρωποι που έζησαν την εμπειρία αυτή στο σπίτι, λένε ότι είναι σημαντικό να θυμάσαι πως τα πράγματα π ά ν τ οτ ε αλλάζουν: Τίποτα από αυτά που τώρα σε στενοχωρούν δε θα μείνει για πάντα έτσι. Κι όταν τύχει να θυμώσεις πολύ, σκέψου: Αυτό δε σημαίνει ότι

  είσαι ένας κακός άνθρωπος ή ότι αγαπάς λιγότερο από πριν εκείνον που έχει καρκίνο.. "Απλώς έχεις για λίγο θυμώσει...".

  "...ΝΙΩΘΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΟΣ..."

  'Ένα από τα σημεία που αναστατώνουν και προκαλούν άγχος και θυμό στα παιδιά, είναι η συναίσθηση πως "έμειναν έξω από το πρόβλημα" και πως παραμελούνται. Η συναίσθηση πως δεν κερδίζουν την ίδια προσοχή -σε σχέση με πριν- είναι απόλυτα δικαιολογημένη.

  Πρέπει να θυμόμαστε, μικροί μας φίλοι, πως οι μεγαλύτεροι στην οικογένεια- καθώς και οι ίδιοι οι γονείς - έχουν πολλές έγνοιες. Οταν κάποιος στο σπίτι τους χρειάζεται, βάζουν όλη τους την ενέργεια" γι' αυτό το σκοπό. Η απασχόληση και η αγωνία δεν τους αφήνουν πολύ χρόνο - ειδικότερα, όταν πρέπει να πηγαινοέρχονται στο νοσοκομείο ή την κλινική για θεραπεία.

  Τα συναισθήματα που νιώθεις εσύ βέβαια είναι απόλυτα φυσιολογικά, μοιρασμένα από πολλά παιδιά που έζησαν την ίδια -ή ανάλογη- εμπειρία στο σπίτι:

  Κάποιοι φίλοι μάς εκμυστηρεύτηκαν πως ένιωσαν μια μικρή διάκριση στο πρόσωπο τους από τους γονείς: είναι συχνά ο αδερφός/ή με καρκίνο που κερδίζει όλη την προσοχή...":

  "... Τις νύχτες οι γονείς μου πηγαίνουν στο δωμάτιο της αδερφής μου, ανάβουν το φως και την καληνυχτίζουν με φιλιά. Στο δικό μου δωμάτιο δεν έρχονται καθόλου ίσως λίγο, η μητέρα μου μόνο. Εκείνη μου λέει "μη νομίζεις πως μεροληπτούμε ή την αγαπούμε περισσότερο..."

  Μαρία, 15 ετών

  Πολλά παιδιά νιώθουν πως ο αδερφός/ή έχει την απόλυτη ανοχή των γονιών για πράγματα που εκείνα δεν επιτρέπεται να κάνουν:

  "... Στα σφάλματα μου, η μαμά πάντα φωνάζει. Εάν όμως είναι ο αδερφός μου που έκανε κάτι στραβό, το αφήνει να περάσει...".

  Δημήτρης, 13 ετών

  Γιατί λοιπόν οι γονείς φέρονται έτσι; Όχι βέβαια, επειδή αγαπούν κάποιο από τα παιδιά τους περισσότερο ή λιγότερο.

  Πρέπει να θυμάσαι πως αυτή είναι μία στιγμή σύγχυσης για όλους - το ίδιο και για τους γονείς. Έχουν να μάθουν πολλά πράγματα για τον καρκίνο και για τα νοσοκομεία σε σύντομο χρονικό διάστημα. Νιώθουνε κούραση, όσο και έγνοια, για το πώς πρέπει να ενεργήσουν. Βλέποντας ένα από τα παιδιά τους άρρωστο προσπαθούν να "επανορθώσουν" με την προσοχή και το χρόνο που θα διαθέσουν σε εκείνο περισσότερο. Κι αυτό επειδή οι γονείς σου, όπως και εσύ, γνωρίζουν πως κάποιοι άνθρωποι με καρκίνο δε ζουν. Φοβισμένοι κάνουν ό,τι μπορούν για τον άρρωστο αδερφό/η, κάποτε μάλιστα με μια ειδική -ίσως και υπερβολική - μεταχείριση που δε ζητήθηκε:

  "... Η αδερφή μου έχει καρκίνο. Της φαίνεται ενοχλητική η διαφορετική μεταχείριση των άλλων. Θυμώνει, όποτε της απευθύνονται σα μωρό - και όχι "φυσιολογικά," όπως πριν. Για παράδειγμα, η μαμά και εκείνη κάποτε μάλωναν συνέχεια... Τώρα είναι όλο "γλύκες"... Είναι παράξενο, αφύσικο. Δε λέω πως της αδερφής μου τής αρέσει ο καυγάς, απλά δεν είναι "φυσιολογική" η κατάσταση και η

  συμπεριφορά των άλλων..."

  Παναγιώτα, 15 ετών

  Για διαφορετικούς λόγους και μάλιστα άσχετα με το αν ο αδερφός/ή σου το επιθυμεί, οι γονείς μπορεί να υιοθετούν μια μεροληπτική συμπεριφορά, μια ιδιαίτερη, λεπτή μεταχείριση (για εκείνον στην οικογένεια που έχει καρκίνο). Σε τέτοιες στιγμές, είναι απόλυτα δικαιολογημένο και φυσιολογικό" το συναίσθημα της ζήλειας από μέρους σου. Ακόμα και όταν οι άνθρωποι γύρω σού λένε πως δε θα' πρεπε "να νιώθεις τέτοια συναισθήματα, αφού δεν είσαι άρρωστος," εκείνα φωλιάζουν κάπου στην καρδιά σου: Είναι μια φυσιολογική επιθυμία, μια απαίτηση να μοιραστείς το χρόνο και την ιδιαίτερη προσοχή της οικογένειας με τους δικούς σου.

  Μικρότερα παιδιά με ένα γονιό άρρωστο στο σπίτι μπορεί επίσης να νιώσουν παραμελημένα:

  "... Τώρα που η μαμά είναι άρρωστη, όλα στο σπίτι είναι διαφορετικά. Σχεδόν σπάνια καθόμαστε όλοι μαζί στο μεσημεριανό τραπέζι και δεν υπάρχει κανένας να με βοηθήσει στα μαθήματα μου ή να με ακούσει. Η μαμά κάποτε το έκανε... Νιώθω σα "ν' άφησα τον εαυτό μου" στις φροντίδες τις δικές μου και μόνο...."

  Μάρθα, 13 ετών

  Όταν ο ένας γονιός στο σπίτι έχει καρκίνο, όλοι - και ιδιαίτερα το ζευγάρι - είναι απασχολημένοι με το πρόβλημα. Έτσι σπάνια βρίσκεται χρόνος για την υπόλοιπη οικογένεια.

  "...Μερικές φορές ο πατέρας μου νιώθει ότι μας παραμελεί, αφού περνά όλο του το χρόνο με τη μαμά. Και κατά μία έννοια, αυτό είναι αλήθεια. Ξέρω όμως πως δεν μπορεί να κάνει αλλιώς. Άπω τη μια μεριά δουλεύει, ενώ άπω την άλλη δε θέλει να αφήσει τη μαμά μόνη της. Έτσι δεν του μένει πολύ ελεύθερος χρόνος για να περάσει μαζί μας ή να κάνει πράγματα που συνήθως επεδίωκε στο παρελθόν. Είναι απλώς γεμάτος ο χρόνος του..."

  Βασίλης, 16 ετών

  Εάν λοιπόν νιώθεις και εσύ πως δε μοιράζεσαι την ίδια προσοχή των φίλων και των συγγενών - όσο ο γονιός ή ο αδερφός/η με καρκίνο, - σκέψου: τούτο συμβαίνει, επειδή ο ασθενής έχει πάντα ανάγκη από μία ιδιαίτερη, λεπτή φροντίδα και όχι επειδή εσύ είσαι λιγότερο αγαπητός/η...

  "...ΝΙΩΘΟΝΤΑΣ ΜΟΝΑΞΙΑ..."

  Μπορεί να είσαι αρκετά τυχερός και να μοιράζεσαι την ίδια αγάπη και τη φροντίδα των φίλων σου, όπως πριν. Ωστόσο πολλά παιδιά στη θέση σου ένιωσαν πως στην πορεία έχασαν κάποιους φίλους. Αυτό ίσως συμβαίνει, επειδή οι άνθρωποι γύρω μας αγνοούν πολλά πράγματα και κατά συνέπεια φοβούνται την ασθένεια (πχ. μήπως είναι κολλητική, κλπ). Άλλοι είναι γενικά αμήχανοι: Μη γνωρίζοντας τι και πώς πρέπει να μιλήσουν, προτιμούν να απομακρύνονται.

  Κι εσύ ο ίδιος όμως νιώθεις πολλές φορές ότι συμπεριφέρεσαι-διαφορετικά, πχ. είσαι αναστατωμένος από τις ειδήσεις και τα σχόλια των γιατρών και σε άλλη περίπτωση φοβισμένος και αμήχανος. Τις στιγμές αυτές προτιμάς να μένεις μόνος στο σπίτι με την οικογένεια:

  "... Οι φίλοι μου αναρωτιούνται γιατί φέρομαι παράξενα. Μακάρι να μπορούσαν να καταλάβουν πως δεν έχω "όρεξη" να κάνω αυτό που κάνουν στην παρέα. Θέλω πράγματι να μείνω με την άρρωστη αδερφή μου.."

  Νίκος, 12 ετών

  Όταν οι φίλοι σού λένε πως δε σε καταλαβαίνουν, ίσως στην πραγματικότητα πιστεύουν πως δεν επιθυμείς άλλο την συντροφιά τους. Να θυμάσαι: αυτή είναι μία δύσκολη περίοδος για όλους.

  Σε παρόμοιες καταστάσεις υπάρχουν πράγματα που μπορείς ή πρέπει να κάνεις. Για παράδειγμα μένει σε εσένα η απόφαση να αναζητήσεις τη φιλία των αγαπημένων σου «προσώπων - κάτι που στην αρχή φαίνεται δύσκολο να πραγματοποιηθεί: Οι άλλοι δεν ανταποκρίνονται στο κάλεσμα μας με τον τρόπο πάντα που θα θέλαμε - αν και σε κάθε περίπτωση πρέπει να δίνουμε μια ευκαιρία.

  Οι φίλοι πχ. δε γνωρίζουν πώς πρέπει να ενεργήσουν σε ένα πρόβλημα υγείας. Εσύ θα δείξεις τον τρόπο μεταχείρισης που επιθυμείς. Πολύ περισσότερο θα πρέπει να κάνεις φανερή με τη στάση σου την επιθυμία και την ίδια την ανάγκη της φιλίας τους για σένα. Όσο δύσκολο κι αν είναι να εκφράζεις συναισθήματα με την αναστάτωση και τις εκκρεμότητες στο σπίτι, όσο κι αν έχει αλλάξει η καθημερινή σου διάθεση και "μοιάζεις τώρα διαφορετικός," θα βοηθούσε να δείξεις στους φίλους πως ακόμα "τους χρειάζεσαι".. Κάλεσε τους στο σπίτι να δείτε μαζί τηλεόραση, να παίξετε παιχνίδια στο βίντεο ή απλά για κουβεντούλα. Γνώρισε τους πως δεν έπαψαν να σου κινούν το ενδιαφέρον μικρές συζητήσεις στο τηλέφωνο, η επίσκεψη σε έναν κινηματογράφο, η καθημερινή παρέα μαζί τους, κλπ.

  Εάν όλα αυτά γίνονται πολύ δύσκολα σε μία κατάσταση που τώρα δεν καταλαβαίνεις, αναλογίσου: τίποτα δεν κρατά για πάντα κι οι παλιοί φίλοι μπορούν σε κάθε περίπτωση να ξαναέρθουν -με το χρόνο- κοντά.

  Άλλα παιδιά που έχασαν τους παλιούς τους φίλους, βρήκαν νέες παρέες. Στο σχολείο υπάρχουν άτομα με κάποιον άρρωστο συγγενή που καταλαβαίνουν πώς νιώθεις. Αυτό το ιδιαίτερο πρόσωπο θα μπορούσε να γίνει ο δικός σου, ξεχωριστός, νέος φίλος.

  "..ΑΠΑΝΤΩΝΤΑΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ..."

  Στις συζητήσεις μας με τους φίλους τίθενται συχνά ερωτήματα και κρίσεις που δε θέλουμε να ακούμε. Ειδικά στην αρχή οι άνθρωποι γύρω μάς ρωτούν πράγματα που είναι δύσκολο να απαντηθούν:

  "...Όλος ο κόσμος με σταματούσε και μου έκανε ερωτήσεις... Για παράδειγμα, μου έλεγαν: "άκουσα ότι η Γεωργία είναι σε κώμα" 'η "έμαθα ότι χθες έπαθες νευρικό κλονισμό..". Όποτε τους απαντούσα με βάση την αλήθεια, δε γινόμουν πιστευτός. Με ρωτούσαν τότε ανόητα πράγματα, όπως: "Θα περπατήσει η αδερφή σου" 'η "θα μπορέσει να γράψει...", κλπ. Δε γνώριζαν την κατάσταση στο σπίτι και εγώ δεν μπορούσα να απαντώ συνέχεια στις ερωτήσεις. Στο τέλος αυτή η κατάσταση με κούρασε..".

  Γιάννης, 14 ετών.

  _ Ένας τρόπος να αντιμετωπίζεις παρόμοιες καταστάσεις (πχ. τις ερωτήσεις συμμαθητών στο σχολείο) είναι να απευθύνεσαι στο δάσκαλο ή το διευθυντή. Άτομα στην κατάλληλη θέση, με υπεύθυνη και ακριβή πληροφόρηση στο θέμα, μπορούν να μιλήσουν στην τάξη. Συζήτησε ακόμη με το γιατρό, τη νοσοκόμα ή την κοινωνική λειτουργό για την πιθανότητα διοργάνωσης ενός σχολικού συμβουλίου, μιας μικρής δημόσιας παρουσίασης του θέματος στην τάξη. Αυτό το πλαίσιο συζήτησης θα δώσει την ευκαιρία σε φίλους και συμμαθητές να θέσουν τις δικές τους ιδιαίτερες ερωτήσεις και ταυτόχρονα να πάρουν τις σωστές απαντήσεις (όχι για τα μέλη της οικογένειας σου, αλλά για τον καρκίνο γενικά).

  Μην ξεχνάς: οι άλλοι μάς θέτουν συνήθως ερωτήσεις αγνοώντας τη δυσκολία ή την αμηχανία, στην οποία μας φέρνουν.

  Εάν παρόλα αυτά θα ήθελες να ανταποκριθείς, μια καλή ιδέα θα ήταν να προετοιμάζεσαι από πριν με βάση αυτά που υποθέτεις ότι θα σε ρωτήσουν. Για παράδειγμα κάποιοι θα θελήσουν να μάθουν πώς νιώθει ο συγγενής σου, πόσο καιρό θα μείνει στο νοσοκομείο, κλπ. Μπορεί ακόμα να ερωτηθείς και για πράγματα όπως:

  "Είναι μεταδοτική (κληρονομική) η ασθένεια της μητέρας σου;"

  "Γιατί ο αδερφός σου φορά συνέχεια αυτό το καπέλο; Πέσανε πράγματι όλα του τα μαλλιά;"

  "Θα πεθάνει ο πατέρας σου;"

  "Τι έκανε η αδερφή σου και έπαθε καρκίνο;"

  Μπορεί να νιώσεις ότι χρειάζεσαι βοήθεια για περαιτέρω απαντήσεις. Υπάρχουν άνθρωποι γύρω σου που μπορούν να φανούν χρήσιμοι, πχ. οι γονείς, ο δάσκαλος, κάποιος εκπαιδευτικός σύμβουλος στο σχολείο, ένας ενήλικας οικογενειακός φίλος ή ακόμα και ο/η γιατρός, ο/η νοσοκόμος, ο/η κοινωνικός/η λειτουργός, κλπ. Θυμήσου: μπορείς πάντα να πεις σε εκείνους που σου απευθύνουν ερωτήσεις ότι δε θες να μιλήσεις ή ότι δεν ξέρεις κάτι. Δεν είσαι πάντα υποχρεωμένος να απαντάς. Ωστόσο μέσα από τη συζήτηση και την προσπάθεια να βρεις τις κατάλληλες απαντήσεις, βοηθιέσαι ο ίδιος καθώς και οι άλλοι να κατανοήσετε καταστάσεις και δυσκολίες που περνούν.

  "...ΝΙΩΘΟΝΤΑΣ ΑΜΗΧΑΝΟΣ... »

  "Από τότε που ο αδερφός μου έχασε τα μαλλιά του και έγινε αδύνατος και χλωμός, δε θέλω να φέρνω τις φίλες μου στο σπίτι. Δε θέλω ούτε εγώ ούτε ο Άκης να το βλέπουν έτσι αλλαγμένο... Από την άλλη μεριά και για μένα δεν είναι εύκολο να γελώ και να αστειεύομαι, όταν ο αδερφός μου είναι άρρωστος στο σπίτι."

  Κατερίνα, 12 ετών

  Μερικές φορές οι άνθρωποι που έχουν έναν καρκινοπαθή στην οικογένεια, νιώθουν αμήχανοι. Κι αυτό, επειδή όλα είναι διαφορετικά στο σπίτι - διαφορετικά και από τις οικογένειες των φίλων. Η ταραχή επιτείνεται με κάποιες ερωτήσεις που μένουν αναπάντητες από δυσκολία: Αντιλαμβάνεται κανείς την επιθυμία να μείνει το θέμα αφανές, μακριά από την αντίληψη και τις συζητήσεις των άλλων - γεγονός βέβαια ανεφάρμοστο στην πραγματικότητα, αφού πάντα έχουμε ανάγκη τους φίλους, στους οποίους μπορούμε να μιλούμε και στους οποίους βρίσκουμε κατανόηση σε δυσάρεστες καταστάσεις της ζωής μας.

  Εάν και εσύ νιώθεις λίγο αμήχανος, επειδή αγαπημένα σου πρόσωπα είναι θλιμμένα στο σπίτι, σκέψου: όλοι έχουν περάσει ανάλογες καταστάσεις. Τα αρνητικά συναισθήματα που βιώνεις τώρα, εξαφανίζονται με την πάροδο του χρόνου, καθώς εσύ και οι άνθρωποι στο περιβάλλον σου εξοικειώνεστε με την αλήθεια του καρκίνου.

  Πολλά παιδιά ακόμη ντρέπονται να θέσουν ερωτήσεις σε ειδικότερα θέματα που αφορούν στην ασθένεια. Ωστόσο, θα πρέπει να θυμάσαι: καμιά ερώτηση δεν είναι αφελής, εφόσον δημιουργεί απορίες και μένει αναπάντητη.

  "...Στην αρχή δε ρωτούσα -παρόλο που είχα πολλές απορίες γι' αυτό που συνέβαινε στον αδερφό μου. Φοβόμουν να μη με περάσουν για ανόητο. Τώρα βέβαια ξέρω πως η καλύτερη λύση είναι να ρωτάς. Βοηθά πολύ ψυχολογικά να μαθαίνεις για πράγματα που γεννούν αδιόρατες ανησυχίες και φόβους.."

  Γιάννης, 14 ετών

  "... ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ..."

  "...Της Γιάννας της έπεφταν τα μαλλιά. Μερικές φορές τη νύχτα στον ύπνο της -και το πρωί τα έβλεπα επάνω στο μαξιλάρι ή στη χτένα, όταν λουζόταν. Πραγματικά είχα τρομοκρατηθεί...

  Η Γιάννα όμως "το πήρε" αρκετά καλά, χωρίς να φοβάται..."

  Κώστας, 16 ετών

  'Όταν κάποιος που αγαπάς στο σπίτι βρίσκεται σε θεραπεία, υφίσταται άμεσες -και δυσάρεστες πολλές φορές- παρενέργειες. Με αυτά τα δεδομένα πρέπει να εξοικειωθείς γρήγορα, παρότι στην αρχή μπορεί να φανεί λίγο παράξενο και τρομαχτικό. Άλλα παιδιά στη θέση σου παραδέχτηκαν ωστόσο πως προσαρμόστηκαν εύκολα.

  Πολλές φορές δημιουργούν προβλήματα και οι υπόλοιποι -φίλοι και συγγενείς- εκτός του οικογενειακού περιβάλλοντος, που δεν αντιλαμβάνονται τις αλλαγές της θεραπείας και ενδέχεται να πληγώσουν με τις ερωτήσεις τον καρκινοπαθή:

  "…Όταν ο μικρός μου αδελφός, ο Μάριος, επέστρεψε στο σχολείο, ήταν ακόμα σε χημειοθεραπεία. Επειδή είχε χάσει όλα του τα μαλλιά, φορούσε ένα αθλητικό καπέλο. Μια μέρα ένα παιδί τού τράβηξε το καπέλο και τον πείραξε. Ο Μάριος είπε ότι όλα τα παιδιά σταμάτησαν και τον κοιτούσαν. Η μαμά τότε μας συμβούλεψε να νιώθουμε συμπόνια και λύπη για κείνο το παιδί, γιατί ό,τι έκανε, ήταν από άγνοια - Όμως εγώ δεν μπορώ. Νιώθω λύπη για το Μάριο..."

  Άννα, 12 ετών

  Είναι δύσκολο να φανταστείς γιατί οι άλλοι θα ήθελαν ή θα άφηναν να πληγωθεί κάποιος με καρκίνο. Δεν είναι όμως αυτό το ζητούμενο. Σημαντικότερο τώρα είναι να κατανοήσεις πως παρόμοια περιστατικά μπορεί να συμβούν και πως δε θα είσαι πάντα παρόν να προστατεύεις τον αδερφό/η σου. Θυμήσου: η ουσιαστική προστασία είναι η κατανόηση. Έχοντας συναίσθηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά με καρκίνο, μπορείς να τους καταδείξεις τους αληθινούς φίλους που τους περιβάλλουν.

  Από την άλλη μεριά θα πρέπει να ξέρεις πως τα παιδιά πειράζονται πάντα με αστεία μεταξύ τους - ανεξάρτητα από την εκδήλωση μιας ασθένειας. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό —αρκεί να μην κρατά πολύ και να μην πειράζει τον αποδέκτη. Υπάρχουν ίσως και περιπτώσεις που βοηθά τον ασθενή: Μια σταθερή γενικά και απροσποίητη συμπεριφορά διευκολύνει την προσαρμογή όλων στα δεδομένα του καρκίνου.

  Στην αρχή μπορεί να νιώσεις μεγάλη έκπληξη με την επιστροφή από το νοσοκομείο:

  "Ο πατέρας μου έχει καρκίνο και πέρασε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα μακριά μας. Όταν τελικά επέστρεψε στο σπίτι φαινόταν ακόμα πολύ αδύναμος. Έπρεπε να τον βοηθήσω να ανέβει τις σκάλες, γιατί δεν μπορούσε μόνος τον. Ήταν πολύ παράξενο να βλέπω να συμβαίνει κάτι τέτοιο στον πατέρα μου, που ήταν πάντα μεγαλόσωμος και δυνατός. Με ενοχλούσε..."

  Πάνος, 16 ετών

  Ακόμα και όταν γνωρίζεις και περιμένεις συγκεκριμένες αλλαγές στην εμφάνιση, δε φαίνεται να είσαι ποτέ προετοιμασμένος για το γεγονός.

  Προσπάθησε να "πλάσεις" την εικόνα με το μυαλό: -Τι αλλαγές να περιμένω; Ίσως είναι κάπως "σκληρό" στην αρχή. Θυμήσου όμως: Είναι σημαντικό να νιώθεις και μέσα από τις πρώτες δυσάρεστες αλλαγές πως βρίσκεσαι με δικά σου αγαπημένα πρόσωπα -γεγονός που δεν αλλάζει ποτέ.

  "... ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ..."

  Μερικά παιδιά νιώθουν πως η διάγνωση του καρκίνου στο σπίτι αλλάζει σταδιακά τη συμπεριφορά τους. Ίσως να μην το καταλαβαίνουν απόλυτα ή να αγνοούν το λόγο -κάτι απόλυτα σύνηθες. Οι νέες καταστάσεις που καλούνται να ερμηνεύσουν, τα ποικίλα και συχνά αντικρουόμενα συναισθήματα στο σπίτι οδηγούν πολλές φορές σε νέους τρόπους αντίδρασης.

  Στην περίπτωση αυτή η ανησυχία εκδηλώνεται με προβλήματα στο σχολείο, με αδυναμία συγκέντρωσης και δυσχέρειες στις σχέσεις με τους φίλους.

  Άλλοτε υπάρχει μια εριστική και ριψοκίνδυνη συμπεριφορά: Ο φόβος να μην πληγωθούμε, μας κάνει συχνά ευάλωτους..

  Κάποια παιδιά αγωνιούν μήπως αρρωστήσουν -ή ασθενούν γενικά εύκολα. Οι βαθμοί στο σχολείο αλλάζουν. Μπορεί να πέσουν -ή ακόμα και να ανέβουν: Στην περίπτωση αυτή εξελίσσονται σε δραστήρια μέλη της σχολικής κοινότητας με συμμετοχή σε ποικίλες δραστηριότητες.

  Όλες οι παραπάνω αλλαγές είναι συχνές -μπορεί να συμβούν και σε σένα. Φοβισμένος από τις καταστάσεις που βιώνεις στο σπίτι και την αλλαγή στη συμπεριφορά της οικογένειας, νιώθεις έντονη την ανάγκη να κερδίσεις το ενδιαφέρον και την αμέριστη προσοχή των άλλων. Όπως ισχύει σε όλα τα προβλήματα της ζωής, εκείνο που στηρίζει τη θέληση μας για αγώνα είναι η επικοινωνία με τους ανθρώπους που μας καταλαβαίνουν και νοιάζονται για μας.

  Εάν δεν έχεις προσέξει ενδεχόμενες αλλαγές στη συμπεριφορά, μπορεί κάποιος άλλος να θελήσει να σου μιλήσει Οι γονείς, κάποιος δάσκαλος, κοινωνικός λειτουργός στο νοσοκομείο ή την κλινική είναι κατάλληλοι άνθρωποι για να ανταποκριθούν. Με σωστό και υπεύθυνο τρόπο μπορείς να συζητήσεις μαζί τους για τις αλλαγές και τις διακυμάνσεις στη διάθεση σου -λαμβάνοντας υπόψη και τις αρνητικές συνέπειες που εγκυμονεί το ίδιο το γεγονός σε σένα.

  Βέβαια οι αλλαγές στη συμπεριφορά μας δεν είναι πάντοτε δυσάρεστες. Υπάρχουν στοιχεία που μπορούν να σηματοδοτήσουν μια πορεία προσωπικής βελτίωσης. Μικροί μας φίλοι που έζησαν από κοντά ένα περιστατικό καρκίνου στο σπίτι, παραδέχονται πως η εμπειρία τους βοήθησε να ωριμάσουν. Έφερε, λένε, πιο κοντά την οικογένεια και ενίσχυσε δεσμούς αφοσίωσης και εμπιστοσύνης με τα αγαπημένα τους πρόσωπα:

  "...Ο αδερφός μου έχει ξεπεράσει την ασθένεια. Τα πράγματα ήταν αρχικά δύσκολα για όλους. Όμως με τον καιρό τακτοποιήθηκαν οι σχέσεις μας στο σπίτι και έγιναν περίπου όπως ήταν και στο παρελθόν.

  Νομίζω ότι η ασθένεια του Τίμου μας έφερε όλους πιο κοντά. Η επικοινωνία μου μαζί του είναι πιο "ανοιχτή" -όπως συμβαίνει και με τα άλλα μου δύο αδέρφια. Έχω κερδίσει την οικειότητα και την εμπιστοσύνη σε μια σχέση υπευθυνότητας με τους γονείς μου. Σε γενικές γραμμές είμαι πεπεισμένη πως η περιπέτεια αυτή μας ωρίμασε όλους πολύ.."

  Αλεξάνδρα, 15 ετών

  ΠΩΣ ΝΙΩΘΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ;

  Αναρωτιέσαι συχνά πως νιώθουν οι γονείς, όταν κάποιος στην οικογένεια έχει καρκίνο. Στο ερώτημα αυτό δεν υπάρχει συγκεκριμένη απάντηση. Όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση οι γονείς βιώνουν διάφορα συναισθήματα -ως ασθενείς ή ως συνοδοί συγγενών,- πχ. ανησυχία, φόβο, κούραση ακόμα και μια μικρή σύγχυση για τις αποφάσεις που πρέπει να πάρουν και τις αλλαγές που συνεπάγονται στην οικογένεια. Ο προστατευτικός τους ρόλος εντείνεται την περίοδο αυτή: Πρέπει να φανούν δυνατοί για να βοηθήσουν τα υπόλοιπα μέλη να παραμείνουν ενωμένα. Κάποτε νομίζουν πως δεν έχουν αρκετό απόθεμα ενέργειας για να εκπληρώσουν ή να μοιραστούν όσα θα ήθελαν με τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Η ενότητα που ακολουθεί έχει ακριβώς αυτό το σκοπό: να μοιραστεί μαζί σου τα συναισθήματα των ενήλικων που ζουν ή αντιμετωπίζουν ως περιστατικό τον καρκίνο στην οικογένεια.

  Γονείς που είναι οι ίδιοι ασθενείς βιώνουν στην πλειονότητα τη σκέψη πως "φορτώνουν" ή πως παρεμποδίζουν την ομαλή ζωή της οικογένειας:

  "Νιώθω άσχημα. Τώρα που είμαι άρρωστη, ο σύζυγος περνά πολλές ώρες μαζί μου στο νοσοκομείο. Ξέρω ότι αυτό πληγώνει τα παιδιά -αν και τα ίδια δεν το παραδέχονται. Μακάρι να μπορούσαμε να μιλήσουμε "ανοιχτά" γι'αυτό σαν οικογένεια.."

  Κάποιοι γονείς θεωρούν ότι η ασθένεια τους εμποδίζει να κάνουν όσα θα ήθελαν ή όσα μοιράζονταν πριν με τα παιδιά. Γι' αυτόν το λόγο αισθάνονται ενοχή:

  " Πιστεύω ότι απογοητεύω το γιο μου. Δεν μπορώ να είμαι "αληθινός" πατέρας για κείνον, αφού δεν μπορώ να τρέξω και να παίξω στα παιχνίδια τον.."

  Σ' αυτές τις περιπτώσεις, οι μεγάλοι αναζητούν συνήθως άλλους τρόπους επικοινωνίας που ικανοποιούν τα νεαρότερα μέλη της οικογένειας, πχ. μια συζήτηση, μια κοινή -καθημερινή- ασχολία, κλπ.

  Όταν ο πατέρας ή η μητέρα έχει σύντροφο ασθενή, παρατηρείται μια έντονη πίεση: Καινούρια πράγματα πρέπει να αφομοιωθούν στην καθημερινή ροή, ενώ οι ρόλοι αλλάζουν φορτίζοντας -συνήθως άνισα- με έγνοιες τον ένα γονιό. Σ' αυτήν την περίπτωση η ανησυχία "μήπως δεν τα καταφέρει" είναι έκδηλη:

  "Τώρα που η γυναίκα μου είναι στο νοσοκομείο, χρειάζεται να είμαι και πατέρας και μητέρα στα παιδιά. Φοβάμαι ότι σε μερικά πράγματα δεν είμαι τόσο καλός όσο εκείνη. Τις προάλλες ο μικρότερος γιος μου είπε "Η μαμά ετοίμαζε αλλιώς το πρωινό. Δε μου αρέσει έτσι "Συμφωνώ. Θα προτιμούσαμε όλοι να ήταν εκείνη εδώ. Την επόμενη το συζητήσαμε και πήρα τη γνώμη της γυναίκας μου. ...Με συμβούλεψε και τουλάχιστον το πρωινό έχει τώρα καλύτερη γεύση."

  Οι γονείς δε θέλουν τα παιδιά να προσποιούνται ότι όλα πηγαίνουν καλά, όταν φανερά δεν είναι έτσι. Ακόμα και εάν θυμώσουν για λίγο, οι περισσότεροι θα προτιμήσουν την αλήθεια από την άγνοια και την ανασφάλεια που γεννά η απουσία της επικοινωνίας.

  Οι γονείς ακόμα που έχουν ένα παιδί ασθενές, γνωρίζουν πότε γίνονται μεροληπτικοί σε βάρος των αδερφών του ή πότε χάνουν τον έλεγχο συμπεριφοράς. Τις περισσότερες φορές ωστόσο πιστεύουν πως δεν μπορούν να κάνουν τίποτε και εύχονται απλώς να μην συνέβαιναν αυτές οι δοκιμασίες στην οικογένεια τους:

  "Μετά από μία κουραστική μέρα στο νοσοκομείο με τη Λίνα, νιώθω "στεγνωμένη" και άδεια. Στο σπίτι φωνάζω και ξεσπώ με το παραμικρό στα παιδιά. Όσο περισσότερο ανήσυχα γίνονται τόσο εγώ θυμώνω αδικαιολόγητα. Ίσως επειδή κατά βάθος γνωρίζω ότι δεν έπρεπε να φερθώ έτσι..."

  Μερικοί γονείς παρά την ανησυχία για τη συμπεριφορά των παιδιών, νιώθουν πως δεν μπορούν -ή δεν ξέρουν- οι ίδιοι πώς να βοηθήσουν. Τη στάση τους αυτή ενισχύει πολλές φορές και η άρνηση των μικρότερων να μιλήσουν.

  Από τη μεριά τους τα παιδιά φοβούνται ότι οι γονείς δε θα καταλάβουν και θα ανησυχήσουν σε λάθος κατεύθυνση...

  Στην πραγματικότητα πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι η έγνοια και οι φόβοι των μεγάλων διογκώνονται, όσο αγνοούν τα αίτια και όσο εμείς αρνούμαστε μία συζήτηση.

  "Από την ημέρα της διάγνωσης τα παιδιά έχουν αλλάξει στάση. Ξέρω ότι υπάρχει κάτι που τα ενοχλεί δεν απαντούν όμως στις ανησυχίες μου. Εύχομαι κάποια στιγμή να επιδιώξουν μια ανοιχτή συζήτηση για τις σκέψεις και τους προβληματισμούς τους. Πρέπει να γνωρίζουν: "Είμαι πάντα κοντά για να τα βοηθήσω.."

  Εκείνο που μπορούν να κάνουν οι μικρότεροι για να διευκολύνουν ανάλογες καταστάσεις είναι η επιδίωξη ή η αποδοχή της επικοινωνίας: Μιλώντας για τα συναισθήματα σου δίνεις την ευκαιρία στους γονείς να "κοινωνήσουν" και οι ίδιοι τις έγνοιες που αντιμετωπίζεις.

  Οι γονείς τονίζουν πως είναι σημαντικό τα παιδιά να γνωρίζουν πως οικογένεια σημαίνει δεσμός χαράς και λύπης. Όταν ένα α-ιό τα μέλη της αρρωστήσει, πρέπει τα υπόλοιπα να είναι κοντά του και να βοηθούν. Η ζωή στην καθημερινότητα της αλλάζει. Όμως το βασικό, η οικογένεια, μένει και επιλύει τα προβλήματα που ανακύπτουν ενωμένη.

  Σε κάποιες δυσκολίες βέβαια μπορούν να βοηθήσουν και άλ
  
  Περισσότερα... »
  
  

• 17:10

  Όταν Κάποιος στην Οικογένεια έχει Καρκίνο Μέρος Πρώτο

   »  Γαία
  ΕΙΣΑΓΩΓΗ

  Ο καρκίνος μπορεί να αλλάξει για αρκετό καιρό τα δεδομένα και τις ισορροπίες στην οικογένεια. Ο αδερφός/ή, οι γονείς, αγαπημένα πρόσωπα υφίστανται πολλές αλλαγές. Η κατάσταση αυτή, μακρόχρονη ή μη, επηρεάζει άμεσα και τη δική σου ψυχολογία εξαρτώντας την προσαρμογή σου από πολλούς παράγοντες, όπως:

  • Ποιος έχει καρκίνο στην οικογένεια (γονιός, αδερφός/ή, κλπ.)

  • Τι είδους είναι ο καρκίνος και τι θεραπεία ακολουθείται

  • Πόσο μικρός ή μεγάλος είσαι κατά την περίοδο της διάγνωσης

  • Το μέγεθος της οικογένειας, π.χ. εάν είναι πολυμελής ή αν υπάρχουν άλλα άτομα στο ευρύ φιλικό της περιβάλλον που να μπορούν να βοηθήσουν

  • Εάν ζεις με τον ένα γονιό, π.χ. τον πατέρα ή την μητέρα (μονογονεική οικογένεια) ή και τους δύο μαζί

  • Εάν υπάρχουν και άλλα αδέρφια στο σπίτι μεγαλύτερα ή μικρότερα από σένα

  • Τον τόπο νοσηλείας του ασθενή, π.χ. εάν το νοσοκομείο βρίσκεται στην ίδια πόλη/νομό ή σε κάποιο άλλο μεγάλο κέντρο, όπου μπορείς να τον επισκέπτεσαι και να τηλεφωνείς

  • Τον απαραίτητο χρόνο διαμονής στο νοσοκομείο (διάστημα νοσηλείας)

  • Την αντίδραση του ασθενή στη θεραπεία (εάν γενικά νιώθει καλά ή αν έχει παρενέργειες)

  • Τη δυνατότητα που έχεις για σωστή και ακριβή ενημέρωση σε ερωτήματα που σε απασχολούν σχετικά με τον καρκίνο

  • Την ευκολία της οικογένειας να μιλά μαζί σου ή με άλλους φίλους για το θέμα αυτό

  • Τη δική σου ευκολία να μιλάς και να θέτεις ερωτήσεις

  • Τη δυνατότητα που παρέχεις στους φίλους σου να γνωρίζουν το περιστατικό της οικογένειας

  • Τον τρόπο με τον οποίο σου συμπεριφέροντε οι φίλοι

  Οι παραπάνω παράγοντες μπορεί να σε επηρεάσουν κατά τη διάγνωση του καρκίνου. Μόνο εσύ γνωρίζεις πόσο πολύ -ή λίγο- έχουν αλλάξει τη ζωή στο σπίτι. Μόνο εσύ μπορείς να απαντήσεις σε ερωτήματα που έχουν δημιουργηθεί στην πορεία. Δυστυχώς κανένα βιβλίο δε θα σου δώσει έτοιμες αυτές τις απαντήσεις.

  Το συγκεκριμένο που κρατάς στα χέρια σου, γράφτηκε με μόνο στόχο την πληροφόρηση σου (για τον καρκίνο και τη θεραπεία του). Ίσως με τον τρόπο αυτό σε βοηθήσει έμμεσα να κατανοήσεις και να αποδεχθείς τις αλλαγές που συμβαίνουν στη ζωή σου. Από κει και πέρα η απόφαση να αντιμετωπίζεις θετικά τα συναισθήματα που γεννώνται για τον καρκίνο καθώς και εκείνον που ασθενεί κοντά σου, βρίσκεται μόνο σε σένα

  ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

  Κάθε ασθένεια που εκδηλώνεται μέσα στην οικογένεια, μικρή ή μεγάλη, μπορεί να αλλάξει τους ρυθμούς της ζωής της για λίγο. Ένας γονιός με κρυολόγημα π.χ. περνά λιγότερο χρόνο με τα αγαπημένα του πρόσωπα. Ο αδερφός/ή με πυρετό κερδίζει συνήθως την προσοχή των άλλων και τα μικρότερα παιδιά βοηθούν τους ενήλικες στις δουλειές του σπιτιού. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ο χρόνος ανάρρωσης είναι σύντομος και η ζωή στην οικογένεια ξαναγυρίζει στους φυσιολογικούς της ρυθμούς.

  Τα πράγματα ωστόσο αλλάζουν, όταν κάποιος έχει καρκίνο. Ο ασθενής χρειάζεται ειδική ιατρική περίθαλψη και για το λόγο αυτό πηγαίνει συχνά στο νοσοκομείο ή την κλινική. Οι συγγενείς στο σπίτι ανησυχούν για τις εξελίξεις -γεγονός λογικό: Ο καρκίνος είναι μια σοβαρή ασθένεια που επηρεάζει όλη την οικογένεια. Συναισθήματα φόβου που γεννώνται, εντείνονται, όσο μεγαλώνει η αβεβαιότητα για το τελικό αποτέλεσμα της θεραπείας.

  Σε μια τέτοια περίπτωση οι άνθρωποι αντιδρούν διαφορετικά: Κάποιοι νιώθουν φόβο και θυμό, επειδή η ζωή τους έχει αλλάξει. Άλλοι κουράζονται και αγωνιούν για το μέλλον ή αντίθετα μπορεί να βρίσκονται σε ένταση και αδυναμία να μιλήσουν. Άλλοι τέλος προχωρούν στη ζωή, σα να μη συμβαίνει τίποτα και δεν αλλάζουν τη συμπεριφορά. Η στάση μιας ουδέτερης αποδοχής, συγκρινόμενη με των άλλων συγγενών, μοιάζει κάποτε -και μεταφράζεται σε αδιαφορία. Δεν είναι όμως έτσι. Στην πραγματικότητα κάθε άτομο αντιδρά με το δικό του δικαιολογημένο -κάθε φορά- τρόπο.

  Στην περίπτωση που η συμπεριφορά των άλλων μας προκαλεί ερωτήματα ή θυμό, είναι καλύτερα να μιλούμε και να μη μένουμε κλεισμένοι στον εαυτό μας κάνοντας υποθέσεις. Η επικοινωνία με τους ανθρώπους γύρω μας μάς βοηθά να κατανοήσουμε και να αποδεχτούμε τον ιδιαίτερο τρόπο, με τον οποίο αντιδρά κάθε μέλος στην οικογένεια.

  ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΥΜΑΣΑΙ

  Σήμερα ένας μεγαλύτερος αριθμός ατόμων σε σχέση με το παρελθόν ζει με καρκίνο. Κάθε μέρα ανακαλύπτονται νέοι τρόποι θεραπείας.

  Το να έχει κάποιος καρκίνο, δε σημαίνει απαραίτητα ότι θα πεθάνει. Τίποτα από όσα έκανες -ή παρέλειψες να κάνεις- δε προκάλεσε τον καρκίνο σε εκείνον που ασθενεί. Τίποτα από όσα είπες ή σκέφθηκες δεν προκαλεί καρκίνο.

  Ο καρκίνος δεν είναι μεταδοτικός. Δεν μπορείς να "κολλήσεις" ή να το μεταδώσεις σε κάποιον. Ούτε εσύ ούτε οι γονείς σου δε θα μπορούσατε να προστατέψετε τον αδερφός/ή σου από την εμφάνιση της ασθένειας. Εάν κάποιος στην οικογένεια έχει καρκίνο, αυτό δε σημαίνει ότι απαραίτητα και εσύ ή κάποιο άλλο μέλος θα αρρωστήσετε στο μέλλον.

  Κανείς δεν μπορεί να σου πει γιατί ο γονιός ή ο αδερφός/ή σου είναι άρρωστοι και εσύ υγιής. Ο τρόπος της συμπεριφοράς σου δεν αλλάζει το γεγονός ότι κάποιος στο σπίτι ασθενεί και για το λόγο αυτό η οικογένεια είναι ανήσυχη.

  Θα ήταν θετικό για σένα να συνεχίσεις τις σχολικές και εξωσχολικές σου δραστηριότητες με αμείωτο τρόπο.

  ΚΑΡΚΙΝΟΣ:

  ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΕΙ;

  Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι το να έχει κάποιος καρκίνο σημαίνει ότι θα πεθάνει. Αν και σημειώνονται παρόμοια περιστατικά, θεωρούνται λίγα στην εξέλιξη της ιατρικής. Οι άνθρωποι σήμερα ζουν με καρκίνο περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Πολύ συχνά ολοκληρώνουν τη θεραπεία τους με επιτυχία. Αυτό σημαίνει ότι δεν εντοπίζονται άλλα ίχνη καρκίνου στον οργανισμό για μήνες. Όταν μάλιστα το διάστημα είναι μεγαλύτερο, θεωρείται το άτομο απόλυτα θεραπευμένο.

  Κάποιες φορές ωστόσο ο καρκίνος επανέρχεται (με την ολοκλήρωση της θεραπείας). Η περίπτωση καλείται "μετάσταση" και αντιμετωπίζεται με επανάληψη του κύκλου θεραπείας.

  Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις την πορεία της νόσου εξαρτούν πολλοί παράγοντες. Κανένα βιβλίο δεν μπορεί να σου πει εάν ένα αγαπημένο σου πρόσωπο με καρκίνο, ο γονιός, ο αδερφός/ή σου, θα θεραπευθούν απόλυτα. Κανείς δε θα σου πει τι να περιμένεις. Παρόμοια ερωτήματα ίσως θα έπρεπε να απευθύνεις σε ενήλικες, των οποίων την κρίση εμπιστεύεσαι, όπως μέλη της οικογένειας σου ή κάποιον που να γνωρίζει με υπεύθυνο και ακριβή τρόπο τα ιατρικά θέματα. Με τη σύμφωνη γνώμη των γονιών σου, πχ. θα μπορούσες να πλησιάσεις ένα γιατρό, μια νοσοκόμα ή μια κοινωνική λειτουργό στο νοσοκομείο που νοσηλεύεται ο ασθενής. Οι παραπάνω δε θα σου πουν με ακρίβεια τι πρόκειται να συμβεί στο μέλλον. Θα θελήσουν όμως να σε βοηθήσουν να καταλάβεις τι συμβαίνει στο παρόν.

  Και ποτέ μη λησμονείς: η έρευνα για τον καρκίνο προχωρά συνεχώς και οι μέθοδοι θεραπείας του βελτιώνονται.

  ΕΝΑΣ ΤΡΟΠΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ: ΜΑΘΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ

  Είναι πολύ σημαντικό να μάθεις για τον τύπο και τη θεραπεία του καρκίνου που παρουσιάζει το μέλος της οικογένειας. Και οι δύο παράγοντες (είδος, θεραπεία) αποδεικνύονται καθοριστικής σημασίας για την κατανόηση της κατάστασης που διαμορφώνεται στο σπίτι.

  Σήμερα αναφέρονται περισσότεροι από εκατό (100) διαφορετικοί τύποι καρκίνου. Η θεραπεία σημειώνεται ιδιαίτερη για τον καθένα, (π.χ. γνωρίζουμε περισσότερα από ένα σχήμα για κάθε τύπο). Για το λόγο αυτό παρατηρείται ότι άτομα με το ίδιο ιστορικό ακολουθούν διαφορετική θεραπεία. Το σχήμα (πρωτόκολλο) που χορηγείται, σχετίζεται πάντοτε με ποικίλους παραμέτρους, όπως η ηλικία, ο βαθμός έκτασης του όγκου στον οργανισμό (εάν π.χ. έχει επηρεάσει και άλλα όργανα του σώματος) και τέλος από τη γνώμη των ειδικών: Οι γιατροί εφαρμόζουν σε κάθε περίπτωση εκείνο που νομίζουν ότι είναι το καλύτερο για τον ασθενή.

  Το αποτέλεσμα της θεραπείας δεν είναι πάντοτε δεδομένο. Παρατηρείται και πάλι ότι δύο ασθενείς με τον ίδιο τύπο καρκίνου και το ίδιο σχήμα (πρωτόκολλο θεραπείας) ακολουθούν ανεξάρτητη πορεία. Έτσι, όταν ακούς ότι κάποιος λαμβάνει το ίδιο σχήμα με το συγγενικό σου πρόσωπο, μην εικάζεις και άλλες συμπτώσεις — π.χ. ως προς το αποτέλεσμα της θεραπείας. Αν ο ασθενής "δεν πάει καλά, " αυτό δε σημαίνει ότι και ο συγγενής σου θα έχει την ίδια κατάληξη. Είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και αντιδρά στη θεραπεία με έναν ιδιαίτερο κάθε φορά τρόπο.

  ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ

  Αιματολογία: Η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη του αίματος (δηλ. των σημείων, όπου παράγεται το αίμα) καθώς και των ασθενειών που αφορούν σε αυτό.

  Ανοσοποιητικά κύτταρα: Τα κύτταρα που με τη λειτουργία τους προστατεύουν τον ανθρώπινο οργανισμό από τις μολύνσεις και τις ασθένειες.

  Διάγνωση: Η αναγνώριση μιας ασθένειας. Η διάγνωση βασίζεται σε ιατρικές εξετάσεις καθώς και στην εμπειρία και τις γνώσεις των ειδικών (ιατρών) που την εκτελούν.

  Ιστός: Μια ομάδα κυττάρων με συγκεκριμένη λειτουργία στο σώμα.

  Κακοήθης (όγκος): καρκίνος

  Καλοήθης: Ο όγκος που δεν είναι καρκίνος.

  Καρκίνος: Μια ενότητα από εκατό διαφορετικές ασθένειες (τύπους), όπου τα "φυσιολογικά" κύτταρα πολλαπλασιάζονται με ραγδαίο τρόπο. Συνωστιζόμενα σε κάποιο σημείο του ανθρώπινου οργανισμού καταστρέφουν τα υγιή κύτταρα που χρειάζεται το σώμα. Ο καρκίνος μπορεί επίσης να επεκταθεί και σε άλλα σημεία του οργανισμού.

  Λεμφατικό σύστημα: Ένα σύστημα ιστών και οργάνων στον ανθρώπινο οργανισμό που παράγει και αποθηκεύει κύτταρα, που με τη σειρά τους καταπολεμούν τις μολύνσεις και τις ασθένειες ("ανοσοποιητικά κύτταρα"). Τα κύτταρα αυτά κυκλοφορούν σε όλο το σώμα σε ένα άχρωμο υγρό, τη λύμφη. Η λύμφη καθώς και τα αγγεία που μεταφέρει στην υγρή της ροή, αποτελούν μέρος του λεμφατικού συστήματος.

  Μετάσταση: Η επέκταση του καρκίνου από την αρχική εστία σε άλλα σημεία του σώματος. Με τη λέξη αυτή δηλώνουμε επίσης το νέο όγκο που προκάλεσε η μεταφορά των καρκινικών κυττάρων.

  Ογκίδιο: Ένα εξόγκωμα (οίδημα, πρήξιμο) κάτω από την επιφάνεια του δέρματος που είναι αισθητό στην αφή (με τα δάχτυλα) είτε από τον ίδιο τον ασθενή είτε από το γιατρό. Τα ογκίδια ενδέχεται να είναι ίχνη καρκίνου στον οργανισμό. Ωστόσο τις περισσότερες φορές δεν είναι καρκινικά.

  Ογκολογία : Η μελέτη και η θεραπεία του καρκίνου

  Όγκος: Μία μη "φυσιολογική" συγκέντρωση (μάζα) ιστών στον οργανισμό.

  Πρόγνωση: Η υπόθεση της πορείας ενός ασθενή με καρκίνο.

  Υποτροπή: Η επανεμφάνιση καρκινικών κυττάρων και των συμπτωμάτων που συνιστούν την ασθένεια ύστερα από μία ύφεση.

  Κανονικά κύτταρα Καρκινικά κύτταρα

  Ύφεση: Η προοδευτική εξαφάνιση των συμπτωμάτων και η εξάλειψη των καρκινικών κυττάρων στον οργανισμό. Όταν συμβεί αυτό, λέμε ότι η ασθένεια βρίσκεται "σε ύφεση."

  ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ;

  Όταν λέμε καρκίνο εννοούμε ένα σύνολο από εκατό και περισσότερες διαφορετικές ασθένειες. Κάθε μία δηλώνεται με ξεχωριστό τρόπο (όπως ο καρκίνος του πνεύμονα, του στήθους, η λευχαιμία, κλπ). Υπάρχει επίσης ξεχωριστή θεραπεία και ξεχωριστά ποσοστά επιτυχίας (επιβίωσης) για κάθε τύπο.

  Ενώ οι παραπάνω περιπτώσεις διαφέρουν μεταξύ τους σε σημεία, συγκλίνουν όλες σε μια κοινή συνισταμένη (που αφορά στον καρκίνο γενικά): τα καρκινικά κύτταρα καθίστανται ανώμαλα και αυξάνονται χωρίς έλεγχο στον οργανισμό.

  Για να κατανοήσουμε καλύτερα την πορεία της ασθένειας θα πρέπει να γνωρίζουμε τι συμβαίνει κατά την ομαλή, φυσιολογική εξέλιξη του οργανισμού : το σώμα γενικά συνίσταται σε εκατομμύρια μικροσκοπικά κύτταρα (:ορατά μόνο στο μικροσκόπιο). Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι κυττάρων, όπως του δέρματος, των τριχών, του αίματος. Όλα αυτά ανανεώνονται στον οργανισμό με μια απλή διαίρεση στα δύο. Τα "γερασμένα" έτσι κύτταρα, όταν φθαρούν, αντικαθίστανται από καινούρια, ισχυρά.

  Τι συμβαίνει όμως στην περίπτωση του καρκίνου; Τα κύτταρα δεν ακολουθούν τη φυσιολογική εξέλιξη. Κατά τη διαίρεση αυξάνονται ανεξέλεγκτα σε αριθμό και καταστρέφουν τα άλλα "υγιή" κύτταρα καθώς και τους ιστούς που χρειάζεται το σώμα για να επιβιώσει.

  Μια παρόμοια ομάδα κυττάρων σε πολλαπλασιασμό -που καταστρέφει τα υγιή κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού-ονομάζεται όγκος. Υπάρχουν δύο είδη όγκων. Ο καλοήθης και ο κακοήθης. Ο πρώτος δεν είναι καρκίνος. Τα κύτταρα του όγκου αυτού απλώς συναθροίζονται —εστιασμένα σε κάποιο όργανο του σώματος— και δεν επεκτείνονται αλλού. Ο κακοήθης όγκος αντίθετα είναι καρκίνος. Εκείνο που τον ξεχωρίζει (από τον αντίστοιχο καλοήθη) είναι η πιθανότητα εξάπλωσης του και σε άλλα σημεία του οργανισμού: Καθώς "σπάει", απλώνεται μέσα από το αίμα και το λεμφατικό σύστημα. Στα σημεία που μετακινείται διαιρείται ξανά και σχηματίζει όγκους από κύτταρα όμοια με την αρχική εστία. Το φαινόμενο της μετάθεσης αυτής καλείται μετάσταση.

  Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ

  ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΟΣ

  Οι επιστήμονες γνωρίζουν καλά πως κανείς δεν μπορεί να "κολλήσει" καρκίνο από κάποιον που το έχει. Η ασθένεια αυτή, σε αντίθεση με το κρυολόγημα ή την ιλαρά, δε μεταδίδεται με την απλή συναναστροφή, το κοινό ποτήρι, το άγγιγμα ή την επαφή με τους ανθρώπους.

  Την πραγματικότητα αυτή τη γνωρίζεις. Μπορεί όμως να αναρωτιέσαι εάν η ασθένεια κάποιου αγαπημένου σου προσώπου στην οικογένεια εγκυμονεί κινδύνους και για σένα τον ίδιο στο μέλλον. Από το να βασανίζεσαι μόνος με ερωτήματα, είναι καλύτερα να μιλήσεις με τους γονείς σου και το γιατρό. Εκείνοι μπορούν να σου πουν με ακριβή και υπεύθυνο τρόπο ότι ο καρκίνος δεν "κυκλοφορεί" συνήθως σε μια οικογένεια. Με τις απαντήσεις που θα σου δώσουν για τη συγκεκριμένη περίπτωση που σε αφορά, θα διασκεδάσεις φόβους και -καμιά φορά ανυπόστατες- αγωνίες σου.

  ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ:

  Ακτινοβολία : Η θεραπεία με ακτινοβολία καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα με ακτίνες υψηλής ενέργειας. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιείται: (α), μια συγκεκριμένη μηχανή εξωτερικά στο σώμα ή (β), μεμονωμένα υλικά που τοποθετούνται μέσα και κοντά στον όγκο. Η ακτινοβολία δεν καθιστά τον ασθενή ραδιενεργό.

  Βιολογική θεραπεία: Η βιολογική θεραπεία χορηγείται για την ενίσχυση των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. Αντιμετωπίζει τις μολύνσεις και τις άλλες ασθένειες του οργανισμού.

  Ενδοφλεβίως (IV): Η χορήγηση φαρμάκων μέσα από τη φλέβα, (ενν. τα αγγεία που επαναφέρουν το αίμα από τα όργανα στην καρδιά).

  Ένας συνήθης τρόπος ροής είναι από ένα δοχείο (ορρού) σε σωλήνα, σε βελόνα και τέλος στο ίδιο το αίμα. Το φάρμακο σε άλλες περιπτώσεις χορηγείται με σύριγγα.

  Για τις ανάγκες της θεραπείας τοποθετείται συνήθως με εγχείρηση μικρός καθετήρας στο σώμα του ασθενή. (IV). Μετά την επέμβαση είναι δυνατόν να χορηγηθούν με την ίδια συσκευή (IV) αίμα και υγρά που θα βοηθήσουν στην ανάρρωση του ασθενή.

  Κλινικές δοκιμές: Η ιατρική έρευνα που αφορά σε ασθένειες

  Παρενέργειες: Τα προβλήματα που προκύπτουν, όταν η θεραπεία επηρεάζει και τα υγιή κύτταρα του οργανισμού. Τα πιο συνήθη φαινόμενα είναι η τριχόπτωση (απώλεια των μαλλιών), συναισθήματα κόπωσης, ναυτία, εμετοί και η ξηροστομία.

  Πρωτόκολλο: Ένα λεπτομερές σχέδιο θεραπείας που ακολουθούν οι γιατροί κατά την αντιμετώπιση του καρκίνου.

  Φλέβα: Το μέσο, με το οποίο μεταφέρεται το αίμα σε όλα τα σημεία του ανθρώπινου σώματος και πίσω στην καρδιά.

  Χειρουργική επέμβαση: Η επέμβαση που γίνεται για την απομάκρυνση των καρκινικών ιστών από τον οργανισμό.

  Χημειοθεραπεία: Η θεραπεία με αντικαρκινικά φάρμακα

  Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

  Υπάρχουν τέσσερα βασικά μέσα αντιμετώπισης του καρκίνου: η χειρουργική επέμβαση, η χημειοθεραπεία, η ακτινοβολία και η βιολογική θεραπεία. Ως κοινό στόχο οι παραπάνω ενέργειες έχουν την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων και την επιβολή "ύφεσης" (του καρκίνου) στον οργανισμό. Ανάλογα με τον τύπο του εφαρμόζονται μεμονωμένα ή σε συνδυασμό.

  Σ' όλες τις περιπτώσεις η θεραπεία προκαλεί -συνήθως- ανεπιθύμητες παρενέργειες, όπως απώλεια των μαλλιών, ναυτία, αδυναμία και ένα αίσθημα κόπωσης. Τις παρενέργειες ενισχύουν τα ισχυρά φάρμακα της χημειοθεραπείας: Επιστρατευμένα στην καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων, μπορούν να βλάψουν και τα αντίστοιχα τους "υγιή."

  Μερικές φορές οι ασθενείς με καρκίνο περιθάλπονται επίσης με πειραματικά σχήματα που εξετάζουν διαφορετικούς τύπους θεραπείας. Ίσως έχεις ακούσει να μιλούν στην οικογένεια για "κλινικές δοκιμές." Πρόκειται για προσεκτικά σχεδιασμένα σχήματα που αφορούν στη μελέτη νέων και πολλά υποσχόμενων θεραπειών του καρκίνου.

  ΕΓΧΕΙΡΗΣΗ

  Η χειρουργική επέμβαση στοχεύει στην απομάκρυνση όλου του όγκου - ή κάποιου τμήματος μεμονωμένα - από το σώμα του ασθενή. Σπανιότερα αποσπώνται και υγιείς ιστοί γύρω από τον όγκο.

  Οι ασθενείς που υφίστανται μια επέμβαση, μένουν συνήθως στο νοσοκομείο κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης, ώσπου δηλαδή να νιώσουν αρκετά δυνατοί για να επιστρέψουν στο σπίτι. Αλλά και τότε ακόμη μπορεί να έχουν ένα αίσθημα κόπωσης και αδυναμίας. Υπάρχουν πράγματα που ίσως δε θα κάνουν για καιρό, όπως το να σηκώνουν βαριά αντικείμενα ή να ανεβαίνουν σκάλες. Μη ξεχνάς: το σώμα χρειάζεται κάποιο διάστημα ανάρρωσης μετά από μία χειρουργική επέμβαση.

  ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

  Η χημειοθεραπεία αφορά στη χορήγηση φαρμάκων με στόχο την καταπολέμηση του καρκίνου στον οργανισμό: οι χημικές ουσίες εισέρχονται στο αίμα και μεταφέρονται στα καρκινικά κύτταρα (τα οποία και καταστρέφουν). Τα φάρμακα που χορηγούνται για το σκοπό αυτό, δίνονται συνήθως σε τακτά χρονικά διαστήματα για μήνες -ή και χρόνια.

  Οι τρόποι χορήγησης ποικίλουν. Υπάρχουν περιπτώσεις με ενδοφλέβια χρήση - με μια βελόνα που τοποθετείται εκ των προτέρων στη φλέβα του ασθενή - με μυϊκές ενέσεις, χάπια και υγρά από το στόμα.

  Σήμερα χρησιμοποιούνται πολλά και διαφορετικά φάρμακα (χημειοθεραπείας). Ο γιατρός είναι εκείνος που αποφασίζει ποια από αυτά θα πρέπει να χορηγηθούν μεμονωμένα ή σε συνδυασμό -ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου που παρουσιάζει ο ασθενής.

  ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

  Τα αποτελέσματα της χημειοθεραπείας εστιάζονται κυρίως στα καρκινικά κύτταρα. Ωστόσο και τα υγιή κύτταρα -ειδικά εκείνα που διασπώνται γρήγορα στο ανθρώπινο σώμα μπορούν να επηρεαστούν.

  Η ιδιαιτερότητα προκαλεί ανεπιθύμητες παρενέργειες, που συνήθως υφίσταται η πλειοψηφία των ασθενών. Οι περισσότερες δε διαρκούν πολύ και προοδευτικά υποχωρούν με την ολοκλήρωση της θεραπείας. Ο γιατρός

  μπορεί να ενημερώσει τους γονείς (ή τον καρκινοπαθή) ποιες είναι οι πιθανότερες για την περίπτωση του παρενέργειες:

  Α. Όταν η χημειοθεραπεία ενεργεί σε φυσιολογικά κύτταρα στο στομάχι καθώς και στο υπόλοιπο πεπτικό σύστημα -από το στόμα έως τα κατώτερα εσωτερικά όργανα, π.χ. το παχύ έντερο- μπορεί να προκαλέσει ναυτία και εμετούς. Μερικές φορές οι ασθενείς υφίστανται απώλεια της όρεξης. Αυτό είναι λογικό. Όταν υπάρχει ξηροστομία, πληγές στη γλώσσα, τα ούλα ή τα μάγουλα (εσωτερικά) και ιδιαίτερα όταν το φαγητό είναι ζεστό, κρύο ή έντονα αρωματισμένο, η κατάποση μπορεί να γίνει αφόρητα δύσκολη. Οι ασθενείς πολύ συχνά χάνουν βάρος -ως "δευτερογενή αιτία", ως αποτέλεσμα δηλαδή των παρενεργειών.

  Τα αισθήματα ναυτίας και οι έμετοι συνήθως υποχωρούν μία ή δύο μέρες μετά τη χορήγηση του φαρμάκου. Η ξηροστομία αντίθετα μπορεί να διαρκέσει περισσότερο ή ακόμα και να εμφανιστεί μία ή δύο εβδομάδες μετά. Πολλοί ασθενείς με συμπτώματα ξηροστομίας καταφεύγουν σε ειδικές στοματικές πλύσεις για να μετριάσουν την ενόχληση που προκαλεί.

  Β. Η πρόσκαιρη απώλεια μαλλιών είναι μία άλλη συνήθης εμφανιζόμενη παρενέργεια της χημειοθεραπείας. Άλλοτε το φαινόμενο είναι σταδιακό (οι τρίχες αραιώνουν προοδευτικά) κι άλλοτε οριστικό (πέφτουν μαζικά). Δεν υπάρχει τρόπος να μάθει κανείς εκ των προτέρων εάν θα πέσουν όλα τα μαλλιά μαζί ή αν θα ελαττωθεί μεμονωμένα η τριχοφυΐα στο σώμα.

  Ακόμα και σε μία μαζική πτώση των μαλλιών ωστόσο, η αποκατάσταση παρατηρείται συχνά αμέσως μετά τη διακοπή της θεραπείας. Στο διάστημα αυτό, μέχρι να βγουν τα νέα μαλλιά, μερικοί ασθενείς χρησιμοποιούν περούκες, καπέλο ή ένα μαντήλι στο κεφάλι.

  Γ. Ο νωτιαίος μυελός, το εσωτερικό τμήμα των οστών, μπορεί επίσης να επηρεαστεί από τη χημειοθεραπεία. (Επίδραση σημαίνει μείωση της λειτουργίας του ως προς την παραγωγή νέων κυττάρων στο αίμα). Για ένα μικρό χρονικό διάστημα ο ασθενής μπορεί να έχει λιγότερα από το κανονικό ερυθρά/λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια. (Τα παραπάνω αφορούν σε διαφορετικά είδη κυττάρων):

  Καθώς τα ερυθρά αιμοσφαίρια μεταφέρουν στους ιστούς το απαραίτητο οξυγόνο, μειωμένη παρουσία τους στο αίμα σημαίνει για τον ασθενή κούραση, ωχράδα και νευρικότητα.

  Τα λευκά αιμοσφαίρια από την άλλη μεριά συνιστούν την άμυνα του οργανισμού στις μολύνσεις. Όταν είναι χαμηλά, ο ασθενής παρουσιάζει αυξημένες πιθανότητες να αρρωστήσει. Γι' αυτό στην περίπτωση του καρκινοπαθή -όπου οι τιμές μπορούν να φτάσουν πρόσκαιρα σε οριακά επίπεδα- θα πρέπει να υπάρχει ιδιαίτερη προσοχή: Οι ασθενείς αποφεύγουν μέρη συνωστισμού ή τη συναναστροφή τους με άτομα που μπορούν να μεταδώσουν κάποια ασθένεια.

  Εάν είσαι και εσύ άρρωστος, καλό είναι να μένεις μακριά (από το συγγενή με καρκίνο). Ενημέρωνε τους γονείς σου, όταν κάνεις παρέα με παιδιά ή ενήλικες που πέρασαν μία ασθένεια - ακόμα κι αν πρόκειται- για ένα απλό κρυολόγημα ή μία γρίπη. Εκείνοι μπορούν κάθε φορά να κρίνουν τη σοβαρότητα της περίπτωσης.

  Τα αιμοπετάλια, τέλος, στη συνήθη λειτουργία του οργανισμού βοηθούν να σταματούν οι αιμορραγίες. Ασθενείς με χαμηλά αιμοπετάλια κάνουν εύκολα μελανιές ή ματώνουν. Γι' αυτό το λόγο πρέπει να αποφεύγεται η σκληρή άσκηση και τα κτυπήματα. Σε μια πιθανή αιμορραγία, π.χ. της μύτης, μην πανικοβληθείς. Καρκινοπαθείς με λίγα αιμοπετάλια μπορεί να ματώνουν περισσότερο από το σύνηθες, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο στην υγεία τους. -Και η αιμορραγία κάποτε σταματά.

  Δ. Αλλαγές μπορεί να προσέξεις και στον τρόπο συμπεριφοράς των ασθενών με χημειοθεραπεία. Όλοι οι άνθρωποι βέβαια έχουν τις καλές και τις κακές μέρες στη ζωή τους. Εκείνοι που υφίστανται μια οποιαδήποτε μορφή θεραπείας ωστόσο, εκδηλώνουν τις αντιδράσεις τους σε έναν πιο έντονο βαθμό, π.χ. κατάθλιψη, εκνευρισμό, πείνα, -ή αντίθετα- παντελή απουσία της όρεξης.

  Οι αλλαγές στη συμπεριφορά δε σχετίζονται πάντοτε άμεσα με τη χημειοθεραπεία: Ο καρκινοπαθής μπορεί απλά να νιώθει για λίγο -ή πολύ- καιρό θλιμμένος και ανήσυχος, π.χ. για την εκδήλωση της ασθένειας, για την απομάκρυνση των φίλων του, κλπ.

  Όλες οι παραπάνω παρενέργειες εξαρτώνται από το είδος των φαρμάκων που παίρνει ο ασθενής. Μπορεί να μην ισχύσει κανένα από τα συμπτώματα που αναφέραμε ή μπορεί να παρουσιαστούν και άλλα, διαφορετικά. Για το λόγο αυτό πιστεύουμε ότι αν έχεις και εσύ κάποιο συγγενή άρρωστο, π.χ. τον αδερφό/ή ή έναν γονιό στο σπίτι, είναι καλύτερα να μάθεις κατευθείαν από τους γονείς ή τον ίδιο τον ασθενή τι πρέπει να περιμένεις.

  Σε κάθε περίπτωση οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας δεν κρατούν πολύ καιρό, αφού τα φάρμακα που χορηγούνται, καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα -και όχι όλα τα "υγιή." Με το πέρας της θεραπείας επανέρχεται η φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού: τα μαλλιά συνήθως ξαναβγαίνουν και ο νωτιαίος μυελός παράγει τον απαραίτητο αριθμό κυττάρων στο αίμα. Ο ασθενής αρχίζει και πάλι να αισθάνεται και να ενεργεί "φυσιολογικά," όπως πριν την εμφάνιση της ασθένειας.

  ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

  Στην ακτινοβολία ακτίνες υψηλής ενέργειας εκπέμπονται από ραδιενεργά υλικά στον κακοήθη όγκο. Η δραστηριότητα αυτή καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα στον οργανισμό, τα οποία έτσι δεν μπορούν να πολλαπλασιαστούν ανεξέλεγκτα. Μπορεί βέβαια να θιγούν και κάποια φυσιολογικά κύτταρα κοντά στον όγκο - αν και τα περισσότερα, υγιή, προστατεύονται από ειδικές ασπίδες μόλυβδου που επικαλύπτουν τις περιοχές (χωρίς θεραπεία).

  Για να καταστεί σίγουρο ότι η ακτινοβολία στοχεύει ακριβώς επάνω - και μόνο - στον όγκο, χρησιμοποιούνται σημάδια (:με χρώμα ή ένα κομμάτι υφάσματος στο δέρμα) που οριοθετούν την περιοχή. Τα ίχνη αυτά χρησιμοποιούνται μέχρι το τέλος της θεραπείας.

  Μια ακτινογραφία που έκανες στο παρελθόν -εσύ ή κάποιος γνωστός σου- θα σε βοηθήσει στο σημείο αυτό να καταλάβεις σε τι περίπου αφορά η θεραπεία: π.χ. γνωρίζεις σίγουρα ότι δεν πονά. Οι ακτινοβολίες απαιτούν λίγα μόνο λεπτά για την εκτέλεση τους και συνήθως χορηγούνται για ένα μικρό διάστημα κάποιων εβδομάδων.

  Σε μερικές περιπτώσεις η ακτινοβολία δεν εκπέμπεται από μια συσκευή αλλά από ραδιενεργά υλικά που τοποθετούνται μέσα και κοντά στον όγκο: το ραδιενεργό αυτό εμφύτευμα τοποθετείται με χειρουργική επέμβαση: Με αυτή τη μορφή τα καρκινικά κύτταρα καταστρέφονται μέσα από το σώμα.

  Ο ασθενής που κάνει ακτινοβολίες δεν είναι ραδιενεργός κατά τη διάρκεια ή και μετά τη θεραπεία. Ωστόσο η επαφή με κάποιον που έχει ένα ραδιενεργό εμφύτευμα ίσως θα έπρεπε να αποφεύγεται - ή να είναι για λίγο καιρό περιορισμένη.

  Σε κάθε περίπτωση (εφαρμογής της ακτινοβολίας) το διάστημα παραμονής στο νοσοκομείο θεωρείται μικρό: Γενικά η ολιγόχρονη απουσία από το σπίτι καθιστά τους όρους προσαρμογής των ασθενών στην πλειοψηφία τους εύκολους.

  ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

  Αν και η ακτινοβολία δεν είναι γενικά επώδυνη, μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες παρενέργειες: Ο ασθενής νιώθει μεγάλη κόπωση. Το δέρμα -στα σημεία της ακτινοβολίας- μπορεί να εμφανίσει εικόνα ανάλογη με εκείνη ενός μικρού, ηλιακού εγκαύματος. (Για ένα διάστημα μάλιστα η έκθεση στον ήλιο θα πρέπει να αποφεύγεται). Τα μαλλιά επίσης ενδέχεται να πέσουν, π.χ. στην περιοχή που έχει δεχτεί τη θεραπεία.

  Εάν η ακτινοβολία αφορά στο στομάχι, ο ασθενής συνήθως παρουσιάζει ναυτίες, εμετούς, διάρροιες ή και απώλεια της όρεξης (ανορεξία). Όπου αφορά στο κεφάλι/λαιμό, ο ασθενής νιώθει ξηροστομία και εμφανίζονται πληγές στο στόμα, πονοκέφαλοι (κεφαλαλγίες), δυσκολία στην κατάποση, απώλεια της όρεξης ή της γεύσης και αλλαγές στην αίσθηση της όσφρησης.

  ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ:

  Το "φυσικό αμυντικό σύστημα" του οργανισμού απέναντι στις ασθένειες είναι γνωστό ως "ανοσοποιητικό σύστημα." Η βιολογική θεραπεία χρησιμοποιεί ουσίες που έχουν ως στόχο τη βελτίωση αυτής της λειτουργίας με την αύξηση της ικανότητας των ανοσοποιητικών κυττάρων να καταπολεμούν τις ασθένειες και τις μολύνσεις , όπως ο καρκίνος. Μερικές από τις λέξεις που ακούς ενδεχομένως στο σπίτι, είναι: ιντερλευκίνη, Ιντερφερόνη, αυξητικοί παράγοντες,

  κλπ.

  ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

  Η βιολογική θεραπεία μπορεί να προκαλέσει στον ασθενή αισθήματα ναυτίας, διάρροια, απώλεια της όρεξης, πυρετό (και/ή κνησμό). Ακόμα παρουσιάζονται φαινόμενα κόπωσης και αδυναμίας.

  Όλα τα παραπάνω συμπτώματα δεν κρατούν πολύ -και με το τέλος της θεραπείας συνήθως υποχωρούν.

  ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ:

  ΤΙ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙΣ;

  Αν και δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι τρόποι για να εμποδίσεις τις παρενέργειες από την εκδήλωση τους, μπορείς ωστόσο να βοηθήσεις, ώστε να γίνουν λιγότερο επικίνδυνες και ενοχλητικές για τον ασθενή. Κατανοώντας ότι παρόμοια φαινόμενα κάνουν τον καρκινοπαθή να νιώθει αδύναμος και πονεμένος (π.χ. ο αδερφός σου, κάποιος άρρωστος γονέας, κλπ) θα μπορούσες να συμπαρασταθείς με μια δική σου υπομονετική στάση.

  Για παράδειγμα όταν ο ασθενής -παρά τα αισθήματα πόνου και κόπωσης- νιώθει ότι χρειάζεται παρέα, μπορείς να τον ικανοποιήσεις με απλές και "ήσυχες" δραστηριότητες κοντά του, π.χ. διαβάζοντας, μιλώντας, παρακολουθώντας τηλεόραση ή παίζοντας απλά παιχνίδια.

  ΟI ΓΙΑΤΡΟΙ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΕΙΣ:

  Αιματολόγος: Ο γιατρός που είναι ειδικευμένος στην έρευνα και τη θεραπεία των ασθενειών του αίματος.

  Ακτινοθεραπευτής: Ο γιατρός που γνωρίζει τη χρήση ακτινοβολίας για τη θεραπεία του καρκίνου.

  Ακτινολόγος: Ο γιατρός που είναι ειδικός στην παραγωγή και την ερμηνεία των εικόνων με διάφορα μέσα- από το ανθρώπινο σώμα: π.χ. με ακτινογραφίες, ηχητικά κύματα ή άλλες μορφές ενέργειας.

  Μικροβιολόγος-Παθολόγος: Ο γιατρός που είναι ειδικευμένος στην εξέταση των κυττάρων και των ιστών που αφαιρούνται ως δείγμα από τον οργανισμό του ασθενή. Ανάλογα με τις αλλαγές που παρατηρούνται στα κύτταρα, ο γιατρός προχωρά σε διάγνωση.

  Ογκολόγος: Ο γιατρός που είναι ειδικός στη θεραπεία του καρκίνου.

  Χειρουργός: Ο γιατρός που κάνει εγχειρήσεις στο ανθρώπινο σώμα (χειρουργικές επεμβάσεις).

  ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ

  Με όλα αυτά που διάβασες έως τώρα, γνωρίζεις αρκετά για τον καρκίνο, πχ. πώς θεραπεύεται και ποιες είναι οι αναμενόμενες παρενέργειες του. Ίσως όμως θελήσεις να μάθεις και περισσότερα πράγματα για τη συγκεκριμένη περίπτωση που σε αφορά

  π.χ. τον ασθενή που έχεις στο σπίτι: τι είδους είναι ο καρκίνος, ποια είναι η θεραπεία που ακολουθεί και τελικά πώς μεταφράζονται όλα αυτά σε προβληματισμούς για σένα και την οικογένεια. Σε μια τέτοια περίπτωση, ρώτησε κάποιον που να γνωρίζει και να μπορεί να σου ικανοποιήσει τις απορίες με σωστό και υπεύθυνο τρόπο.

  Οι ερωτήσεις σου μπορεί να είναι σχηματισμένες στην ακόλουθη συνοπτική σειρά:

  • Τι είδους είναι ο καρκίνος

  • Πού βρίσκεται (δηλαδή σε ποιο όργανο του σώματος)

  • Θα γίνει καλύτερα ο ασθενής

  • Ποια είναι η ενδεικνυόμενη θεραπεία για τον τύπο καρκίνου που παρουσιάζει; Θα χρησιμοποιηθούν περισσότερες από μία μορφές θεραπείας;

  • Πώς νιώθουν οι ασθενείς, όταν λαμβάνουν αυτή τη θεραπεία ; Φέρνει πόνο;

  • Κάθε πότε χορηγείται το φάρμακο; Πόσο καιρό κρατά η θεραπεία ;

  • Το σχήμα θα αλλάξει την εμφάνιση, τα συναισθήματα και τον τρόπο ενέργειας/συμπεριφοράς του ασθενή; Και εάν ναι, κατά ποιόν τρόπο;

  • Πόσο σύντομο είναι το διάστημα, κατά το οποίο χορηγείται το φάρμακο, π.χ. ένα πρωινό, μία εβδομάδα;

  • Μπορεί κανείς να επισκεφθεί τον ασθενή τότε;

  • Ποιος είναι ο τόπος/χώρος, όπου χορηγείται το φάρμακο; Πώς είναι; Μπορεί κανείς να τον επισκεφθεί;

  • Τι πρόκειται να συμβεί σε σένα τον/την ίδιο/α και πώς θα επηρεάσει αυτή η θεραπεία;

  • Μπορεί ο ασθενής να παίρνει το φάρμακο του και να πηγαίνει

  κατευθείαν στο σχολείο ή τη δουλειά;

  • Είναι καλύτερα να μένει στο σπίτι;

  • Μπορεί ο άνθρωπος με καρκίνο να τρώει τα ίδια φαγητά, όπως πριν. Αν όχι, χρειάζεται ειδική δίαιτα και ποια;

  • Τι μπορείς να κάνεις για να βοηθήσεις;

  Ίσως έχεις και άλλες πιο ειδικές για την περίπτωση σου απορίες. Χρησιμοποίησε την επόμενη σελίδα για να τις καταγράψεις, ώστε να μην ξεχάσεις τι θα ρωτήσεις σε εκείνον/η που θα επιλέξεις για τη βοήθεια σου. Μπορείς ακόμα να χρησιμοποιήσεις τον ίδιο χώρο και για τις απαντήσεις που θα λάβεις - σε ερωτήσεις σου ή στην ενότητα που θέσαμε παραπάνω για να σε βοηθήσουμε κατευθύνοντας τη σκέψη σου.

  Μερικές φορές τα παιδιά που έχουν κάποιον συγγενή άρρωστο, πχ. έναν αδερφό/ή ή το γονιό, προτιμούν να επισκέπτονται το νοσηλευτικό κέντρο, αντί να αναρωτιούνται μόνοι στο σπίτι πώς είναι. Βλέπουν το κτίριο, τον ιατρικό εξοπλισμό και εξοικειώνονται με τους ανθρώπους που εργάζονται εκεί. Γνωρίζουν ακόμα και άλλους ασθενείς που νοσηλεύονται μαζί με τους δικούς τους ανθρώπους.

  Εάν το νοσοκομείο είναι πολύ μακριά ή αν έχει περιοριστικούς κανόνες που δεν επιτρέπουν τη δική σου επίσκεψη, μπορείς να ρωτήσεις όσους έχουν πάει. Έμμεσα έτσι θα διαμορφώσεις μια εικόνα για το χώρο και τους ανθρώπους του, π.χ. τους γιατρούς, τις νοσοκόμες, τις κοινωνικές λειτουργούς. Μπορείς να ρωτήσεις για άλλους ασθενείς και να ζητήσεις να σου περιγράψουν μία τυπική μέρα στο νοσοκομείο. Ακόμα μπορείς να δεις ενημερωτικά φυλλάδια από το νοσοκομείο, φωτογραφίες και πρόχειρα σχέδια κάποιων χώρων.

  "Μοιραζόμενος" την εμπειρία με εκείνους που έχουν επισκεφθεί και γνωρίζουν το χώρο νοσηλείας, μπορείς να εξοικειωθείς με την εικόνα και τη λειτουργία του και να κατανοήσεις τα δεδομένα που θα προκύπτουν στην οικογένεια κατά το διάστημα της θεραπείας.

  ΠΟΙΟΙ ΑΛΛΟΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΣΕ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ;

  • Με στήριξη και συζήτηση για όσα νιώθεις:

  • Ο παππούς η γιαγιά, θείοι/ες

  • Κάποιος γείτονας

  • Ο δάσκαλος, ο εκπαιδευτικός σύμβουλος στο σχολείο

  • Ο ιερέας, ο "πνευματικός" σου, κάποιος σύμβουλος της ενορίας

  • Ο προπονητής, ο ομαδάρχης σε σωματεία νεολαίας, π.χ. στον προσκοπισμό, οδηγισμό, κλπ.

  • Κάποιος -ιδιαίτερος- ενήλικος φίλος

  • Ο αδερφός/ή στην οικογένεια

  • Συνομήλικοι φίλοι σου

  Με στήριξη και πληροφορίες σχετικά με τον καρκίνο:

  • Κάποιος υπεύθυνος στο νοσοκομείο, π.χ. γιατρός, νοσοκόμος/α, κοινωνικός/η λειτουργός ή και ο ειδικός στη νοσηλεία του συγγενή σου

  • Ο οικογενειακός γιατρός

  • Ο/Η νοσοκόμος στο σχολείο

  
  

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 20.01.2009
• 18:40

  TI ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΑ ΜΗ HODGKIN ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ

   »  Γαία
  Το παρών έντυπο διανέμετε δωρεάν από τον
  ΣΥΛΛΟΓΟ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ
  O Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας Θράκης ετοίμασε αυτό το φυλλάδιο για να βοηθήσει τους ασθενείς και τις οικογένειες τους να καταλάβουν και να αντιμετωπίσουν καλύτερα τα μη Hodgkin λεμφώματα. Επίσης, ελπίζουμε ότι θα ενθαρρύνει όλους τους αναγνώστες να μάθουν περισσότερα για αυτό το είδος καρκίνου. Οι πληροφορίες που δίνονται εδώ - σχετικά με τα συμπτώματα, τη διάγνωση και τη θεραπεία των μη Hodgkin λεμφωμάτων - αποσκοπούν στο να βοηθήσουν στις συζητήσεις μεταξύ του ασθενή και ιατρών, νοσοκόμων ή άλλων μελών της ιατρικής ομάδας.

  Η έρευνα οδήγησε σε βελτιωμένη θεραπευτική αντιμετώπιση των μη Hodgkin λεμφωμάτων. Σήμερα, περίπου μισοί από όλους τους ασθενείς με λεμφώματα θεραπεύονται. Επίσης οι δυνατότητες της επιστήμης βελτιώνονται καθημερινά.

  Σε ολόκληρο το φυλλάδιο υπάρχουν λέξεις που μπορεί να είναι καινούριες για τους αναγνώστες. Διευκρινίσεις αυτών και άλλων όρων που σχετίζονται με τα μη Hodgkin λεμφώματα βρίσκονται Ιατρικοί Ορολογία

  
  

  ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΗ HODGKIN ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ

  Το Λέμφωμα είναι ένας γενικός όρος για τους καρκίνους που αναπτύσσονται στο λεμφικό σύστημα. Αποτελούν περίπου το 4% όλων των καρκίνων που εμφανίζονται σήμερα στις Η.Π.Α. Ο συνηθέστερος τύπος λεμφώματος ονομάζεται νόσος Hodgkin (είναι το θέμα του φυλλαδίου του Συλλόγου Καρκινοπαθών Μακεδονίας Θράκης «Τι πρέπει να ξέρετε για τη νόσο του Hodgkin»). Όλα τα άλλα λεμφώματα ανήκουν στην ίδια κατηγορία και ονομάζονται μη Hodgkin λεμφώματα.

  Το λεμφικό σύστημα είναι μέρος τού ανοσοποιητικού συστήματος του σώματος. Έργο τού είναι να βοηθά στην αντιμετώπιση ασθενειών και λοιμώξεων. Το λεμφικό σύστημα περιλαμβάνει ένα δίκτυο από λεπτούς σωλήνες που διακλαδίζονται, όπως τα αιμοφόρα αγγεία, στους ιστούς σε όλο το σώμα. Τα λεμφικά αγγεία μεταφέρουν λέμφο, ένα άχρωμο υγρό που μοιάζει με νερό, το οποίο περιλαμβάνει κύτταρα που καταπολεμούν τις λοιμώξεις, τα οποία ονομάζονται λεμφοκύτταρα. Κατά μήκος αυτού του δικτύου αγγείων υπάρχουν μικρά όργανα σε σχήμα φασολιού τα οποία ονομάζονται λεμφογάγγλια. Συγκεντρώσεις λεμφογαγγλίων υπάρχουν στις μασχάλες, στη βουβωνική χώρα, στην κοιλιά, στο λαιμό, στο στήθος και στο στομάχι.

  Άλλα μέρη τον λεμφικού συστήματος είναι ο σπλήνας, ο θύμος αδένας, οι αμυγδαλές και ο μυελός των οστών. Λεμφικός ιστός βρίσκεται και σε άλλα μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του στομαχιού, των εντέρων και του δέρματος (βλ. σχετική εικόνα).

  

  Όπως όλα τα είδη του καρκίνου, τα λεμφώματα είναι ασθένειες των κυττάρων του σώματος. Τα υγιή κύτταρα αναπτύσσονται, διαιρούνται και αντικαθίστανται μεταξύ τους σε μια καθορισμένη σειρά. Αυτή η διαδικασία διατηρεί το σώμα σε καλή κατάσταση.

  Στα μη Hodgkin λεμφώματα, τα κύτταρα του λεμφικού συστήματος αναπτύσσονται μη φυσιολογικά. Διαιρούνται πολύ γρήγορα και πολλαπλασιάζονται χωρίς σειρά και έλεγχο. Σχηματίζεται αρκετός ιστός και αρχίζουν να αναπτύσσονται όγκοι. Τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να εξαπλωθούν και σε άλλα όργανα.

  
  

  ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

  Το συνηθέστερο σύμπτωμα των μη Hodgkin λεμφωμάτων είναι μια διόγκωση χωρίς πόνο στους λεμφαδένες στο λαιμό, τις μασχάλες ή τη βουβωνική χώρα. Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετούς, νυχτερινούς ιδρώτες, αίσθημα κόπωσης, απώλεια βάρους, κνησμό και ερυθρά στίγματα στο δέρμα. Μερικές φορές εμφανίζεται ναυτία, τάση για έμετο ή στομαχικός πόνος. Καθώς εξελίσσεται η ασθένεια, το σώμα εμφανίζεται λιγότερο ικανό να καταπολεμήσει τις διάφορες λοιμώξεις.

  Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι σίγουρα σημάδια καρκίνου. Μπορούν επίσης να προκληθούν από συνήθεις αρρώστιες, όπως τη γρίπη. Όμως είναι αναγκαίο να δει κανείς ένα γιατρό, αν τα συμπτώματα διαρκέσουν για περισσότερο από δύο εβδομάδες. Όλες οι ασθένειες πρέπει να διαγνώσκονται και να αντιμετωπίζονται όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

  
  

  ΔΙΑΓΝΩΣΗ

  O γιατρός συντάσσει για το ιατρικό ιστορικό του ασθενή και κάνει μια εξονυχιστική φυσική εξέταση. Ο μόνος σίγουρος τρόπος για να πει κανείς αν πρόκειται για καρκίνο είναι με μια βιοψία. Εξετάζοντας δείγμα από τον ιστό στο μικροσκόπιο ένας παθολογοανατόμος μπορεί να αναγνωρίσει τα καρκινικά κύτταρα και να πει αν πρόκειται για λέμφωμα και αν είναι του είδους που αναπτύσσεται αργά ή γρήγορα.

  Υπάρχουν τουλάχιστον 10 είδη μη Hodgkin λεμφωμάτων. Συχνά κατατάσσονται σύμφωνα με το πόσο γρήγορα αναπτύσσονται σε χαμηλού βαθμού κακοήθειας (αργή ανάπτυξη), μεσαίου βαθμού και υψηλού βαθμού κακοήθειας (γρήγορη ανάπτυξη).

  Όταν διαγνώσκεται λέμφωμα, ο γιατρός χρειάζεται να ξέρει το είδος και το στάδιο ή την εξάπλωση της ασθένειας.

  Αυτές οι πληροφορίες είναι πολύ σημαντικές για το σχεδιασμό της θεραπευτικής αγωγής. Το στάδιο δείχνει έως πού έχει εξαπλωθεί η ασθένεια και πόσος ιστός έχει προσβληθεί. Ο γιατρός ελέγχει:

  • Τον αριθμό και τη θέση προσβεβλημένων λεμφαδένων.

  • Αν οι προσβεβλημένοι λεμφαδένες είναι από πάνω, από κάτω ή και από τις δύο πλευρές του διαφράγματος (ο λεπτός μυς κάτω από τους πνεύμονες και την καρδιά που διαχωρίζει το στήθος από την κοιλιά) και

  • Αν η ασθένεια έχει εξαπλωθεί στο μυελό των οστών ή σε όργανα εκτός του λεμφικού συστήματος, όπως το ήπαρ.

  Έπειτα, ο γιατρός συνήθως ζητά εξετάσεις αίματος και ακτινογραφίες θώρακος, οστών, ήπατος και σπληνός. Άλλες ειδικές εξετάσεις περιλαμβάνουν συμπληρωματικές βιοψίες των λεμφαδένων, του μυελού των οστών και άλλων σημείων. Οι περισσότεροι ασθενείς κάνουν λεμφαγγειογραφίες, δηλαδή ακτινογραφίες του λεμφικού συστήματος χρησιμοποιώντας μια ειδική χρωστική ουσία που κάνει ορατούς τους λεμφαδένες και τα αγγεία. Ο γιατρός μπορεί επίσης να ζητήσει να γίνει αξονική τομογραφία. Η αξονική τομογραφία είναι μια σειρά ακτινογραφιών που συνθέτει ένας υπολογιστής σχηματίζοντας εικόνες διάφορων μερών του σώματος. Μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί ένα υπερηχογράφημα. Αυτή η εξέταση δημιουργεί εικόνες από εσωτερικά όργανα χρησιμοποιώντας υψηλής συχνότητας ηχητικά κύματα.

  
  

  ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ

  Το σχέδιο θεραπείας των μη Hodgkin λεμφωμάτων μπορεί να είναι πολύπλοκο. Πριν αρχίσει η θεραπεία, ο ασθενής μπορεί να θελήσει τη γνώμη ενός δεύτερου γιατρού σχετικά με τη διάγνωση και το σχέδιο θεραπείας.

  Ο οικογενειακός γιατρός του ασθενή μπορεί να συστήσει ένα γιατρό ειδικευμένο στα λεμφώματα. Επίσης οι ασθενείς μπορούν να πάρουν τα ονόματα των ειδικευμένων γιατρών από τον τοπικό ιατρικό σύλλογο, ένα κοντινό νοσοκομείο, ή μια Ιατρική Σχολή.

  Μέθοδοι θεραπείας

  Ο σχεδιασμός της θεραπείας λαμβάνει υπόψη το είδος του λεμφώματος, το στάδιο της ασθένειας, αν είναι πιθανό να αναπτυχθεί αργά ή γρήγορα, καθώς και τη γενική υγεία και ηλικία του ασθενή. Για λεμφώματα χαμηλού βαθμού κακοήθειας, τα οποία συνήθως αναπτύσσονται πολύ αργά και προκαλούν λίγα συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να αποφασίσει να περιμένει, μέχρι η ασθένεια να δείξει σημάδια εξάπλωσης πριν την έναρξη της θεραπείας. Η θεραπεία για τα μεσαίου ή υψηλού βαθμού κακοήθειας λεμφώματα συνήθως περιλαμβάνει χημειοθεραπεία με ή χωρίς ακτινοθεραπεία. Επίσης μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση ενός μεγάλου όγκου.

  Η χημειοθεραπεία είναι η χρήση φαρμάκων για να σκοτωθούν τα καρκινικά κύτταρα. Η χημειοθεραπεία για τα μη Hodgkin λεμφώματα συνήθως είναι ένας συνδυασμός από διάφορα φάρμακα. Μερικά φάρμακα δίνονται από το στόμα, άλλα δίνονται με τη μορφή ένεσης σε μια φλέβα ή ένα μυ. Τα φάρμακα ταξιδεύουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος σχεδόν σε όλα τα μέρη του σώματος. Η χημειοθεραπεία δίνεται συνήθως σε κύκλους• μια θεραπευτική περίοδος ακολουθείται από μια περίοδο ξεκούρασης, μετά μια ακόμα θεραπευτική περίοδος κ.ο.κ

  Η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί ακτινοβολία υψηλής ενέργειας για να πλήξει τα καρκινικά κύτταρα και να σταματήσει την ανάπτυξή τους. Η ακτινοθεραπεία, γενικά, γίνεται στα εξωτερικά ιατρεία ενός νοσοκομείου ή μιας κλινικής. Πιο συχνά, οι ασθενείς κάνουν ακτινοθεραπεία 5 μέρες την εβδομάδα για 5 ή 6 εβδομάδες.

  Παρενέργειες της θεραπείας

  Οι μέθοδοι που εφαρμόζονται για να αντιμετωπιστούν τα λεμφώματα είναι πολύ ισχυρές. Αυτός είναι ο λόγος που η θεραπεία συχνά προκαλεί παρενέργειες. Ευτυχώς, οι περισσότερες παρενέργειες είναι προσωρινές.

  Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας εξαρτώνται από τα φάρμακα που δίνονται και από την ιδιαίτερη ανταπόκριση του κάθε ασθενή. Η χημειοθεραπεία συνήθως επηρεάζει τα γρήγορα αναπτυσσόμενα κύτταρα, όπως τα κύτταρα του σώματος που καταπολεμούν τις λοιμώξεις και τα κύτταρα που επενδύουν τον πεπτικό σωλήνα.

  Ως αποτέλεσμα οι ασθενείς είναι δυνατόν να έχουν παρενέργειες, όπως χαμηλότερη αντίσταση στις λοιμώξεις, ανορεξία, ναυτία, εμετούς και στοματίτιδα. Μπορεί επίσης να χάσουν τα μαλλιά τους.

  Αυτές οι παρενέργειες συνήθως σταματούν μετά το τέλος της χημειοθεραπείας.

  Κατά τη διάρκεια της ακτινοθεραπείας, οι ασθενείς μπορεί να παρατηρήσουν έναν αριθμό παρενεργειών. Μπορεί να νιώθουν ασυνήθιστα κουρασμένοι, όσο η θεραπεία προχωρά. Για το λόγο αυτό η ξεκούραση είναι αναγκαία. Δερματικές αντιδράσεις (ερυθρότητα ή ξηρότητα) στην περιοχή που ακτινοβολείται είναι επίσης συνηθισμένες. Οι ασθενείς θα πρέπει να είναι προσεκτικοί με την περιοχή του δέρματος που ακτινοβολείτε. Γαλακτώματα και κρέμες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται χωρίς τη συμβουλή γιατρού. Όταν ακτινοβολείται η περιοχή του στήθους και του λαιμού, οι ασθενείς πιθανόν να έχουν ξηρό, ερεθισμένο λαιμό και δυσκολία στην κατάποση. Μερικές φορές έχουν αναπνευστικές δυσκολίες ή ξηρό βήχα. Η ακτινοθεραπεία στην περιοχή της κοιλιάς μπορεί να προκαλέσει ναυτία, εμετούς ή διάρροια. Μερικοί ασθενείς μπορεί να έχουν ενοχλήσεις ή μούδιασμα στα χέρια, τα πόδια και τη μέση. Αυτές οι παρενέργειες σταδιακά εξαφανίζονται, όταν τελειώσει η θεραπεία.

  Η ανορεξία μπορεί να είναι ένα πρόβλημα για τους ασθενείς που δέχονται χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία. Οι ερευνητές παρατηρούν πως οι ασθενείς που τρώνε καλά είναι πιο ικανοί να αντέξουν ας παρενέργειες της θεραπείας τους. Έτσι, η σωστή διατροφή είναι σημαντική. Το να τρώει κανείς καλά σημαίνει ότι παίρνει αρκετές θερμίδες, για να ανταπεξέλθει στην απώλεια βάρους και ότι έχει αρκετές πρωτεΐνες στη δίαιτα του για να αναδομεί τους ιστούς του σώματος του. Πολλοί ασθενείς βρίσκουν πως είναι ευκολότερο να τηρούν αρκετά μικρά γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας, παρά να έχουν τρία μεγάλα γεύματα.

  Οι παρενέργειες κατά τη διάρκεια της θεραπείας του καρκίνου ποικίλουν από άτομο σε άτομο. Μπορεί να είναι διαφορετικές από τη μια θεραπεία έως την επόμενη. Οι γιατροί προσπαθούν να σχεδιάσουν τη θεραπεία έτσι ώστε να ελαχιστοποιούνται πιθανά προβλήματα. Γιατροί, νοσοκόμες και διαιτολόγοι μπορούν να εξηγήσουν τις παρενέργειες της θεραπείας του καρκίνου και να προτείνουν τους τρόπους αντιμετώπισης τους. Χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τη θεραπεία του καρκίνου και την αντιμετώπιση των παρενεργειών δίνονται στο βιβλίο που εξέδωσε ο Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας - Θράκης «Η χημειοθεραπεία και εσύ».

  
  

  Η ακόλουθη φροντίδα.

  Οι τακτικές εξετάσεις μετά τη θεραπεία είναι πολύ σημαντικές για οποιονδήποτε είχε μη Hodgkin λέμφωμα. Οι περισσότερες υποτροπές γίνονται τα πρώτα 2 χρόνια μετά τη θεραπεία. Γενικά οι έλεγχοι περιλαμβάνουν μια προσεκτική φυσική εξέταση, ακτινογραφίες, εξετάσεις αίματος και άλλες εργαστηριακές εξετάσεις. Οι ασθενείς πρέπει να ακολουθούν τις ιατρικές συμβουλές για τους ελέγχους και τη φροντίδα της υγείας τους. Οι τακτικοί έλεγχοι επιτρέπουν γενικά τον εντοπισμό και την άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων που ενδέχεται να προκύψουν.

  
  

  ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ

  Όταν οι άνθρωποι έχουν καρκίνο, η ζωή γι' αυτούς και τους ανθρώπους που τους νοιάζονται μπορεί ν' αλλάξει. Αυτές τις αλλαγές στην καθημερινή ζωή ίσως είναι δύσκολο να τις χειριστούν. Είναι φυσικό για ένα άτομο με μη Hodgkin λέμφωμα να έχει πολλά διαφορετικά και συχνά συγκεχυμένα αισθήματα.

  Είναι στιγμές που οι ασθενείς και τα μέλη της οικογένειας τους νιώθουν καταπιεσμένοι, θυμωμένοι ή φοβισμένοι. 'Άλλες στιγμές τα αισθήματα ποικίλουν από ελπίδα σε απόγνωση, θάρρος, φόβο. Οι ασθενείς συνήθως είναι πιο ικανοί να αντιμετωπίσουν τα συναισθήματα τους, όταν μπορούν να «μιλούν» ανοιχτά για την αρρώστια και για ό,τι νιώθουν με μέλη της οικογένειας και τους φίλους τους.

  Οι έγνοιες για το μέλλον - όπως και για τις ιατρικές εξετάσεις, τις θεραπείες, τη διαμονή στο νοσοκομείο και το κόστος της θεραπείας - είναι συνηθισμένες. Μιλώντας στους γιατρούς, τις νοσοκόμες και τα άλλα μέλη της θεραπευτικής ομάδας μπορεί κανείς να βοηθηθεί στην απομάκρυνση του φόβου και της σύγχυσης. Οι ασθενείς παίρνουν ενεργό μέρος στις αποφάσεις σχετικά με την ιατρική τους φροντίδα εκφράζοντας απορίες για τη θεραπεία τους. Οι ασθενείς και τα μέλη της οικογένειας συχνά βρίσκουν ωφέλιμο να σημειώνουν τις απορίες τους, όπως τις σκέφτονται, για το γιατρό. Το να κρατούν σημειώσεις κατά τη διάρκεια της ιατρικής επίσκεψης βοηθά επίσης να θυμούνται ό,τι ειπώθηκε, θα πρέπει να ζητούν από το γιατρό να τους εξηγεί ό,τι δεν είναι κατανοητό.

  Οι ασθενείς έχουν πολλές σημαντικές ερωτήσεις να κάνουν σχετικά με την ασθένεια τους και ο γιατρός τους είναι το καταλληλότερο άτομο για να τις απαντήσει. Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να μάθουν το είδος του λεμφώματος που έχουν, πώς μπορεί να θεραπευτεί η ασθένεια, και πόσο επιτυχημένη μπορεί να είναι η θεραπεία. Οι παρακάτω είναι μερικές από τις ερωτήσεις που μπορεί να θέσει κάποιος στο γιατρό:

  • Ποιες είναι οι επιλογές της θεραπείας μου;

  • Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη της θεραπείας;

  • Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και οι πιθανές παρενέργειες της θεραπείας;

  • θα πρέπει να αλλάξω τις φυσιολογικές μου δραστηριότητες;

  • Μπορώ να συνεχίσω να δουλεύω κατά τη διάρκεια της θεραπείας;

  • Πόσο συχνά θα χρειάζομαι επανελέγχους;

  Ο γιατρός είναι το κατάλληλο άτομο για να δώσει συμβουλές σχετικά με την εργασία ή άλλες δραστηριότητες. Πολλοί ασθενείς βρίσκουν ότι βοηθά να μιλούν με άλλους που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα. Αυτού του είδους η βοήθεια είναι διαθέσιμη μέσω των ομάδων στήριξης καρκινοπαθών, όπως αυτές που περιγράφονται στην επόμενη σελίδα. Η επικοινωνία με μια κοινωνική λειτουργό ή με έναν ιερέα μπορεί επίσης να προσφέρει συναισθηματική στήριξη.

  Η συνέχιση της ζωής με οποιαδήποτε σοβαρή ασθένεια μπορεί να είναι δύσκολη, όμως όχι ακατόρθωτη.

  
  

  
  

  To μη-Hodgkin λέμφωμα, ή κακοήθες λέμφωμα ή λεμφοσάρκωμα, είναι ένας συλλογικός όρος με τον οποίο αποκαλούμε μια ομάδα από νεοπλασματικές παθήσεις των λεμφοκυττάρων του οργανισμού, οι οποίες έχουν παρόμοια κλινική συμπεριφορά, αλλά μπορεί να διαφέρουν στη δυνατότητα για πλήρη ίαση. Το λέμφωμα δεν θεωρείται πλέον ανίατη ασθένεια. Η εξέλιξη στην θεραπεία των λεμφωμάτων έφερε θεαματικά αποτελέσματα κατά την τελευταία εικοσαετία, πράγμα που θα ήθελα να τονίσω σ' αυτόν εδώ τον πρόλογο. Η χημειοθεραπεία έχει βρει στα λεμφώματα την καλύτερη έκφραση της αποτελεσματικότητας της, σε σημείο ώστε να μπορούμε για ορισμένους τύπους λεμφώματος, και τηρούμενων μερικών προϋποθέσεων, να μιλούμε εκ των προτέρων για πλήρη αποκατάσταση της υγείας του ασθενούς και μηδενική σχεδόν πιθανότητα υποτροπής. Κι αυτό συχνά συμβαίνει άσχετα από τη βαρύτητα της κλινικής εικόνας, για την οποία ο ασθενής καταφεύγει στο γιατρό. Λεμφώματα που πριν από μερικές δεκαετίες μπορούσαν να σκοτώσουν τον ασθενή μέσα σε λίγες μέρες, είναι σήμερα ιάσιμα. Σε άλλες πάλι περιπτώσεις ο τύπος του λεμφώματος είναι τέτοιος, ώστε να μη απαιτείται, περιέργως, καμία θεραπεία για πολλά χρόνια. Τέλος, σε ορισμένες καταστάσεις που δύσκολα απαντούν στη θεραπεία ή υποτροπιάζουν, η χρησιμοποίηση τα τελευταία χρόνια της χημειοθεραπείας μεγάλων δόσεων με αυτομεταμόσχευση αίματος ή μυελού έχει προσφέρει θεαματικά αποτελέσματα.

  Μια, όχι όμως απαραίτητα και μοναδική, προϋπόθεση επιτυχίας μιας θεραπείας σε οποιαδήποτε ασθένεια είναι η έγκαιρη εφαρμογή της, πράγμα που ευνόητα έχει ιδιαίτερη σημασία για μια νεοπλασματική νόσο. Καταστάσεις που δημιουργούν υποψίες, όπως οι διογκωμένοι λεμφαδένες, η ανεξήγητη απώλεια βάρους και παρατεταμένοι πυρετοί ή ιδρώτες, θα πρέπει να διευκρινίζονται το ταχύτερο δυνατόν, παρά τη φυσιολογική κατά τα άλλα και κατανοητή τάση αποφυγής του προβλήματος, που όλοι έχουμε. Οι διαγνωστικοί χειρισμοί εξ άλλου δεν ταλαιπωρούν τον ασθενή. Το ίδιο βέβαια δε θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθεί και για τις θεραπευτικές μεθόδους που διαθέτουμε και προαναφέραμε. Έχουν γίνει ωστόσο, αναμφίβολα, πολύ σημαντικοί πρόοδοι και στο θέμα των παρενεργειών της θεραπείας, όπως οι έμετοι, η παροδική απώλεια των μαλλιών, η ελάττωση του αριθμού των κυττάρων του αίματος με τις επακόλουθες λοιμώξεις ή την πιθανή αιμορραγία. Τα νέα αντιεμετικά φάρμακα είναι πολύ πιο ισχυρά σε σύγκριση με τα παλιά και η ανακάλυψη των ουσιών που αυξάνουν τα λευκά αιμοσφαίρια στο αίμα ήταν μια κυριολεκτικά επαναστατική συμβολή.

  Με τα μέσα που διαθέτουμε σήμερα, η θεραπεία του λεμφώματος μπορεί για πολλούς να μην είναι παρά μια μικρή και βραχύχρονη ενόχληση, που δεν είναι μάλιστα αρκετή ούτε και να τους απομακρύνει από τις καθημερινές ασχολίες. Άλλοι ασθενείς είναι λιγότερο τυχεροί. Αυτοί θα χρειασθούν περισσότερη υπομονή και κουράγιο. Ένας τέτοιος όμως ασθενής δε θα πρέπει να ξεχνά ούτε στιγμή ότι η προσπάθεια δεν είναι μάταιη γιατί η νόσος του, το λέμφωμα, ο εχθρός, θα αναγκασθεί τελικά να υποκύψει και να του αποδώσει το αντίτιμο της ταλαιπωρίας, δηλ. την χαρά της νίκης στην πλήρη αποκατάσταση της υγείας του.

  Αθανάσιος Σ. Φάσσας

  Διευθυντής Αιματολογικού Τμήματος

  Νοσοκομείο «Γεώργιος Παπανικολάου»

  Εξοχή Θεσ/νίκης, Οκτώβριος 1996

  
  
  Περισσότερα... »
  
  
• Κομοτηνή, 19.01.2009
• 17:05

  Μεταφυτεύσεις.

   »  Γαία
  Οποιαδήποτε μετακίνηση φυτών από ένα έδαφος σ' ένα άλλο ονομάζεται μεταφύτευση και είναι μια σπουδαία και τακτική εργασία στην Ανθοκομία. Σε πολύ λίγες Περιπτώσεις σήμερα γίνεται σπορά σε οριστικές για το φυτό θέσεις. Όσο πιο προσεκτικά και όσο πιο καλύτερα γίνεται η μεταφύτευση, τόσο και καλύτερα αποτελέσματα έχει. Μερικές φορές το φυτό κατά τη διάρκεια της ζωής του μπορεί να μεταφυτευθεί περισσότερο από μια φορά.

  Διακρίνομε τις παρακάτω περιπτώσεις μεταφυτεύσεως:

  α) Μεταφύτευση σποροφύτων σε μεγαλύτερες αποστάσεις ή σε γλαστράκια ή σε πλαστικά σακκίδια.

  Ύστερα από 1 - 2 μήνες από τη σπορά , και όταν τα φυτά αποκτήσουν ύψος γύρω στα 10-15 cm, μπορούμε να τα μεταφυτεύσαμε στην οριστική τους θέση. Αντί να γίνει αυτή η εργασία, μεταφυτεύομε τα σπορόφυτα σε μεγαλύτερα κασόνια, σε φυτώρια, σε γλαστράκια ή και σε πλαστικά σακίδια. Τα πλαστικά σακίδια, ειδικά σήμερα, είναι ο καλύτερος τρόπος μεταφυτεύσεως φυτών, ιδίως των βαθύρριζων, γιατί έχομε καλύτερα αποτελέσματα και γιατί περιορίζεται η διαταραχή (σοκ) της μεταφυτεύσεως. Μερικές φορές φυτεύομε φυτά στις μόνιμες θέσεις τους ανθισμένα ή μισοανθισμένα.

  β) Μεταφύτευση ευαίσθητων φυτών (γλοξίνια, κυκλάμινο, πρίμουλα κ.α) που έχουν σπαρθεί στα θερμοσπορεία.

  Στην περίπτωση αυτή απαιτείται ειδική μεταχείριση.

  Τα φυτά αυτά μόλις αποκτήσουν 4 μόνιμα φύλλα τα βγάζομε από τα τελάρα με τη βοήθεια ενός λεπτού ξύλου που το ένα του άκρο έχει κοπεί σε σχήμα V και τα μεταφέρομε σε νέα τελάρα σε μεγαλύτερες μεταξύ τους αποστάσεις. Το νέο

  μίγμα χώματος που θα χρησιμοποιήσουμε είναι πλουσιότερο σε θρεπτικά συστατικά και ανάλογο για κάθε είδους φυτό. Τα τελάρα τοποθετούνται στο θερμοκήπιο σε θερμοκρασία 1 5 - 20°C και δέχονται προσεκτικά τις περιποιήσεις μας.

  Σ' αυτή την πρώτη τους μετακίνηση τα φυτά δεν τα αγγίζουμε καθόλου με τα χέρια μας.

  
  

  Όταν τα φυτά ριζώσουν και αναπτυχθούν ικανοποιητικά, μεταφυτεύονται σε γλαστράκια Νο1 (7-8 cm), στη συνέχεια σε No 2 (8 - 12 cm) και τελικά θα γίνει μια τρίτη μεταφύτευση σε γλάστρες No 3 (12 - 15 cm) με τις οποίες και θα διατεθούν στο εμπόριο. Θεωρούμε σκόπιμο σ' αυτό το σημείο να αναφέρομε τη σωστή τεχνική της μεταφύτευσης ενός φυτού από μια μικρή γλάστρα σε μεγαλύτερη .
  

  

  Διαδοχική μεταφύτευση φυτών από μικρή γλάστρα σε μεγαλύτερες

  

  Η διαδικασία μεταφύτευσης του φυτού από μικρή γλάστρα σε μεγαλύτερη

  
  

  - Βγάζουμε το φυτό με το χώμα του από τη μικρή γλάστρα και κόβουμε γύρω -γύρω τις ρίζες σε βάθος 0,5 - 1 cm, όπως φαίνεται στο σχήμα .

  - Στη νέα μεγαλύτερη γλάστρα, αφού εξασφαλίσουμε την καλή στράγγιση από την τρύπα στραγγίσεως της γλάστρας, τοποθετούμε αρχικά μίγμα χώματος μέχρι το επίπεδο ΑΒ. Τοποθετούμε στη συνέχεια το φυτό και συμπληρώνομε χώμα πλευρικά πιέζοντας το μ' ένα ξύλο .

  - Συμπληρώνουμε χώμα στην επιφάνεια της γλάστρας και το πιέζουμε με τα χέρια - Ποτίζουμε πάντοτε στο τέλος το νέο φυτό.

  Μεταφύτευση στο φυτώριο καλλωπιστικών θάμνων και δένδρων.

  Τα φυτά αυτά μεταφέρονται σε ειδικά προετοιμασμένες θέσεις στο φυτώριο

  

  Χρόνος σποράς σπόρων και μεταφύτευση ετήσιων φυτών, για να είναι έτοιμα να τοποθετηθούν στον κήπο μέχρι και την τελευταία εβδομάδα του Μαΐου. Εάν οι συνθήκες σ' έναν τόπο επιτρέπουν τη μεταφύτευση στο ύπαιθρο νωρίτερα, τότε σπέρναμε το σπόρο στα σπορεία μισή δυο ή και παραπάνω εβδομάδες νωρίτερα.

  κοντά στο τέλος του φθινοπώρου. Το έδαφος των φυτωρίων λιπαίνεται καλά και καλύπτεται με ικανή ποσότητα κοπριάς για να είναι γόνιμο αλλά και για να στραγγίζει καλά. Όταν τα φυτά που τοποθετήσαμε στο σπορείο πρόκειται να μεταφερθούν με μπάλα χώματος πρέπει το έδαφος του σπορείου να είναι συνεκτικό. Η φύτευση των σποροφύτων στο φυτώριο γίνεται σε γραμμές που απέχουν η μια από την άλλη 50 - 80 cm ενώ τα φυτά απέχουν 20 - 40 cm μεταξύ τους ανάλογα με το είδος των φυτών (φυλλοβόλα - αειθαλή), και το χρόνο που θα παραμείνουν στα φυτώρια (1-2 χρόνια). Λίγο πριν από τη μεταφύτευση τα σπορόφυτα κλαδεύονται σε ύψος 15 - 25 cm και κόβεται συγχρόνως και η πασσαλώδης ρίζα. Μερικά είδη φυτών μπορούν να έχουν μια ακόμα ή και δυο μεταφυτεύσεις σε άλλο μέρος του φυτωρίου μέχρι να μεταφυτευθούν στις οριστικές τους θέσεις. Πολλά φυτεύονται σε δοχεία ή σε μεγάλες πλαστικές σακούλες (συνήθως μαύρου χρώματος) και διατίθενται στο εμπόριο με μπάλα χώματος έστω και αν πρόκειται για φυλλοβόλους θάμνους ή δένδρα.

  δ) Μεταφύτευση φυλλοβόλων δένδρων και Θάμνων.

  Η φύτευση φυλλοβόλων δένδρων και θάμνων στις μόνιμες θέσεις γίνεται από το Νοέμβριο μέχ